I SA/Bk 394/25

I SA/Bk 394/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 2, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 2 lipca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.46.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lipca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.46.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (powoływany dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy") uchylił w całości postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku (dalej powoływany jako: "organ egzekucyjny", "Dyrektor O/ZUS") z 6 maja 2025 r. znak: 010000.71.2025-RED-3-NIP6272253184-KCH-3 odmawiające w stosunku do A. G. (dalej powoływany jako skarżący) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 15 lutego 2016 r. o nr od TW1010116000096 do TW1010116000100, od TW1010116000103 do TW1010116000107, od TW1010116000110 do TW1010116000114 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia DIAS stwierdził, że upomnienia z 24 kwietnia 2009 r. o nr od UPM010109000590 do UPM010109000592 oraz z 3 czerwca 2009 r. od nr UPM010109000839 do UPM010109000844 zostały wysłane na adres ul. [...] A. i uznane za doręczone w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.), tj. dorosłemu domownikowi – M. G. odpowiednio 15 maja 2009 r. oraz 5 czerwca 2009 r. Natomiast w formularzu ZUS PZFA (zgłoszenie danych płatnika składek- osoby fizycznej) jako adres prowadzenia działalności i adres korespondencyjny skarżący wskazał [...] A., a jako adres zamieszkania skarżący podał [...] A.. Formularz ten skarżący wypełnił 19 lutego 2008 r. i podpisał swoim imieniem i nazwiskiem. Zaś w formularzu ZUS ZZA (Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego/zgłoszenie zmiany danych) wypełnionym 7 lutego 2008 r. jako adres zameldowania na stałe miejsce pobytu skarżący wskazał ul. [...] A..
W związku z tym, że skarżący podał na różnych dokumentach zgłoszeniowych odmienne adresy, DIAS powziął wątpliwość co do tego, który z tych adresów był aktualnym adresem zamieszkania bądź pobytu skarżącego. Rozbieżności tych, zdaniem DIAS, organ I instancji nie wyjaśnił, ograniczając się jedynie do wskazania adresu, na który zostały wysłane te upomnienia. Ustalenie tego faktu, według organu odwoławczego, ma decydujące znaczenie dla oceny skuteczności doręczenia wspomnianych upomnień, co rzutuje na prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie owych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za luty-kwiecień 2009 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 138 § 1 pkt 2 i § 2, art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.) przez wadliwe zastosowanie oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione dnia 15.02.2016 r o nr: od TW1010116000096 do TW1010116000100, od TW1010116000103 do TW1010116000107, od TW1010116000110 do TW1010116000114 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zamiast uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, z uwagi na brak w aktach sprawy dowodu doręczenia tych tytułów wykonawczych skarżącemu, które to ustalenie nastąpiło w wyniku błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego postanowienia w szczególności na skutek wadliwego stwierdzenia, że:
- tytuły wykonawcze o nr: od TW1010116000096 do TW1010116000116 z dnia 15 lutego 2016 r. zostały skarżącemu doręczone pod adresem: [...] H.1 Wielka Brytania, pomimo zaprzeczenia przez skarżącego faktu zamieszkiwania pod tym adresem oraz przedstawienia wraz z zażaleniem z dnia 26 maja 2026 r. na odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego dowodów zamieszkania skarżącego w Wielkiej Brytanii pod innym adresem w okresie podjęcia próby doręczenia przedmiotowych tytułów wykonawczych, które zostały przez organy całkowicie pominięte;
- przyjęcie, że doszło do doręczenia tytułów wykonawczych o nr: od TW1010116000096 do TW1010116000116 wystawionych 15 lutego 2016 r., pomimo braku w aktach sprawy dowodu doręczenia przedmiotowych tytułów wykonawczych do rąk własnych skarżącego pod wymienionym wyżej adresem w dniu 24 marca 2016 r. i oparcie ustalenia o doręczeniu tytułów wykonawczych wyłącznie na informacji instytucji brytyjskiej HMRC zawartej na formularzu H002 z datą 27 września 2016 r. z innym adresem, a mianowicie z adresem: [...] H.1, Wielka Brytania, która poza tym, że zawiera błędne dane adresowe bez potwierdzenia odbioru przez skarżącego przesyłki nie może zastąpić dowodu doręczenia; a także pomimo wskazania przez skarżącego właściwego adresu zamieszkania: [...] H.2 Wielka Brytania, utrwalonego również w aktach sprawy na formularzu R016 z datą stempla HMRC z 22 marca 2016 r., pod którym według informacji HMRC podjęto próbę doręczenia przesyłki skarżącemu, lecz w aktach sprawy brak jest informacji o wyniku doręczenia;
- postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w stosunku do skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od TW1010116000096 do TW1010116000116 z 15 lutego 2016 r. (data wystawienia tytułów wykonawczych), pomimo, że nie doszło do doręczenia skarżącemu tych tytułów wykonawczych oraz upomnień oznaczonych nr: od UPM010109000326 do UPM010109000331 z dnia 16 marca 2009 r. pod adresem: ul. [...] A. oraz upomnień oznaczonych nr: od UPM010109000590 do UPM010109000592 z dnia 24 kwietnia 2009 r. oraz od UPM010109000839 do UPM010109000844 z dnia 3 czerwca 2009 r. pod adresem: ul. [...] A., zaś uchylenie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w celu zbadania wyłącznie kwestii skuteczności doręczenia upomnień jest w ocenie skarżącego bezprzedmiotowe, skoro nie nastąpiło doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, w zakresie w jakim postępowanie to jest nadal prowadzone;
2) art. 7, art. 77, art. 80, art. 42, art. 43 i 44 k.p.a. przez wadliwe zastosowanie w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych, co do faktu doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych o nr: od TW1010116000096 do TW1010116000116 z dnia 15 lutego 2016 r. pod adresem: [...] H.1, Wielka Brytania, pomimo braku dowodu doręczenia wymienionych tytułów wykonawczych skarżącemu pod tym adresem i uchylenie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie w celu zbadania skuteczności doręczenia upomnień oraz pominięcia wszystkich dowodów zgłoszonych przez skarżącego przeciwko tym ustaleniom w zażaleniach z dnia 26 maja 2025 r. na postanowienie Dyrektora O/ZUS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów i na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w szczególności dowodów zawnioskowanych na fakt, że właściwym adresem zamieszkania skarżącego w okresie próby doręczenia tytułów wykonawczych był adres: [...] H.2, Wielka Brytania;
3) art. 15 § 1 w zw. z art. 3a § 2 pkt 2, art. 32 u.p.e.a. przez wadliwe uznanie, że 15 lutego 2016 r. doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu (data wystawienia tytułów wykonawczych), pomimo niedoręczenia skarżącemu upomnień, a następnie tytułów wykonawczych, co skutkowało brakiem możliwości podejmowania czynności egzekucyjnych, stosowania środków egzekucyjnych oraz błędnym przyjęciem, że w sprawie mają zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070, dalej jako: "nowelizacja u.p.e.a.";
4) art. 13 ust. 1 nowelizacji u.p.e.a. na skutek wadliwego zastosowania przez pominięcie faktu umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie z dnia 25 lutego 2010 r., wynikającego z materiału dowodowego sprawy - pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku Inspektorat w Augustowie z dnia 4 listopada 2015 r. (k. - 23);
5) art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 w zw. z art. 32 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na niedoręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych, w wyniku czego brak było podstaw do podejmowania czynności egzekucyjnych, w tym zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości,
6) niezawiadomienie skarżącego o zastosowanym środku egzekucyjnym, z naruszeniem art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.
7) art. 59 § 1a w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. przez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 15 lutego 2016 r. o nr: od TW1010116000096 do TW1010116000100, od TW1010116000103 do TW1010116000107, od TW1010116000110 do TW1010116000114, pomimo niedopuszczalności egzekucji, z uwagi na niedoręczenia uprzednio upomnień, a następnie tytułów wykonawczych skarżącemu oraz z powodu nieistnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi, które wygasły na skutek przedawnienia;
8) art. 138 § 2 k.p.a. przez wskazanie przy uchyleniu zaskarżonego postanowienia zakresu okoliczności koniecznych do wyjaśnienia sprawy ograniczonego do ustalenia skuteczności doręczenia upomnień, w sytuacji, gdy podstawowym zarzutem w sprawie jest brak dowodu doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych, powodującym niedopuszczalność prowadzenia egzekucji, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego;
II. przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w tym:
1) art. 24 ust. 4 i ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm., dalej jako: u.s.u.s.) na skutek nieuzasadnionego przyjęcia, że doszło do doręczenia tytułów wykonawczych, a w konsekwencji tego zaniechania ustalenia, czy nastąpiło zawieszenie terminu przedawnienia zobowiązań składowych i czy przedmiotowe zobowiązania uległy przedawnieniu;
3) art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez nieposzanowanie zasady praworządności i pozbawienie skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, na skutek prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnień, a następnie tytułów wykonawczych i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości bez powiadomienia skarżącego.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Dyrektora O/ZUS i umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia Dyrektora O/ZUS z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnień, a następnie tytułów wykonawczych skarżącemu i podjęcie czynności egzekucyjnych bez powiadomienia skarżącego, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie dowodu z dokumentów zawartych w aktach sprawy:
1) obejmujących akta postępowania administracyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku Inspektorat w Suwałkach w zakresie treści deklaracji określających wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zaopatrzonych w tytuły wykonawcze oznaczonych nr: od TW1010116000096 do TW1010116000116 z dnia 15 lutego 2016 r. i dowodu doręczenia tych tytułów - na okoliczność treści tytułów wykonawczych z dowodami doręczeń - na fakt niedoręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych;
2) z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku Inspektorat w Augustowie z dnia 4 listopada 2015 r. (k. - 23) - na fakt uprzedniego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie i umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem tego organu wydanym w dniu 25 lutego 2010 r.
3) dopuszczenie dowodów z dokumentów zawartych w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku znak: 010000.71.2025-RED-3-NIP6272253184-KCH-3 zgłoszonych w przedmiotowej sprawie i załączonych do zażalenia z dnia 26 maja 2025 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku znak: 010000J1.2025-RED-3-NIP6272253184-KCH-3 z dnia 6 maja 2025 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego na fakty tamże wskazane, w szczególności w celu wykazania, że tytuły wykonawcze oznaczone nr: od TW1010116000096 do TW1010116000116 z dnia 15 lutego 2016 r, nie zostały skarżącemu doręczone w dniu 24 marca 2016 r. pod adresem: [...] H.1, Wielka Brytania, gdyż miejsce jego zamieszkania znajdowało się wówczas pod adresem: [...] H.2 Wielka Brytania;
4) dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony A. G. - na adres: pełnomocnika, ul. [...] S.- na fakt ustalenia rzeczywistej daty zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, pod adresem: ul. [...] A., na fakt wyjazdu skarżącego na stałe do Wielkiej Brytanii, na fakt niezamieszkiwania skarżącego pod adresem: [...] H.1, Wielka Brytania w okresie podjęcia próby doręczenia tytułów wykonawczych oznaczonych nr: od TW1010116000096 do TW10101i6000116 z dnia 15 lutego 2016 r. i zamieszkiwania skarżącego pod innym adresem: [...] H.2 Wielka Brytania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie DIAS z dnia 2 lipca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.46.2025 uchylające postanowienie Dyrektora O/ZUS z 6 maja 2025 r. znak: 010000.71.2025-RED-3-NIP6272253184-KCH-3 odmawiające w stosunku do skarżącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 15 lutego 2016 r. o nr od TW1010116000096 do TW1010116000100, od TW1010116000103 do TW1010116000107, od TW1010116000110 do TW1010116000114 i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Z mocy art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Do sytuacji, w których należy sięgnąć do przepisów k.p.a. należą również przepisy wynikowe dla organu rozpoznającego zażalenie od postanowienia organu egzekucyjnego. Domyślną formą rozstrzygnięć organów w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. jest postanowienie. W związku z tym odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. polega na przyjęciu za podstawę rozstrzygania przez organ odwoławczy art. 138 w zw. z art. 144 k.p.a.
Według DIAS, w niniejszej sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego zaistniały określone w art. 138 § 2 k.p.a. podstawy do uchylenia postanowienia Dyrektora O/ZUS. Zasadnie w tym kontekście organ odwoławczy wskazuje na art. 59 u.p.e.a. – jako przepis wyznaczający zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia w sprawie dot. umorzenia postępowania egzekucyjnego – w brzmieniu zgodnie z art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070, dalej jako: "nowelizacja u.p.e.a."). Uzasadnione jest przyjęcie tego właśnie brzmienia przepisu, gdyż niezależnie od zastrzeżeń skarżącego, czy doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym momencie formalnie w odniesieniu do faktycznych działań organu egzekucyjnego należy przyjąć, że do jego wszczęcia doszło 15 lutego 2016 r., a więc w dacie wystawienia tytułów wykonawczych.
Z uwagi na wskazane we wniosku inicjującym postępowanie podstawy ewentualnego umorzenia znaczenie zyskały tu art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. Zgodnie z tymi przepisami postępowanie egzekucyjne umarza się [m.in.] jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, a także jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.
Wobec tego istotne znaczenie ma kwestia doręczenia upomnień z 24 kwietnia 2009 r. o nr od UPM010109000590 do UPM010109000592 oraz z 3 czerwca 2009 r. od nr UPM010109000839 do UPM010109000844. DIAS trafnie zwrócił uwagę na to, że ówcześnie skarżący wskazywał na 3 różne adresy: [...] A. (adres prowadzenia działalności i adres korespondencyjny), [...] A. (adres zamieszkania) i ul. [...] A. (adres zameldowania na stałe miejsce pobytu). Istnieją więc wątpliwości co do tego, jaki adres był wówczas adresem, na który należało dokonać doręczenia i czy doręczenie na adres ul. [...] A. dorosłemu domownikowi – M. G. odpowiednio 15 maja 2009 r. oraz 5 czerwca 2009 r. można uznać za skuteczne.
Należy zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie zaprzeczył prawidłowości stwierdzeń DIAS, gdyż ze wskazań skargi także nie wynika, na jaki adres należało dokonywać doręczenia ww. upomnień, a przede wszystkim nie zaprzeczono skutecznie, by doręczenie na adres ul. [...] A. M. G. jako dorosłemu domownikowi odpowiednio 15 maja 2009 r. oraz 5 czerwca 2009 r. było nieskuteczne. Wątpliwości w tym zakresie pozostają aktualne. W skardze skarżący wskazał, że pod adresem ul. [...] A. "nigdy nie zamieszkiwał, ani też nie posiadał tytułu prawnego do korzystania z tej nieruchomości". Faktem jest jednak, że skarżący wskazał ten adres w formularzu ZUS ZZA z 7 lutego 2008 r. jako adres zameldowania na stałe miejsce pobytu, co już wskazuje na sprzeczność w stosunku do wcześniejszych wskazań. Również wskazania dotyczące żony skarżącego M. G. nie są przekonujące. Trudno uznać za dowód nieskuteczności doręczenia gołosłowne wskazanie M. G., że nie odebrała ona przesyłek na adres ul. [...] A. i nie podpisała ona potwierdzeń odbioru – wbrew złożonym na potwierdzeniach odbioru podpisom. Również fakt istnienia rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną nie jest równoznaczny z niemożnością odbioru przesyłki jako dorosły domownik. Istotne jest jedynie to, czy zamieszkiwała ona wraz z adresatem pisma pod danym adresem. Pozostała więc do wyjaśnienia kwestia, czy adres ul. [...] A. był adresem zamieszkania skarżącego w dacie odbioru przesyłek przez żonę skarżącego. W ocenie sądu wyjaśnienie tej kwestii stanowi zagadnienie kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, a przy tym wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wykraczającym poza kompetencje organu odwoławczego.
Zarzuty skargi dotyczą jednak przede wszystkim kwestii niebędącej podstawą uchylenia postanowienia Dyrektora O/ZUS, a więc doręczenia tytułów wykonawczych. DIAS nie wypowiedział się w tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu. Nie może być jednak wątpliwości, że gdyby zarzuty skarżącego o braku doręczenia tytułów wykonawczych były zasadne, to mogłoby się ostatecznie okazać, że pozbawione sensu jest badanie ww. kwestii doręczenia upomnień, bowiem należałoby wówczas uznać, że nie doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji (art. 26 § 5 u.p.e.a.) z wszelkimi konsekwencjami takiej okoliczności.
W zarzutach skarżący konsekwentnie kwestionuje fakt doręczenia mu tytułu wykonawczego w dniu 24 marca 2016 r. Twierdzi on, że organy nie dysponują dowodem doręczenia tytułów wykonawczych, gdyż takim dowodem nie jest jego zdaniem informacja HMRC na formularzu H002, a adres, na który miało nastąpić doręczenie: [...] H., Wielka Brytania – jest nieprawidłowy. Skarżący twierdzi, że właściwym jego adresem zamieszkania był adres: [...] H.2, Wielka Brytania.
W ocenie sądu organy dysponują jednak dowodami na doręczenie tytułów wykonawczych w dniu 24 marca 2016 r. Dysponując wiedzą o tym, że skarżący przebywał w Wielkiej Brytanii (co nie jest kwestionowane), Dyrektor O/ZUS skorzystał z procedury przewidzianej w art. 77 rozporządzenia 987/2009. Zgodnie z powołanym przepisem na wniosek strony występującej strona wezwana powiadamia adresata - zgodnie z obowiązującymi w jej własnym państwie członkowskim przepisami w zakresie powiadamiania o podobnych instrumentach i decyzjach - o wszystkich instrumentach i decyzjach, w tym o charakterze sądowym, które odnoszą się do należności lub jej odzyskania i zostały wydane w państwie członkowskim strony występującej (ust. 1). We wniosku o powiadomienie należy podać nazwę lub imię i nazwisko, adres oraz wszelkie inne istotne informacje pozwalające na zidentyfikowanie danego adresata, do których strona występująca ma normalnie dostęp, charakter i przedmiot instrumentu lub decyzji, o których należy powiadomić, oraz - w stosownych przypadkach - nazwę lub imię i nazwisko dłużnika, jego adres oraz wszelkie inne istotne informacje pozwalające go zidentyfikować oraz należność, której dotyczy instrument lub decyzja, jak również wszelkie inne użyteczne informacje (ust. 2). Strona wezwana niezwłocznie informuje stronę występującą o działaniach podjętych w związku z jej wnioskiem o powiadomienie, w szczególności o dniu przekazania decyzji lub instrumentu adresatowi (ust. 3).
Powołany przepis został zastosowany w sposób prawidłowy. Dyrektor O/ZUS, za pośrednictwem instytucji łącznikowej, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu wystąpił do władz Wielkiej Brytanii z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących m.in. adresu skarżącego. W formularzu R015 (str. 99-101 akt adm.), respektując treść art. 77 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 zostały wskazane dane identyfikacyjne skarżącego: pełne imię i nazwisko, data urodzenia, miejsce urodzenia, dane rodziców i PESEL. Wskazano również dokumenty, które należy doręczyć, tj. tytuły wykonawcze nr TW1010116000096-TW1010116000116 z dnia 15 lutego 2016 r. Po ustaleniu adresu przez instytucję brytyjską HMRC urząd ten wysłał przesyłkę na ustalony adres i zgodnie z art. 77 ust. 3 rozporządzenia 987/2009 przesłał polskiemu organowi egzekucyjnemu stosowną informację o doręczeniu na formularzu H002.
W ocenie sądu w sposób prawidłowy zastosowano art. 77 rozporządzenia 987/2009. Należy podkreślić, że przepis ten nie przewiduje (a zatem nie wymaga) przekazywania organowi wzywającemu (w tym przypadku organowi polskiemu) innych dokumentów niż informacja o doręczeniu, przykładowo potwierdzenia odbioru. Z informacji przesłanej przez brytyjską instytucję HMRC (str. 113 akt adm.) wynika, że skarżący w dniu 24 marca 2016 r. otrzymał przesłane dokumenty, tj. tytuły wykonawcze, co potwierdził swoim podpisem.
W ocenie sądu przepisy rozporządzenia 987/2009 stanowią przepisy szczególne w stosunku do wymogów k.p.a. i nie jest konieczne dysponowanie przez polskie organy dokumentem podpisanego przez skarżącego potwierdzenia odbioru zgodnie z art. 46 k.p.a. Informacja o doręczeniu pochodząca od właściwego organu innego państwa związanego przepisami rozporządzenia 987/2009, uzyskana zgodnie z przepisami tego aktu, zastępuje podpisane przez adresata przesyłki potwierdzenie odbioru. Jest to dowód podlegający ocenie jak każdy inny dowód w postępowaniu. W ocenie sądu nie ma powodów, by wątpić w wiarygodność informacji do instytucji brytyjskiej. Przeciwwagi dla niej nie mogą stanowić gołosłowne twierdzenia skarżącego o nieotrzymaniu tytułów wykonawczych i zamieszkiwaniu pod innym adresem. Dostarczone w toku postępowania przez skarżącego dokumenty wskazują natomiast, że adres: [...] H.2 Wielka Brytania występuje jako adres korespondencyjny wskazany przez samego skarżącego, w szczególności jako adres spółek prawa prywatnego (brytyjskich spółek LTD), w których skarżący sprawował funkcję dyrektora. Wobec tego nie stanowiły one dla dokumentu od HMRC skutecznego przeciwdowodu.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro doszło do skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych w dniu 24 marca 2016 r., to kwestia ta nie może być podstawą do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast do wyjaśnienia pozostaje kwestia doręczenia upomnień i od zasadności wniosku skarżącego w tym zakresie zależy to, czy postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Tym samym, mimo braku wypowiedzi w zaskarżonym postanowieniu o tej kwestii, nie może to być podstawa do jego uchylenia przez sąd.
W kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie w 2010 r. strona skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika powinna mieć świadomość, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. możliwe jest jego ponowne wszczęcie na podstawie art. 61 u.p.e.a. i to też miało w sprawie miejsce, zatem zarzut w tym przedmiocie jest niezasadny.
Również w przedmiocie pozostałych zarzutów należy uznać, że uznanie prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych przesądza o ich bezzasadności. Opierają się bowiem one na założeniu o braku doręczenia tychże tytułów wykonawczych.
Dla porządku należy zauważyć, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzupełniające postępowanie dowodowe ogranicza się do dowodów z dokumentów, tym samym nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Przy tym sąd nie widział dostatecznego uzasadnienia, by wyznaczać rozprawę w celu wysłuchania na niej skarżącego. W przedmiocie pozostałych proponowanych dowodów z dokumentów sąd stoi na stanowisku, że nie wnosiły one nic nowego do sprawy, lecz stanowiły powielenie dotychczasowych prób dowodowych w postępowaniu przed organami, które sąd ocenił jako nieprowadzące do skutecznego udowodnienia stawianej tezy dowodowej.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).