I SA/Bk 390/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2022-11-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
odpady komunalneopłata za wywóz śmiecinieruchomość użyczonamiejsce pamięcipostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaWSAgospodarowanie odpadami

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o opłacie za wywóz odpadów komunalnych, uznając, że organ nie zebrał wystarczających dowodów na powstanie odpadów w okresie zimowym na nieruchomości użyczonej.

Sprawa dotyczyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości użyczonej, która jest miejscem pamięci i ogólnodostępnym. Skarżący kwestionował naliczenie opłaty za okres od grudnia 2021 r. do kwietnia 2022 r., twierdząc, że w tym czasie odpady nie powstawały. Organy obu instancji uznały, że nieruchomość jest odwiedzana przez cały rok, co uzasadnia naliczenie opłaty. Sąd administracyjny uchylił decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez organy, które nie zebrały wystarczających dowodów na powstanie odpadów w spornym okresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Z. z/s w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 grudnia 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r. Spór dotyczył tego, czy na nieruchomości użyczonej, będącej miejscem pamięci i ogólnodostępnym, powstały odpady komunalne w okresie zimowym, co uzasadniałoby naliczenie opłaty. Organy administracji obu instancji uznały, że nieruchomość jest odwiedzana przez cały rok, co prowadzi do powstawania odpadów, i ustaliły miesięczną opłatę w wysokości 88 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad postępowania dowodowego, wskazując, że organy nie zebrały wystarczających dowodów na powstanie odpadów, a opieranie się na "własnych doświadczeniach" jest niewystarczające. Sąd administracyjny przyznał rację skarżącemu w zakresie naruszenia przepisów postępowania dowodowego (art. 122, 187 § 1, 191 o.p.), stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie udowodniły powstania odpadów w spornym okresie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu. Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 234 o.p. dotyczący orzekania na niekorzyść strony, wskazując, że doprecyzowanie miesięcznego charakteru opłaty nie pogarsza sytuacji strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wystarczających dowodów na powstanie odpadów komunalnych w spornym okresie (grudzień 2021 r. - kwiecień 2022 r.) na nieruchomości użyczonej, mimo że jest ona ogólnodostępna i stanowi miejsce pamięci.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez organy, które nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie udowodniły powstania odpadów. Opieranie się na "własnych doświadczeniach" i ogólnych obserwacjach nie jest wystarczające do udowodnienia faktu powstania odpadów na konkretnej nieruchomości w konkretnym okresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.c.p.g. art. 6q § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.

u.c.p.g. art. 6i § ust. 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.

u.c.p.g. art. 187 § par. 1 i 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

u.c.p.g. art. 191

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Organ podatkowy dokonuje oceny materiału dowodowego na podstawie zasady swobodnej oceny dowodów.

u.c.p.g. art. 234

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym (zasada prawdy obiektywnej).

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy dokonuje oceny materiału dowodowego na podstawie zasady swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 234

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach danej sprawy.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 6h § pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6o § ust. 1 i 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania - organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 3 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 1

Określenie stawek opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zebrały wystarczających dowodów na powstanie odpadów komunalnych w spornym okresie. Opieranie się na "własnych doświadczeniach" i obserwacjach nie jest wystarczające do udowodnienia faktu powstania odpadów. Naruszenie przepisów postępowania dowodowego (art. 122, 187 § 1, 191 o.p.).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 234 o.p. (orzekanie na niekorzyść strony) został uznany za niezasadny.

Godne uwagi sformułowania

nie jest wystarczające do uznania, że na spornej nieruchomości w miesiącach od grudnia 2021 r. do kwietnia 2022 r. powstały odpady komunalne. Powołanie się przez organy na "własne doświadczenie i obserwację miejsc o podobnym charakterze" również nie może być uznane za dowód na powstawanie odpadów na konkretnej nieruchomości. gdzie przebywają ludzie, tam też powstają odpady

Skład orzekający

Marcin Kojło

przewodniczący

Justyna Siemieniako

sprawozdawca

Dariusz Marian Zalewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy organy opierają się na niepełnym materiale dowodowym lub własnych obserwacjach, zamiast na konkretnych dowodach powstania odpadów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości użyczonej o charakterze publicznym i miejsca pamięci. Interpretacja przepisów o postępowaniu dowodowym w kontekście opłat za odpady.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktów w postępowaniu administracyjnym, nawet w pozornie oczywistych sytuacjach. Podkreśla, że "fakty powszechnie znane" czy "własne doświadczenia" organów nie zastąpią dowodów.

Czy miejsce pamięci generuje śmieci zimą? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić powstanie odpadów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 390/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Marcin Kojło /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6q ust. 1, art. 6h pkt 3, art. 6i ust. 1 pkt 2, art. 6o ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 187 par. 1 i 3, art. 191, art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Z. z/s w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 grudnia 2021 do 30 kwietnia 2022 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz Z z/s w S. kwotę 207 (słownie: dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy G. pismem z 17 listopada 2021 r. zawiadomił Z. z siedzibą w S. (dalej też jako "Z.", "strona skarżąca"), że zgodnie z uchwałą Rady Gminy G. z dnia 12 listopada 2021 r. nr XXVI.192.2021 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2021 r. poz. 4344) ulegają zmianie stawki za odbiór odpadów. W związku z powyższym nowa wysokość miesięcznej opłaty za odbiór odpadów komunalnych wynosi 88 zł. Organ poinformował też, że nowa opłata obowiązuje począwszy od 1 grudnia 2021 r.
W dniu 27 grudnia 2021 r. Z. złożył do Wójta Gminy G. zmianę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując, że dotyczy ona opłaty od miesiąca stycznia 2021 r. W rubryce E.2.1. zadeklarował do obliczenia opłaty miesięcznej worki o pojemności 120 l w ilości 0, wysokość opłaty 0 zł.
Pismem z 9 lutego 2022 r. Wójt Gminy G. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, za jaki okres ma nastąpić zmiana deklaracji i dlaczego nie wykazano ilości pojemników na odbiór odpadów komunalnych.
W odpowiedzi Z. wskazał, że deklaracja obowiązuje od grudnia 2021 r. W przypadku braku możliwości uwzględnienia jej od grudnia 2021 r. zwrócono się o przyjęcie, że obowiązuje od stycznia 2022 r. Wyjaśniono, że wykazano w niej 0 pojemników z uwagi na brak produkcji odpadów.
W dniu [...] marca 2022 r. Wójt Gminy G. postanowieniem wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w G. oznaczonej jako działki ew. nr [...]. Wyjaśnił, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadziła sposób powstania zobowiązania podatkowego w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w którym zobowiązanie powstaje z mocy samego prawa. Decyzją z [...] września 2021 r. określono Związkowi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 sierpnia 2021 r. oraz za każdy kolejny miesiąc, poczynając od 1 września 2021 r.
W dniu 5 maja 2022 r. Z. złożył ponownie zmianę deklaracji za maj 2022 r. do spornej nieruchomości, deklarując dwa worki o pojemności 120 l, stawkę opłaty – 22 zł i wysokość opłaty – 44 zł.
Wójt Gminy G. decyzją z [...] maja 2022 r. nr [...], określił Z. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 88,00 zł płatnej począwszy od 1 grudnia 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, gdzie wskazała, że w tym okresie nie powstają odpady na nieruchomości, którą Z. dysponuje z mocy zawartej umowy użyczenia ze Starostą Powiatu S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] lipca 2022 r. nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy G. i określiło Z. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 grudnia 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r. w kwocie 88 zł miesięcznie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w sprawach opłat zastosowanie znajdą przepisy Ordynacji podatkowej w całości, a zatem również przepisy działu III "Zobowiązania podatkowe" i działu IV "Postępowanie podatkowe". Następnie organ przytoczył treść art. 6i ust. 1 pkt 2, art. 6m ust. 1 pkt 3, art. 6c ust. 2 i ust. 3b i art. 6o ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm., dalej: "u.c.p.g."). Stwierdził, że poza sporem pozostaje fakt, iż na Z. ciąży obowiązek utrzymania czystości i porządku na nieruchomości położonej w G., oznaczonej nr geod. [...], jak również ponoszenia kosztów za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy i wskazał, że nieruchomość gruntowa położona w G., oznaczona jako działki nr 860/1 i 861/3, została oddana od dnia 1 listopada 2020 r. w użyczenie Z., na mocy umowy z dnia 8 października 2020 r. zawartej ze Starostą Powiatu S.. Z., posiadając tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w formie użyczenia, stał się innym podmiotem władającym nieruchomością, co w rozumieniu powyżej cytowanego art. 2 ust. 1 pkt 4, mieści się w definicji właściciela nieruchomości.
Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość jest miejscem publicznym (ogólnodostępnym), jest niezamieszkała, przylega do drogi krajowej nr [...]. Na jej terenie znajduje się tzw. W., tj. symboliczny cmentarz, na którym odbywają się m.in. uroczystości upamiętniające O.. W ocenie Kolegium, słuszne jest stanowisko Wójta Gminy, że na tej nieruchomości odpady powstają przez cały rok, bowiem jest to miejsce kultu i pamięci, dostępne przez cały rok, co jest faktem powszechnie znanym. Jest to miejsce nie tylko odwiedzane przez turystów w okresie letnim, ale również zatrzymują się tam osoby podróżujące drogą krajową nr [...], odwiedzają te miejsce przez cały rok mieszkańcy okolicznych wsi i powiatów, a także rodziny, które straciły bliskich w O. A. i to nie tylko przy okazji uroczystości rocznicowej, która odbywa się w lipcu. Organizowane są tam również wycieczki szkolne. Wobec tego, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie zakwestionował zadeklarowaną wysokość opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Zadeklarowana bowiem dla tego obiektu zerowa ilość pojemników – w świetle charakteru nieruchomości - budzi wątpliwości co do zgodności deklaracji z rzeczywistą ilością generowanych odpadów. Organ stwierdził, że przypuszczalnie w okresie zimowym częstotliwość odwiedzin tego miejsca jest mniejsza, jednakże nie należy pomijać faktu, że jest ono dostępne odwiedzającym przez cały rok i nie ulega wątpliwości, że gdzie przebywają ludzie, tam też powstają odpady (np. znicze, kwiaty żywe czy też sztuczne, jak również inne np. opakowania po napojach, przekąskach, torebki foliowe).
Organ wskazał na zapisy obowiązującego na terenie Gminy G. regulaminu utrzymania czystości i porządku, podjętego mocą uchwały nr XIV/117/2020 Rady Gminy G. z dnia 10 czerwca 2020 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2020 r., poz. 2869).
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że biorąc pod uwagę znajdującą się w aktach sprawy dokumentację zdjęciową, charakter obiektu znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, jak również własne doświadczenia i obserwacje miejsc o podobnym charakterze, doszedł do przekonania, że na nieruchomości powstają następujące rodzaje odpadów: 1) metale i tworzywa sztuczne, w tym odpady opakowaniowe z metali, odpady z tworzyw sztucznych, w tym odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe (metalowe elementy zniczy, puszki po napojach, plastikowe elementy zniczy, sztuczne wieńce, butelki plastikowe, kartony po napojach, torebki i worki foliowe, nakrętki, kapsle, termosy, kubki termiczne, plastikowe naczynia, plastikowe doniczki i osłonki; 2) papier, w tym tektura, odpady opakowaniowe z papieru i odpady opakowaniowe z tektury (opakowania z papieru i tektury, ulotki, kartony po sokach, papierowe torby); 3) szkło, w tym odpady opakowaniowe ze szkła (szklane znicze, szklane butelki po napojach); 4) bioodpady (liście, trawa, kwiaty, wieńce). Mając na uwadze wymóg selektywnego zbierania ww. kategorii odpadów, zastosował cztery rodzaje pojemników, czy też worków odpowiednio w kolorze: żółtym, niebieskim, zielonym i brązowym o minimalnej pojemności 120 l każdy.
Organ stosując art. 6j ust. 3 u.c.p.g. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały Rady Gminy G. z dnia 12 listopada 2021 r. nr XXVI.192.2021 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2021 r., poz. 4344) przyjął, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnym wynosi 88,00 zł miesięcznie (22 zł x 4 pojemniki lub worki) i obejmuje okres od 1 grudnia 2021 r., tj. od miesiąca wejścia w życie ww. uchwały o zmianie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Organ uwzględnił to, że w dniu 10 maja 2022 r. Z. dokonał zmiany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Z. złożył na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucono w niej naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 187 § 1 i 3, art. 191, art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "o.p.")
jak również prawa materialnego:
- art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
Z. wniósł na tej podstawie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy G., a ponadto o zasądzenie od organu na rzecz Z. kosztów postępowania według norm przepisanych.
Z. podniósł, że skoro Wójt Gminy w sposób jasny nie wskazał, czy określona mocą zaskarżonej decyzji kwota 88 zł stanowi opłatę miesięczną, czy jest to należność za cały okres, nie wynika również bezpośrednio, komu określona została opłata za gospodarowanie odpadami, to określenie opłaty przez organ odwoławczy na poziomie 440 zł stanowiło orzeczenie na niekorzyść odwołującego, jako że na kanwie sentencji decyzji organu pierwszej instancji możliwe było przyjęcie, że kwota 88 zł stanowi należność za cały okres. Zdaniem strony skarżącej, w tej sytuacji Kolegium winno było szczegółowo uzasadnić, że zaskarżona decyzja rażąco prawo narusza lub interes publiczny. Kolegium tego nie uczyniło, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że jest to jednak wada decyzji, która może być sanowana na etapie postępowania odwoławczego, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Następnie strona skarżąca podnosi, że decyzja dotyczy okresu od 1 grudnia 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r. Nie jest to okres turystyczny, nie sposób zatem mówić o tym, że nieruchomość nr [...] jest w tym czasie miejscem licznie odwiedzanym przez turystów. Ponadto nie wiadomo, jakie uroczystości upamiętniające Ofiary O. A. [...] w wyżej wymienionym okresie miał na myśli organ pierwszej instancji, skoro obchody rocznic O. A. mają miejsce corocznie w lipcu. Nie sposób także mówić w okresie zimowym o powstawaniu na nieruchomości odpadów w postaci trawy czy liści. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił ponadto, którzy pracownicy Urzędu Gminy regularnie zajmują się sprzątaniem nieruchomości niezamieszkałej oznaczonej jako działki o numerach ewidencyjnych: nr [...], jak również na czym te prace mają polegać. Kolegium przeszło zaś bezrefleksyjnie nad tymi stwierdzeniami organu pierwszej instancji wskazując, że doszło do podobnego przekonania jak Wójt Gminy, biorąc pod uwagę w szczególności własne doświadczenia i obserwacje miejsc o podobnym charakterze.
Strona skarżąca wskazuje też, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § o.p.), jak również ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 o.p.). Przy tym fakty powszechnie znane oraz fakty organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie (art. 187 § 3 o.p.). W tej sytuacji Kolegium powinno się oprzeć na czymś więcej, niż własnych doświadczeniach i obserwacjach miejsc o podobnym charakterze.
Wreszcie Związek stwierdził, że zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje - w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. A contrario obowiązek ten nie powstaje, gdy na nieruchomości nie powstały odpady komunalne.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne.
Spór w sprawie dotyczy tego, czy Z. prawidłowo ustalono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od grudnia 2021 r. do kwietnia 2022 r.
Poza sporem pozostaje, że skarżący Związek włada sporną nieruchomością i co do zasady nie kwestionuje on obowiązku ponoszenia w związku z tym opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponosi on opłaty za odpady komunalne w miesiącach od maja do listopada.
Nie jest również sporne to, że sporna nieruchomość jest niezamieszkała.
Zgodnie z brzmieniem art. 6 pkt. 1 i 2 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:
1) w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;
2) w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.
Oznacza to, że w odniesieniu do nieruchomości takich jak sporna obowiązek ponoszenia opłaty powstaje za miesiące, w którym na nieruchomości powstały odpady komunalne.
Sporne jest pomiędzy stronami właśnie to, czy w spornych miesiącach na nieruchomości, pozostającej we władaniu skarżącego Związku, powstały odpady komunalne.
Zgodnie z treścią art. 6q ust. u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Obowiązek stosowania wprost całej Ordynacji podatkowej oznacza m.in. obowiązek stosowania norm prawa procesowego, w tym również przepisów postępowania dowodowego zawartych w tej ustawie.
Jedną z naczelnych zasad ogólnych postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 o.p. W jej świetle, obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Stosownie zaś do art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie dokonać jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 o.p. (zasada swobodnej oceny dowodów). W świetle powyższych przepisów organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi – na podstawie obowiązujących przepisów – wiążą się skutki prawne. Dokładne i prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego jest bowiem niezbędne dla właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z [...] kwietnia 2019 r., I SA/Bd 87/19; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 lutego 2020 r., I SA/Go 785/19).
W sprawie, wobec odmiennego stanowiska strony, zbadania z zachowaniem przytoczonych zasad, wymagało to, czy na spornej nieruchomości w badanym okresie powstały odpady komunalne. Organ takiego postępowania wyjaśniającego nie przeprowadził. W aktach sprawy na kartach 13 – 23 znajdują się wydruki zdjęć obrazujące worki zapełnione śmieciami, pomniki, na których postawione są znicze, liście. Zdjęcia te nie zostały jednak opisane, nie wynika z nich, kiedy zostały wykonane. Nie mogą więc stanowić dowodu na powstanie odpadów w miesiącach od grudnia 2021 r. do kwietnia 2022 r.
Organ wskazuje, że sporna nieruchomość jest miejscem publicznym, ogólnodostępnym, przylega do drogi krajowej nr [...], na jej terenie znajduje się tzw. W. K., tj. symboliczny cmentarz, na którym odbywają się m.in. uroczystości upamiętniające Ofiary O. A. [...]. Na tej podstawie organy obu instancji przyjęły, że na spornej nieruchomości odpady powstają przez cały rok, bowiem jest to miejsce kultu i pamięci, dostępne przez cały rok, co – jak stwierdzono - jest faktem powszechnie znanym. Organy zwracają uwagę, że jest to miejsce nie tylko odwiedzane przez turystów w okresie letnim, ale również zatrzymują się tam osoby podróżujące drogą krajową nr [...], odwiedzają to miejsce przez cały rok mieszkańcy okolicznych wsi, powiatów, czy też rodziny, które straciły bliskich w Obławie A., nie tylko przy okazji uroczystości rocznicowej, która odbywa się w lipcu. Organizowane są tam również wycieczki szkolne. Organ przyznał, że przypuszczalnie w okresie zimowym częstotliwość odwiedzin tego miejsca jest mniejsza, jednakże jest ono dostępne odwiedzającym przez cały rok i nie ulega wątpliwości, że gdzie przebywają ludzie, tam też powstają odpady (np. znicze, kwiaty żywe czy też sztuczne, opakowania po napojach, przekąskach, torebki foliowe).
Nie odmawiając organowi logiczności przeprowadzonego rozumowania Sąd pragnie zwrócić uwagę, że nie jest ono wystarczające do uznania, że na spornej nieruchomości w miesiącach od grudnia 2021 r. do kwietnia 2022 r. powstały odpady komunalne. Powołanie się przez organy na "własne doświadczenie i obserwację miejsc o podobnym charakterze" również nie może być uznane za dowód na powstawanie odpadów na konkretnej nieruchomości.
Organ pierwszej instancji wskazuje, że pracownicy Urzędu Gminy regularnie zajmują się sprzątaniem spornej nieruchomości. Nie przedstawia jednak na to twierdzenie żadnego dowodu. Dowodem takim mogłyby być np. zeznania pracowników, którzy nieruchomość sprzątali.
Udowodnienie tej okoliczności jest konieczne, skoro strona skarżąca fakt powstawania odpadów kwestionuje.
Organy obowiązkowi ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny materiału dowodowego nie sprostały. W ocenie Sądu, doszło do naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.
Brak odpowiednich dowodów skutkował też niedostatkami uzasadnienia decyzji i uregulowanej w art. 124 o.p. zasady przekonywania. Zgodnie z tą ostatnią regulacją, organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut skargi naruszenia art. 234 o.p. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Naruszenia tej zasady strona skarżąca upatruje w tym, że skoro Wójt Gminy w sposób jasny nie wskazał, czy określona mocą zaskarżonej decyzji kwota 88 zł stanowi opłatę miesięczną, czy jest to należność za cały okres, nie wynika również bezpośrednio, komu określona została opłata za gospodarowanie odpadami, to określenie opłaty na poziomie 440 zł stanowiło orzeczenie na niekorzyść odwołującego, jako że na kanwie sentencji decyzji organu pierwszej instancji możliwe było przyjęcie, że kwota 88 zł stanowi należność za cały okres.
Wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji organ doprecyzował w sentencji, że wysokość opłaty wynosi 88 zł miesięcznie, podczas gdy w decyzji organu pierwszej instancji wskazano samą kwotę 88 zł, bez doprecyzowania że ma ona charakter miesięczny).
Sąd podziela stanowisko Kolegium, że w sytuacji, gdy miesięczny charakter opłaty wynika z konkretnego przepisu prawa (cytowany przepis art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. stanowi, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne), wskazane doprecyzowanie w żaden sposób nie pogarsza sytuacji strony i tym samym nie narusza art. 234 o.p.
Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania skutkowały uchyleniem decyzji organów obu instancji, a podstawę do tego stanowiły przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r. poz. 329).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzoną kwotą kosztów składa się wpis w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego (90 zł) a także opłata skarbowa uiszczona w związku ze złożeniem dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł).
Po zwrocie akt sprawy organ będzie zobowiązany przeprowadzić stosowne postepowanie celem ustalenia, czy w okresie od grudnia 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r. na spornej nieruchomości powstawały odpady komunalne. Dopiero wynik tych ustaleń będzie mógł stanowić podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI