III SA 2538/02

III SA 2538/02 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński
Włodzimierz Kędzierski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski (spr.) Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004r. sprawy ze skargi H. M. na decyzje Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" i Nr "[...]" i ze skargi J. M. na decyzje Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" i Nr "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1998 i 1999r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargi.
Uzasadnienie
I. Izba Skarbowa w O. decyzjami z 24.08.2002r. utrzymała w mocy:
1. decyzją "[...]", decyzję Urzędu Skarbowego w O. z 28.05.2002r., "[...]", ustalającą J. M. zryczałtowany podatek dochodowy za 1998r. w kwocie 16.849,50 zł. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów;
2. decyzją "[...]", decyzję Urzędu Skarbowego w O. z 28.05.2002r., "[...]", ustalającą H. M. zryczałtowany podatek dochodowy za 1998r. w kwocie 16.849,50 zł. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów.
II. Decyzjami z 24.08.2002r. uchyliła w całości i orzekła merytorycznie:
1. decyzją "[...]" , decyzję Urzędu Skarbowego w O. z 28.05.2002r., "[...]" i ustaliła J. M. zryczałtowany podatek dochodowy za 1999r. w kwocie 19.791,00 zł., od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów;
2. decyzją "[...]", decyzję Urzędu Skarbowego w O. z 28.05.2002r., "[...]" i ustaliła H. M. zryczałtowany podatek dochodowy za 1999r. w kwocie 19.791,00 zł. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów.
Orzekając w wyżej podany sposób Izba Skarbowa ustaliła i wywiodła:
W 1998r. H. i J. M. ponieśli wydatki: 8.424,60 zł. na utrzymanie rodziny; zapłacili 4.600 zł. podatku, 26.354 zł. na wkład budowlany; 6.756,80 zł. na remont mieszkania, dokonali 06.02.1998r., wpłaty na książeczkę terminową "[...]" i dopłaty do lokat kontynuowanych w łącznej kwocie 78.937,09 zł.
Łączne wydatki poniesione w 1998r. wyraziły się kwotą 125.072,49 zł.
W roku podatkowym 1998 H. i J. M. zgromadzili mienie o łącznej wartości 80.140,57 zł. na kwotę tę składały się:
dochód z działalności gospodarczej J. M. - 15.544,46 zł.; zasoby z rozliczenia przychodów i wydatków J. M. za 1997r. -1.067,17 zł.; dochód ze świadczeń emerytalno-rentowych J. M. - 7.256,17 zł.; dochód H. M. ze stosunku pracy - 7.882,44 zł.; dochód H.M. z umów zleceń - 160,00 zł.; pobrane środki z kredytu w ROR - 6.110,36 zł.; zwrot podatku dochodowego za 1997 r. - 3.198,40 zł.; zwrot środków ze spółdzielni mieszkaniowej - 970,00 zł.; likwidacja książeczek oszczędnościowych "[...]" - 37.951,06 zł.
Z zestawienia przychodów z wydatkami wynika, że wydatki w kwocie 44.931,92 zł. nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów i posiadanych wcześniej zasobach pochodzących z ujawnionych źródeł przychodów.
Izba dokonała analizy operacji finansowych dokonywanych przez podatników w bankach. Analizy tej dokonano na podstawie dowodów bankowych.
Analizując zebrany w sprawie materiał Izba Skarbowa odmówiła wiarygodności twierdzeniom H. M., iż na początku 1997r. posiadała oszczędności - przechowywane w domu - w kwocie około 120.000 zł. Z kwoty tej na koniec 1997r. pozostało około 15.000 zł.
Izba dokonała analizy przedłożonych dowodów sprzedaży dewiz z 1990 i 1993r. oraz zaoferowanych przez podatników dowodów - w tym dowodów mających potwierdzić, że H. M. posiadała zgromadzone zasoby pieniężne pochodzące z uprawiania - w latach poprzednich - nierządu.
Analiza twierdzeń H. M. i J. M. pozwoliła na stwierdzenie rozbieżności co do źródeł pochodzenia i rozmiaru posiadanych wcześniej zasobów majątkowych. Według ustaleń Izby Skarbowej ani H. M. ani J. M. nie wykazali, by H. M. na początku 1998r. posiadała zasoby majątkowe z podziału majątku dorobkowego z pierwszego małżeństwa, jak też ze spadku po ojcu.
Zebrany w sprawie materiał według ustaleń Izby Skarbowej nie pozwalał na przyjęcie, iż poniesione w 1998r. wydatki znalazły pokrycie w dochodach H. i J. M., pochodzących z ujawnionych źródłach przychodów.
Poniesione wydatki w 1998r. przekroczyły dochód z ujawnionych źródeł przychodów o 44.931,92 zł.
Dochód z nieujawnionych źródeł przychodów ustalono, kierując się przepisem art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl przepisu art.30 ust.1 pkt.7 ustawy z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód z nieujawnionych źródeł przychodów podlega opodatkowaniu według stawki 75%.
H. i J. M. pozostają we wspólności majątkowej - małżeńskiej - to zgodnie z art.6 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają odrębnemu opodatkowaniu.
W tym stanie rzeczy zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów należało ustalić od połowy dochodu nie znajdującego pokrycia w dochodach z ujawnionych źródeł przychodów - tj. od kwoty 22.466 zł. w odniesieniu do każdego z małżonków.
Rozpatrując sprawę zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1999r. Izba Skarbowa ustaliła, że według Urzędu Skarbowego H. i J. M. w 1999r. ponieśli następujące wydatki:
utrzymanie rodziny - 11.580,00 zł.;
podatki - 2.732,85 zł.;
składki ZUS i zdrowotne - 4.680,18 zł.;
nowe lokaty bankowe oraz uzupełnienie lokat kontynuowanych - 101.852,24 zł.;
bony wartościowe - 125.806,10 zł.
Łączne wydatki poniesione w 1999 r. wyniosły więc 246.651,37 zł.
Przychody i zasoby majątkowe zgromadzone w 1999r. przedstawiały się następująco:
działalność gospodarcza J. M. - 9.683,74 zł.;
dochód ze świadczeń emerytalno-rentowych J. M. - 12.037,94 zł.;
dochód ze stosunku pracy H. M. - 11.511, 24 zł.;
dochód z umów zleceń H. M. 800 zł.;
pobrane środki z kredytu w "[...]" - 1.725,76 zł.;
zwrot środków ze spółdzielni mieszkaniowej - 1.366,80 zł.;
likwidacja lokat - 125.806,10 zł.;
zwrot podatku za 1998 r. - 3.445,80 zł.
Łączna wartość zgromadzonego w 1999r. mienia wyraziła się kwotą 166.377,38 zł.
Wydatki roku 1999 przekroczyły więc wartość zgromadzonych w tym roku zasobów - z ujawnionych źródeł przychodów - o 80.273,99 zł.
Analiza dokonywanych przez H. i J. M. operacji finansowych na kontach bankowych spowodowała, że Izba Skarbowa obniżyła poniesione przez podatników z tego tytułu wydatki o 28.502,50 zł.
Tym samym ustaliła, że wydatki, które nie znalazły pokrycia w dochodach z ujawnionych źródeł przychodów, wyraziły się kwotą 52.776,49 zł.
Podatnicy jako źródło przychodów 1999r. wskazywali na ich tożsamość ze źródłami wskazanymi w postępowaniu dotyczącym roku 1998 i wskazywanymi przez H. M. w postępowaniu dotyczącym roku 1997.
Izba Skarbowa analizując zebrany w sprawie materiał - w tym twierdzenia podatników i wywody ich pełnomocników, ustaliła, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż H. i J. M. w 1999r. posiadali - z ujawnionych źródeł przychodów - więcej zasobów majątkowych niż na kwotę 166.377,38 zł.
Powołując przepisy art.6 ust.1, art.20 ust.3 i art.30 ust.1 pkt 7 ustawy z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych Izba Skarbowa w O. ustaliła każdemu z małżonków zryczałtowany podatek dochodowy od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów (26.388 zł.; - z 52.776,49 zł.) w kwocie po 19.791,00 zł.
H. i J. M. (zastąpieni przez pełnomocnika) na powyższe decyzje Izby Skarbowej w O. wnieśli skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżonym decyzjom zarzucili naruszenie przepisu art.20 ust.1 ustawy z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art.122 i art.180 § 1 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu skargi wywiedli, że organy podatkowe dokonały dowolnej oceny dowodów i bezzasadnie odmówiły wiarygodności twierdzeniom stron oraz zeznaniom świadka.
Organy nie przeprowadziły żadnego postępowania w kierunku ustalenia czy rzeczywiście w zeznaniach świadka - siostrzenicy H. M. - istnieją istotne sprzeczności.
Organy przeprowadziły więc postępowanie z naruszeniem przepisów art.122 i art.180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Takie zaś postępowanie skutkowało wydanie decyzji naruszających przepis art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji podniesionych zarzutów i poczynionych wywiadów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Ponieważ skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego we wrześniu 2002r. i sprawy nie zostały rozpoznane przed 01.01.2004r. to zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po dokonaniu analizy i oceny przeprowadzonych postępowań przez organy podatkowe, dokonanej przez te organy ustaleń faktycznych i oceny dowodów oraz wysnutych wniosków stwierdził, iż wniesione przez podatników skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Organy podatkowe uwzględniły wszystkie wydatki jakie podatnicy wskazali. Przy ustalaniu dochodów w poszczególnych latach podatkowych -wobec twierdzeń podatników o oszczędnościach gromadzonych w bankach - organy podatkowe zebrały dokumentację odzwierciedlającą wszystkie operacje finansowe dokonywane przez podatników w bankach (skoroszyt 4 - dowody bankowe).
Wszystkie wpłaty i wypłaty zostały poddane analizie.
To właśnie dokładna analiza dowodów bankowych spowodowała, że Izba Skarbowa obniżyła kwotę - ustaloną przez Urząd Skarbowy - dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów o 28.502,50 zł.
Sąd nie podzielił poglądu skarżących, iż organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisu art.180 § 1 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.). Skarżący nie wskazali jakich to dowodów organy podatkowe nie dopuściły i nie przeprowadziły, a które to dowody mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Materiał niezbędny do rozpatrzenia spraw organy podatkowe zebrały i cały ten materiał wyjątkowo obszernie oceniły, działając w granicach przepisu art.187 § 1 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do wywodów skargi w przedmiocie dowolnej oceny dowodów i sprzecznych ustaleń z twierdzeniami podatników co do "majątku" uzyskanego przez H. M. z tytułu spadkobrania, podziału majątku z pierwszego małżeństwa, to Sąd stwierdził, iż organy podatkowe dokonały obszernych i logicznych rozważań w tym przedmiocie i zasadnie uznały, iż H. M. i J. M. nie uprawdopodobnili, iż z tych źródeł przychodu zostały zgromadzone zasoby majątkowe, które pozostawały w dyspozycji podatników w latach 1998 i 1999.
Pomimo, że skarżący zasadnie twierdzą, iż do nabycia majątku spadkowego nie jest niezbędne postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku, to stanowisko organów podatkowych, iż H. M. nie wykazała czy i jakie zasoby majątkowe uzyskała z tytułu spadku po ojcu jest zasadne.
Istotnie, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tym momentem nabywają go spadkobiercy.
W sprawach dotyczących skarżących rzecz polega jednak na tym, że H. M. nie wskazała - poza swoimi twierdzeniami - żadnych dowodów pozwalających na określenie wielkości aktywów majątku spadkowego i na rozmiar tego majątku, w którego posiadanie weszła w wyniku otwarcia się spadku.
Identycznie wygląda sprawa z uzyskanymi - według twierdzeń skarżących - przez H. M. zasobami majątkowymi z tytułu podziału majątku dorobkowego z pierwszego małżeństwa.
Organy podatkowe przeanalizowały dokonywane przez skarżących przesunięcia zasobów majątkowych w powiązaniu z operacjami finansowymi na kontach bankowych i wykazały, że twierdzenia skarżących, iż z tych tytułów posiadali zasoby majątkowe w latach 1998 i 1999 nie zasługują na danie im wiary.
Odmienne stanowisko skarżących nie czyni ustaleń i rozważań organów podatkowych dotyczących tych kwestii ustaleniami i rozważaniami nie zasługującymi na akceptację.
Również za poprawne Sąd uznał ustalenia organów podatkowych co do tego, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż H. M. posiadała dochody z uprawianego wcześniej nierządu.
Słusznie Izba Skarbowa podniosła, że nierząd jako źródło przychodów pojawił się stosunkowo późno i to po zmianie pełnomocnika.
Zwrócić należy tylko jeszcze uwagę na to, iż pobyt H. M. w "[...]" u kuzynki i wychodzenie wieczorami, a następnie późne powroty nie są żadnym dowodem na uprawianie nierządu, a zwłaszcza na uprawianie nierządu w celu uzyskania dochodu.
Reasumując, Sąd stwierdził, że dokonane przez organy podatkowe ustalenia oparte zostały na zebranym w sprawie materiale i są następstwem logicznej oceny tego materiału.
Ustalenia te wykazały, że H. M. i J. M. ponieśli w 1998r. wydatki przekraczające dochody z ujawnionych źródeł przychodów o kwotę 44.931,92 zł., a w roku 1999 o kwotę 52.776,49 zł.
W tej sytuacji stwierdzić należy, iż kwoty 44.931,92 zł. w 1998r. i 52.776,49 zł. w 1999r. są przychodami z innych źródeł w rozumieniu przepisu art.10 ust.1 pkt 9 ustawy z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art.20 ust.1 powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł w rozumieniu art.10 ust.1 pkt 9 uważa się - między innymi - przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Za przychody z ujawnionych źródeł uważa się natomiast przychody lub zasoby majątkowe ze źródła, które już uprzednio zostały opodatkowane bądź były zwolnione od opodatkowania.
Z taką sytuacją w przypadku skarżących nie mamy do czynienia.
Sposób ustalania wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych określa przepis art.20 ust.3 powołanej ustawy o p.d.o.f.
W taki też sposób - przy uwzględnieniu przepisu art.6 ust.1 ustawy o p.d.o.f. - organy podatkowe ustaliły wysokość przychodów i ustaliły podatek według skali przewidzianej w art.30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W świetle powyższego należało stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa wskazanych w skargach (art.20 ust.3 ustawy o p.d.o.f. oraz art.180 § 1 i art.122 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.).
Dlatego Sąd z przyczyn wyżej podanych - na podstawie art.152 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargi.