I SA/Bk 357/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-11-16
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnepodatek od nieruchomościwymagalnośćdopuszczalność egzekucjizarzutydoręczenierygor natychmiastowej wykonalnościtytuł wykonawczyWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie SKO dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając egzekwowany obowiązek za wymagalny i dopuszczalny.

Spółka O. S.A. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestionując zasadność postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2009 r. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Sąd administracyjny, po analizie akt i wcześniejszych orzeczeń, uznał, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe i nadająca jej rygor natychmiastowej wykonalności zostały skutecznie doręczone przed wystawieniem tytułu wykonawczego, co czyniło egzekucję dopuszczalną i wymagalną. Skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, które utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty spółki w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podnosiła zarzuty oparte na art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując wymagalność obowiązku podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz dopuszczalność samej egzekucji. Wcześniejsze postępowanie sądowe (wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2022 r.) nakazało organom uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie doręczenia decyzji i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności. Organy uzupełniły postępowanie, stwierdzając, że decyzja i postanowienie zostały odebrane przez pełnomocnika spółki 1 grudnia 2014 r., a tytuł wykonawczy wystawiono 5 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że egzekwowany obowiązek był wymagalny od 15 grudnia 2009 r. (termin płatności ostatniej raty), a decyzja deklaratoryjna jedynie potwierdziła istniejący obowiązek. Zarzut niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) uznano za nieuzasadniony, gdyż dotyczy on formalnych przyczyn wykluczających egzekucję, a nie kwestii wymagalności. Sąd podkreślił, że decyzja i postanowienie o rygorze zostały skutecznie doręczone przed wystawieniem tytułu wykonawczego, co czyniło egzekucję dopuszczalną. Kwestia doręczenia pism drogą elektroniczną została uznana za nieistotną, gdyż wniosek o takie doręczenie nie dotyczył postępowania wznowieniowego, w którym wydano kwestionowane decyzje. Skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Egzekucja jest dopuszczalna, jeśli decyzja określająca zobowiązanie podatkowe i postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności zostały skutecznie doręczone przed wystawieniem tytułu wykonawczego, nawet jeśli doręczenie to nie nastąpiło drogą elektroniczną, o którą wnioskowano w innym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja i postanowienie o rygorze zostały skutecznie doręczone 1 grudnia 2014 r., a tytuł wykonawczy wystawiono 5 grudnia 2014 r. Wniosek o doręczenie elektroniczne nie miał zastosowania do postępowania wznowieniowego, w którym wydano te akty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu dotycząca braku wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu dotycząca niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu dotycząca niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym możliwość zaskarżania postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący związania sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący związania organów wytycznymi sądu w zakresie wykładni prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności obowiązku podatkowego z uwagi na brak nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszej instancji przed doręczeniem decyzji. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na brak nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Błędne oznaczenie w tytule wykonawczym wymagalności należności, wysokości odsetek oraz faktu, że obowiązek jest wymagalny. Niewłaściwe doręczenie decyzji i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności (nie drogą elektroniczną).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja miała jedynie charakter deklaratoryjny. Termin płatności ostatniej raty podatku minął w dniu 15 grudnia 2009 r. - od tego dnia całe należne zobowiązanie podatkowe dotyczące roku 2009 należało uznać za wymagalne. Żaden przepis prawa nie uzależnia wydania postanowienia w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności od uprzedniego doręczenia decyzji, której ten rygor dotyczy. Zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. ma charakter formalny.

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

sprawozdawca

Marcin Kojło

przewodniczący

Paweł Janusz Lewkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymagalności i dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w szczególności w kontekście doręczenia decyzji podatkowych i postanowień o rygorze natychmiastowej wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie przepisów obowiązujących w określonym czasie oraz z uwzględnieniem przepisów intertemporalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i podatkowym, ale mogą być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Egzekucja podatkowa: Kiedy decyzja jest wymagalna, a kiedy można podnieść zarzut niedopuszczalności?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 357/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Anna Dziemianowicz /sprawozdawca/
Marcin Kojło /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619
art. 33 § 1 pkt 2, 6, 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2023 r. nr 405.547/D-3/XXIV/22 w przedmiocie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. z siedzibą w W., na podstawie tytułu wykonawczego z 5 grudnia 2014 r., nr SW/34/168.2014, wystawionego przez Burmistrza Czarnej Białostockiej, obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości od stycznia do grudnia 2009 r., w kwocie należności głównej 28.336,00 zł.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 12 grudnia 2014 r., nr 1471/EA/5/7211-1056/14/PN, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. w W. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz spółce, wraz z odpisem tytułu wykonawczego, 12 grudnia 2014 r.
Skarżąca wniosła zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.").
W zakresie zarzutu opartego na podstawie 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., skarżąca wskazała na brak wymagalności dochodzonego obowiązku z uwagi na to, iż decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej 27 listopada 2014 r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a postanowienie w tej sprawie zostało wydane przed doręczeniem decyzji. Decyzja z 27 listopada 2014 r. nie jest zatem wykonalna, zaś określony w niej obowiązek jest niewymagalny. Z tego powodu, zdaniem spółki, niedopuszczalna jest również egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji organu pierwszej instancji, która to decyzja - ze względu na nienadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności - nie podlega wykonaniu, co uzasadnia zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Odnośnie do zarzutu zgłoszonego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., spółka wskazała na błędne oznaczenie w zakresie tego, że egzekwowana należność jest wymagalna, a także błędne oznaczenie wysokości odsetek za zwłokę oraz błędne oznaczenie, iż obowiązek jest wymagalny.
Wierzyciel Burmistrz Czarnej Białostockiej postanowieniem z 12 lutego 2015 r., nr FN.3161.1.106.2014, zajął stanowisko w sprawie zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku postanowieniem z 30 grudnia 2016 r., nr 405.342/D-5/XXIV/15, utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego, Naczelnik US postanowieniem z 2 lutego 2017 r., 1471-EA.7241.133.14.AS, uznał za nieuzasadnione zarzuty spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 u.p.e.a.
Postanowieniem z 7 kwietnia 2017 r., nr 1401-IEE-3.711.1.28.2017/ŁŚ, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 2 lutego 2017 r.
Wyrokiem z 16 lutego 2022 r., III SA/Wa 2926/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie DIAS w Warszawie z 7 kwietnia 2017 r., nr 1401-IEE-3.711.1.28.2017/ŁŚ, postanowienie organu egzekucyjnego z 2 lutego 2017 r., nr 1471-EA.7241.133.14.AS, postanowienie SKO z 30 grudnia 2016 r., nr 405.342/D-5/XXIV/15, oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Czarnej Białostockiej z 12 lutego 2015 r., nr FN.3161.1.106.2014.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że zawartość akt administracyjnych nie pozwala na ocenę prawną zarzutów skarżącej podniesionych w powyższych kwestiach, nie wypowiedział się także co do tych kwestii jednoznacznie wierzyciel, nie zgromadził kompletnego materiału dowodowego, w konsekwencji sąd nie ma wiedzy, czy w przedmiotowej sprawie postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności zostało spółce doręczone, czemu zaprzeczała skarżąca, a jeżeli doręczono jej ten akt – to w jakiej dacie. Jednocześnie sąd wezwał wierzyciela do uzupełnienia materiałów dowodowych i uzasadnienia własnego stanowiska. Ponadto sąd wezwał organ egzekucyjny i organ nadzoru do uwzględnienia wykładni prawa przedstawionej w orzeczeniu, dokonania oceny co do wymagalności egzekwowanego obowiązku, z uwzględnieniem kwestii doręczenia skarżącej decyzji nieostatecznej oraz postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiących o istnieniu i wymagalności obowiązku w chwili wszczęcia egzekucji.
Postanowieniem z 21 października 2022 r., nr FN.3161.1.22.2022, Burmistrz Czarnej Białostockiej oddalił zarzuty zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wierzyciel uzupełnił materiał dowodowy, z którego bezsprzecznie wynika, że decyzja z 27 listopada 2014 r., nr 405.432/D-2/IV/14, oraz rygor natychmiastowej wykonalności tej decyzji zostały odebrane przez zobowiązanego i jego pełnomocnika 1 grudnia 2014 r. Tytuł wykonawczy SW34/168/2014 został wystawiony 5 grudnia 2014 r., a więc po odbiorze powyższej decyzji i postanowieniu o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku z tym zgłoszone przez stronę zarzuty nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postanowieniem z 30 czerwca 2023 r., nr 405.547/D-3/XXIV/22, SKO w Białymstoku utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że egzekwowany obowiązek istniał i był wymagalny. Istnienie obowiązku i zobowiązania podatkowego ciążącego na spółce jedynie potwierdzono decyzją określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009 (tu - decyzją SKO z 27 listopada 2014 r. podjętą w wyniku wznowienia postępowania podatkowego). Decyzja ta miała jedynie charakter deklaratoryjny. Termin płatności ostatniej raty podatku minął w dniu 15 grudnia 2009 r. - od tego dnia całe należne zobowiązanie podatkowe dotyczące roku 2009 należało uznać za wymagalne. Decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości była więc natychmiast wykonalna już od dnia wydania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności, przy czym postanowienie wydano po wydaniu decyzji.
SKO wskazało, że decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zarzut wskazany w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. nie może być oparty na stwierdzeniu, że decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności; niedopuszczalność egzekucji musi bowiem wynikać z przepisów prawa wykluczających możliwość stosowania przymusu administracyjnego.
Dalej organ zauważył, że egzekwowana należność (zobowiązanie podatkowe) wynikała z decyzji SKO z 27 listopada 2014 r. w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, dzień później – 28 listopada 2014 r. - wydano postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Obydwa orzeczenia (decyzje i postanowienie) skutecznie doręczono pełnomocnikowi strony 1 grudnia 2014 r., a z "ostrożności procesowej" obydwa pisma doręczono także podatnikowi w tym samym dniu. Żaden przepis prawa nie uzależnia wydania postanowienia w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności od uprzedniego doręczenia decyzji, której ten rygor dotyczy. Wbrew twierdzeniom strony tytuł wykonawczy wystawiono 5 grudnia 2014 r., a więc po doręczeniu decyzji i postanowienia w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Kolegium za niezasadny uznało także zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., stwierdzając, że strona w istocie podniosła zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku, który reguluje art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i do którego sąd się już odniósł, nie zaś zarzut formalny, o którym mowa w pkt 10.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła do WSA w Białymstoku skargę, podnosząc zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 190 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu błędnej oceny, polegającej na uznaniu zarzutów spółki za bezzasadne, w sytuacji gdy egzekucja została wszczęta przed doręczeniem postanowienia o nadaniu decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji powoduje, że była ona niedopuszczalna.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Czarnej Białostockiej z 21 października 2022 r., zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Ze względu na zmiany w brzmieniu art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Jak wskazano, 15 sierpnia 2015 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) dotyczące zmiany brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. i tym samym wykluczające możliwość złożenia skargi na postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z kolei 30 lipca 2020 r. miało miejsce wejście w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), a co za tym idzie, doszło do zmiany brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., a więc dopuszczenia skargi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Ustawodawca odstąpił zatem od wyłączenia możliwości złożenia skargi m.in. na postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutów, które to wprowadzono nowelizacją z 2015 r. Z art. 13 ustawy zmieniającej z 2019 r. wynika natomiast, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wskazał organ, w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane w grudniu 2014 r. i w związku z wyrokami sądów administracyjnych nie zostało zakończone. Do postępowania tego, a więc również do postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, powinny mieć zastosowanie przepisy wykluczające możliwość zaskarżenia takich postanowień do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności skład orzekający, w związku z wnioskiem organu o odrzucenie skargi, odniesie się do kwestii dopuszczalności jej rozpoznania.
Przed wejściem w życie przepisów ustawy zmieniającej z 2015 r. (15 sierpnia 2015 r.) art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wskazywał, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wspomniana nowelizacja uzupełniła cytowany przepis o wyłączenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Kolejna zmiana tego przepisu miała miejsce wraz z wejściem w życie przepisów ustawy zmieniającej z 2019 r. (30 lipca 2020 r.), kiedy to ustawodawca powrócił do brzmienia spornej regulacji sprzed zmian z 2015 r. Przepisy intertemporalne ustawy zmieniającej z 2019 r. wskazują kolejno, że: do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 13); do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających wszczętych na podstawie ustawi zmienianej w art. 7 (tj. p.p.s.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wyjaśniając, w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, dotyczy data jej złożenia. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z 21 sierpnia 2023 r. (data nadania), a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejścia w życie znowelizowanego ustawą zmieniającą z 2019 r. art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Przechodząc do meritum, wskazać trzeba, że zaskarżonym do sądu postanowieniem SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie oddalenia zarzutów zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka złożyła bowiem zarzuty w oparciu o 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 u.p.e.a. (przy czym na etapie postępowania sądowoadministracyjnego sporna jest zasadność zarzutów tylko z pkt 2 i 6).
Z art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu właściwym dla sprawy) wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2); niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6); niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym – wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy (pkt 10).
Zdaniem sądu żaden z podniesionych przez skarżącą zarzutów nie był zasadny.
Przede wszystkim w sprawie brak podstaw do uznania braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Jak zauważył organ, decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r., podjęta w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, potwierdziła istnienie obowiązku i zobowiązania podatkowego ciążącego na skarżącej. Przy czym, decyzja ta miała charakter deklaratoryjny, przez co nie miała wpływu na wymagalność zobowiązania. Kwestia wymagalności w tym wypadku wiąże się z upływem terminu zapłaty podatku. Skoro zatem termin płatności ostatniej raty podatku minął 15 grudnia 2009 r., to od tego dnia całe należne zobowiązanie podatkowe za 2009 r. należało uznać za wymagalne. Zauważyć za organem należy, że obowiązek dotyczył kwoty określonej w decyzji organu podatkowego, nie zaś złożonej przez podatnika deklaracji, której nierzetelność stwierdzono w postępowaniu podatkowym.
Oczywiście bezzasadny był, na co zwróciło też uwagę SKO, podniesiony przez stronę zarzut z art. 33 §1 pkt 10 u.p.e.a. Spółka utożsamiła bowiem brak formalny tytułu wykonawczego, który stanowiłby podstawę omawianego zarzutu, z brakiem wymagalności obowiązku, który to zarzut został uregulowany w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zarzut braku formalnego tytułu wykonawczego mógłby się sprowadzać co najwyżej do niewskazania, że obowiązek jest wykonalny, jednak takiego braku kwestionowanemu tytułowi nie można zarzucić. Wierzyciel prawidłowo wskazał także podstawę prawną egzekwowanego obowiązku oraz źródło potwierdzające istnienie obowiązku - decyzję organu podatkowego określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009.
Sąd nie dopatrzył się także podstaw uzasadniających zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Orzecznictwo NSA, ujmując generalnie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, wskazuje, że zachodzi ona wtedy, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10). Podstawa zarzutu z pkt 6 stanowi swoistą uzupełniającą klauzulę generalną, obejmującą wszystkie niewymienione w pkt 1-5 przypadki, w jakich egzekucja administracyjna obowiązku określonego tytułem wykonawczym jest niedopuszczalna (C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, QUOTATION.EDITOR D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 33). Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2011 r., II FSK 461/10). Próżno zatem z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. wnioskować, że w podstawie tej mieści się sytuacja, w której decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności (mimo że w tej sprawie do nadania takiego rygoru doszło).
Zauważyć należy, że z wydanego wcześniej w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2022 r., III SA/Wa 2926/21, wynikała powinność organu do ustalenia okoliczności doręczenia wydanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jak też postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Takiej analizy organy dokonały, czemu dowód dano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co potwierdzają akta sprawy. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego decyzja SKO z 27 listopada 2014 r., stanowiąca podstawę egzekwowanej należności, jak też wydane dzień później postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony, jak i samej stronie, 1 grudnia 2014 r. W związku ze skutecznym doręczeniem postanowienia w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności, od tej daty należało uznać decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za wykonalną, a wynikające z niej zobowiązanie za wymagalne. Już po tej dacie, bo 5 grudnia 2014 r., został wystawiony tytuł wykonawczy, co było też pierwszą czynnością podjętą w ramach szeroko pojętej egzekucji. Nie sposób zatem uznać, by egzekucja była niedopuszczalna.
W tym miejscu sąd obowiązany jest odnieść się do – zasadniczo jedynej – kwestii podnoszonej w skardze, związanej z nieprawidłowym, bo nie drogą elektroniczną, doręczeniem ww. decyzji z 27 listopada 2014 r. i postanowienia z 28 listopada 2014 r. Pełnomocnik skarżącej powoływał się na pismo z 17 września 2014 r., w którym wnosił o doręczanie korespondencji w postępowaniu podatkowym w przedmiotowej sprawie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Co jednak istotne, wymienione wyżej rozstrzygnięcia nie były jednak wydane w toku postępowania wymiarowego, a wznowieniowego, gdyż Kolegium postanowieniem z 23 października 2014 r. wznowiło postępowanie zakończone ostateczną decyzją określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009. W postępowaniu wznowieniowym strona nie składała wniosku o doręczanie pism drogą elektroniczną, jak też nie wskazywała takiego adresu. Przekonująca jest w tym zakresie argumentacja organu znajdująca się w odpowiedzi na skargę. Wniosek o doręczanie pism drogą elektroniczną z 17 września 2014 r. już tylko ze względu na swoją datę nie mógł zostać złożony w postępowaniu wznowieniowym wszczętym 23 października 2014 r. Pismo pełnomocnika zostało przy tym skierowane do Burmistrza Czarnej Białostockiej, a to nie ten organ prowadził postępowanie zakończone decyzją SKO z 27 listopada 2014 r., nr 405.432/D-2/IV/14. Wniosek ten został złożony w innym postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Czarnej Białostockiej, o czym świadczy choćby sygnatura, na którą powołano się w piśmie. Ostatecznie, co słusznie zauważyło SKO, wskazany przez pełnomocnika adres mailowy nie mógłby być uznany za adres elektroniczny, o którym mowa w przepisach Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 190 i art. 153 p.p.s.a. należało uznać za nieuzasadniony. Organ pierwszej instancji wywiązał się ze wskazań co do dalszego postępowania, nałożonych na niego przez sąd pierwszej instancji, a postępowanie te słusznie zaaprobował organ odwoławczy. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu także innych naruszeń prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby jego uchylenie.
W związku z tym orzeczono o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI