I SA/Bk 389/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając faktury za nierzetelne i odmawiając prawa do odliczenia VAT naliczonego.
Skarżący, A. Z., prowadzący warsztat naprawy aut powypadkowych, odliczył podatek VAT naliczony z faktur wystawionych przez J. P. za części samochodowe. Organy podatkowe zakwestionowały te transakcje, uznając J. P. za nierzetelnego kontrahenta, który nie prowadził działalności w zakresie obrotu częściami i nie odprowadził należnego podatku. Sąd administracyjny zgodził się z organami, stwierdzając, że skarżący nie wykazał faktycznego nabycia towarów od J. P. i że jego działania, w tym sposób dokonywania zakupów i brak weryfikacji dostawcy, świadczyły o świadomym udziale w procederze.
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2020 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez J. J. P., twierdząc, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Ustalono, że J. P. nie prowadził działalności w zakresie obrotu częściami samochodowymi i nie rozliczył podatku należnego z wystawionych faktur. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT, twierdząc, że transakcje miały miejsce, a on sam nie miał świadomości nieprawidłowości po stronie kontrahenta. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT wymaga, aby faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje. W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia J. P. (choć lakoniczne), brak dokumentacji potwierdzającej pochodzenie towaru, płatności gotówkowe poniżej 15.000 zł, a także fakt, że J. P. nie wynajmował stoisk na giełdzie w Przeźmierowie (gdzie skarżący twierdził, że dokonywał zakupów), świadczyły o nierzetelności transakcji. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wysoki standard działalności skarżącego, który wymagałby większej ostrożności przy zakupach. Sąd uznał, że skarżący co najmniej godził się na udział w procederze nabycia towarów z niewiadomego źródła, co potwierdzały również podobne ustalenia w sprawach dotyczących innych okresów rozliczeniowych. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, uznając, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury takie nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, jeśli nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że transakcje udokumentowane fakturami od J. P. nie miały faktycznego charakteru. Brak było dowodów na rzeczywiste nabycie towaru, a zachowanie skarżącego (brak weryfikacji dostawcy, płatności gotówkowe, ogólne opisy towarów) wskazywało na świadome uczestnictwo w procederze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku od towarów i usług realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej.
Pomocnicze
dyrektywa VAT art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.
dyrektywa VAT art. 168 § a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów państwowych.
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Swobodna ocena dowodów.
o.p. art. 188
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 192
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
o.p. art. 210 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez J. P. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący nie wykazał faktycznego nabycia towarów od J. P. Zachowanie skarżącego (brak weryfikacji dostawcy, płatności gotówkowe, ogólne opisy towarów) świadczyło o świadomym udziale w procederze. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały wyczerpującego postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Transakcje z J. P. miały miejsce, a skarżący nie miał świadomości nieprawidłowości po stronie kontrahenta. Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności, niepodjęcie niezbędnych działań, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady zaufania, zaniechanie przeprowadzenia dowodów oraz nieodniesienie się do argumentów skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
faktury i dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej skarżący co najmniej godził się na udział w procederze nabycia towarów z niewiadomego źródła Nie może być dziełem przypadku to, że skarżący w swojej działalności trafiał na podmioty, które nie płacą podatku należnego. Przeciwnie, wskazuje to na świadomy udział skarżącego w tym zorganizowanym procederze.
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku nierzetelnych faktur, gdy nabywca nie dochował należytej staranności i świadomie uczestniczył w procederze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca obowiązku weryfikacji kontrahentów i dowodów rzeczywistości gospodarczej ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie kontrahentów w obrocie gospodarczym, nawet w branży mechaniki pojazdowej, i jakie mogą być konsekwencje braku należytej staranności.
“Uważaj na nierzetelnych dostawców części samochodowych – brak weryfikacji może kosztować utratę prawa do odliczenia VAT.”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 389/25 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-11-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Justyna Siemieniako /przewodniczący sprawozdawca/ Marcin Kojło Paweł Janusz Lewkowicz Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 106 art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 30 lipca 2025 r. nr 2001-IOV-2.4103.31.2025 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: maj, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2020 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 30 lipca 2025 r. nr 2001-IOV-2.4103.31.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: "Naczelnik PUCS", "organ I instancji") z dnia 27 stycznia 2025 r. nr 318000-CKK2-2.5001.45.2024.30 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: maj, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2020 r. – wydaną względem A. Z. (dalej powoływany jako: "skarżący", "podatnik"). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w 2020 r. skarżący był czynnym podatnikiem podatku VAT. Główny przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej była kompleksowa naprawa aut powypadkowych. W prowadzonej ewidencji zakupu, za okres objęty kontrolą, odnotowano zakup części samochodowych od J. P.. Zgromadzony materiał dowodowy w przekonaniu organu odwoławczego wykazał, że wpisany na kwestionowanych fakturach podmiot tj. J. J. P. nie prowadził działalności w zakresie obrotu częściami samochodowymi, a w konsekwencji faktury, na których wpisano dane tego podmiotu nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych. Dodatkowo ustalono, że J. P. nie rozliczył podatku należnego wpisanego na spornych fakturach. W konsekwencji skarżący odliczył podatek, który nie został zapłacony na wcześniejszym etapie "obrotu". DIAS wskazał, że wobec skarżącego wydane zostały decyzje również za 2021 i 2022 r., gdzie również zakwestionowano nabycie części samochodowych od nierzetelnych podmiotów tj. K. I. (M.) i Spółka M.1 Jak wynika z rozstrzygnięć Naczelnika PUCS schemat zakupów był identyczny i wiązał się z deklarowanym "nabyciem" części do samochodów od podmiotów, które nie prowadziły w tym zakresie działalności gospodarczej oraz nie rozliczyły podatku należnego wykazanego na kwestionowanych fakturach. Zdaniem DIAS ustalony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do twierdzenia, że skarżący (w okresie objętym kontrolą) nabywał części samochodowe od J. J. P.. Za podstawę tego twierdzenia należy przyjąć szereg ujawnionych w toku postępowania okoliczności – w tym wyjaśnienia skarżącego i J. P. – tj. osób, które rzekomo transakcje realizowały. Podatnik zeznał m.in., że nie sprawdzał tożsamości osób, od których rzekomo kupował części samochodowe (choć miejsce "transakcji", tj. giełda w Przeźmierowie uzasadniała wyższą ostrożność. J. P. nie potrafił natomiast uwiarygodnić źródła pochodzenia towarów. DIAS wyjaśnił, że znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały również inne dowody, w tym ustalenia dotyczące ogólnego charakteru prowadzonej przez podatnika działalności, jak również te związane bezpośrednio z kwestionowanymi transakcjami. Zadeklarowane "zakupy" od J. P. w ocenie DIAS odbiegały od standardów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Podatnik nie wie od kogo "kupował" części, "godził" się na enigmatyczne zapisy na fakturach (na ich podstawie nie można było szczegółowo zidentyfikować co jest przedmiotem obrotu), płatności nie przekraczały kwoty 15.000 zł. Całości dopełnia fakt, że J. P. nie zapłacił podatku wykazanego na kwestionowanych fakturach. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił naruszenie: 1) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., dalej jako: u.p.t.u.), poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że transakcje z tytułu których skarżący odliczył podatek VAT naliczony nie miały miejsca; 2) art. 86 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 167 w zw. z art. 168 lit. a dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L nr 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1, dalej jako: "dyrektywa VAT"), poprzez zakwestionowanie prawa skarżącemu do odliczenia podatku VAT naliczonego, mimo że spełnione były zarówno przesłanki materialne, jak i formalne, uprawniające do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony; 3) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.) poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 4) art. 191 o.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, gdyż organ podatkowy nie uwzględnił części materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5) art. 121 § 1 o.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów państwowych poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz poprzez rozpatrzenie istniejących wątpliwości w sprawie z naruszeniem zasady in dubio contra fiscum; 6) art. 188 w zw. z art. 180, a w ślad za tym art. 120 w zw. z art. 187 § 1 i art. 123 o.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów i w związku z tym naruszenie art. 192 o.p.; 7) art. 120 o.p. oraz art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. poprzez nieodniesienie się do argumentów podnoszonych przez skarżącego oraz wydanie decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że sporne transakcje miały rzeczywiście miejsce, a jeżeli (jak ustaliły organy podatkowe) po stronie kontrahenta strony - J. J. P., występowały jakiekolwiek nieprawidłowości w rozliczaniu podatku VAT, to skarżący nie miał świadomości ani również podstaw, aby przypuszczać, że takie nieprawidłowości występują. Wskazano też, że w zaskarżonych decyzjach organy podatkowe nie zakwestionowały skarżącemu dokonanej sprzedaży, co ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, ponieważ ich sprzedaż nie byłaby możliwa bez dokonanych nabyć od J. J. P.. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DIAS z 30 lipca 2025 r. nr 2001-IOV-2.4103.31.2025 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika PUCS z dnia 27 stycznia 2025 r. nr 318000-CKK2-2.5001.45.2024.30 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: maj, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2020 r. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii zasadności odmówienia skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. z faktur wystawionych przez J. J. P.. W świetle art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej. Oznacza to, że muszą odzwierciedlać transakcje zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Od tej zasady ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje szereg wyjątków, a jeden z nich uregulowany został w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej. Oznacza to, że muszą odzwierciedlać transakcje zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem (wyrok NSA z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 678/18). Sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje jej odbiorcy prawa do odliczenia. Musi być to bowiem faktura prawidłowa pod względem podmiotowym i przedmiotowym, tj. dokumentująca faktyczną transakcję między wymienionymi w niej stronami. Oceniając przeprowadzone postępowanie, którego konsekwencją było pozbawienie skarżącego – w oparciu o cytowany art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. – prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przykładowy katalog dowodów wymieniony został w art. 181 o.p. Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Przepis art. 210 § 4 o.p. obliguje organ, aby w uzasadnieniu faktycznym decyzji zawarte zostało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd zauważa, że wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego należy, w świetle zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), interpretować na korzyść podatnika (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2020 r., sygn. akt I FSK 675/20), jednak w niniejszej sprawie tego rodzaju wątpliwości nie zaistniały. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wbrew zarzutom skargi, odniesiono się do argumentacji skarżącego. Odpowiedź niezgodna z oczekiwaniami skarżącego nie świadczy o pominięciu zarzutów. DIAS wskazał jasno powody braku przesłuchania J. P., pomimo wniosku strony skarżącej, zatem zarzut w tym zakresie jest niezrozumiały. Pomimo kilkakrotnego zwracania się do J. P. o wyjaśnienia w sprawie, czy w celu jego przesłuchania w charakterze świadka, wezwania te pozostały bezskuteczne. Zatem nie ma wątpliwości, że organy podjęły takie działania, jakie były możliwe. To uzasadniało działanie organu polegające na włączeniu do akt postępowania protokołu przesłuchania J. P. z innego postępowania. Pozwalają na to przepisy art. 180 § 1 i art. 181 o.p. W oparciu o zebrane dowody organy ustaliły, że faktury wystawione na rzecz skarżącego przez J. J. P. są nierzetelne, bowiem ich przedmiotem była dostawa części samochodowych, a kontrahent skarżącego nie zajmował się tego rodzaju działalnością gospodarczą. Organy ustaliły szereg okoliczności, które w łącznym powiązaniu przekonują o zasadności hipotezy, że zakwestionowane faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na okoliczności dotyczące kontrahenta skarżącego, który nie mógł w racjonalny sposób wyjaśnić źródła pochodzenia odsprzedawanych części samochodowych. W szczególności na jego rzecz nie były wystawiane żadne faktury w tym przedmiocie, w tym przez wskazanego przez J. P. rzekomego dostawcę części, tj. W. A.. Kontrahent nie był w stanie przedstawić żadnej dokumentacji odnoszącej się do kupowanych części. Uzasadniona jest ocena wyjaśnień J. P., że cechują się one dużą ogólnością. Istotne jest też to, że kontrahent skarżącego nie weryfikował dostawców części, nie był zainteresowany ich pochodzeniem. Należy też zwrócić uwagę na fakt, że J. P. nie opłacił podatku VAT za II, III i IV kwartał 2020 r., a więc ma miejsce sytuacja, w której skarżący odliczył podatek, który nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. Należy ponadto zauważyć, że wskazaniom skarżącego o tym, że dokonywał zakupu części samochodowych na giełdzie w Przeźmierowie od J. P. przeczy ustalenie organów, że J. J. P. nie wynajmował stoisk sprzedaży na terenie Kiermaszu Części w Przeźmierowie, co wynika z pisma Automobilklubu Wielkopolskiego - podmiotu zarządzającego giełdą w Przeźmierowie. O fikcyjności dostaw części uwidocznionych na fakturach od J. J. P. świadczą również ustalenia dotyczącego samego skarżącego, który prowadził działalność gospodarczą w zakresie naprawy aut powypadkowych już od 2006 r. Zwraca tu uwagę ustalenie, że działalność skarżącego miała cechować się wysokim profesjonalizmem wynikającym nie tylko z faktu wieloletniego doświadczenia na rynku naprawy aut, ale przede wszystkim z faktu współpracy z autoryzowanymi stacjami obsługi pojazdów oraz L. sp. z o.o., z czym wiązała się konieczność zachowania wysokiego standardu świadczonych usług. Jak wynika przy tym chociażby z umowy z L. sp. z o.o., wysoki standard usługi opierał się również na tym, że skarżący miał korzystać jedynie z nowych i oryginalnych części zamiennych, a używanych wyłącznie, gdy tak zdecyduje kontrahent skarżącego. W kontrze do takiego standardu usług jest kupowanie części niewiadomego pochodzenia, których przymiotów, w szczególności oryginalności części, nie można wykazać, gdyż nie ma dokumentacji na to wskazującej. Już samo kupowanie części na giełdzie, a nie od zaufanych dostawców (w przypadku nowych i oryginalnych części od producentów lub autoryzowanych sprzedawców) wskazuje na to, że tego rodzaju zakupy nie odpowiadały charakterowi prowadzonej przez skarżącego działalności. Skarżący, pomimo podwyższonego standardu prowadzonej działalności, nie dbał o to, czy kupowane części rzeczywiście są nowe i oryginalne, nie dysponował też dokumentami, które by na to wskazywały, gdyż takie nie zostały mu przekazane. Nie był on zainteresowany pochodzeniem nabywanych części. Nie weryfikował również samego dostawcy J. J. P.. Przy tym treść wystawianych na rzecz skarżącego faktur VAT jest bardzo ogólna, części samochodowe nie zostały w nich opisane w sposób umożliwiający identyfikację konkretnego towaru, co zastanawia w zestawieniu z innymi kontrahentami, gdzie wskazane dane pozwalają na szczegółową identyfikację nabywanych towarów. Przedstawione przez skarżącego okoliczności transakcji z J. P. budzą zatem uzasadnione wątpliwości. Według wskazań skarżącego, faktury VAT były wystawiane w dniu transakcji na giełdzie w Przeźmierowie, jednak daty uwidocznione na fakturach w większości przypadków nie pokrywają się z dniami, w których giełda była czynna. Płatności skarżący miał dokonywać jedynie w gotówce, jednak również te wskazania nie znajdują żadnego potwierdzenia. Okoliczności współpracy nie potwierdzili też pracownicy skarżącego, gdyż według jego wskazań, w całości to on zajmował się transakcjami, w tym odbierał towar. Charakterystyczne jest, że niektóre z fakturowych transakcji opiewały na sumę bliską 15.000 zł, co wskazuje na celowe ominięcie wymogu dokonywania płatności przelewem przy transakcji przekraczającej 15.000 zł. Warto ponownie zauważyć, że takiego przypadku nie stwierdzono w zakresie faktur VAT wystawianych na rzecz skarżącego przez inne podmioty, gdzie płatności były dokonywane przelewem, a nie w gotówce. Brak jakiejkolwiek realnej weryfikacji kontrahenta oraz pochodzenia towarów budzi wątpliwości, tym bardziej, że fakturowa współpraca z kontrahentem była istotna w skali działalności skarżącego. Łączna wartość towarów na fakturach VAT wystawionych przez J. J. P. na rzecz skarżącego przez około 6 miesięcy współpracy wyniosła 170.000 zł. W miesiącu sierpniu 2020 r. deklarowane zakupy od omawianego kontrahenta stanowiły aż 34% wszystkich zakupów. Nie były to więc przypadki marginalne, które można byłoby pominąć w skali działalności skarżącego, świadczącego usługi dla podmiotów wymagających jednak wyższej jakości niż części samochodowe niewiadomego pochodzenia. W ocenie sądu organy słusznie zwracają uwagę na ustalenia decyzji wymiarowych za dalsze okresy (decyzje z 20 maja 2025 r. nr 318000-CKK2-2.5001.64.2024.30 w przedmiocie podatku VAT za sierpień, listopad i grudzień 2021 r. i nr 318000-CKK2-2.5001.65.2024.30 w przedmiocie podatku VAT za luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, grudzień 2022 r. i styczeń i luty 2023 r.). Ustaloną w nich współpracę dotyczącą zakupów części samochodowych odpowiednio od M. K. I. oraz M.1 Sp. z o.o. cechują te same okoliczności (brak opisu towaru umożliwiającego identyfikację, brak dokumentów, płatność gotówką, wartości pojedynczych faktur poniżej 15 tys. zł, a przede wszystkim nieopłacenie VAT przez wystawców faktur), które zaważyły na uznaniu nierzetelności faktur VAT w sprawie niniejszej, tylko potwierdzając utrwalony sposób działania skarżącego i rzekomych kontrahentów z giełdy w Przeźmierowie. Wobec takich ustaleń nie może być mowy o przypadku, lecz celowym, świadomym działaniu skarżącego. Wobec stwierdzenia, że zakwestionowane faktury wystawione przez J. J. P. na rzecz skarżącego nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, uzasadniona była odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Skarżący nie zgadza się z ustaleniem, że zakwestionowane transakcje, od których odliczył podatek, nie miały miejsca. Sąd, przyznając rację organowi, wskazuje, że przedstawiane przez skarżącego okoliczności nabywania przez niego towarów udokumentowanych fakturami wystawionymi przez J. P., nie są przekonujące. Według ustaleń organów, J. P. również nie nabył tego towaru. Nie zdołano potwierdzić informacji, że handel pomiędzy skarżącym a J. P. miał miejsce na terenie giełdy w Przeźmierowie. Organ zasadnie zakwestionował prawdziwość twierdzenia skarżącego, że chodził na giełdzie od straganu do straganu i robił zakupy tam, gdzie trafił na potrzebne części. Przeczy to twierdzeniom, że towary te – zgodnie z ewidencją i fakturami – miały być nabyte od J. P. Wiarygodność zeznań skarżącego co do nabywania części samochodowych na giełdzie podważa fakt rozbieżności w datach sprzedaży (wystawiania faktur) i dniach, kiedy giełda była czynna, przy czym skarżący twierdzi, że faktury były wystawiane w dacie sprzedaży. O braku faktycznie nabywania tych towarów świadczy też to, że skarżący nie był w stanie wskazać żadnych osób (np. pracowników), którzy mogliby ten fakt poświadczyć. W rezultacie, poza fakturami i twierdzeniem skarżącego, brak jest dowodów na nabycie przez skarżącego towarów od J. P., ten zaś z kolei nie był w stanie w żaden sposób udokumentować dysponowania towarem. Wskazuje to, że transakcje te nie miały rzeczywistego charakteru. Zakładając nawet, że jakiś towar istniał należy stwierdzić, że skarżący nie nabywał go od J. P.. Lakoniczne zapisy rzekomo nabywanego towaru na fakturach wskazują na to, że nie było możliwości zidentyfikowania nabywanego towaru, co z kolei powodowało znaczące ryzyko braku możliwości dochodzenia roszczeń przysługujących z gwarancji. Trudno ten fakt pogodzić z charakterem działalności skarżącego. Dodatkowym utrudnieniem w tym względzie okazują się płatności gotówkowe. Ustalenia w sprawie nie potwierdzają więc forsowanej przez skarżącego tezy, że sporne transakcje miały miejsce, a jeśli nawet istniały jakieś nieprawidłowości, to skarżący nie miał tego świadomości. Skarżący oczekuje, że organy podatkowe winny wykazać i udowodnić, że skarżący miał pełną świadomość uczestniczenia w podejrzanych z podatkowego punktu widzenia transakcjach. Zdaniem sądu, w sprawie prawidłowo przyjęto, że działania skarżącego miały charakter świadomy. W tym względzie należy zauważyć, że skarżący był podmiotem doświadczonym w swojej branży, a charakter prowadzonej działalności (działalność certyfikowana, współpraca z autoryzowanymi stacjami obsługi pojazdów, świadczenie usług na rzecz L. sp. z o.o.) zobowiązywał go do zachowania przezorności kupieckiej. Oznacza to, że nabywając części samochodowe na giełdzie, nie mógł nie sprawdzać tożsamości osób, od których je nabywał. Tymczasem w przypadku transakcji z J. P. skarżący godził się na bardzo ogólne opisy tych towarów na fakturach, dokonywał płatności gotówkowych opiewających na kwoty poniżej 15.000 zł. Jednocześnie przyjęty standard współpracy z J. P. odbiegał od tego, jaki był przez niego realizowany z innymi kontrahentami. Słuszna jest konstatacja organu, że wynikające z charakteru prowadzonej działalności i z zawartych umów standardy świadczenia usług stoją w opozycji twierdzeniu, że skarżący nabywał części do aut na giełdzie w Przeźmierowie, że nie weryfikował swoich dostawców, w tym J. P. (świadczy o tym brak przedstawienia jakichkolwiek dowodów mogących wskazywać na dokonanie weryfikacji). Istniały zatem podstawy do stwierdzenia, że skarżący miał wiedzę co do charakteru deklarowanych zakupów. Uzasadnione jest twierdzenie organu, że skarżący co najmniej godził się na udział w procederze nabycia towarów z niewiadomego źródła. Opisane okoliczności przeczą twierdzeniu skarżącego, że nie wiedział on i nie mógł wiedzieć o charakterze transakcji, w których uczestniczył. Dodatkowo elementem obciążającym skarżącego, wskazującym na świadome podjęcie działalności z podmiotem nierzetelnym okazuje się ustalenie, że wobec skarżącego wydano dwie inne decyzje oparte na ustaleniu, że skarżący w kolejnych okresach deklarował zakup części samochodowych od innych nierzetelnych podmiotów, które również nie zapłaciły podatku VAT wykazanych na wystawionych fakturach. Nie może być dziełem przypadku to, że skarżący w swojej działalności trafiał na podmioty, które nie płacą podatku należnego. Przeciwnie, wskazuje to na świadomy udział skarżącego w tym zorganizowanym procederze. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie zakwestionował mu dokonanej sprzedaży, należy podzielić stanowisko organu, że w przypadku skarżącego, który wykonuje działalność w zakresie kompleksowej naprawy aut powypadkowych, usługi assistance oraz kupno i sprzedaż pojazdów, argument ten pozostaje nielogiczny. Skarżący nie dokonuje bowiem dalszej odsprzedaży części jako przedmiot prowadzonej działalności. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 188 w zw. z art. 180, art. 120 w zw. z art. 187 § 1 i art. 123 o.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów i w związku z tym naruszenie art. 192 o.p. Zakres postępowania dowodowego wyznacza norma prawa materialnego. Chodzi więc o ustalenie, czy zapisany w normie prawa materialnego stan występuje w stanie faktycznym sprawy. Organ musi więc ustalić, jakie okoliczności mają znaczenie prawne w sprawie i jakie dowody są niezbędne dla ich ustalenia. Materiał dowodowy musi być wyczerpujący i w tym celu należy jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Następnie organ ma obowiązek wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że żadnego dowodu pominąć nie może, choć może odmówić dowodom wiarygodności. Tak zebrany materiał podlega swobodnej ocenie (art. 191 o.p.). Zaznaczyć trzeba, że obowiązek dopuszczenia i prowadzenia dowodu doznaje ograniczenia m.in. w sytuacji, gdy okazuje się to niemożliwe z przyczyn niezależnych od organu. Jak już wskazano, przesłuchanie J. P., pomimo podjętej próby, okazało się niemożliwe. Organ poddał jednak ocenie protokół przesłuchania go w innej sprawie. Wyjaśnienia dotyczyły charakteru prowadzonej przez niego działalności, w tym kwestii pochodzenia części samochodowych. Organ dokonał oceny tych wyjaśnień w powiązaniu z całym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Podobnie niezasadny jest, w ocenie sądu, zarzut naruszenia art. 120 o.p. oraz art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. poprzez nieodniesienie się do argumentów podnoszonych przez skarżącego. Jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, organ nie przesłuchiwał w sprawie świadków, więc nie może odnieść skutku zarzut nieuwzględnienia zeznań wszystkich świadków. Z kolei ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego odnośnie zdjęć, organ pierwszej instancji już wyjaśniał, że strona internetowa, do której skarżący podał link, została zablokowana ze względów bezpieczeństwa. Nie może więc skarżący skutecznie podnosić zarzutu nieodniesienia się przez organ do materiału, do którego brak było dostępu. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Zgodnie z tą regulacją, stanowiące element decyzji uzasadnienie faktyczne powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie sądu, uzasadnienie decyzji zostało sporządzone w sposób prawidłowy. Zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Organ przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, wskazał na ich rozumienie, przedstawił istotne w sprawie fakty i poddał je ocenie. Ocena ta zyskała aprobatę sądu, który uznał ją za logiczną i przekonującą. Sąd nie doszukał się w sprawie innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI