Orzeczenie · 2025-03-05

I SA/Bk 360/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2025-03-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościzwolnienie podatkoweulga mieszkaniowawłasne cele mieszkaniowespłata kredytudarowiznaustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok. Spór dotyczył możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, które podatniczka otrzymała w darowiźnie od swojego syna. Podatniczka wykazała w zeznaniu PIT-39 dochód ze sprzedaży nieruchomości, ale jednocześnie próbowała skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uwzględniając w kosztach spłatę kredytu hipotecznego obciążającego zbywaną nieruchomość. Kredyt ten został zaciągnięty przez jej syna na zakup tej nieruchomości. Sąd, podzielając stanowisko organów podatkowych, uznał, że spłata kredytu zaciągniętego przez inną osobę (syna podatniczki) nie stanowi wydatku na "własne cele mieszkaniowe" podatnika w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o PIT. Podkreślono, że katalog wydatków kwalifikujących się do zwolnienia jest zamknięty i musi dotyczyć zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 21 ust. 30a ustawy o PIT, wskazując, że przepis ten wszedł w życie po dacie sprzedaży nieruchomości i nie miał zastosowania w sprawie. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "własnych celów mieszkaniowych" w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego przez inną osobę na zakup nieruchomości, która następnie została sprzedana przez podatnika. Potwierdzenie zamkniętego katalogu wydatków kwalifikujących się do zwolnienia podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie nieruchomość była przedmiotem darowizny, a kredyt zaciągnął syn podatniczki. Interpretacja przepisów ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym w 2018 roku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przez syna podatniczki na zakup nieruchomości, która następnie została sprzedana przez podatniczkę, może być uznana za wydatek poniesiony na "własne cele mieszkaniowe" podatniczki w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 i ust. 25 ustawy o PIT, uprawniający do zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spłata kredytu zaciągniętego przez inną osobę (syna podatniczki) nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe podatniczki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i wymaga, aby wydatek był poniesiony na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika. Spłata kredytu zaciągniętego przez syna nie spełnia tej przesłanki, ponieważ nie dotyczy bezpośrednio zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych podatniczki, a jest wydatkiem poniesionym na rzecz innej osoby.

Czy przepis art. 21 ust. 30a ustawy o PIT, który wszedł w życie 1 stycznia 2022 r., może mieć zastosowanie do rozliczenia dochodu ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w 2018 r. i wydatków poniesionych do końca 2021 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wszedł w życie po dacie sprzedaży nieruchomości i po upływie terminu na wydatkowanie środków.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że art. 21 ust. 30a ustawy o PIT wszedł w życie 1 stycznia 2022 r., a zatem nie obowiązywał ani w dacie sprzedaży nieruchomości (17 grudnia 2018 r.), ani w okresie przewidzianym na wydatkowanie środków ze sprzedaży (do 31 grudnia 2021 r.).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok.

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli przychód uzyskany ze zbycia został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Termin na wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe w stosunku do sprzedaży dokonanych w 2018 roku został przedłużony do 31 grudnia 2021 r. na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 23 grudnia 2020 r.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa katalog wydatków uznawanych za poniesione na własne cele mieszkaniowe, w tym m.in. spłatę kredytu (pożyczki) i odsetek od niego zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu na cele określone w pkt 1.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § 30a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2022 r. i nie miał zastosowania w sprawie.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przez syna podatniczki na zakup nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe podatniczki. • Katalog wydatków kwalifikujących się do zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT jest zamknięty i musi dotyczyć zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika. • Przepis art. 21 ust. 30a ustawy o PIT nie miał zastosowania w sprawie ze względu na datę jego wejścia w życie.

Odrzucone argumenty

Spłata kredytu hipotecznego obciążającego zbywaną nieruchomość, zaciągniętego przez syna podatniczki, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe podatniczki.

Godne uwagi sformułowania

Poprzedzenie wyrażenia "cele mieszkaniowe" przymiotnikiem "własne" świadczy o tym, że ustawodawca... podkreślił, że celem nadrzędnym jest zwolnienie tylko takiego przychodu, który wydatkowany zostanie na zaspokojenie "własnych celów mieszkaniowych" rozumianych jako potrzeba zaspokojenia własnych celów w tym przedmiocie. • Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza... że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. "dachu nad głową". • Wydarzenie zostało poniesione na rzecz innej osoby.

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący sprawozdawca

Justyna Siemieniako

sędzia

Dariusz Marian Zalewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"własnych celów mieszkaniowych\" w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego przez inną osobę na zakup nieruchomości, która następnie została sprzedana przez podatnika. Potwierdzenie zamkniętego katalogu wydatków kwalifikujących się do zwolnienia podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie nieruchomość była przedmiotem darowizny, a kredyt zaciągnął syn podatniczki. Interpretacja przepisów ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym w 2018 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia ulgi mieszkaniowej przy sprzedaży nieruchomości, ale z nietypowym faktem, że spłata kredytu dotyczyła zobowiązania syna podatniczki. Pokazuje to, jak ważne jest precyzyjne spełnienie warunków ustawowych.

Czy spłata kredytu syna z pieniędzy ze sprzedaży nieruchomości zwalnia z podatku? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst