I SA/Bk 347/25

I SA/Bk 347/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 lipca 2025 r., nr 2001-IEE.7192.56.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 9 lipca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.56.2025, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał
w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w Białymstoku z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-5 odmawiające P. S. (dalej również jako: "skarżący") wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych pismem z 14 kwietnia 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 17 lutego 2014 r., od [...] do [...] z 29 kwietnia 2014 r. z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Dyrektor Oddziału ZUS
prowadzi do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 17 lutego 2014 r., od [...] do [...] z 29 kwietnia 2014 r. i od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r. wystawionych na nieopłacone należności pieniężne z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za
9-12.2013 r. i 1-5.2014 r., składek na ubezpieczenie zdrowotne za 9-12.2013 r.
i 1-5.2014 r. i składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 9-12.2013 r. i 1-5.2014 r. Celem uregulowania dochodzonych należności Dyrektor Oddziału ZUS zawiadomieniami z 4 kwietnia 2025 r. nr od [...] do [...] skierowanymi do P. Spółka z o. o. Spółka komandytowa zajął należne skarżącemu wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę.
Pismem z 14 kwietnia 2025 r., skarżący działając wniósł na podstawie art. 54
§ 1 - 3 w związku z art. 33 § 1 i § 2 i art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.") skargę na ww. czynność egzekucyjną wraz z zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji, na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Prowadzonej egzekucji zarzucił naruszenie: (-) art. 33 § 2 pkt 1, 2,4- 6 u.p.e.a. gdyż doszło do przedawnienia dochodzonych przez organ wierzytelności; (-) art. 27 § 3 u.p.e.a. w związku z art. 26 § 5 u.p.e.a., gdyż organ przed wszczęciem egzekucji nie przesłał upomnienia;
(-) art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wobec nierozpatrzenia przez organ zarzutu przedawnienia, co oznacza, że po upływie określonego czasu zobowiązanie, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę. Dokonano zajęcia wynagrodzenia, pomimo że doszło do przedawnienia dochodzonych przez organ wierzytelności; art. 26 § 5 u.p.e.a. w związku z art. 15 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia: zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego; brak uprzedniego doręczenia upomnienia, wymaganego w myśl art. 15 u.p.e.a. stanowi istotne uchybienie i daje podstawę do wniesienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia postępowania, a w konsekwencji może stać się przesłanką umorzenia postępowania.
W związku z powyższym skarżący wniósł o: umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, uchylenie w całości zaskarżonych zajęć, wstrzymanie dalszej realizacji środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne.
Po rozpatrzeniu ww. pisma Dyrektor Oddziału ZUS w Białymstoku:
- postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-1 oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę zawiadomieniami o nr: [...],[...],[...] z 4 kwietnia 2025 r. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 17 lutego 2014 r., od [...] do [...] z 29 kwietnia 2014 r.,
- postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3 NIP5461308187KCH-2 oddalił skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę zawiadomieniami o nr: [...],[...],[...] z 4 kwietnia 2025 r. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r.,
- postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-3 oddalił zarzuty wniesione pismem z 14 kwietnia 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r.,
- postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-4 stwierdził niedopuszczalność zarzutów wynikających z art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4 i 5 u.p.e.a. wniesionych pismem z 14 kwietnia 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r.,
- postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-5 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych pismem z 14 kwietnia 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] z 17 lutego 2014 r., od [...] do [...] z 29 kwietnia 2014 r. z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.
Utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS z dnia 7 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5461308187KCH-5, Dyrektor IAS wyjaśnił, że tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] z 17 lutego 2014 r. oraz od [...] do [...] z 29 kwietnia 2014 r. zostały doręczone skarżącemu w trybie art. 43 k.p.a., odpowiednio 24 lutego 2014 r.
i 7 maja 2014 r. Zatem 7 dniowy termin na wniesienie zarzutów upłynął odpowiednio 3 marca 2014 r. i 14 maja 2014 r. Pismo zawierające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zostało przez skarżącego nadane na poczcie 14 kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego), zatem po upływie terminu do ich wniesienia.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżając w całości postanowienie Dyrektora IAS zarzucił naruszenie:
1. art. 24 ust. 4-6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, gdyż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia,
w którym stały się wymagalne.
2 . art. 54 § 1 pkt 1 i § 2-3 w związku z art. 15 § 1, art. 33 § 1 i § 2 pkt 1,4 5
i § 5 pkt 3 i art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę w P. sp. z o.o. sp.k. zawiadomieniami o nr [...],[...],[...] z 4 kwietnia 2025 r. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych
o nr od [...] do [...] z 17 lutego 2014 r., od [...] do [...] z 29 kwietnia 2014 r. pomimo podnoszonego zarzutu przedawnienia, gdyż zobowiązanie przedawnia się
z upływem 5 lat, licząc od daty wymagalności, w którym upłynął termin płatności składek, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę; egzekucja administracyjna przeciwko skarżącemu była wszczęta z naruszeniem przepisów procedury, co daje podstawę do wniesienia zarzutu w zakresie prowadzonego postępowania, bowiem nie doręczono mu żadnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku; przedawnienie zobowiązania uwzględniane jest z urzędu, skutkiem jest wygaśnięcie zobowiązań, a organ po upływie terminu przedawnienia nie może skutecznie żądać zapłaty zaległej należności, a zatem zobowiązanie skarżącego względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest przedawnione i nie może być dochodzone.
3. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ nie poczynił żadnych wyjaśnień w zakresie tego, czy należności te nie wygasły w całości lub w części na skutek upływu terminu przedawnienia ani czy zaistniały okoliczności, które miały wpływ na bieg przedawnienia, powodujące jego zawieszenie lub przerwę, stosownie do treści art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, co uniemożliwia pełną kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia.
4. art. 7 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione
w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonego postanowienia w takim kształcie.
5. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na niekompletnym materiale dowodowym i niedokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, podczas gdy z ustalonych faktów oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że zebranie kompletnego materiału dowodowego oraz dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego skutkowałoby niewydaniem zaskarżonego postanowienia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez uchylenie w całości postanowienia Dyrektora IAS w Białymstoku oraz postanowienia Dyrektora ZUS w Białymstoku oddalające skargę na czynności egzekucyjne, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowy I instancji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądową kontrolą objęte zostało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] i od [...] do [...] zostało wszczęte w 2014 r., zastosowanie znajdują przepisu ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.
Warunkiem wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej było ich wniesienie z zachowaniem ustawowego 7 dniowego terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
Z niebudzących ustaleń organu wynika, że zarzuty skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych doręczonych w 2014 r. wniesione zostały w maju 2025 r., zatem znacznie po upływie ww. terminu. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę na żadnym etapie postępowania.
Wobec powyższego organ zasadnie zastosował art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie
o odmowie wszczęcia postępowania. Inną uzasadnioną przyczyną, o której mowa
w tej regulacji jest wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie.
Sąd stwierdza zatem, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, do czego uprawniał art. 119 pkt 3 ww. ustawy procesowej. Zgodnie z tym przepisem sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Sąd rozpoznaje takie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 tej ustawy).