I SA/Bk 388/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r., gdzie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ustalił spółce B. Sp. z o.o. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zwrotu różnicy podatku wyższej od należnej, z uwagi na zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup nieruchomości i maszyn, które zdaniem organu stanowiły zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 2 pkt 27e w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. WSA w Białymstoku początkowo oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.t.u. NSA wskazał, że automatyczne nałożenie sankcji w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu narusza unijną zasadę proporcjonalności, powołując się na wyrok TSUE C-935/19. WSA w Białymstoku, ponownie rozpoznając sprawę, uznał skargę za częściowo zasadną. Sąd potwierdził, że transakcja sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie podlegała przepisom u.p.t.u., a spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Jednakże, w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego, sąd uchylił decyzje organów, nakazując ponowne rozważenie kwestii sankcji z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i orzecznictwa TSUE, gdyż automatyzm w jej stosowaniu był wadliwy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło proporcjonalnie do uwzględnionej części skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności UE w kontekście sankcji VAT oraz konieczność indywidualnej oceny ich wysokości przez organy podatkowe.
Dotyczy głównie kwestii sankcji VAT i ich zgodności z prawem UE, a nie samej kwalifikacji transakcji jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, udokumentowane fakturą VAT, wyłącza prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie podlega przepisom ustawy o VAT na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u., to podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z takiej faktury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zbyty majątek stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, spełniając warunki z art. 2 pkt 27e u.p.t.u., co na mocy art. 6 pkt 1 u.p.t.u. wyłączało transakcję z opodatkowania VAT. W konsekwencji, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. było prawidłowe.
Czy automatyczne nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu, bez indywidualnej oceny okoliczności, jest zgodne z unijną zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, automatyczne stosowanie sankcji bez możliwości zindywidualizowania jej wysokości i uwzględnienia charakteru naruszenia narusza zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że sankcja nie może być stosowana automatycznie i musi być proporcjonalna do celu, jakim jest zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom. WSA, związany wykładnią NSA, uchylił decyzje w tej części, nakazując organom ponowne rozważenie sankcji z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i orzecznictwa TSUE.
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury dokumentujące transakcję, która nie podlega opodatkowaniu, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku.
u.p.t.u. art. 6 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku wykazania kwoty zwrotu wyższej od należnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 2 § pkt 27e
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.t.u. poprzez naruszenie unijnej zasady proporcjonalności przy automatycznym nałożeniu sankcji VAT.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa procesowego (art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p.). • Naruszenie art. 2 pkt 27e w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez uznanie, że doszło do nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. • Naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że dostawa maszyn i urządzeń nie podlega opodatkowaniu VAT.
Godne uwagi sformułowania
automatyzm przy zastosowaniu art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.t.u. ... był podstawą decyzji w niniejszej sprawie w zakresie ustalenia kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego. • Sankcje takie nie mogą zatem wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom podatkowym.
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Marcin Kojło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności UE w kontekście sankcji VAT oraz konieczność indywidualnej oceny ich wysokości przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii sankcji VAT i ich zgodności z prawem UE, a nie samej kwalifikacji transakcji jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo UE (zasada proporcjonalności) wpływa na polskie przepisy podatkowe i jak sądy stosują orzecznictwo TSUE do kontroli decyzji administracyjnych, szczególnie w kontekście sankcji.
“Sankcja VAT musi być proporcjonalna: Sąd uchyla automatyczne kary finansowe.”
Dane finansowe
WPS: 448 500 PLN
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.