I SA/Bk 396/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-03-05
NSApodatkoweWysokawsa
cłocło antydumpingoweprawo celneunijne prawo celnerozporządzenie UEobejście środkówsklejkaKazachstanTurcjapostępowanie celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę importera na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy nałożenie cła antydumpingowego na sklejkę brzozową z Kazachstanu, uznając prawidłowość rozszerzenia cła na mocy unijnych rozporządzeń dotyczących obejścia środków antydumpingowych.

Sprawa dotyczyła skargi K. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy nałożenie cła antydumpingowego na importowaną sklejkę brzozową z Kazachstanu. Spółka kwestionowała legalność retroaktywnego poboru cła, argumentując m.in. naruszenie przepisów UE i WTO. Sąd uznał jednak, że organy celne prawidłowo zastosowały rozporządzenia UE dotyczące rozszerzenia cła antydumpingowego na przywóz z krajów trzecich w celu zapobiegania obchodzeniu środków nałożonych na produkty z Rosji, a rejestracja przywozu była zgodna z prawem. W konsekwencji sąd oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę K. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie określenia wymiaru kwoty cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług od importowanej sklejki brzozowej. Spółka dokonała zgłoszenia celnego w październiku 2023 r., deklarując jako kraj pochodzenia Kazachstan. Po wejściu w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287, które rozszerzyło ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, organy celne zmieniły dane w zgłoszeniu i określiły należne cło antydumpingowe oraz podatek VAT. Skarżąca podniosła szereg zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując legalność wstecznego poboru cła oraz procedurę rejestracji przywozu. Sąd, analizując przepisy unijne, w szczególności rozporządzenia 2016/1036, 2023/1649 i 2024/1287, uznał, że organy celne działały zgodnie z prawem. Stwierdzono, że rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz z Kazachstanu było uzasadnione stwierdzonym obchodzeniem środków nałożonych na produkty z Rosji, a rejestracja przywozu w systemie celnym była wystarczająca do zastosowania cła z mocą wsteczną. Sąd podkreślił, że przepisy UE dotyczące przeciwdziałania obchodzeniu środków antydumpingowych mają na celu zapewnienie skuteczności pierwotnych środków i są zgodne z prawem unijnym, nawet jeśli nie znajdują bezpośredniego odzwierciedlenia w porozumieniach WTO. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz z Kazachstanu i Turcji jest zgodne z prawem UE, a rejestracja przywozu w systemie celnym pozwala na jego wsteczny pobór.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenia UE dotyczące rozszerzenia cła antydumpingowego na przywóz z krajów trzecich w celu zapobiegania obchodzeniu środków nałożonych na produkty z Rosji są prawidłowe. Rejestracja przywozu w systemie celnym spełnia wymogi prawne i umożliwia pobór cła z mocą wsteczną od daty rejestracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

rozporządzenie nr 2016/1036 art. 10 § ust. 1, 4, 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej

Reguluje stosowanie środków tymczasowych i ostatecznych ceł antydumpingowych, w tym możliwość wstecznego poboru.

rozporządzenie nr 2016/1036 art. 13 § ust. 1, 3, 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej

Umożliwia rozszerzenie ceł antydumpingowych na przywóz produktów z państw trzecich w celu obejścia środków.

rozporządzenie nr 2016/1036 art. 14 § ust. 1, 2, 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej

Reguluje nakładanie ceł, pobór oraz rejestrację przywozu w celu zastosowania środków.

rozporządzenie nr 2021/1930

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r.

Nałożyło ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji.

rozporządzenie nr 2023/1649

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r.

Wszczęło dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych na przywóz sklejki z Rosji poprzez przywóz z Turcji i Kazachstanu, poddając przywóz rejestracji.

rozporządzenie nr 2024/1287

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r.

Rozszerzyło ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu.

Pomocnicze

u.k.c. art. 22 § ust. 6 lit. f

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Uzasadnia zwolnienie organu z obowiązku zapewnienia stronie prawa do bycia wysłuchanym w szczególnych przypadkach.

o.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.c. art. 73

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

TFUE art. 216 § ust. 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Porozumienie WTO

Porozumienie o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994

Sąd uznał, że przepisy UE dotyczące obchodzenia środków antydumpingowych nie muszą mieć bezpośredniego odzwierciedlenia w tym porozumieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz z Kazachstanu i Turcji jest zgodne z prawem UE w celu zapobiegania obchodzeniu środków. Rejestracja przywozu w systemie celnym jest wystarczająca do zastosowania cła z mocą wsteczną. Przepisy UE dotyczące przeciwdziałania obchodzeniu środków antydumpingowych są samodzielną regulacją i są zgodne z prawem UE.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 216 ust. 2 TFUE, art. 1 Porozumienia WTO, art. 10, 14 rozporządzenia 2016/1036, art. 1 rozporządzenia 2024/1287). Naruszenie przepisów postępowania (m.in. Ordynacji podatkowej, Prawa celnego) poprzez dowolną ocenę dowodów, zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego, brak rozważenia interesu prawnego i społecznego. Brak rejestracji towaru w rozumieniu przepisów UE. Naruszenie prawa do bycia wysłuchanym.

Godne uwagi sformułowania

„środek antydumpingowy" należy zastosować wyłącznie po przeprowadzeniu dochodzenia wszczętego i zakończonego zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia unijne rozporządzenie bazowe dotyczące cła antydumpingowego przewiduje wsteczne pobieranie cła ostatecznego przywóz podlega rejestracji na wniosek przemysłu Unii, który to wniosek zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie przepisy UE dotyczące przeciwdziałania obchodzeniu środków zawarte w art. 13 rozporządzenia podstawowego stanowią ramy prawne, które chociaż są częścią uregulowań antydumpingowych Unii, posiadają jednak własną specyfikę celem tych uregulowań jest jedynie zapewnienie skuteczności owego cła i uniknięcie jego obejścia

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący

Justyna Siemieniako

członek

Dariusz Marian Zalewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących rozszerzania ceł antydumpingowych na przywóz z krajów trzecich w celu zapobiegania obchodzeniu środków, a także kwestie rejestracji przywozu i wstecznego poboru cła."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozszerzenia cła antydumpingowego na produkty z krajów trzecich, które nie były pierwotnie objęte cłem, ale służą jako kanał do obejścia środków nałożonych na inne kraje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa celnego i handlowego, w tym unikania ceł antydumpingowych poprzez zmiany tras handlowych, co jest istotne dla firm importujących towary z krajów objętych restrykcjami.

Unijne cła antydumpingowe: jak obejście przepisów może prowadzić do wstecznego poboru należności?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 396/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Justyna Siemieniako
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 22 ust. 6 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1590
art. 73
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 18 września 2024 r. nr 2001-IOC.4400.46.2024 w przedmiocie określenia wymiaru kwoty cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. W dniu 30 października 2023 r. importer – K. Sp. z o.o. w W. (dalej także jako: "Spółka"), działając przez przedstawiciela bezpośredniego J. S.A. w Katowicach, dokonał zgłoszenia towaru w postaci sklejki brzozowej w ilości 29,475 m3 do procedury dopuszczenia do obrotu. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod pozycją MRN nr [...] z dnia 30 października 2023 r. Zgłaszający zaklasyfikował towar do kodu TARIC 4412 33 10 20 i zadeklarował stawkę cła w wysokości 7%, a jako kraj pochodzenia i wysyłki wskazał Kazachstan.
Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług.
2. W dniu 15 maja 2024 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz.U.UE.L.2024.1287, dalej jako: "rozporządzenie nr 2024/1287").
3. Pismem z dnia 31 maja 2024 r. organ celny poinformował importera, że odnośnie przedmiotowego zgłoszenia celnego zamierza wydać decyzję oraz, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 22 ust. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1, dalej jako: "u.k.c.") z uwagi na treść art. 22 ust. 6 lit. f.
4. Mając na uwadze powołane powyżej rozporządzenie, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku decyzją z dnia 10 czerwca 2024 r., nr 318000-COC2.4400.499.2024.JP, zmienił dane zawarte w zgłoszeniu celnym MRN nr [...] z dnia 30 października 2023 r. i określił kwotę cła antydumpingowego, powiadomił o zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty cła antydumpingowego w wysokości 12.692,00 PLN, wezwał do jej zapłaty, określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym oraz powiadomił o zaksięgowaniu kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 2.919,00 PLN od towaru w postaci sklejki brzozowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu.
5. Pismem z dnia 11 czerwca 2024 r. pełnomocnik importera przedstawił swoje stanowisko w sprawie i wniósł o umożliwienie zaznajomienia się z aktami sprawy oraz dokonania ich fotokopii. Ponadto zwrócił się do organu o przeprowadzenie analizy systemów informatycznych i protokołów rewizji celnej, ustalenie, czy nadawca towaru został objęty dochodzeniem Komisji UE, weryfikację załączonych do zgłoszeń świadectw pochodzenia, rozważenie interesu prawnego strony i interesu społecznego oraz informowanie strony o przeprowadzeniu czynności dowodowych.
6. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnika strony.
7. Pismem z dnia 26 czerwca 2024 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku na podstawie art. 45 ust. 2 u.k.c. oraz odstąpienie od wymogu złożenia zabezpieczenia majątkowego.
8. Pismem z dnia 1 lipca 2024 r. pełnomocnik Spółki złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości.
9. Decyzją z dnia 18 września 2024 r., nr 2001-IOC.4400.46.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze wydane rozporządzenie wykonawcze nr 2024/1287, w odniesieniu do zgłoszeń celnych importowych, dokonanych na rzecz importera-Spółki, Naczelnik PUCS w Białymstoku przeprowadził weryfikację przedmiotowego zgłoszenia celnego, na podstawie którego zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci sklejki brzozowej. Dyrektor IAS w Białymstoku zauważył, że cło antydumpingowe na sklejkę brzozową zostało ostatecznie wprowadzone w Unii Europejskiej rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącego z Rosji (Dz.U.UE.L.2021.394.7, dalej jako: "rozporządzenie nr 2012/1930") i dotyczyło wyłącznie przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, dla którego uprzednio ustanowiono obowiązek uiszczania tymczasowego cła antydumpingowego. Wprowadzenie powyższego cła spowodowało zmianę w strukturze importu sklejki brzozowej do UE. Przywóz tego towaru niemal całkowicie zanikł, natomiast znacząco wzrósł przywóz tego towaru z Kazachstanu i Turcji. Jednocześnie znacznie zwiększyły się przepływy handlowe sklejki z drewna brzozowego, kłód i forniru między Rosją a Kazachstanem oraz Rosją i Turcją. Rezultatem zaobserwowanych przez Komisję Europejską zmian w strukturze importu sklejki brzozowej było wszczęcie dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na przywóz sklejki brzozowej pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz tego towaru z Turcji i Kazachstanu. Skutkiem przeprowadzonego przez Komisję Europejską dochodzenia było stwierdzenie, że przywóz sklejki z drewna brzozowego z Turcji i Kazachstanu odbywał się po cenach dumpingowych w odniesieniu do wartości normalnej ustalonej dla sklejki z drewna brzozowego i wyrządzał szkodę gospodarce unijnej.
Nastąpiło to rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynającym dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, oraz poddające rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji do Kazachstanu (Dz.U.UE.L.2023.207.77, dalej jako: "rozporządzenie nr 2023/1649"), które wprowadziło obowiązek rejestracji przywozu sklejki składającej się wyłącznie z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, objętej obecnie kodem CN 4412 33 10, wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (kody TARIC 4412 33 10 10 i 4412 33 10 20).
W rezultacie rozporządzeniem nr 2024/1287 rozszerzono pobór cła antydumpingowego na sklejkę brzozową przywożoną z Turcji i Kazachstanu, niezależnie od tego, czy została zgłoszona lub niezgłoszona jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że zarówno przeprowadzone postępowanie celne, jak też wydane rozstrzygnięcie są prawidłowe i zostały oparte na obowiązujących przepisach prawa. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji w prawidłowy sposób określił stawkę ostatecznego cła antydumpingowego, jego kwotę, a co za tym idzie na nowo określił podstawę opodatkowania towaru podatkiem od towarów i usług oraz różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie wymagało zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego, bowiem wszystkie potrzebne do wydania rozstrzygnięcia dane były w posiadaniu organu celnego, a okoliczności były bezsporne i nie budziły żadnych wątpliwości. Niezależnie od braku prawnego obowiązku wystosowania do strony zawiadomienia dającego jej prawo do bycia wysłuchanym, organ pierwszej instancji wystosował pismo informujące o prowadzonym postępowaniu i zamiarze dokonania wymiaru należności przywozowych. Zdaniem organu odwoławczego zachowanie importera, jego stanowisko, sytuacja majątkowa oraz ewentualnie przedłożone dowody nie mogły mieć wpływu na obowiązek pobrania przez organ cła antydumpingowego oraz jego wysokość. Stąd też należy uznać, że Naczelnik PUCS w Białymstoku prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi przewidziany w art. 22 ust. 6 lit. f u.k.c. szczególny przypadek, w którym organ zwolniony jest z obowiązku zapewnienia stronie prawa do bycia wysłuchanym. Zatem podnoszony w odwołaniu przez pełnomocnika strony zarzut naruszenia art. 22 ust. 6 i art. 22 ust. 6 lit. f u.k.c. należało uznać za nieuzasadniony.
Organ odwoławczy nie uznał również zarzutu naruszenia art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2016.176.21, dalej jako: "rozporządzenie nr 2016/1036"). Wskazał, że unijne rozporządzenie bazowe dotyczące cła antydumpingowego przewiduje wsteczne pobieranie cła ostatecznego. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem nr 2023/1649 Komisja Europejska poleciła krajom członkowskim rejestrację importu m.in. sklejki brzozowej przywożonej z Kazachstanu. Treść rozporządzenia została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE i w związku z tym informacja o obowiązku rejestracji przez organy celne przywozu sklejki brzozowej z Kazachstanu była powszechnie znana, zaś na organie celnym nie spoczywał obowiązek informowania zgłaszających o rejestracji przywozu, która odbywała się automatycznie.
Dyrektor IAS w Białymstoku stwierdził przy tym niezasadność zarzutu naruszenia art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT. Wskazane w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisy dotyczące nałożonego cła antydumpingowego zostały prawidłowo zastosowane i nie stanowiły naruszenia wskazanych w podniesionym w odwołaniu zarzucie.
Końcowo, w kontekście wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji, organ stwierdził, że należności celne i podatkowej zostały w całości opłacone przez dłużnika, przez co przestał istnieć przedmiot zgłoszonego żądania.
10. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka reprezentowana przez pełnomocnika i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła:
a. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 216 ust. 2 TFUE w zw. z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT, stanowiącego załącznik 1A do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu ("Porozumienie WTO"), zatwierdzonego decyzją 94/800/WE, interpretowanego zgodnie z wykładnią zastosowaną przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie 69/89 Nakajama AU Precision Co. Ltd. v. Rada, tj. w sposób umożliwiający powołanie normy KA WTO w postępowaniu wewnętrznym w sytuacji, gdy akt wewnętrzny UE, na podstawie którego postępowanie jest prowadzone, został wydany w wykonaniu konkretnego zobowiązania wynikającego z GATT - poprzez jego niezastosowanie w części, w jakiej wskazuje on, że "środek antydumpingowy" należy zastosować wyłącznie po przeprowadzeniu dochodzenia wszczętego i zakończonego zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia", co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;
b. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10.2. w zw. z art. 7.2. Porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 z dnia 22 grudnia 1994 r. (Dz.U.UE.L 1994 Nr 336, poz. 103, dalej jako: "Porozumienie") w zw. z art. 216 ust. 2 TFUE, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy dopuszcza on pobranie cła antydumpingowego wstecz jedynie za okres, w którym środki tymczasowe były stosowane;
c. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9.3.1. Porozumienia w zw. z art. 216 ust. 2 TFUE, poprzez jego niezastosowanie i brak orzeczenia końcowego wprowadzającego zobowiązanie płatności ceł antydumpingowych w terminie 12 miesięcy od daty złożenia wniosku o dokonanie końcowego określenia wysokości cła antydumpingowego, tj. od dnia 10 lipca 2023 r. (dzień złożenia wniosku przez W.);
d. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 5 rozporządzenia nr 2016/1036, poprzez jego niezastosowanie, a polegające na:
- braku dokonania przez organy celne rejestracji towaru określonego w zgłoszeniu celnym z dnia 30 października 2023 r., nr [...], czym naruszono procedurę wskazaną w pkt. E oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2023/1649, co spowodowało bezprawność i brak podstaw do nałożenia cła antydumpingowego retroaktywnie, co do towarów wprowadzonych do konsumpcji na terytorium Unii Europejskiej, to jest przed datą wejścia wżycie rozporządzenia nr 2024/1287;
[w skardze pominięto lit. e – przyp. sędzia sprawozdawca]
f. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 3 w zw. z ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2024/1287, poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i naliczenie ostatecznego cła antydumpingowego w nim określonego, w sytuacji gdy przywóz nim objęty nie został zarejestrowany zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 2023/1649, a polski organ celny nie podjął jakichkolwiek kroków w celu zarejestrowania importu (ograniczając się jedynie do procedury stosowanej jak przy każdym innym zgłoszeniu dotyczącym innego towaru);
g. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/1036, poprzez jego niezastosowanie, a polegające na:
- niezastosowaniu zasady, zgodnie z którą ostateczne cło antydumpingowe stosuje się wyłącznie do produktów wprowadzonych do wolnego obrotu po wejściu w życie aktu prawnego Unii Europejskiej nakładającego ostateczne cło antydumpingowe, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym rozporządzenia nr 2024/1287;
h. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 2016/1036, poprzez jego zastosowanie i nałożenie cła na towary wprowadzone do wolnego obrotu przed datą wejścia w życie rozporządzenia nr 2024/1287, w sytuacji gdy:
- przywóz nie został zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5 przytoczonego rozporządzenia, a jedynie poprzestano na rejestracji towaru na zasadach ogólnych jak w przypadku każdego innego zgłoszenia celnego, które nie podlegało w obowiązkowi rejestracji określonemu w rozporządzeniu nr 2023/1649;
- brak umożliwienia importerowi przedstawienia swoich uwag po wszczęciu dochodzenia, o którym mowa w rozporządzeniu nr 2023/1649;
- dany produkt w przeszłości nie stanowił przedmiotu dumpingu w dłuższym okresie i importer nie był świadomy i nie można mu przypisywać powinności w zakresie świadomości, dumpingu w zakresie jego rozmiarów i szkody, domniemanej lub stwierdzonej;
- poza rozmiarem przywozu, który spowodował szkodę, w okresie objętym postępowaniem przywóz nie rośnie nadal znacznie, co przy uwzględnieniu momentu, w którym ma on miejsce, jego wielkości i innych okoliczności może oznaczać, że ostateczne cło antydumpingowe, nałożone na przedsiębiorcę, nie spełnia warunków w zakresie przytoczonych kryteriów;
i. braku rejestracji towaru ujętego w zgłoszeniu z dnia 10 listopada 2023 r., nr [...], w rozumieniu wskazanego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania w stosunku do przedsiębiorcy rozporządzenia nr 2024/1287, w sytuacji braku środków tymczasowych oraz przytoczonej wyżej rejestracji;
j. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p."), w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1590 ze zm., dalej jako: "p.c."), poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na oparciu rozstrzygnięcia o:
- nieprzeprowadzone dowody, przejawiającą się tym, że organ pomimo wskazań w uzasadnieniu do swojego rozstrzygnięcia, że została dokonana rejestracja importowanego towaru w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 2023/1649 w zw. z art. 14 ust. 5 rozporządzenia nr 2016/1036, w sytuacji niewyjaśnienia, na czym owa rejestracja polegała w kraju importu, podczas gdy organ nie może powoływać się na rejestrację zgłoszeń celnych w rozumieniu powszechnym, gdyż wskazane wyżej przepisy wymagają oddzielnej rejestracji;
k. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p. w zw. z art. 73 p.c., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego całkowitym pominięciu wniosku strony o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia we właściwej procedurze, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że takową procedurę przeprowadza się z urzędu, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia istotnych dowodów w sprawie;
l. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w zw. z art. 73 p.c., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego pełnej analizy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki szczególne do zastosowania retrospektywnie ceł antydumpingowych, braku ustaleń w zakresie daty złożenia wniosku o wszczęcie dochodzenia (10 lipca 2023 r.), w sytuacji w której organ wydał przedmiotową decyzję i ją doręczył po upływie terminu 12 miesięcy, o którym mowa w art. 9.3.1. Porozumienia, przy czym w żadnym wypadku nie można zastosować terminu 18 miesięcy, a to z uwagi na fakt, że organ oparł ustalenia faktyczne wyłącznie na dowodach które posiadał w chwili wejścia w życie rozporządzenia nr 2024/1287;
m. brak rozważenia interesu prawnego strony i interesu społecznego w celu ustalenia zasadności nałożenia na importera cła antydumpingowego, mogącego doprowadzić do niewypłacalności przedsiębiorcy, gdyż nie mógł on przypuszczać, kalkulując rentowność kontraktów, że zostanie obciążony daninami nieistniejącymi w chwili wprowadzenia towaru na obszar UE, w sytuacji sprzeczności przepisów UE z zawartymi przez nią porozumieniami.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
11. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Spór dotyczy zasadności retrospektywnego określenia skarżącej należnej kwoty cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług od towaru w postaci sklejki brzozowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego z dnia 30 października 2023 r.
5. Skarżąca kwestionuje rozstrzygnięcie organu podnosząc zarzuty naruszenia procedury, jak też prawa materialnego.
Zdaniem sądu stanowisko skarżącej zwarte w skardze pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
6. Rozstrzygając w przedmiocie skargi należy przede wszystkim nakreślić ramy prawne w jakich poruszały się organy.
W dniu 8 czerwca 2016 r. przyjęte zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. 2016.176.21 z dnia 30 czerwca 2016 r. – "rozporządzenie podstawowe"). Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia, środki tymczasowe i ostateczne cła antydumpingowe stosuje się wyłącznie do produktów wprowadzonych do wolnego obrotu po wejściu w życie środka przyjętego na mocy odpowiednio art. 7 ust. 1 lub art. 9 ust. 4, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w niniejszym rozporządzeniu. Po myśli art. 10 ust. 4 i 5 tego aktu, ostateczne cło antydumpingowe może zostać nałożone na produkty, które zostały wprowadzone do konsumpcji nie wcześniej niż 90 dni przed datą zastosowania środków tymczasowych, ale nie przed wszczęciem postępowania, pod warunkiem że:
a) przywóz został zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5;
b) Komisja umożliwiła zainteresowanym importerom przedstawienie swych uwag;
c) dany produkt w przeszłości stanowił przedmiot dumpingu w dłuższym okresie lub importer był świadomy albo powinien być świadomy dumpingu w zakresie jego rozmiarów i szkody, domniemanej bądź stwierdzonej; oraz
d) poza rozmiarem przywozu, który spowodował szkodę, w okresie objętym postępowaniem przywóz nadal znacznie rośnie, co przy uwzględnieniu momentu,
w którym ma on miejsce, jego wielkości i innych okoliczności może znacznie osłabić skutki ostatecznego cła antydumpingowego, które ma zostać wprowadzone (ust. 4).
W przypadkach naruszenia lub wycofania zobowiązania cło ostateczne może być pobrane od produktów wprowadzonych do wolnego obrotu nie później niż 90 dni przed zastosowaniem środków tymczasowych, pod warunkiem że przywóz ten został zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5 i takie wsteczne traktowanie nie dotyczy przywozu produktów dokonanego przed naruszeniem lub wycofaniem zobowiązania (ust. 5).
Jednym z motywów przewodnich przyjęcia tego aktu była okoliczność, że Porozumienie o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (Dz. U. UE. L. 1994.336.103 z dnia 23 grudnia 1994 r.) nie zawiera przepisów dotyczących obejścia środków antydumpingowych, chociaż oddzielna decyzja ministerialna GATT uznała takie obejście za problem i przekazała go Komitetowi Antydumpingowemu GATT w celu wypracowania rozwiązania. Z uwagi na fiasko wielostronnych negocjacji w tej sprawie i w oczekiwaniu na wynik przekazania sprawy do Komitetu Antydumpingowego Światowej Organizacji Handlu (WTO) prawo Unii powinno zawierać przepisy dotyczące praktyk polegających na montażu produktów w Unii lub kraju trzecim w celu obejścia środków antydumpingowych (motyw 20 preambuły).
W rezultacie, w art. 13 ust. 1 rozporządzenia podstawowego przewidziano, że cła antydumpingowe nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia można rozszerzyć tak, aby objęły przywóz z państw trzecich, których dotyczy środek produktów podobnych, zarówno nieznacznie zmodyfikowanych, jak i niemodyfikowanych, lub nieznacznie zmodyfikowanych produktów podobnych, lub też ich części, w przypadku gdy obowiązujące środki są obchodzone.
Według art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, dochodzenia na mocy niniejszego artykułu wszczyna się z inicjatywy Komisji, na wniosek państwa członkowskiego lub dowolnej zainteresowanej strony, w przypadkach gdy wniosek zawiera wystarczające dowody dotyczące czynników wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu. Wszczęcie następuje w drodze rozporządzenia Komisji, w którym nakazuje się organom celnym poddanie przywozu rejestracji zgodnie z art. 14 ust. 5 lub żądanie gwarancji. Komisja informuje państwa członkowskie, gdy zainteresowana strona lub państwo członkowskie wystąpiły z wnioskiem uzasadniającym wszczęcie dochodzenia, a Komisja zakończyła jego analizę, lub gdy Komisja samodzielnie ustaliła, że należy wszcząć dochodzenie. Dochodzenia prowadzone są przez Komisję. Komisji mogą towarzyszyć organy celne, a dochodzenia są kończone w ciągu dziewięciu miesięcy. W przypadku gdy ostatecznie ustalone fakty uzasadnią rozszerzanie środków, rozszerzenia tego dokonuje Komisja zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3. Rozszerzenie skutkuje począwszy od daty nałożenia obowiązku rejestracji na podstawie art. 14 ust. 5 lub żądania gwarancji. Odpowiednie przepisy proceduralne niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wszczynania i prowadzenia dochodzeń mają zastosowanie na podstawie niniejszego artykułu.
W myśl art. 13 ust. 4 rozporządzenia podstawowego, przywożone produkty nie podlegają rejestracji na podstawie art. 14 ust. 5 ani środkom, w przypadku gdy handel nimi prowadzą przedsiębiorstwa korzystające ze zwolnień.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 tego aktu, tymczasowe lub ostateczne cła antydumpingowe nakłada się w drodze rozporządzenia, a pobiera je państwo członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu nakładającym te cła. Cła te pobiera się niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz. Żaden produkt nie może być objęty jednocześnie cłem antydumpingowym i wyrównawczym w celu eliminacji tych samych skutków powstałych z tytułu dumpingu lub subsydiowania wywozu.
Rozporządzenia nakładające tymczasowe lub ostateczne cła antydumpingowe oraz rozporządzenia i decyzje dotyczące przyjęcia zobowiązania lub zakończenia postępowania lub innych czynności publikuje się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Takie rozporządzenia i decyzje zawierają w szczególności i przy należytej ochronie informacji poufnych nazwy eksporterów, jeżeli jest to możliwe, lub zaangażowanych państw, opis produktu oraz streszczenie stanu faktycznego i wniosków istotnych dla stwierdzenia dumpingu bądź szkody. W każdym przypadku znanym stronom zainteresowanym przesyła się egzemplarz rozporządzenia lub decyzji. Przepisy niniejszego ustępu stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian, do przeglądów.
W art. 14 ust. 5 postanowiono, że począwszy od wszczęcia dochodzenia, Komisja, po poinformowaniu w odpowiednim czasie państw członkowskich, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu rejestrowania przywożonych produktów, tak by można było następnie zastosować środki wobec tego przywozu od daty takiej rejestracji. Przywóz podlega rejestracji na wniosek przemysłu Unii, który to wniosek zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Przywóz można również poddać rejestracji z inicjatywy Komisji. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem Komisji. Takie rozporządzenie określa cel działania oraz, w stosownych przypadkach, szacunkową kwotę przyszłej należności. Okres poddania przywożonych produktów obowiązkowej rejestracji nie przekracza dziewięciu miesięcy.
Uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz rozporządzenie podstawowe, rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji (Dz. U. UE. L. 2021.394.7 z dnia 9 listopada 2021 r.), nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna określonego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekaną, pochodzącej z Rosji, obecnie objętej kodem CN ex 4412 33 00 (kod TARIC 4412 33 00 10). Stawki ostatecznego cła antydumpingowego mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktu opisanego w ust. 1, zostały uzależnione od przedsiębiorstwa, w którym produkty zostały wytworzone (art. 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia).
W dniu 23 sierpnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca
z Turcji i Kazachstanu, oraz poddające rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu (Dz. U. UE. L. 2023.207.77 z dnia 22 sierpnia 2023 r.).
Komisja Europejska, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz uwzględniając rozporządzenie podstawowe, w szczególności jego art. 13 ust. 3
i art. 14 ust. 5, po poinformowaniu państw członkowskich, w art. 1 – na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego – postanowiła o wszczęciu dochodzenia w celu ustalenia, czy przywóz do Unii sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, objętej obecnie kodem CN 4412 33 10, wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (kody TARIC 4412 33 10 10 i 4412 33 10 20), stanowi obejście środków wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 tego aktu przewidziano, że na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego organy celne państw członkowskich podejmują właściwe kroki w celu rejestrowania przywozu do Unii określonego w art. 1 niniejszego rozporządzenia. Obowiązek rejestracji wygasa po upływie dziewięciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Przyjmując ww. rozporządzenie Komisja Europejska miała m.in. na uwadze, że na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem zostaje poddany obowiązkowej rejestracji w celu dopilnowania, by, jeśli w wyniku postępowania zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cła antydumpingowe mogły zostać pobrane w odpowiedniej wysokości, nieprzekraczającej cła rezydualnego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930, od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu (motyw 25 część F. REJESTRACJA).
Rezultatem przeprowadzenia tak wszczętego dochodzenia było rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz. U. UE. L. 2024.1287 z dnia 14 maja 2024 r.). Komisja Europejska – uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, uwzględniając rozporządzenie podstawowe, w szczególności jego art. 13, a także mając na uwadze, m.in., że zmiany w przywozie z Rosji, Kazachstanu i Turcji wyraźnie wskazują na zmianę struktury handlu po nałożeniu środków na przywóz sklejki z drewna brzozowego, podczas gdy przywóz z Rosji niemal zanikł, znacząco wzrósł przywóz zarówno z Kazachstanu, jak i z Turcji.
Jednocześnie znacznie zwiększyły się przepływy handlowe sklejki z drewna brzozowego, kłód i forniru między Rosją a Kazachstanem oraz Rosją i Turcją, a ponadto stwierdzając, że spadek przywozu z Rosji i jednoczesny wzrost przywozu z Kazachstanu i Turcji stanowi zmianę struktury handlu między wyżej wymienionymi państwami w rozumieniu art. 13 ust. 1 rozporządzenia podstawowego (motywy 51 i 52 punktu 2.3.4. podsumowania) – postanowiła w art. 1 ust. 1 tego aktu, że ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji zostaje niniejszym rozszerzone na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, obecnie klasyfikowanej do kodu CN ex 4412 33 10, wysyłanej z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (kody TARIC 4412331010 i 4412331020). Stosownie do art. 1 ust. 2 rozszerzone cło jest cłem antydumpingowym w wysokości 15,80 % mającym zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" w Rosji.
W myśl art. 1 ust. 3, cło rozszerzone na mocy ust. 1 i 2 niniejszego artykułu jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/1649.
Dowody zawarte we wniosku i potwierdzone przez Komisję w toku dochodzenia wykazały, że sklejka z drewna brzozowego wytwarzana w Rosji była wywożona do Turcji lub Kazachstanu. Strona pośrednicząca w Turcji lub Kazachstanie ponownie wywoziła sklejkę z drewna brzozowego do Unii jako niezależną partię albo w połączeniu z lokalnie wyprodukowaną sklejką z drewna brzozowego lub innych gatunków drewna. Ponadto niektóre przedsiębiorstwa z siedzibą zarówno w Kazachstanie, jak i w Turcji obchodziły środki antydumpingowe dotyczące sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, produkując sklejkę z drewna brzozowego z wykorzystaniem materiałów wsadowych pochodzących z Rosji, co w rozumieniu warunków określonych w art. 13 ust. 2 rozporządzenia podstawowego uznano za działalność montażową/wykończeniową (motyw 55 rozporządzenia).Rozporządzenie 2024/1287 weszło w życie 15 maja 2024 r.
7. Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpatrywanego przypadku wskazać należy, że w dniu 30 października 2023 r. przedstawiciel bezpośredni importera dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci sklejki brzozowej, zaklasyfikowanej do kodu TARIC 4412 33 10 20 z zadeklarowanym krajem przywozu i pochodzenia towaru - Kazachstan. Po przyjęciu zgłoszenia celnego towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu.
W dacie zgłoszenia celnego, objęte nim towary stanowiły przedmiot dochodzenia dotyczącego możliwości obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym 2021/1930 (dochodzenie wszczęte zostało rozporządzeniem Komisji z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr 2023/1649, które weszło w życie 23 sierpnia 2023 r.).
W związku z tym, że dochodzenie to ujawniło istnienie praktyki obchodzenia cła antydumpingowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącego z Rosji - rozporządzeniem 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. doszło do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego - na przywóz sklejki wysyłanej
z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji. Powyższe znajduje oparcie w ww. obowiązujących przepisach prawa, do których stosowania organ był obowiązany w myśl zasady legalizmu.
Przy czym, pobór "rozszerzonego" cła antydumpingowego dotyczył towarów zarejestrowanych zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego. Na podstawie tego przepisu, zgłoszenia celne podlegały rejestracji po to, aby można było zastosować środki wobec danego przewozu od daty takiej rejestracji. W prawie unijnym przewidziano zatem sytuację, w której cło antydumpingowe może być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od daty rejestracji przywozu. Umocowanie ku temu znajduje się w rozporządzeniu podstawowym (zasada – art. 10 ust. 1, wyjątek – art. 10 ust. 4 i 5 w zw. z art. 14 ust. 5). W rezultacie słuszne jest stanowisko organu, że unijne rozporządzenie bazowe dotyczące cła antydumpingowego przewiduje wsteczne pobieranie cła ostatecznego.
Zgodnie z powyższą regulacją rozporządzeniem wykonawczym 2023/1649 Komisja Europejska poleciła krajom członkowskim rejestrację importu m.in sklejki brzozowej przywożonej z Kazachstanu (art. 2). Przyjmując rozporządzenie 2024/1287 rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe Komisja przewidziała, że pobierane jest od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/1649.
Na uwagę zasługuje, że postępowanie antydumpingowe ma szczególny charakter, jego specyfika zaś charakteryzuje się tym, że po przeprowadzeniu stosownego dochodzenia może doprowadzić do rozszerzenia poboru ceł antydumpingowych. Specyfika ta wymaga, aby środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych do UE w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się m.in. rejestrację towarów.
Zgodnie ze wspomnianym art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego – Komisja Europejska w rozporządzeniu wykonawczym wszczynającym dochodzenie – poleciła krajom członkowskim rejestrację importu m.in. sklejki brzozowej przywożonej z Kazachstanu. Organ trafnie wywodzi, że rozporządzenie nie wskazało technicznego sposobu dokonywania rejestracji przywozu pozostawiając krajom członkowskim swobodę doboru sposobu i narzędzi dokonania takiej rejestracji. Wystarczające było zatem zarejestrowanie importu przedmiotowego towaru w systemie elektronicznym zgłoszeń celnych Automatycznego Systemu Importu (AIS). Nie było konieczności "tworzenia" rejestrów dedykowanych tylko zgłoszeniom "sklejek z drewna pochodzących z Kazachstanu i Turcji". Rejestracja przywozu w systemie AIS spełniła swoje zadanie, ponieważ po wejściu w życie rozporządzenia Komisji (UE) 2024/1287 organ celny na podstawie danych zawartych w tym systemie ustalił wszystkie zarejestrowane przywozy sklejki z drewna brzozowego z Turcji i Kazachstanu, a następnie określił należną kwotę cła antydumpingowego. W ten sposób osiągnięty został cel regulacji unijnych nakierowany na przeciwdziałanie obchodzeniu środków antydumpingowych - zapewniono pobór z mocą wsteczną rozszerzonych ceł antydumpingowych.
Dodać należy, podzielając argumentację organu, że treść rozporządzenia wykonawczego wszczynającego opisane dochodzenie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE, zatem informacja o obowiązku rejestracji przez organy celne przywozu sklejki brzozowej z Kazachstanu była powszechnie znana. Powinna być znana zarówno importerowi zajmującemu się systematycznym przywozem sklejki brzozowej, jak też reprezentującej go agencji celnej, wyspecjalizowanej w zakresie międzynarodowego obrotu towarowego i dokonywaniu zgłoszeń celnych.
Trafne jest przy tym stanowisko Dyrektora IAS, że na organie celnym nie spoczywał obowiązek informowania zgłaszających o dokonywanej rejestracji przywozu, która odbywała się automatycznie (takiego obowiązku próżno szukać w analizowanych w tej sprawie aktach prawnych). Wszczęcie przez Komisję Europejską dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych uprzednio na przywóz sklejki brzozowej pochodzącej z Rosji poprzez przywóz sklejki brzozowej z Turcji i Kazachstanu niezależnie od jej deklarowanego pochodzenia i jednocześnie wprowadzenie obowiązku rejestracji przywozu w celu dopilnowania poboru cła antydumpingowego w przypadku stwierdzenia obchodzenia środków, dawały podstawy, aby importerzy sklejki brzozowej importujący taki towar z Turcji i Kazachstanu w okresie od 23 sierpnia 2023 r. (data wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego 2023/1649) spodziewali się, że podlegające rejestracji przywozy zostaną objęte taką samą stawką cła antydumpingowego, jak te, które pochodzą z Rosji. Jak zauważył organ w odpowiedzi na skargę, aktualny status prowadzonego przez Komisję Europejską dochodzenia był stale dostępny na stronach internetowych http://trade.ec.europa.eu.
8. Wobec powyższego sąd uznał za pozbawione usprawiedliwionych podstaw zarzuty dotyczące braku dokonania przez organy celne rejestracji towaru. Należy przyjąć, że przywóz został zarejestrowany zgodnie z wymienionymi w decyzjach unijnymi regulacjami, co implikowało możliwość retroaktywnego nałożenia cła na towary objęte tak zarejestrowanym zgłoszeniem (w okresie prowadzonego przez Komisję dochodzenia). Bezzasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i 4, art. 14 ust. 5 rozporządzenia 2016/1036, art. 1 ust. 3 w zw. z ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, jak również formułowane w tym zakresie w skardze zarzuty naruszenia art. 180, art. 181, art, 187 § 1, art. 191 o.p.
9. Nieuzasadniony okazał się także zarzut, w którym autor skargi próbuje dowodzić, że organy nie odniosły się w decyzji do szkody, którą mógł wywołać skarżący importem przedmiotowego towaru i czy w ogóle szkoda wystąpiła. Trafnie twierdzi Dyrektora IAS, że wykazanie szkody wyrządzonej gospodarce unijnej w wyniku występującego importu danego towaru nie należy do uprawnień, ani obowiązków organów celnych - jest to natomiast kompetencja Komisji Europejskiej.
Na uwagę zasługuje przy tym argumentacja organu, że rozporządzenie rozszerzające cło antydumpingowe na sklejkę brzozową wysyłaną z Turcji lub Kazachstanu weszło w życie w dniu 15 maja 2024 r. Komisja Europejska rozszerzyła stosowanie cła antydumpingowego na sklejkę brzozową wysyłaną z Turcji lub Kazachstanu po przeprowadzeniu dochodzenia, którego celem było ustalenie, czy przywóz sklejki brzozowej z tych krajów stanowi obejście środków ustanowionych na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji. W wyniku przeprowadzonego dochodzenia Komisja Europejska stwierdziła, że import sklejki z drewna brzozowego z Turcji i Kazachstanu stanowi obejście środków ustanowionych na przywóz takiego towaru z Rosji, czego konsekwencją było wydanie rozporządzenia Komisji (UE) 2024/1287.
10. Niezasadny jest zarzut dotyczący pominięcia wniosku strony o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia. Organ słusznie zwraca uwagę, że kraj pochodzenia towaru określonego w rozporządzeniu wykonawczym 2024/1287 nie miał znaczenia rozstrzygnięcia sprawy.
Uwzględniając, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało dokonane w okresie obowiązkowej rejestracji przywozu sklejki z drewna brzozowego na organie celnym spoczywał obowiązek dokonania wymiaru, zaksięgowania, powiadomienia dłużnika i poboru cła antydumpingowego, z którego to obowiązku Naczelnik PUCS wywiązał się prawidłowo, stosując rozporządzenie 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r.
Wszelkie niezbędne informacje pozwalające na określenie należnej kwoty cła antydumpingowego zawierało zgłoszenie celne dokonane przez przedstawiciela bezpośredniego. W związku z tym, że rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego organ zasadnie odstąpił od obowiązku zawiadomienia strony o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, dającego stronie możliwość do przedstawienia swego stanowiska. Podstawę ku temu stanowił przepis art. 22 ust. 6 lit. "f" u.k.c. Brak przeprowadzenia dowodów i oparcie się na zgłoszeniu celnym stanowi inny szczególny przypadek, o którym mowa w ww. przepisie.
Niezależnie od powyższego zaakcentowania wymaga, że organ poinformował skarżącą o zamiarze wydania decyzji i wskazał planowane do zaksięgowania kwoty cła antydumpingowego i podatku VAT, jak również poinformował, że w sprawie nie ma zastosowania art. 22 ust. 6 u.k.c., pouczając przy tym o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Stanowisko strony nadesłane już po wydaniu decyzji w pierwszej instancji spotkało się z wyjaśnieniami przesłanymi skarżącej przy piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r., jak też zostało rozważone przez organ odwoławczy w zaskarżonej do sądu decyzji. Prawa proceduralne skarżącej zostały zatem zachowane.
11. Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia postanowień Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT (Kodeksu Antydumpingowego) – to sąd podziela pogląd organu, że regulacje te nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dawały one podstawę do wydania przez Komisję Europejską rozporządzeń wykonawczych, i to przepisy tych aktów unijnych były stosowane przez polski organ celny.
Sąd zwraca nadto uwagę, że na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady (UE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, uchylonego przez analizowane w niniejszej sprawie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 12 września 2019 r. w sprawie C-709/17 P Komisja Europejska przeciwko Kolachi Raj Industrial (Private) Ltd. przypomniał, że uregulowania Unii dotyczące przeciwdziałania obchodzeniu środków zawarte w rozporządzeniu podstawowym nie znajdują podstaw w kodeksie antydumpingowym z 1994 r., lecz zostały przyjęte jednostronnie przez Unię. Mimo bowiem, że kwestia obchodzenia środków została uwzględniona w negocjacjach WTO/GATT, w tej formule nie udało się osiągnąć porozumienia.
Wynika z tego, że uregulowania Unii odnoszące się do obchodzenia środków zawarte w art. 13 rozporządzenia podstawowego stanowią ramy prawne, które chociaż są częścią uregulowań antydumpingowych Unii, posiadają jednak własną specyfikę. Jeśli chodzi o cele tych uregulowań, Trybunał miał już sposobność, aby wyjaśnić, że zgodnie z celem i systematyką rozporządzenia podstawowego, w szczególności jego motywu 19 i art. 13, rozporządzenie w przedmiocie rozszerzenia cła antydumpingowego ma na celu jedynie zapewnienie skuteczności owego cła i uniknięcie jego obejścia oraz że w konsekwencji środek zawierający rozszerzenie ostatecznego cła antydumpingowego ma jedynie pomocniczy charakter względem pierwotnego aktu ustanawiającego cło, chroniącego skuteczne stosowanie ostatecznych środków. Zatem unijne przepisy przeciwdziałające obchodzeniu środków należy interpretować, mając na względzie powyższy cel, a mianowicie zapewnienie skuteczności środków antydumpingowych przyjmowanych przez Unię i uniknięcie ich obchodzenia.
Rozważania te zachowują aktualność na gruncie rozporządzenia podstawowego z 2016 r., którego jednym z motywów przyjęcia również był – co już zostało podkreślone na wstępie rozważań sądu – brak w Porozumieniu antydumpingowym z 1994 r. przepisów dotyczących obejścia środków antydumpingowych.
12. Chybione okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT, jak też art. 9.3.1., art. 10.2. w zw. z art. 7.2. Porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu.
13. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku rozważenia przez organ interesu prawnego i społecznego strony sąd podkreśla, że obowiązujące przepisy nie uzależniają poboru (odstąpienia od nałożenia) cła antydumpingowego od rozważenia istnienia takich przesłanek.
14. W związku z powyższym sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonej decyzji.
15. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI