I SA/BK 355/24

I SA/Bk 355/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III FSK 88/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par.1 pkt 1, art. 3 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2024 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego w sprawie uchylenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2020 rok p o s t a n a w i a: odrzucić skargę ,
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Ł. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia złożonego przez R. O. (dalej powoływany jako: "skarżący") na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego. W pouczeniu Kolegium wskazało, że skarga na to postanowienie nie przysługuje.
Skarżący wywiódł na powyższe rozstrzygnięcie skargę do WSA w Białymstoku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W ocenie sądu postanowienie Kolegium o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, poprzez orzekanie w sprawach skarg na określone akty i czynności. Art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zalicza do nich niektóre postanowienia, wydawane w toku postępowania administracyjnego, na które służy zażalenie; kończące postępowanie; rozstrzygające sprawę co do jej istoty.
W przypadku pierwszej grupy postanowień, należy wskazać, że mieszczą się tu rozstrzygnięcia wydane w ramach postępowania instancyjnego. Ponieważ kontrola sądowoadministracyjna z zasady nie może wyprzedzać ani zastępować kontroli administracyjnej, przedmiotem skargi w ramach tej grupy postanowień są postanowienia wydane przez organ drugiej instancji, w następstwie złożenia przez stronę postępowania administracyjnego zażalenia w sytuacji, gdy takie zażalenie przysługiwało stronie zgodnie z przepisami prawa. W tym miejscu wypada zaznaczyć, że zarówno ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.), jak i ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.), nie przewidują złożenia zażalenia na każde postanowienie, ale jedynie na postanowienia wskazane w ustawie (art. 141 k.p.a. oraz art. 236 § 1 o.p.). W doktrynie prawa administracyjnego i podatkowego oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że dopuszczalności zażalenia w postępowaniu regulowanym przepisami wskazanych ustaw nie można domniemywać. Postanowienia, w stosunku do których ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia nie podlegają, zgodnie z przytoczoną regulacją art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie oznacza to, że są one poza kontrolą zarówno administracyjną, jak i sądowoadministracyjną. Przyjmuje się bowiem zgodnie, że strona ma prawo podnieść zarzuty w stosunku do takiego postanowienia w odwołaniu od decyzji kończącej sprawę w pierwszej instancji, a także później w skardze do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie, w ramach którego takie postanowienie zostało wydane.
Wydane postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia nie jest postanowieniem kończącym postępowanie drugoinstancyjne w odniesieniu do postanowienia, na które służyło zażalenie (o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Na postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zażalenie bowiem nie przysługiwało.
Większość postanowień kwalifikujących się do drugiej kategorii, czyli kończących postępowanie, to zarazem postanowienia, na które przysługuje zażalenie i które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego właśnie z uwagi na możliwość wniesienia zażalenia, a przedmiotem skargi jest wówczas postanowienie wydane w drugiej instancji. Są jednak postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, a które jednocześnie kończą postępowanie, bowiem zamykają stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do takich należą postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, czy o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie jednego z powyższych postanowień nie stanowi bowiem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, ale zamyka drogę do rozpoznania sprawy
i kończy postępowanie ad meritum. Wydane przez Kolegium postanowienie nie należy do grupy postanowień kończących postępowanie. Wydane przez Prezydenta Miasta Ł. postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zainicjowało postępowanie wznowieniowe i jest ono w toku. Żadne inne postępowanie nie zostało rozpoczęte, w szczególności zażalenie skarżącego – jako niedopuszczalne – nie inicjowało skutecznie postępowania wpadkowego dotyczącego dopuszczalności wznowienia postępowania, w związku z czym postanowienie Kolegium żadnego postępowania, choćby wpadkowego, nie kończyło.
Jeśli natomiast chodzi o trzecią kategorię, to obejmuje ona postanowienia, które rozstrzygają o prawach i obowiązkach strony. W przypadku zaskarżonego postanowienia oczywiste jest, że nie rozstrzyga ono sprawy skarżącego co do jej istoty. Postanowienie o wznowieniu postępowania rozpoczyna ten tryb nadzwyczajny. W pierwszej instancji kończy je decyzja wydana na podstawie art. 245 o.p., która może podlegać zaskarżeniu za pomocą odwołania. Dopiero decyzja wydana na skutek rozpatrzenia odwołania będzie mogła być zaskarżona skargą do sądu administracyjnego, który w ramach kontroli sądowoadministracyjnej będzie w takiej sytuacji uprawniony do oceny legalności działań organów podatkowych w sprawie, w tym również prawidłowości postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego
W związku z tym uznać należało, że zaskarżone postanowienie Kolegium nie stanowi żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest postanowieniem niekończącym żadnego postępowania, niezaskarżalnym i nierozstrzygającym sprawy co do istoty.
Wobec tego skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.