I SA/Bk 394/22

I SA/Bk 394/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Andrzej Melezini
Małgorzata Anna Dziemianowicz /sprawozdawca/
Marcin Kojło /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 598/23 - Wyrok NSA z 2024-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2255
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 382
§ 5 ust. 3 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej na 2021 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] maja 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego P. Ż. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. Ż. (dalej jako: "skarżący") [...] czerwca 2021 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2021 r., w którym ubiegał się o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) w ramach realizacji wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych.
Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wydał decyzję z [...] maja 2022 r., nr[...], na mocy której odmówił skarżącemu przyznania przedmiotowej płatności za realizację wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach, nakładając przy tym sankcję i odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Decyzja została skutecznie doręczona [...] maja 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru).
Od powyższej decyzji [...] czerwca 2022 r. skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., w którym nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji.
Decyzją z [...]lipca 2022 r., nr[...], Dyrektor utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w siedzibie stada wnioskodawcy średnia liczba krów mlecznych wyniosła 90,83 szt. Organ odwoławczy ustalił, że co do zwierząt o numerach identyfikacyjnych wskazanych na str. 6 skarżonej decyzji nie zostało spełnione kryterium terminowego zgłoszenia przemieszczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. 2019 r. poz. 1149 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 tiret drugie Rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U.UE.L.2000.204.1, dalej jako: "rozporządzenie 1760/2000")
Organ podał, że w siedzibie stada wnioskodawcy przebywało 62 krowy mleczne zgłoszone nieterminowo. Średnia liczba krów mlecznych zgłoszonych nieterminowo przeliczonych w stosunku do całego okresu zobowiązania wyniosła 53,1181 szt., a średnia liczba krów zgłoszonych prawidłowo, kwalifikujących się do płatności wyniosła 30,71 szt. Obliczenie różnicy procentowej: (53,1181 : 30,71) X 100 > 100%. Powołując się na art. 31 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48, dalej jako: "rozporządzenie 640/2104) organ wskazał, że jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 tego rozporządzenia przekracza 50%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju operacji w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze w kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, którą obliczono na kwotę 31.605,27 zł. Wobec odmowy przyznania płatności dobrostanowej organ pierwszej instancji prawidłowo na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382, dalej jako: "rozporządzenie dobrostanowe") odmówił przyznania kosztów transakcyjnych.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił naruszenie:
- naruszenie art. 27 ust 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 1234, dalej jako: "ustawa PROW") w zw. z art. 81a oraz art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie daty zgłoszenia przemieszczenia zwierząt i uznanie, że beneficjent nie dokonał w terminie, tj. 24 sierpnia 2021 r., zgłoszenia przemieszczenia zwierząt, mimo przekazania przedmiotowego zgłoszenia do jednostki ARiMR za pomocą skrzynki na dokumenty/urny, w których możliwe było pozostawienie dokumentów, nierozpoznanie i nie zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wszechstronny, celem wyjaśnienia wątpliwości w sprawie co do daty dokonania zgłoszenia przemieszczenia zwierząt oraz niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i uniemożliwienie jej oraz pełnomocnikowi J. Ż. złożenia wyjaśnień w zakresie okoliczności złożenia zgłoszenia oraz poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości faktycznych na korzyść strony;
- naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów, bezzasadne przyjęcie wersji odmiennej zdarzenia niż prezentowana przez stronę oraz obciążenie strony negatywnymi konsekwencjami zastosowanych przez organ rozwiązań;
- naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej jako: "ustawa covidowa"), poprzez jego niezastosowanie i nieumożliwienie stronie złożenia wniosku o przywrócenie terminu;
- naruszenie § 3, § 5 ust. 3 i § 6 rozporządzenia 640/2014, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że strona nie dokonała w terminie zgłoszenia przemieszczenia zwierząt i odmowę przyznania płatności oraz zastosowanie sankcji;
- naruszenie art. 64 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549, dalej jako: "rozporządzenie 1306/2013"), poprzez niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kar administracyjnych, mimo iż niezgodności były wynikiem działania siły wyższej; skarżący nie jest winny zaistniałej nieprawidłowości oraz niezgodność jest nieznaczna;
- naruszenie art. 15 w zw. z 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpoznanie i nieodniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów odwołania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 136 k.p.a., poprzez nieuzupełnienie materiału dowodowego i nieprzesłuchanie pełnomocnika skarżącego J. Ż. na okoliczność wrzucenia 24 sierpnia 2021 r. do wrzutni zgłoszenia formularza przemieszczenia zwierząt;
- naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo braku podstaw.
Mając na uwadze powyższe, autor skargi wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] maja 2022 r., nr [...], względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu ze względu na dostrzeżone uchybienia procesowe.
Na wstępie należy wskazać, że warunki i tryb udzielania pomocy dobrostanowej reguluje rozporządzenie dobrostanowe. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1, 2 lit. b i 3 lit. b tego aktu prawnego płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia 1305/2013, oraz: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, 3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3 - przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez ARiMR. Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego, Plan poprawy dobrostanu zwierząt zawiera elementy, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W świetle § 4 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. a i b, ust. 4 pkt 3 i 4 rozporządzenia dobrostanowego odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia 1306/2013, oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych i są przestrzegane w ramach pakietu 2. Dobrostan krów i jego wariantów: a) wariant 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas, b) wariant 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach. Rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas - co najmniej przez 120 dni w okresie: a) od dnia 1 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 15 października tego roku - w przypadku gdy ten wniosek został złożony do dnia 1 kwietnia, b) od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 15 października roku, w którym został złożony ten wniosek - w przypadku gdy ten wniosek został złożony po dniu 1 kwietnia, a w ramach wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach - od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek.
Stosownie do § 5 ust. 1,2 i 3 pkt 3 i 4, ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 8 omawianego aktu prawnego wysokość płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu ustala się jako iloczyn odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i podstawy ustalenia wysokości tej płatności dobrostanowej, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Wysokość stawek płatności dobrostanowej za sztukę zwierzęcia w ramach poszczególnych wariantów jest określona w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a jest liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika i wypasanych zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu, a w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. b jest średnia liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu - w odniesieniu do których do dnia objęcia wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a najpóźniej od dnia objęcia tym wnioskiem są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Średnią liczbę zwierząt, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 4 - 6, ustala się jako iloraz sumy dziennych liczb tych zwierząt i liczby dni w okresie, w którym rolnik przestrzega wymogów w ramach odpowiednich wariantów - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit. b.
Okres utrzymywania zwierząt przez rolnika i liczbę tych zwierząt w tym okresie ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Wysokość płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, w przypadku krowy mlecznej, która nie była wypasana przez cały okres, w którym rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu, ustala się jako iloraz iloczynu odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i liczby dni wypasu tej krowy zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, oraz liczby 120.
W świetle ust. 4 załącznika nr 3 do niniejszego rozporządzenia wymogi dla wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas obejmują: 1) wypasanie wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej lub we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lub we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 ustawy PROW, przy czym dla każdej krowy mlecznej okres wypasu wynosi co najmniej 6 godzin dziennie; 2) wypasanie krów mlecznych, o których mowa w pkt 1, bez uwięzi; 3) prowadzenie na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych, w którym w odniesieniu do każdej krowy mlecznej wskazuje się dni, w których ta krowa nie była wypasana, wraz z podaniem przyczyny niewypasania tej krowy. Stosownie zaś do zapisów ust. 5 załącznika nr 3 do przedmiotowego rozporządzenia wymogi dla wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach obejmują: 1) liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt; 2) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę, wynosi: a) w systemie wolnostanowiskowym z wydzielonymi legowiskami dla (-) wydzielonego legowiska: długość - co najmniej 2,1 m, szerokość - co najmniej 1,1 m, (-) powierzchni odpasowo-ruchowej – co najmniej 4 m2, b) w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m2; 3) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich: a) dla innych niż krowy mleczne grup technologicznych bydła w typie użytkowym mlecznym lub typie użytkowym kombinowanym o mlecznym kierunku ich użytkowania, b) dla krów maniek - jest zgodna z odpowiednimi obowiązkowymi wymogami ustanowionymi zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia 1306/2013 oraz innymi odpowiednimi obowiązkowymi wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. Stosownie do przepisu § 6 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013 poniesionych z tytułu sporządzenia, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, planu poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu. Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013 poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt nie może przekraczać 15% wypłaconej płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu i nie może być wyższa niż 1000 zł w ramach jednego pakietu, niezależenie od liczby planów poprawy dobrostanu zwierząt sporządzonych w ramach jednego pakietu.
W świetle § 8 ust. 5 pkt 2, ust. 6 pkt 1 lit. a i ust. 9 rozporządzenia dobrostanowego jeżeli rolnik ubiega się o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu innego niż warianty, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit. a, składa do kierownika biura powiatowego Agencji, przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kopie stron planu poprawy dobrostanu zwierząt zawierające informacje, o których mowa w ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, oraz informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 4 lit. b załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. b, - z tym że kopie stron zawierające informacje określone w pkt 1-4 zawierają również podpis rolnika i doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony ten plan. Jeżeli rolnik ubiega się o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, składa do kierownika biura powiatowego Agencji w terminie od dnia 16 października do dnia 31 października roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej rejestr wypasu krów mlecznych. Rolnik może, do czasu zawiadomienia o wystąpieniu nieprawidłowości albo do czasu powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, dokonać zmiany w planie poprawy dobrostanu zwierząt i niezwłocznie poinformować o tych zmianach kierownika biura powiatowego Agencji.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia 1760/2000 dotyczą wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń.
W myśl art. 12 ust. 7 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zgłoszeń tych dokonuje się w formie: 1) pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo 2) elektronicznej: a) przez umieszczenie danych na informatycznym nośniku danych w sposób określony przez Agencję albo b) na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych.
W sprawie niniejszej organy odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności ze względu na brak spełnienia warunku określonego w § 5 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego. Ustalono bowiem, że skarżący dokonał zgłoszenia do bazy IRZ zdarzeń przybycia i wybycia zwierząt do/z siedziby stada w odniesieniu do zwierząt szczegółowo oznaczonych i wymienionych w decyzji (str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) z uchybieniem 7-dniowego terminu i uznano je za zwierzęta niezatwierdzone.
W sprawie bezsporne jest, że sprzedaż bydła, co do której organy ustaliły brak terminowego zgłoszenia, miała miejsce [...] sierpnia 2021 r. (zob. str. 3-5 decyzji organu pierwszej instancji), zaś termin zgłoszenia przemieszczenia upływał [...] sierpnia 2021 r. Zgłoszenie przybycia zwierzęcia do siedziby ARiMR nastąpiło (zostało zarejestrowane) [...] sierpnia 2021 r., a zatem już po upływie wyznaczonego przepisami terminu. Okoliczności te nie budzą zasadniczo wątpliwości, jednak w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie odgrywa przepis art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej. Przepis ten został dodany ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), która weszła w życie dnia 16 grudnia 2020 r.
Zgodnie z ust. 1 powołanego wyżej przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Z kolei ust. 2 stanowi, że w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3)
Powołana regulacja wprowadziła zatem nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, odnośnie do terminów, którym uchybiono po 16 grudnia 2020 r., wówczas obowiązkiem organu jest zawiadomienie strony o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1), wyznaczenie stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz pouczenie o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin na złożenie wniosku z 7 do 30 dni.
W świetle stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organ wynika, że termin na zgłoszenie przemieszczenia upływał z dniem 24 sierpnia 2021 r., zaś dokumenty wpłynęły do organu 26 sierpnia 2021 r., zatem już po wejściu w życie art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej, co obligowało organ pierwszej instancji do jego zastosowania. Stanowisko prezentowane w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, jak też w zaskarżonej decyzji, całkowicie pomija te szczególne rozwiązanie przewidziane na gruncie przepisów ustawy covidowej.
Regulacja zawarta w art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej niejako koryguje nowelizację ustawy o COVID-19 dokonaną ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono przepis art. 15zzr ustawy covidowej, obowiązujący od dnia 31 marca 2020 r. i przewidujący w ust. 1, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, wymienionych w pkt 1-6 - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdował art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej, doszło w niej bowiem do uchybienia terminu do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, co stanowi przesłankę zawiadomienia strony postępowania przewidzianą w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 ustawy covidowej.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji stwierdziwszy, że skarżący dokonał zgłoszenia z uchybieniem, nie skierował do strony skarżącej zawiadomienia, o którym mowa w powyższym przepisie, pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku. W tej sytuacji niezastosowanie przez organ omawianej regulacji należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jak też wydanej w jej następstwie decyzji organu odwoławczego. Uzasadniony okazał się zatem zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy covidowej, którego konsekwencją było wydanie odmownego rozstrzygnięcia dotyczącego płatności oraz nałożenie na beneficjenta dodatkowej kary.
Zwraca przy tym uwagę fakt, że nawet pomimo powołania przez pełnomocnika skarżącego art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy covidowej na etapie składania odwołania, organ odwoławczy de facto nie odniósł się do tego przepisu. Zwrócił on jedynie uwagę na nieobowiązujące już w czasie dokonywania zgłoszenia przez skarżącego art. 15zzr i 15zzs ustawy covidowej. Stanowisko organu co do nieobowiązywania tych przepisów w stanie faktycznym sprawy oczywiście jest prawidłowe, jednakże ww. uregulowania nie miały znaczenia dla sprawy; to bowiem art. 15zzzzzn2 powołanego wyżej aktu prawnego w tym czasie obowiązywał i powinien znaleźć zastosowanie do sytuacji procesowej strony. Tymczasem organ odwoławczy obowiązywanie tego przepisu pominął i nie odniósł się do niego w treści uzasadnienia decyzji (jak też w odpowiedzi na skargę), czym naruszył także art. art. 15 w zw. z 107 § 3 k.p.a.
Między stronami sporne pozostaje również to, kiedy faktycznie przedmiotowa korespondencja zawierająca zgłoszenie została wrzucona do urny, przy czym datą jej rejestracji jest 26 sierpnia 2022 r. Jak twierdzi autor skargi, umieszczenia przesyłki w urnie/wrzutni dokonała pełnomocnik skarżącego J. Ż. [...] sierpnia 2022 r. Stanowisko to kwestionuje organ, twierdząc, że data rejestracji, tj. 26 sierpnia 2022 r., jest jednocześnie datą przekazania korespondencji organowi, gdyż nawet mimo odbycia "kwarantanny" przesyłek, w związku z pandemią koronawirusa, dokumenty były rejestrowane na dzień ich wrzucenia. Okoliczności te nie mają jednak żadnego znaczenia dla sprawy na tym etapie: skoro organ stwierdził uchybienie terminu, to niezależnie od jego ewentualnych przyczyn czy okresu uchybienia, obowiązany był zastosować się do art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej. Bez znaczenia pozostaje także to, że skarżący mógł dokonać zgłoszenia w formie elektronicznej czy za pośrednictwem poczty, gdyż skuteczność zgłoszenia nie jest zależna od jego formy; również złożenie ewentualnego oświadczenia przez J. Ż., o którym wspomina pełnomocnik strony, nie miałoby wpływu na i tak bezwzględny obowiązek organu do zastosowania ww. przepisu ustawy covidowej.
Skład orzekający zauważa, że na tym etapie przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutów materialnoprawnych. Odmowa przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności i nałożenie na niego kar było w istocie konsekwencją uchybienia formalnego po stronie organu, w wyniku którego złożone przez stronę zgłoszenie zostało uznane za złożone z uchybieniem terminu (bez poinformowania strony o takim uchybieniu, do czego organ był zobowiązany w myśl art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej). Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji obowiązany będzie zastosować się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w niniejszym orzeczeniu, szczególnie przy uwzględnieniu treści art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej.
W tych okolicznościach sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania sądowego, na które składają się: kwota wpisu sądowego od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), sąd orzekł w myśl art. 200 i 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).