I SA/BK 339/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zapłaty podatku VAT w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sporna była zasadność nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty podatku VAT za okres od czerwca do listopada 2020 r. na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., w związku z wystawieniem faktur dokumentujących pozorne transakcje sprzedaży rękawiczek jednorazowego użytku. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący, działając zarówno jako właściciel firmy B. J. Ł., jak i wspólnik spółki N. Sp. z o.o., aktywnie uczestniczył w procederze wystawiania fikcyjnych faktur VAT wspólnie z innymi podmiotami, w tym N. R. M. Pomimo twierdzeń skarżącego o braku świadomości oszustwa i działaniu w dobrej wierze, sąd administracyjny uznał te twierdzenia za niewiarygodne. Sąd podkreślił, że skarżący, występując w podwójnej roli, miał wiedzę o fikcyjnym obrocie towarem, a jego działania, takie jak korekty deklaracji czy zawiadomienie prokuratury, były próbą uniknięcia odpowiedzialności po zainteresowaniu się sprawą przez organy kontrolne. Sąd podzielił stanowisko organów, że wystawienie pustych faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., ponieważ ryzyko uszczuplenia należności Skarbu Państwa nie zostało wyeliminowane. Oddalono skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście fikcyjnych faktur, oszustw podatkowych, dobrej wiary podatnika oraz ryzyka uszczuplenia należności podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym podatnik działał w podwójnej roli i miał wiedzę o oszustwie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie brak jest tak jednoznacznych dowodów świadomości podatnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wystawienie faktury wykazującej kwotę podatku, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji, skutkuje obowiązkiem zapłaty tego podatku na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., nawet jeśli podatnik twierdzi, że działał w dobrej wierze i padł ofiarą oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystawienie faktury dokumentującej pozorne transakcje skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., jeśli podatnik był świadomym uczestnikiem oszustwa i nie wyeliminował ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma charakter sankcyjno-prewencyjny i służy eliminacji oszustw podatkowych. W przypadku świadomego udziału w procederze wystawiania pustych faktur, obowiązek zapłaty podatku powstaje niezależnie od późniejszych korekt, jeśli nie eliminują one ryzyka uszczuplenia należności. Ustalono, że skarżący miał wiedzę o fikcyjnym obrocie i nie wyeliminował ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych.
Czy działania podatnika, takie jak korekta deklaracji VAT i zawiadomienie prokuratury, mogą świadczyć o jego dobrej wierze w kontekście wystawienia fikcyjnych faktur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działania te zostały podjęte po zainteresowaniu się sprawą przez organy kontrolne i stanowią próbę uniknięcia odpowiedzialności, a nie rzeczywiste wyeliminowanie ryzyka uszczuplenia należności podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd ocenił aktywność skarżącego jako element strategii procesowej, mającej na celu uniknięcie odpowiedzialności za udział w oszustwie podatkowym, a nie dowód dobrej wiary. Podkreślono, że korekta faktur nie wyeliminowała ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych, a działania organów kontrolnych poprzedziły działania skarżącego.
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten kreuje obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze w oderwaniu od regulacji dotyczących obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego, mając charakter sankcyjno-prewencyjny w celu eliminacji oszustw podatkowych. Obowiązek zapłaty powstaje w przypadku wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistej transakcji, pod warunkiem, że nie wyeliminowano ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa.
dyrektywa VAT art. 203
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Implementowany przez art. 108 ust. 1 u.p.t.u., ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy sytuacji, w której podatnik nie mógł odliczyć podatku naliczonego z faktur dokumentujących nierzeczywiste transakcje.
dyrektywa VAT art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Dotyczy środków zapobiegających uchylaniu się od opodatkowania i oszustwom.
EKPC art. 1 Protokołu nr 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Dotyczy ochrony prawa własności i ingerencji w to prawo.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy nakładania podatków.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy zasady proporcjonalności w ograniczaniu praw.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy równości wobec prawa.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Ograniczenia prawa strony do wglądu do akt sprawy.
p.p. art. 10 § 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy.
p.p. art. 11 § 1
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Zasada proporcjonalności w działaniach organów.
k.k. art. 271a § 1
Kodeks karny
Fałszowanie dokumentów.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Oszustwo.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Ciężkie oszustwo.
k.k.s. art. 56 § 1
Kodeks karny skarbowy
Usunięcie lub ukrycie dokumentacji.
k.k.s. art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
Podawanie nieprawdy lub zatajanie prawdy w deklaracji.
k.k.s. art. 76 § 1
Kodeks karny skarbowy
Niszczenie dokumentacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadomy udział skarżącego w oszustwie podatkowym. • Niewywiązanie się przez skarżącego z obowiązku wyeliminowania ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa. • Fikcyjny charakter wystawionych faktur VAT. • Brak dowodów na dobrą wiarę skarżącego.
Odrzucone argumenty
Skarżący działał w dobrej wierze i padł ofiarą oszustwa. • Korekty deklaracji i zawiadomienie prokuratury świadczą o próbie naprawienia sytuacji. • Art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma charakteru sankcyjnego. • Naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma charakter sankcyjno-prewencyjny • ryzyko uszczuplenia należności Skarbu Państwa • skarżący występował w podwójnej roli • twierdzenia o braku wiedzy o fikcyjnym obrocie budzą istotne wątpliwości • korekta faktur nie wyeliminowała ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych • działania skarżącego stanowiły następstwo aktywności kontrolnej organów
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
sędzia
Paweł Janusz Lewkowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście fikcyjnych faktur, oszustw podatkowych, dobrej wiary podatnika oraz ryzyka uszczuplenia należności podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym podatnik działał w podwójnej roli i miał wiedzę o oszustwie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie brak jest tak jednoznacznych dowodów świadomości podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy oszustwa podatkowego na dużą skalę z wykorzystaniem fikcyjnych faktur VAT, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na jego wagę i potencjalne konsekwencje dla budżetu państwa oraz przedsiębiorców.
“Wystawiłeś fikcyjne faktury VAT? Nawet jeśli twierdzisz, że padłeś ofiarą oszustwa, możesz zapłacić podatek z własnej kieszeni!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.