I SA/Bk 365/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2017-01-05
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowaobszary ONWrolnictwoARiMRkontrolawznowienie postępowaniaKPAnieużytkowanie gruntówpłatności bezpośrednie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o pomniejszeniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich, uznając zasadność wznowienia postępowania administracyjnego z powodu ujawnienia faktu nieużytkowania części gruntów.

Rolnik zaskarżył decyzję o pomniejszeniu pomocy finansowej na obszarach ONW, która została wydana po wznowieniu postępowania. Podstawą wznowienia było ujawnienie, że część jego gruntów rolnych nie była użytkowana rolniczo od lat, co potwierdziły kontrole terenowe. Sąd uznał, że te nowe okoliczności, istniejące już w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nieznane organowi, były podstawą do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Oddalono skargę, akceptując ustalenia organu dotyczące nieużytkowania gruntów i pomniejszenia płatności.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu pierwotnej decyzji przyznającej pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) i przyznaniu jej w pomniejszonej wysokości. Podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR był art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wskazujący na wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi. Organ ustalił, że działka rolna o symbolu CC była nieużytkowana rolniczo (zajęta przez bobry, podtopiona, pokryta drzewami i krzakami), a działka o symbolu D była użytkowana rolniczo tylko częściowo (0,55 ha), pozostała część była nieużytkowana od lat z zakrzaczeniem. Te ustalenia wynikały z kontroli terenowych przeprowadzonych w latach 2014-2015. Rolnik kwestionował zasadność wznowienia postępowania, twierdząc, że organ już wcześniej znał stan działek. Sąd administracyjny uznał jednak, że kontrole administracyjne wniosku przed wydaniem pierwotnej decyzji nie były równoznaczne z kontrolą terenową i nie pozwalały na wykrycie braku użytkowania rolnego. Okoliczności te były nowe i istotne dla sprawy, a ich ujawnienie na podstawie kontroli terenowej było podstawą do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za rzetelność danych we wniosku spoczywa na rolniku, a system przyznawania płatności opiera się na zaufaniu do informacji zawartych we wniosku, weryfikowanych sporadycznie. Oddalono skargę, akceptując ustalenia organu i podstawę prawną wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ujawnienie faktu nieużytkowania rolniczego części gruntów, które istniało już w dniu wydania ostatecznej decyzji, ale nie było znane organowi, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrole administracyjne wniosku nie są równoznaczne z kontrolą terenową i nie pozwalają na wykrycie braku użytkowania rolnego. Okoliczności te, stwierdzone w późniejszych kontrolach terenowych, były nowe dla organu i istotne dla sprawy, co uzasadniało wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Kpa art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje na możliwość wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

Dz.U. z 2013 r., poz. 173

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Reguluje zasady przyznawania pomocy finansowej na obszarach ONW, w tym wymogi dotyczące użytkowania gruntów.

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" art. § 2

Określa warunki przyznawania płatności ONW, w tym wymóg prowadzenia działalności rolniczej na użytkach rolnych.

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 art. art. 17

Dotyczy systemu informacji geograficznej i identyfikacji działek rolnych.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 art. art. 28 § 1 lit. c

Opisuje kontrolę administracyjną wniosku, polegającą na porównaniu danych z wniosku z danymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe okoliczności faktyczne (nieużytkowanie gruntów) istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nieznane organowi, uzasadniają wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Kontrola administracyjna wniosku nie jest równoznaczna z kontrolą terenową i nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolnego. Rolnik ponosi odpowiedzialność za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności.

Odrzucone argumenty

Organ już przed wydaniem pierwotnej decyzji znał stan działek rolnych, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania z powodu nowych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola administracyjna dotyczy zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Taka kontrola administracyjna nie jest równoznaczna z kontrolą na miejscu (w terenie) i co do zasady nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolnego działek przejawiającego się w niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych oraz występowania na działkach kilkuletnich drzew, czy wieloletnich chwastów. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z wnioskiem rolnik. Brak przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012 r. nie może być zatem rozpatrywany w kategorii zaniedbania organu.

Skład orzekający

Paweł Janusz Lewkowicz

przewodniczący

Małgorzata Anna Dziemianowicz

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, które istniały przed wydaniem decyzji, ale nie były znane organowi, zwłaszcza w kontekście kontroli wniosków o płatności rolne."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w zakresie płatności rolnych i zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w kontekście kontroli administracyjnych i terenowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego i odpowiedzialności rolnika za prawidłowość składanych wniosków o płatności rolne. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa rolnego.

Czy nieużytkowany od lat grunt może pozbawić Cię unijnych dopłat? Sąd wyjaśnia zasady wznowienia postępowania.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 365/16 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2017-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Jacek Pruszyński
Małgorzata Anna Dziemianowicz /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GZ 330/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę.
Uzasadnienie
Pan W. S. (dalej powoływany także jako Skarżący) w dniu [...] maja 2012 r., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni 5,35 ha.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Skarżącemu płatności ONW.
W dniu [...] września 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (nr raportu [...]) zaś w dniach od [...] lipca 2014 r. została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni (numer raportu: [...]). Skarżący w dniu [...] lutego 2015 r. odwołał się od raportu z czynności kontrolnych prosząc jednocześnie o wykonanie kontroli w jego obecności. W dniu [...] marca 2015 r. ponownie przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w trakcie której Skarżący był obecny podczas wszystkich czynności kontrolnych w terenie, o wynikach pomiarów na działkach został poinformowany i nie wnosił żadnych ustnych, jak i pisemnych zastrzeżeń. Kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowość polegającą na braku prowadzenia działalności rolniczej przez okres kilku lat na działce rolnej CC (JPO TUZ) o powierzchni 0,22 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], powiat b., gmina W., obręb D. Ponadto na części działki rolnej D (JPO TUZ) o powierzchni 1,09 ha, stwierdzono zakrzaczenia i kilkuletnie zaniechanie użytkowania rolniczego na podmokłym terenie o powierzchni 0,54 ha.
W dniu [...] listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie. Po rozpatrzeniu posiadanego materiału dowodowego, w tym przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] września 2012 r. i przyznał przedmiotowe płatności w pomniejszonej wysokości.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z treści raportu z czynności kontrolnych nr [...], w zakresie kwalifikowalności powierzchni stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności: działka rolna o symbolu CC to nieużytkowany rolniczo obszar, zajęty przez bobry. Żeremie i tamy przyczyniły się do podtopienia działki. Cała powierzchnia pokryta drzewami i krzakami, grzęzawisko z roślinami typu turzyce i trzciny. Z kolei działka rolna o symbolu D, użytkowana rolniczo jest tylko w części o powierzchni 0,55 ha. Pozostała część działki nieużytkowana rolniczo od kilku lat z widocznym zakrzaczeniem. Kod pokontrolny DR 13 +, oznacza, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Z kolei kod pokontrolny DR 18, oznacza, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.
Podczas kontroli w terenie została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Dokonana przez organ II instancji analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz raport z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Raport z kontroli ma wartość dowodową bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. Organ dodatkowo zaznaczył, że w trakcie przedmiotowej weryfikacji sporządzono dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia stanu faktycznego na gruntach w dniu przeprowadzania kontroli.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w raporcie z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą metody, przy wykorzystaniu, których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni rolnych, tolerancja pomiaru. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działek stanowiącym załącznik do protokołu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw, oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach.
Organ podkreślił, że ubiegając się o płatności wnioskodawcy zobowiązani są do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni, rodzaju upraw zgłaszanych do przedmiotowych płatności a także wskazania działek ewidencyjnych, na których działki rolne są położone. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu
o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie, którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji, stanowiące podstawę wydanej w sprawie decyzji. Ciężar udowodnienia faktów istotnych w sprawie, z których wywodził skutki prawne spoczywał na wnioskodawcy, a nie na organie administracji. Taki zresztą obowiązek spoczywa na Wnioskodawcy na mocy art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, który dowodziłby zasadności twierdzeń Skarżącego, albo nawet tylko je uprawdopodabniał. Nie podważył on ustaleń organu w zakresie odnoszącym się do powierzchni wykorzystywanych rolniczo działek rolnych. Inicjatywa dowodowa Skarżącego skutkowałaby obowiązkiem organu ustosunkowania się do przedstawionych przez niego dowodów oraz wyjaśnienia wszystkich wątpliwości towarzyszących sprawie, co z całą pewnością musiałoby wyrazić się w zainicjowaniu postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, niż ten, który wynika z faktu, że przedmiotowe postępowanie ma charakter szczególny i jest zasadniczo postępowaniem uproszczonym. Obszar faktycznie użytkowany przez Skarżącego został ustalony na podstawie kontroli na miejscu, któremu to dowodowi, Skarżący nie przeciwstawił takiego dowodu, który by je skutecznie podważył.
Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W ocenie Skarżącego, brak było podstaw faktycznych i prawnych by wznowić postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Podkreślił, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą prawną wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wskazujący jako przesłankę wznowienia, wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Skarżący zaznaczył, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012 r. organ stwierdził powierzchnię działek w wyniku kontroli. Świadczy to o braku podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o ww. przepis.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że w sprawie przed wydaniem decyzji [...] listopada 2012 r. była przeprowadzona jedynie kontrola administracyjna wniosku, co nie jest równoznaczne z kontrolą na miejscu, przeprowadzoną już w 2014 i 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Spór w sprawie dotyczy zastosowania przez organ przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. A zatem przesłankami wznowienia na wskazanej podstawie są: (-) istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
(-) istniejące w dniu wydania decyzji; (-) nieznane organowi, który wydał decyzję.
W kontrolowanym postępowaniu "nową okolicznością", zdaniem organu, było ustalanie, że w dniu wydawania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2012 r. przyznającej Skarżącemu pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW) działka rolna o symbolu CC była nieużytkowana rolniczo, zaś działka rolna o symbolu D była użytkowana rolniczo tylko w części o powierzchni 0,55 ha.
Okoliczności te zostały stwierdzone w trakcie przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach od [...] lipca 2014 r. kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a także ponownie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] marca 2015 r. Z treści raportu z czynności kontrolnych wynika, że działka rolna o symbolu CC to nieużytkowany rolniczo obszar, zajęty przez bobry. Żeremie i tamy przyczyniły się do podtopienia działki. Cała powierzchnia pokryta drzewami i krzakami, grzęzawisko z roślinami typu turzyce i trzciny. Z kolei działka rolna o symbolu D, użytkowana rolniczo jest tylko w części o powierzchni 0,55 ha. Pozostała część działki była nieużytkowana rolniczo od kilku lat z widocznym zakrzaczeniem. Kod pokontrolny DR 13 +, oznacza, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Z kolei kod pokontrolny DR 18, oznacza, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Podczas kontroli w terenie została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Organ nie stwierdził naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Kontrola oraz raport z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W trakcie weryfikacji sporządzono dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia stanu faktycznego na gruntach w dniu przeprowadzania kontroli. Skarżący był obecny podczas czynności kontrolnych w terenie przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r. i nie wnosił zastrzeżeń.
Trzeba podkreślić, że Skarżący w skardze wywiedzionej do tut. Sądu nie kwestionuje powyższych ustaleń.
Powyżej przedstawione okoliczności faktyczne związane z brakiem użytkowania rolniczego działki rolnej CC i części działki D istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2012 r. Z protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej wynika, że działki te były nieużytkowane rolniczo od wielu lat. Widoczne kilkuletnie, a także kilkunastoletnie drzewa oraz chwasty wieloletnie wskazują, że w 2012 r. nie wykonano na nich żadnego zabiegu pielęgnacyjnego w celu utrzymania gruntów zgodnie z normami.
Niewątpliwie wskazane okoliczności były też istotne dla sprawy. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem", płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem": (1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: (a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo (b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005"; (2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; (3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; (4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; (5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Dodatkowo zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne. Płatności mogą być zatem przyznane jedynie do gruntów użytkowanych rolniczo zgodnie z przyjętymi normami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie, np. takich jak w niniejszej sprawie organ jest uprawniony do zmniejszenia wnioskowanych płatności.
Sąd akceptuje także jako nienaruszające prawa ustalenie organu, że fakt braku użytkowania rolniczego działki rolnej CC i części działki D był okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu Skarżącemu płatności ONW. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, element nowości dotyczy organu przed którym toczyło się postępowanie (okoliczności mają być nowe w odniesieniu do tego organu), który nie znał tych okoliczności i nie dysponował nimi. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (np. wyrok NSA z 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, LEX nr 143703).
Skarżący wywodzi, że zaniechanie użytkowania rolniczego spornych działek nie było okolicznością nieznaną organowi, bowiem przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2012 r. organ ustalił powierzchnię działek w wyniku kontroli i w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. zgodnie z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku.
Zdaniem Sądu argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Rzeczywiście w decyzji z dnia [...] września 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. stwierdził, że powierzchnia działek rolnych została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 ww. rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) kontrola administracyjna dotyczy zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Polega zatem na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym szczególnie na porównaniu powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowalną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne. Taka kontrola administracyjna nie jest równoznaczna z kontrolą na miejscu (w terenie) i co do zasady nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolnego działek przejawiającego się w niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych oraz występowania na działkach kilkuletnich drzew, czy wieloletnich chwastów. Ustalenia takie mogą być poczynione jedynie w drodze kontroli na miejscu, a taka nie została przeprowadzona w gospodarstwie Skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012 r. Wiedzę o nieużytkowaniu działek rolnych o symbolu CC i D organ powziął dopiero na podstawie kontroli w terenie przeprowadzonej w dniach: [...] lipca 2014 r., [...] lipca 2014 r. oraz [...] marca 2015 r. Wtedy wyszedł na jaw rzeczywisty stan tychże działek. Niewątpliwie ustalenie tych okoliczności nie wynikało z ponownej oceny materiału dowodowego zebranego przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012 r.
Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09 (LEX nr 596990), że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z wnioskiem rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a. nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczonych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy zastosowaniu różnych postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego.
Podkreślić należy, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 173), w stosunku do reguł określonych w k.p.a. modyfikuje w sposób istotny obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy), co wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a.
Brak przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012 r. nie może być zatem rozpatrywany w kategorii zaniedbania organu. To rolnik ma obowiązek rzetelnego zadeklarowania działek rolnych do płatności. Organ może poddać złożony wniosek weryfikacji, jednak co do zasady przyznając płatności opiera się na danych zawartych we wniosku. Twierdzenie, że przyznanie płatności do zgłoszonych działek rolnych po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku uniemożliwia późniejszy powrót do tego postępowania poprzez jego wznowienie, w sytuacji gdy w wyniku kontroli na miejscu zostanie ustalone zawyżenie przez rolnika powierzchni gruntów kwalifikowanych do płatności nie zasługuje na uwzględnienie. Możliwość taka wynika bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Tym samym fakt nieużytkowania zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności działek rolnych CC i D był okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu orzekania, a mającą istotne znaczenie dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., która mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Ustalenie przez organ "nowej okoliczności" spowodowało konieczność jej oceny w kontekście warunków do przyznania wnioskowanej pomocy na rok 2012. Wszystkie te okoliczności przedstawiono i przeanalizowano dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś poczynione ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Trzeba zauważyć, że Skarżący poza kwestionowaniem podstawy do wznowienia postępowania nie podważa ustaleń dotyczących braku rolniczego użytkowania części działek oraz wyliczenia wysokości przyznanej pomocy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI