I SA/Bk 339/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku oddalił skargę Banku Spółdzielczego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, uznając prawidłowość zastosowania zasady proporcjonalnego rozliczania kosztów.
Sprawa dotyczyła skargi Banku Spółdzielczego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Bank kwestionował zastosowanie przez organ zasady proporcjonalnego ustalania kosztów uzyskania przychodów (art. 15 ust. 2 ustawy o pdop), argumentując, że nie miał obowiązku prowadzenia odrębnej ewidencji kosztów związanych z dopłatami budżetowymi. Sąd uznał, że bank nie przedstawił dowodów pozwalających na ustalenie kosztów, a organ prawidłowo zastosował art. 15 ust. 2 ustawy, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Banku Spółdzielczego w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w wyższej kwocie niż zadeklarowana. Organ odwoławczy, działając na podstawie wskazań WSA z poprzedniej instancji, uznał dopłaty do preferencyjnych kredytów rolniczych za dotację budżetową zwolnioną z podatku. Jednakże, w związku z brakiem odrębnej ewidencji kosztów związanych z tymi dopłatami, organ zastosował art. 15 ust. 2 ustawy o pdop, który nakazuje ustalanie kosztów w stosunku przychodów z różnych źródeł. Bank zarzucił naruszenie przepisów materialnych i procesowych, w tym błędną interpretację art. 15 ust. 2 i art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o pdop, a także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dowodów i zakazu reformationis in peius. Sąd oddalił skargę, uznając, że bank nie przedstawił dowodów pozwalających na wyodrębnienie kosztów, a organ prawidłowo zastosował art. 15 ust. 2 ustawy, gdyż nie było możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła przychodów. Sąd podkreślił, że brak odrębnej ewidencji nie pozbawiał banku możliwości przedstawienia innych dowodów, czego jednak nie uczynił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może zastosować zasadę proporcjonalnego ustalania kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik ponosi koszty z różnych źródeł przychodów, a nie jest możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła, a podatnik nie przedstawił dowodów pozwalających na takie ustalenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank nie przedstawił dowodów pozwalających na wyodrębnienie kosztów związanych z dopłatami budżetowymi, a organ prawidłowo zastosował art. 15 ust. 2 ustawy o pdop, ponieważ nie było możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła przychodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.p. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy.
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 58
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków i kosztów sfinansowanych z dochodów (przychodów) wolnych od podatku.
u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 14
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Dotacje budżetowe są zwolnione od podatku dochodowego.
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i wydać decyzję merytoryczną.
Ordynacja podatkowa art. 180
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przedmiotem dowodu są fakty mogące mieć istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
Ordynacja podatkowa art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dowody są oceniane według zasad swobodnego uznania.
p.u.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w jego wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo zastosował art. 15 ust. 2 ustawy o pdop, ponieważ bank nie przedstawił dowodów pozwalających na wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów z poszczególnych źródeł. Brak odrębnej ewidencji kosztów nie pozbawiał banku możliwości przedstawienia innych dowodów, czego jednak nie uczynił.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 15 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o pdop. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 180, 181) przez przyjęcie, że jedynym dowodem może być wyodrębniona ewidencja kosztów. Naruszenie art. 14 § 3 Ordynacji podatkowej (zasada zaufania do interpretacji prawa). Naruszenie art. 153 p.u.s.a. (zasada związania oceną prawną sądu) i zasady reformationis in peius. Naruszenie art. 233 § 1 i 234 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji określającej wyższe zobowiązanie.
Godne uwagi sformułowania
nie było możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła brak jest jakichkolwiek dowodów pozwalających poczynić w tym zakresie stosowne ustalenia organ prawidłowo zastosował do rozliczenia art. 15 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
Skład orzekający
Mieczysław Markowski
przewodniczący sprawozdawca
Włodzimierz Witold Kędzierski
członek
Janusz Lewkowicz
członek
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w przypadku braku odrębnej ewidencji oraz stosowania zasady proporcjonalności w podatku dochodowym od osób prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banku spółdzielczego i dopłat do kredytów rolniczych, ale zasady ogólne dotyczące ewidencji i rozliczania kosztów są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z rozliczaniem kosztów i ewidencją, co jest istotne dla prawników i księgowych, ale brakuje w niej nietypowych faktów czy emocjonalnego wymiaru.
“Jak rozliczyć koszty, gdy brakuje ewidencji? Bank Spółdzielczy kontra Izba Skarbowa.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 339/04 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2004-12-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Janusz Lewkowicz Mieczysław Markowski /przewodniczący sprawozdawca/ Włodzimierz Witold Kędzierski Wojciech Stachurski Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 256/05 - Wyrok NSA z 2006-02-08 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 54 poz 654 art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 2 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 180, art. 181 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski, sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Protokolant Anna Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Banku Spółdzielczego w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].04.2003 r. Nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych Bankowi Spółdzielczemu w N. za 1999 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł i orzekł o określeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał co następuje: Mając na uwadze wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31.03.2004 r. sygn. akt SA/Bk 999/03 uchylającego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].07.2003 r. Nr [...] organ przyjął, iż wszystkie uzyskane przez Bank dopłaty w łącznej kwocie 290.515,30 zł do preferencyjnych kredytów w rolnictwie przekazane przez Agencję Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa stanowią dotację budżetową zwolnioną od podatku dochodowego w świetle przepisu art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Realizując wskazania Sądu w zakresie zastosowania trybu określonego w przepisie art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby zwrócił się do Banku o przedstawienie dowodów potwierdzających wysokość kosztów związanych z otrzymanymi dotacjami z budżetu państwa. W odpowiedzi Bank stwierdził, iż nie prowadził ewidencji kosztów związanych z otrzymanymi dotacjami, bowiem nie było ustawowego obowiązku ich ewidencjonowania, jak również obowiązku pokrywania dopłatami kosztów związanych z udzielaniem kredytów preferencyjnych, których dopłaty dotyczą, oraz że Bank otrzymywał dopłaty z dużym opóźnieniem i w związku z tym wszystkie koszty związane z funkcjonowaniem Banku w tym i obsługą kredytów preferencyjnych Bank pokrywał z własnych środków bieżących. Organ odwoławczy w tym zakresie wskazał na art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm.), że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się • pkt 1) przychodów ze źródeł położonych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub za granicą jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku • pkt 3 kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w pkt 1 natomiast art. 16 ust. 1 pkt 58 tej ustawy wskazuje, iż do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków i kosztów sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa m.in. w art. 17 ust. 1 pkt 14 w/w ustawy tj. wolnych od podatku. W sytuacji kiedy art. 9 ust. 1 ustawy jasno stanowi, iż podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty) podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a Bank jak wynika z ustaleń nie prowadził odrębnych ewidencji kosztów pozwalających na ustalenie z jakiego źródła przychodu poszczególne wydatki były finansowane należało zastosować art. 15 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. Stanowi on iż, jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów. Stosując tę zasadę do wyliczenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 1999 Banku Spółdzielczego w N. organ określił go na kwotę [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję Bank Spółdzielczy w N. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 15 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do stosunkowego wyliczenia kosztów uzyskania przychodu oraz naruszenia przepisów prawa procesowego: • art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 29.08.1997 – Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że jedynym dowodem na określenie sfinansowanych dopłatami budżetu państwa może być jedynie wyodrębniona ewidencja kosztów • art. 14 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym zastosowanie się podatnika płatnika lub inkasenta do interpretacji prawa podatkowego, nie może im szkodzić. Bank zastosował się w przedmiotowej sprawie do interpretacji Ministra Finansów, zgodnie z którą dopłaty do preferencyjnych kredytów rolniczych nie były uznane za zwolnione z podatku, w związku z czym nie została założona odrębna ewidencja • art. 153 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady związania oceną prawną zawartą w wyroku i wskazaniami do dalszego postępowania w szczególności pomimo oceny prawnej sądu, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym (brak spełnienia kumulatywnych przesłanek), Dyrektor Izby Skarbowej określił na podstawie w/w przepisu wysokość kosztów uzyskania przychodów oraz, że pomimo oceny prawnej Sądu, że niedopuszczalne jest pogorszenie sytuacji odwołującego się Banku ponownie naruszył zakaz reformationis in peius i wydał decyzję określającą wysokość zadłużenia w wyższej wysokości • naruszenie art. 233 § 1 i art. 234 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji, w której po ponownym rozpoznaniu sprawy wydano decyzję, w której określono wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie wyższej niż poprzednia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Dyrektora Izby Skarbowej w B. powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy zobowiązani są do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty) podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Jak stwierdził sam skarżący nie prowadził odrębnej ewidencji kosztów sfinansowanych środkami uzyskanymi z budżetu uznał bowiem, że skoro środki te w świetle interpretacji Ministra Finansów nie są zwolnione z podatku to nie zachodzi ku temu potrzeba. Nie oznacza to jednak, iż skarżący został pozbawiony możliwości wykazywania innymi dowodami w jakim zakresie koszty były sfinansowane dopłatami z budżetu. Organ bowiem wyznaczył skarżącemu termin do przedstawienia takich dowodów, w którym to terminie skarżący ich nie przedstawił. W tej sytuacji zarzut, iż organ naruszył art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż jedynym dowodem na określenie kosztów sfinansowanych dopłatami z budżetu może być jedynie wyodrębniona ewidencja kosztów jest nietrafny. Ustosunkowując się do tej kwestii organ bowiem nie twierdził, że brak odrębnej ewidencji nie pozwala na określenie w jakim zakresie były sfinansowane dopłaty, lecz że brak jest jakichkolwiek dowodów pozwalających poczynić w tym zakresie stosowne ustalenia. Skarżący wprawdzie w skardze twierdzi, że materiał dowodowy sprawy pozwalał ustalić jakie koszty poniósł w celu osiągnięcia przychodów z kredytów preferencyjnych w części pokrytej dopłatami do oprocentowania tych kredytów, lecz poza tym ogólnikowym stwierdzeniem nie wskazuje o jakie konkretnie dowody chodzi, których organ nie uwzględnił. Informacja Ministra Finansów, na którą powołuje się skarżący nie pozbawiła go możliwości dokumentowania jakie koszty były sfinansowane otrzymanymi dotacjami, tym bardziej, że w sytuacji przyjęcia, iż są one zwolnione z podatku co ostatecznie nastąpiło – przepis art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym nakazuje wyłączyć z kosztów wydatki i koszty sfinansowane dotacjami. Prowadzenie ewidencji rachunkowej zgodnie z zasadą przywołanego na wstępie art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych umożliwiłoby niewątpliwie uwzględnienie jej przy określeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999. W tej sytuacji organ prawidłowo zastosował do rozliczenia art. 15 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Na mocy tego przepisu jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przychodów przypadających na poszczególne źródła koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim powstają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów. Skoro koszty Skarżący ponosił z przychodów z działalności gospodarczej oraz koszty z innych źródeł w tym wypadku z dotacji budżetowych do oprocentowania kredytów preferencyjnych a jednocześnie nie przedstawił wyodrębnionych kosztów uzyskania przychodów z poszczególnych źródeł jedyną formą dokonaną w tym zakresie rozliczeń pozostaje cytowany przepis art. 15 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zarzut skarżącego o naruszeniu art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając poprzednią decyzję nie wskazał bowiem, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy, lecz że w sprawie organy nie wykazały, iż wystąpiły przesłanki do zastosowania tego przepisu co było związane z brakiem ustaleń w tym zakresie. Wobec uzupełnienia postępowania i wskazania, że materiał dowodowy nie daje podstawy do wyodrębnienia z jakiego źródła przychodów były ponoszone i w jakim zakresie koszty należało przyjąć, iż art. 15 ust. 2 został zastosowany prawidłowo. Art. 233 § 1 i art. 234 Ordynacji podatkowej także nie został naruszony, w zaskarżonej decyzji organ bowiem określił zobowiązanie podatkowe w niższej wysokości niż wynikało to z decyzji I instancji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi. Art. 151 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI