I SA/Bk 363/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2017-01-05
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności obszaroweARiMRkontrolanieużytkowanie gruntówwznowienie postępowaniak.p.a.rolnictwodotacje unijneśrodki unijne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o zmniejszeniu płatności unijnych, uznając, że organ miał podstawy do wznowienia postępowania w związku z ujawnieniem nowych okoliczności dotyczących nieużytkowania części gruntów.

Rolnik złożył wniosek o płatności obszarowe, które zostały mu przyznane. Po kontrolach w 2014 i 2015 roku stwierdzono, że część deklarowanych gruntów rolnych nie była użytkowana rolniczo od lat, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i zmniejszenia płatności. Rolnik kwestionował zasadność wznowienia, twierdząc, że organ miał wiedzę o stanie gruntów już wcześniej. Sąd uznał, że kontrole z 2014/2015 roku ujawniły nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w momencie wydawania pierwotnej decyzji, co uzasadniało wznowienie postępowania i oddalenie skargi.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu pierwotnej decyzji przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i przyznaniu ich w pomniejszonej wysokości. Podstawą do wznowienia postępowania przez organ I instancji był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazujący na wyjście na jaw nowych dowodów lub okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi. W ocenie organów, nową okolicznością było stwierdzenie, że działka rolna o symbolu CC była nieużytkowana rolniczo, a działka o symbolu D była użytkowana tylko częściowo, co ujawniono podczas kontroli w 2014 i 2015 roku. Rolnik twierdził, że organ miał wiedzę o stanie gruntów już wcześniej, ponieważ pierwotna decyzja była wydana po kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że kontrole z lat 2014/2015 ujawniły nowe okoliczności faktyczne (nieużytkowanie gruntów od lat, obecność drzew i zakrzaczeń), które istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Sąd podkreślił, że kontrola administracyjna wniosku nie jest równoznaczna z kontrolą na miejscu i nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolniczego. Odpowiedzialność za rzetelność danych we wniosku spoczywa na rolniku, a przepisy ustawy o płatnościach modyfikują obowiązki organu w stosunku do k.p.a., dopuszczając możliwość wznowienia postępowania w takich przypadkach. Sąd uznał, że ustalenia organów dotyczące nieużytkowania gruntów są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, a rolnik nie podważył tych ustaleń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieużytkowania rolniczego części gruntów rolnych, ujawnione w wyniku kontroli przeprowadzonej po wydaniu ostatecznej decyzji, stanowi nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uzasadniającą wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrole z lat 2014/2015 ujawniły nowe okoliczności faktyczne (nieużytkowanie gruntów od lat, obecność drzew i zakrzaczeń), które istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Kontrola administracyjna wniosku nie jest równoznaczna z kontrolą na miejscu i nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolniczego. Odpowiedzialność za rzetelność danych spoczywa na rolniku, a przepisy ustawy o płatnościach modyfikują obowiązki organu, dopuszczając możliwość wznowienia postępowania w takich przypadkach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s.b. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. art. 32 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. art. 17

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. art. 28 § 1 lit. c

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1121/2009

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie nieużytkowania rolniczego części gruntów w wyniku kontroli przeprowadzonej po wydaniu pierwotnej decyzji stanowi nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kontrola administracyjna wniosku nie jest wystarczająca do oceny użytkowania rolniczego gruntów; wymagana jest kontrola na miejscu. Rolnik ponosi odpowiedzialność za rzetelność danych we wniosku, a przepisy ustawy o płatnościach dopuszczają wznowienie postępowania w przypadku ujawnienia nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ organ miał wiedzę o stanie gruntów już w momencie wydawania pierwotnej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola administracyjna nie jest równoznaczna z kontrolą na miejscu i co do zasady nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolnego działek przejawiającego się w niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych oraz występowania na działkach kilkuletnich drzew, czy wieloletnich chwastów. Ciężar udowodnienia faktów istotnych w sprawie, z których wywodził skutki prawne spoczywał na wnioskodawcy, a nie na organie administracji. Uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczonych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Małgorzata Anna Dziemianowicz

członek

Paweł Janusz Lewkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach o płatności rolne w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych dotyczących stanu gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w zakresie płatności rolnych i zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście kontroli ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wznowienia postępowania i odpowiedzialności rolnika za prawidłowość wniosków o płatności, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców rolniczych.

Czy kontrola administracyjna wystarczy do przyznania płatności rolnych? Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 363/16 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2017-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GZ 331/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 1164
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
Pan W. S. (dalej powoływany także jako Skarżący) w dniu [...] maja 2013 r., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 5,35 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 2,54 ha.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu [...] września 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (nr raportu [...]) zaś w dniach od [...] lipca 2014 r. została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni (numer raportu: [...]). Skarżący w dniu [...] lutego 2015 r. odwołał się od raportu z czynności kontrolnych prosząc jednocześnie o wykonanie kontroli w jego obecności. W dniu [...] marca 2015 r. ponownie przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w trakcie której Skarżący był obecny podczas wszystkich czynności kontrolnych w terenie, o wynikach pomiarów na działkach został poinformowany i nie wnosił żadnych ustnych, jak i pisemnych zastrzeżeń. Kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowość polegającą na braku prowadzenia działalności rolniczej przez okres kilku lat na działce rolnej CC (JPO TUZ) o powierzchni 0,22 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], powiat b., gmina W., obręb D. Ponadto na części działki rolnej D (JPO TUZ) o powierzchni 1,09 ha, stwierdzono zakrzaczenia i kilkuletnie zaniechanie użytkowania rolniczego na podmokłym terenie o powierzchni 0,54 ha.
W dniu [...] listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie. Po rozpatrzeniu posiadanego materiału dowodowego, w tym przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. uchylił decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i przyznał przedmiotowe płatności w pomniejszonej wysokości (uwzględniając wyniki kontroli na miejscu).
Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu podniósł, że organ I instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zaznaczył, że pierwotna decyzja przyznająca płatność została wydana w wyniku przeprowadzonej kontroli, organ miał wiedzę dotyczącą powierzchni i sposobu użytkowania działek, dlatego też ujawnione w wyniku kontroli w 2014 r. okoliczności, nie są nowe, bowiem były już znane organowi w 2013 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z treści raportu z czynności kontrolnych nr [...], w zakresie kwalifikowalności powierzchni stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności: działka rolna o symbolu CC to nieużytkowany rolniczo obszar, zajęty przez bobry. Żeremie i tamy przyczyniły się do podtopienia działki. Cała powierzchnia pokryta drzewami i krzakami, grzęzawisko z roślinami typu turzyce i trzciny. Z kolei działka rolna o symbolu D, użytkowana rolniczo jest tylko w części o powierzchni 0,55 ha. Pozostała część działki nieużytkowana rolniczo od kilku lat z widocznym zakrzaczeniem. Kod pokontrolny DR 13 +, oznacza, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Z kolei kod pokontrolny DR 18, oznacza, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.
Podczas kontroli w terenie została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Dokonana przez organ II instancji analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz raport z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Raport z kontroli ma wartość dowodową bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. Organ dodatkowo zaznaczył, że w trakcie przedmiotowej weryfikacji sporządzono dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia stanu faktycznego na gruntach w dniu przeprowadzania kontroli.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w raporcie z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą metody, przy wykorzystaniu, których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni rolnych, tolerancja pomiaru. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działek stanowiącym załącznik do protokołu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw, oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach.
Organ podkreślił, że ubiegając się o płatności wnioskodawcy zobowiązani są do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni, rodzaju upraw zgłaszanych do przedmiotowych płatności a także wskazania działek ewidencyjnych, na których działki rolne są położone. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie, którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji, stanowiące podstawę wydanej w sprawie decyzji. Ciężar udowodnienia faktów istotnych w sprawie, z których wywodził skutki prawne spoczywał na wnioskodawcy, a nie na organie administracji. Taki zresztą obowiązek spoczywa na Wnioskodawcy na mocy art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, który dowodziłby zasadności twierdzeń Skarżącego, albo nawet tylko je uprawdopodabniał. Nie podważył on ustaleń organu w zakresie odnoszącym się do powierzchni wykorzystywanych rolniczo działek rolnych. Inicjatywa dowodowa Skarżącego skutkowałaby obowiązkiem organu ustosunkowania się do przedstawionych przez niego dowodów oraz wyjaśnienia wszystkich wątpliwości towarzyszących sprawie, co z całą pewnością musiałoby wyrazić się w zainicjowaniu postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, niż ten, który wynika z faktu, że przedmiotowe postępowanie ma charakter szczególny i jest zasadniczo postępowaniem uproszczonym. Obszar faktycznie użytkowany przez Skarżącego został ustalony na podstawie kontroli na miejscu, któremu to dowodowi, Skarżący nie przeciwstawił takiego dowodu, który by je skutecznie podważył.
Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podtrzymał zarzuty dotyczące braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie. W ocenie Skarżącego, brak było podstaw faktycznych i prawnych by wznowić postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Podkreślił, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą prawną wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazujący jako przesłankę wznowienia, wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Za okoliczność taką w niniejszej sprawie uznano w istocie fakt, że istniała w chwili wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych przeze mnie we wniosku jako kwalifikowanych do jednolitej płatności obszarowej, która wyniosła 5,35 ha, a powierzchnią działek która wyniosła 4,59 ha, stwierdzonych jako kwalifikowane do płatności na podstawie ustaleń kontroli administracyjnej i kontrolach na miejscu po wydaniu ww. decyzji, tj. w dniach od [...] lipca do [...] lipca 2014 r., z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] marca 2015 r. Skarżący zaznaczył, że pierwotna decyzja również była wydana po przeprowadzeniu kontroli, a zatem późniejsza kontrola na miejscu nie może być nową, nieznaną organowi okolicznością, stanowiącą podstawę do wznowienia i uchylenia dotychczasowej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że w sprawie przed wydaniem decyzji [...] listopada 2013 r. była przeprowadzona jedynie kontrola administracyjna wniosku, co nie jest równoznaczne z kontrolą na miejscu, przeprowadzoną już w 2014 i 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Spór w sprawie dotyczy zastosowania przez organ przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. A zatem przesłankami wznowienia na wskazanej podstawie są: (-) istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; (-) istniejące w dniu wydania decyzji; (-) nieznane organowi, który wydał decyzję.
W kontrolowanym postępowaniu "nową okolicznością", zdaniem organu, było ustalanie, że w dniu wydawania decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2013 r. przyznającej Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działka rolna o symbolu CC była nieużytkowana rolniczo, zaś działka rolna o symbolu D była użytkowana rolniczo tylko w części o powierzchni 0,55 ha.
Okoliczności te zostały stwierdzone w trakcie przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach od [...] lipca 2014 r. kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a także ponownie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] marca 2015 r. Z treści raportu z czynności kontrolnych wynika, że działka rolna o symbolu CC to nieużytkowany rolniczo obszar, zajęty przez bobry. Żeremie i tamy przyczyniły się do podtopienia działki. Cała powierzchnia pokryta drzewami i krzakami, grzęzawisko z roślinami typu turzyce i trzciny. Z kolei działka rolna o symbolu D, użytkowana rolniczo jest tylko w części o powierzchni 0,55 ha. Pozostała część działki była nieużytkowana rolniczo od kilku lat z widocznym zakrzaczeniem. Kod pokontrolny DR 13 +, oznacza, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Z kolei kod pokontrolny DR 18, oznacza, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Podczas kontroli w terenie została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Organ nie stwierdził naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Kontrola oraz raport z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W trakcie weryfikacji sporządzono dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia stanu faktycznego na gruntach w dniu przeprowadzania kontroli. Skarżący był obecny podczas czynności kontrolnych w terenie przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r. i nie wnosił zastrzeżeń.
Trzeba podkreślić, że Skarżący w skardze wywiedzionej do tut. Sądu nie kwestionuje powyższych ustaleń.
Powyżej przedstawione okoliczności faktyczne związane z brakiem użytkowania rolniczego działki rolnej CC i części działki D istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2013 r. Z protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej wynika, że działki te były nieużytkowane rolniczo od wielu lat. Widoczne kilkuletnie, a także kilkunastoletnie drzewa oraz chwasty wieloletnie wskazują, że w 2013 r. nie wykonano na nich żadnego zabiegu pielęgnacyjnego w celu utrzymania gruntów zgodnie z normami.
Niewątpliwie wskazane okoliczności były też istotne dla sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: (1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; (2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; (2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; (3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Warunkiem przyznania płatności jest zatem w szczególności są utrzymywanie wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Płatności mogą być przyznane jedynie do gruntów użytkowanych rolniczo zgodnie z przyjętymi normami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie, np. takich jak w niniejszej sprawie organ jest uprawniony do zmniejszenia wnioskowanych płatności.
Sąd akceptuje także jako nienaruszające prawa ustalenie organu, że fakt braku użytkowania rolniczego działki rolnej CC i części działki D był okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, element nowości dotyczy organu przed którym toczyło się postępowanie (okoliczności mają być nowe w odniesieniu do tego organu), który nie znał tych okoliczności i nie dysponował nimi. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (np. wyrok NSA z 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, LEX nr 143703).
Skarżący wywodzi, że zaniechanie użytkowania rolniczego spornych działek nie było okolicznością nieznaną organowi, bowiem przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2013 r. organ ustalił powierzchnię działek w wyniku kontroli i w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. zgodnie z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku.
Zdaniem Sądu argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Rzeczywiście w decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. stwierdził, że powierzchnia działek rolnych została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 ww. rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) kontrola administracyjna dotyczy zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Polega zatem na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym szczególnie na porównaniu powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowalną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne. Taka kontrola administracyjna nie jest równoznaczna z kontrolą na miejscu (w terenie) i co do zasady nie pozwala na wykrycie braku użytkowania rolnego działek przejawiającego się w niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych oraz występowania na działkach kilkuletnich drzew, czy wieloletnich chwastów. Ustalenia takie mogą być poczynione jedynie w drodze kontroli na miejscu, a taka nie została przeprowadzona w gospodarstwie Skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Wiedzę o nieużytkowaniu działek rolnych o symbolu CC i D organ powziął dopiero na podstawie kontroli w terenie przeprowadzonej w dniach: [...] lipca 2014 r., [...] lipca 2014 r. oraz [...] marca 2015 r. Wtedy wyszedł na jaw rzeczywisty stan tychże działek. Niewątpliwie ustalenie tych okoliczności nie wynikało z ponownej oceny materiału dowodowego zebranego przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.
Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09 (LEX nr 596990), że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z wnioskiem rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a. nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczonych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy zastosowaniu różnych postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego.
Podkreślić należy, że ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w stosunku do reguł określonych w k.p.a. modyfikuje w sposób istotny obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy), co wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a.
Brak przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nie może być zatem rozpatrywany w kategorii zaniedbania organu. To rolnik ma obowiązek rzetelnego zadeklarowania działek rolnych do płatności. Organ może poddać złożony wniosek weryfikacji, jednak co do zasady przyznając płatności opiera się na danych zawartych we wniosku. Twierdzenie, że przyznanie płatności do zgłoszonych działek rolnych po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku uniemożliwia późniejszy powrót do tego postępowania poprzez jego wznowienie, w sytuacji gdy w wyniku kontroli na miejscu zostanie ustalone zawyżenie przez rolnika powierzchni gruntów kwalifikowanych do płatności nie zasługuje na uwzględnienie. Możliwość taka wynika bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Tym samym fakt nieużytkowania zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności działek rolnych CC i D był okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu orzekania, a mającą istotne znaczenie dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., która mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Ustalenie przez organ "nowej okoliczności" spowodowało konieczność jej oceny w kontekście warunków do przyznania wnioskowanej pomocy na rok 2013. Wszystkie te okoliczności przedstawiono i przeanalizowano dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś poczynione ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Trzeba zauważyć, że Skarżący poza kwestionowaniem podstawy do wznowienia postępowania nie podważa ustaleń dotyczących braku rolniczego użytkowania części działek oraz wyliczenia wysokości przyznanej pomocy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI