I SA/BK 364/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-10-29
NSApodatkoweWysokawsa
PCCzwolnienie podatkowepierwsze mieszkanienieruchomośćlicytacja komorniczarozbiórkainterpretacja podatkowabudynek mieszkalny

WSA uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając prawo do zwolnienia z PCC przy zakupie nieruchomości z dwoma budynkami, gdy jeden z nich nie nadaje się do zamieszkania i jest przeznaczony do rozbiórki, a nabycie było pierwszym zakupem mieszkaniowym.

Skarżąca nabyła w drodze licytacji komorniczej nieruchomość z dwoma budynkami mieszkalnymi – murowanym i drewnianym z 1930 r. Celem zakupu był dom murowany, a drewniany, w złym stanie technicznym, miał zostać rozebrany. Skarżąca wniosła o zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, wskazując, że jest to jej pierwsze nabycie nieruchomości mieszkalnej. Dyrektor KIS odmówił zwolnienia, uznając, że oba budynki są mieszkalne. WSA w Białymstoku uchylił interpretację, stwierdzając, że zwolnienie powinno przysługiwać, biorąc pod uwagę cel przepisu, specyfikę nabycia egzekucyjnego oraz fakt, że jeden z budynków nie nadawał się do zamieszkania i został zgłoszony do rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Sprawa dotyczyła możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, które przysługuje przy nabyciu pierwszego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca nabyła w drodze licytacji komorniczej nieruchomość składającą się z domu mieszkalnego murowanego (zamieszkałego przez dłużniczkę) oraz domu mieszkalnego drewnianego z 1930 r. i budynków gospodarczych. Celem zakupu był dom murowany, a drewniany, w bardzo złym stanie technicznym, zagrażający życiu i zdrowiu, był przeznaczony do rozbiórki, na którą zgłoszono wniosek. Skarżąca, która nigdy wcześniej nie posiadała nieruchomości mieszkalnej, wnioskowała o zwolnienie z PCC. Dyrektor KIS uznał, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ na działce znajdowały się dwa budynki mieszkalne, a żaden z nich nie miał decyzji o zakazie użytkowania lub nakazie rozbiórki w momencie nabycia. Sąd administracyjny uznał jednak stanowisko organu za nieprawidłowe. Wskazał, że interpretacja przepisu powinna uwzględniać jego cel (ratio legis), jakim jest wspieranie osób nabywających pierwsze mieszkanie. Sąd podkreślił, że nabycie nastąpiło w drodze licytacji komorniczej, co ograniczało możliwości skarżącej (nie mogła nabyć budynków oddzielnie ani spowodować rozbiórki przed nabyciem). Ponadto, skarżąca podjęła kroki w celu rozbiórki nie nadającego się do zamieszkania budynku drewnianego. Sąd uznał, że odmowa zwolnienia w takiej sytuacji godziłaby w cel przepisu i wypaczałaby sens regulacji. W związku z tym, uchylono zaskarżoną interpretację i zasądzono koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zwolnienie z PCC przysługuje w opisanej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o PCC powinna uwzględniać jego cel (ratio legis), jakim jest wspieranie nabywców pierwszego mieszkania. Specyfika nabycia egzekucyjnego, niemożność oddzielnego nabycia budynków oraz podjęcie przez skarżącą kroków do rozbiórki nie nadającego się do zamieszkania budynku, przemawiają za przyznaniem zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.c.c. art. 9 § pkt 17

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Zwolnienie dotyczy nabycia pierwszego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a jego interpretacja powinna uwzględniać cel wspierania zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 2 i 2a

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako budynku w stanie umożliwiającym jego normalne użytkowanie, służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.

Prawo budowlane art. 31 § ust. 1 w zw. z ust. 2b

Ustawa Prawo budowlane

Procedura zgłoszenia rozbiórki obiektu budowlanego.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 4a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustawa o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 535

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.p.c. art. 952

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 987

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 998 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 999 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, co uniemożliwiło oddzielny zakup budynków lub wcześniejsze zgłoszenie rozbiórki. Jeden z budynków mieszkalnych (drewniany z 1930 r.) znajdował się w stanie technicznym uniemożliwiającym zamieszkanie i zagrażającym bezpieczeństwu, co skutkowało zgłoszeniem wniosku o rozbiórkę. Skarżąca nigdy wcześniej nie posiadała nieruchomości mieszkalnej, a celem zakupu był dom murowany nadający się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Celem przepisu o zwolnieniu z PCC jest wspieranie nabywców pierwszego mieszkania.

Odrzucone argumenty

Dyrektor KIS uznał, że oba budynki na działce są budynkami mieszkalnymi, a brak decyzji o zakazie użytkowania lub nakazie rozbiórki w momencie nabycia wyklucza zwolnienie.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienia podatkowe powinny być interpretowane ściśle ratio legis tego przepisu zasada superficies solo cedit godziłoby to w cel zwolnienia podatkowego z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej wypaczałoby sens regulacji

Skład orzekający

Marcin Kojło

przewodniczący

Małgorzata Anna Dziemianowicz

członek

Justyna Siemieniako

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o PCC w kontekście nabycia nieruchomości z więcej niż jednym budynkiem mieszkalnym, w szczególności w drodze licytacji komorniczej, oraz znaczenie celu przepisu i stanu technicznego budynków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia egzekucyjnego i stanu technicznego jednego z budynków. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy oba budynki są w dobrym stanie technicznym i nadają się do zamieszkania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może interpretować przepisy podatkowe w sposób uwzględniający cel społeczny i specyficzne okoliczności życiowe podatnika, nawet jeśli formalnie nie wszystkie przesłanki są spełnione.

Pierwsze mieszkanie z ruiną w pakiecie? Sąd kazał fiskusowi ustąpić!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 364/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Marcin Kojło /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 295
art. 9 pkt 17
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi M. U. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr 0111-KDIB2-3.4014.311.2025.1.AD w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej M. U. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 14 kwietnia 2025 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS") wpłynął wniosek M. U. (dalej: "skarżąca", "Wnioskodawczyni") o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy z dnia 9 września 2000 r o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 295 ze zm., dalej: "u.p.c.c."). Przedstawiono w nim następujący opis zdarzenia przyszłego:
W grudniu 2024 r. wspólnie z mężem K. C. Wnioskodawczyni wzięła udział w elektronicznej licytacji nieruchomości mieszczącej się w S., przy ul. [...]. Licytacja dotyczyła całości nieruchomości (jedna działka) składającej się z domu mieszkalnego murowanego (zamieszkałego przez dłużniczkę), domu mieszkalnego drewnianego (niezamieszkałego) z 1930 r. i budynków gospodarczych.
Przed przystąpieniem do licytacji został wyznaczony termin oględzin nieruchomości, w których uczestniczyła Wnioskodawczyni. Budynek mieszkalny drewniany z 1930 r. nie był poddany oględzinom (od czego osobiście ww. odstąpiła). Celem zakupu nieruchomość było pozyskanie domu mieszkalnego murowanego, nadającego się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Widać było, że drewniany dom nie nadaje się do zamieszkania, dalszego wykorzystania i będzie musiał zostać poddany rozbiórce.
Po wygranej licytacji skarżąca wraz z mężem uzyskała dokumentację komorniczą dotyczącą ww. nieruchomości, w tym opinię biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości z 2020 r. Treść opinii potwierdziła spostrzeżenia, co do stanu faktycznego drewnianego domu z 1930 r. Drewniana konstrukcja budynku jest uszkodzona przez rozkład (proces próchnienia). Elementy wykończeniowe są od wielu lat bez remontów, stolarka okienna jest w złym stanie technicznym. Podłogi są nierówne, występują zapadliska, ubytki tynków, tapeta odstaje od podłoża. Instalacja wodno-kanalizacyjna i elektryczna niemodernizowana, do wymiany w całości. Stan techniczny domu jest zły, uniemożliwia eksploatację/zamieszkanie budynku. Przebywanie w budynku stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia osób w nim przebywających, z powodu jego stanu. Jasnym było, że po uzyskaniu prawomocnej decyzji Sądu Rejonowego w S. o przysądzeniu własności skarżąca wraz z mężem będą musieli złożyć wniosek do Urzędu Miejskiego w S. o rozbiórkę tego obiektu. Jest to podyktowane przede wszystkim bezpieczeństwem osób przebywających w budynku lub jego okolicy, niespełnienia wszelkich norm/wymogów do zamieszkania i tego, że dom nie przedstawia żadnej wartości. Wnioskodawczyni wskazała, że postanowienie Sądu stało się prawomocne 7 maja 2025 r., o orzeczeniu ww. zostali powiadomieni dopiero 5 czerwca 2025 r.
Skarżąca podniosła, że jako prawowici właściciele wraz z mężem wizytowali posesję w ostatnim czasie celem sporządzenia fotografii i dokonania pomiarów do złożenia wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Dom mieszkalny murowany jest zamieszkały przez dłużniczkę, wobec której ww. złożyli wniosek do komornika sądowego o przeprowadzenie eksmisji.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że wcześniej wspólnie z mężem nie posiadała nieruchomości mieszkalnej. Zakup murowanego domu ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkalnych, jak też ich dzieci. Pomimo stanu drewnianego domu, widnieje on w ewidencji podatkowej jako budynek mieszkalny. Wnioskodawczyni podniosła, że nie mogą tego zmienić bez wcześniejszego dokonania rozbiórki. Wcześniejszy właściciel z oczywistych względów tego nie zrobił, bo nieruchomość została zabezpieczona przez komornika kilka lat temu. Wnioskodawczyni wraz z mężem złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę nie tylko na omawiany budynek drewniany, ale też zawalającą się drewnianą szopę, której stan również stanowi zagrożenie dla osób i mienia, będących w jego otoczeniu.
Końcowo Wnioskodawczyni przywołała treść art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, który opisuje definicję budynku mieszkalnego, wskazując, że z powołanego przepisu wynika wprost, że budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek w stanie umożliwiającym jego normalne użytkowanie, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego sformułowano następujące pytanie: Czy skarżącej przysługuje zwolnienie od zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnej z tytułu zakupu nieruchomości (jednej działki), na której znajdują się dwa domy mieszkalne, z czego jeden z nich nie nadaje się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i co do którego zgłoszono rozbiórkę?
W ocenie Wnioskodawczyni, przysługuje jej zwolnienie od zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnej z tytułu zakupu nieruchomości mieszkalnej w drodze licytacji komorniczej, gdyż spełnia ona przesłankę wynikającą z art. 9 pkt 17 u.p.c.c., a drugi dom mieszkalny znajdujący się na działce podlegającej czynności, nie nadaje się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, o jakich mowa w art. 3 pkt 2 i 2a ustawy Prawo budowlane.
W interpretacji indywidualnej z 4 sierpnia 2025 r. nr 0111-KDIB2-3.4014.311.2025.1.AD Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS") uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
Organ przytoczył treść art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 9 pkt 17, art. 10 ust. 1 u.p.c.c. oraz art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), art. 952, art. 987, art. 998 § 1, art. 999 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.) i art. 3 pkt 2 i 2a, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1-2, art. 56 ust. 1-2, art. 66 ust. 1-2, art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).
Analizując zakres omawianego zwolnienia Dyrektor KIS zwrócił uwagę, że treść przepisu art. 9 pkt 17 u.p.c.c. jasno wskazuje, że zwolnienie dotyczy nabycia budynku mieszkalnego, a nie budynków mieszkalnych. Celem wprowadzonego zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych jest bowiem poprawa sytuacji osób nabywających na rynku wtórnym swój pierwszy dom czy mieszkanie.
Organ stwierdził, że skoro w stosunku do żadnego z budynków mieszkalnych znajdujących się na zakupionej przez skarżącą nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, na moment ich nabycia przez Wnioskodawczynię, nie została wydana decyzja organ nadzoru budowlanego o zakazie użytkowania nieruchomości lub decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu, to należy uznać, że zgodnie z ww. przepisami, oba te budynki stanowią budynki mieszkalne służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. To, że jeden z budynków, tj. drewniany budynek mieszkalny z 1930 r., znajduje się w złym stanie technicznym, nie był remontowany ani modernizowany od lat, zdaniem Dyrektora KIS, nie może stanowić przesłanki do zwolnienia z art. 9 pkt 17 u.p.c.c.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie:
- przepisów prawa materialnego oraz procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 9 pkt 17 u.p.c.c., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, że zakup nieruchomości, na której znajduje się dom mieszkalny - zamieszkały i stary dom z 1930 r. - niezamieszkały, co do którego uzyskano zgodę na rozbiórkę ze względu na zły stan techniczny zagrażający życiu i zdrowiu osób w nim przebywających, nie podlega zwolnieniu od podatku, biorąc przy tym pod uwagę, że osoba, co do której wydano interpretację nigdy nie była właścicielem lokalu/domu mieszkalnego, a wprowadzone przepisy miały wspierać osoby kupujące pierwsze mieszkanie na rynku wtórnym.
Skarżąca zarzuciła niewłaściwą interpretację przepisów ustawy Prawo budowlane, która definiuję budynek mieszkalny jednorodzinny jako budynek służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, co stoi w sprzeczności z wydaną interpretacją i opinią dotyczącą domu podlegającego rozbiórce.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Dodatkowo podniosła, że w dniu 26 czerwca 2025r. na podstawie art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 2b ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgłosiła wraz z mężem rozbiórkę opisanego budynku w Urzędzie Miejskim w S. Organ nie wniósł sprzeciwu, więc mają zgodę na jego rozbiórkę. W chwili obecnej dążą do jak najszybszego doprowadzenia do ww. prac.
Skarżąca zaznaczyła, że organ wydający interpretację nie wziął pod uwagę faktu, że niedługo po uzyskaniu postanowienia o przysądzeniu własności zgłoszono rozbiórkę, a zgoda właściwego organu na wykonanie prac rozbiórkowych zobowiązuje ich do wykonania tych czynności.
Zdaniem autorki skargi uznanie starego, niezamieszkałego od kilkudziesięciu lat domu, podlegającego rozbiórce, za budynek który może służyć potrzebom mieszkaniowym, jest polemiką nie popartą żadnymi dowodami.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od organu na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
W dniu 28 października 2025 r. skarżąca przesłała aktualne zdjęcie z posesji przy ul. [...] w S. po dokonanej rozbiórce drewnianego domu, będącego przedmiotem sprawy z prośbą o dołączenie do materiałów sprawy.
Podczas rozprawy w dniu 29 października 2025 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, powołując się przy tym na wyroki: WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 101/25 oraz NSA w sprawach o sygnaturach akt II FSK 552/18 oraz II FSK 2875/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W myśl art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany w tym przypadku zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z brzmienia art. 134 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 4a), uchyla interpretację, a art. 145 § 1 pkt 1 ustawy stosuje się odpowiednio.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy w przedstawionym we wniosku o interpretację zdarzeniu przyszłym skarżąca będzie uprawniona do skorzystania ze zwolnienia podatkowego z art. 9 pkt 17 u.p.c.c.
Zgodnie z powołaną regulacją zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Oznacza to, że podatnik nabywający "pierwsze" mieszkanie lub dom, na którym na mocy art. 4 pkt 1 u.p.c.c. ciąży obowiązek zapłaty podatku, nie ma obowiązku zapłaty podatku według stawki 2%, określonej w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.c.c.
W tym miejscu należy za organem zauważyć, że zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, a przepisy dotyczące zwolnień podatkowych powinny być interpretowane ściśle. Wykluczone jest w tym wypadku stosowanie wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy, co wynika z art. 217 Konstytucji RP. Tym sam każde zwolnienie nie może być interpretowane dowolnie.
Analizując zakres omawianego zwolnienia, organ prawidłowo zwrócił uwagę, że treść przepisu art. 9 pkt 17 u.p.c.c. jasno wskazuje, że zwolnienie dotyczy nabycia budynku mieszkalnego, a nie budynków mieszkalnych.
Przypomnieć też należy, że zwolnienie z art. 9 pkt 17 u.p.c.c. wprowadzone zostało ustawą z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 31 sierpnia 2023 r., a której celem, co wynika z uzasadnienia projektu ustawy, jest wspieranie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców niemogących skorzystać z oferty rynkowej (druk sejmowy nr 3146,https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=3146).
Tym samym odkodowując normę prawną wynikającą z przepisu art. 9 pkt 17 u.p.c.c. nie można tracić z pola widzenia ratio legis tego przepisu. Jeśli bowiem zakładamy, że działalność prawotwórcza jest działalnością celową - służy ona realizacji określonych celów, to w oczywisty sposób cele te musi uwzględniać interpretator (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Wydanie II, Toruń 2010, s. 158 i n.).
W konsekwencji uznać należy, że interpretacja ww. przepisu winna być dokonywana z uwzględnieniem celu, jakiemu miało służyć wprowadzenie powyższej regulacji.
W opisanym zdarzeniu przyszłym wyraźnie wskazano, że skarżąca w grudniu 2024 r. nabyła w drodze licytacji nieruchomość składającą się z domu mieszkalnego murowanego (zamieszkałego przez dłużniczkę), domu mieszkalnego drewnianego (niezamieszkałego) z 1930 r. i budynków gospodarczych. Celem zakupu nieruchomość było pozyskanie domu mieszkalnego murowanego, nadającego się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Była to pierwsza nieruchomość skarżącej. Z uwagi na charakter nabycia (w drodze licytacji) nie mogła ona nabyć oddzielnie domu murowanego bez domu mieszkalnego drewnianego (niezamieszkałego) z 1930 r. i budynków gospodarczych.
Słusznie podnosi organ, że zgodnie z zasadą superficies solo cedit, gdy na działce znajdują się budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, stanowią one części składowe gruntu i bez wyjątku ustawowego nie mogą być odrębnym od gruntu przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
W sprawie nie jest sporne to, że na nabytej przez skarżącą i jej małżonka nieruchomości są dwa budynki o charakterze mieszkalnym. Tak samo nie budzi zastrzeżeń organu podawana okoliczność pierwszego nabycia przez skarżącą i jej małżonka prawa własności budynku mieszkalnego.
Sąd zgadza się z organem, że skoro w stosunku do żadnego z budynków mieszkalnych znajdujących się na zakupionej przez skarżącą nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, na moment ich nabycia przez skarżącą, nie została wydana decyzja organ nadzoru budowlanego o zakazie użytkowania nieruchomości lub decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu, to oba te budynki stanowią budynki mieszkalne służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Sąd podziela zasadniczo wypracowane na gruncie omawianej regulacji tezy płynące z orzecznictwa. Żadna z nich nie odnosi się jednak do sytuacji takiej, jak w rozpoznawanej sprawie. Nie sposób natomiast nie dostrzec wyjątkowości zdarzenia opisanego we wniosku o interpretację.
Po pierwsze, mamy do czynienia z nabyciem egzekucyjnym. Oznacza to, że skarżąca nie miała wpływu na działania poprzednika prawnego ani na organ prowadzący egzekucję, nie mogła spowodować, aby przed sprzedażą obiekt został poddany rozbiórce. Poza jej możliwościami pozostawało również spowodowanie wydzielenia części działki, na której znajdowały się obydwa budynki.
Po drugie, nabycie obu budynków posiadających charakter mieszkalny nastąpiło równocześnie. Istotne w sprawie jest również to, że przed nabyciem przedmiotowej nieruchomości w drodze licytacji komorniczej skarżąca nie mogła wystąpić o rozbiórkę domu drewnianego z 1930 r. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dołączyła dokumenty poświadczające fakt ubiegania się o zgodę Urzędu Miasta S. na rozbiórkę tego domu. W związku z tym, że wniosek o rozbiórkę z 14 kwietnia 2025 r. obarczony był brakami formalnymi, skarżąca w dniu 26 czerwca 2025 r. na podstawie art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 2b ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, ww. zgłosiła wraz z mężem rozbiórkę budynku drewnianego w Urzędzie Miejskim w S. W dniu 28 października 2025 r. skarżąca przesłała też do WSA w Białymstoku aktualne zdjęcie z posesji przy ul. [...] w S. po dokonanej rozbiórce drewnianego domu.
W ocenie sądu, gdyby w zaistniałym sporze przyznać rację organowi, to godziłoby to w cel zwolnienia podatkowego z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej. Oznaczałoby to, że pomimo ziszczenia się przesłanki "pierwszego nabycia", skarżąca i jej małżonek nie mogą skorzystać ze zwolnienia w ogóle, w odniesieniu do nabycia jakiegokolwiek budynku mieszkalnego. Przyjęcie w tej sprawie tak jak organ wypaczałoby sens regulacji.
W konsekwencji za zasadny sąd uznaje zarzut naruszenia przez organ interpretacyjny przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 9 pkt 17 u.p.c.c. Skarżąca zgodnie z zasadą superficies solo cedit, nabywając ww. nieruchomość nie mogła oddzielnie nabyć budynku murowanego. Nie mogła też przed nabyciem nieruchomości złożyć wniosku o rozbiórkę domu drewnianego. Z opisanego przez skarżącą zdarzenia przyszłego bezsprzecznie wynikało, że celem nabycia w drodze licytacji nieruchomość było pozyskanie domu mieszkalnego murowanego, nadającego się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, który był jednocześnie pierwszym budynkiem mieszkalnym skarżącej oraz jej męża.
Odnosząc się do wyroków powołanych przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r, sąd zauważa, że zapadły one w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, i nie mają wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Rozpoznawane przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy dotyczyły podatku od nieruchomości, a mianowicie zagadnienia związania organów danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy dana nieruchomość pełni faktycznie odmienną funkcję, aniżeli wynika to z danych ujawnionych we wspomnianej ewidencji. W tej sprawie zagadnienie to nie pozostaje sporne.
Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor KIS, oceniając stanowisko skarżącej w odniesieniu do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku dotyczącą wykładni art. 9 pkt 17 u.p.c.c.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę uiszczonego wpisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI