I SA/BK 336/25

I SA/Bk 336/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1837
art. 4a ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi K. T. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 lipca 2025 r. nr 0111-KDIB2-3.4015.170.2025.1 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego K. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
K. T. (dalej również jako: "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania darowizny od matki.
W opisie stanu faktycznego skarżący wskazał, że 6 listopada 2024 r. zawarł umowę darowizny z Matką (Darczyńcą), na podstawie której podarowała mu (Obdarowanemu) kwotę 330.000 zł, z przeznaczeniem na zakup mieszkania. Zgodnie z treścią umowy darowizny podarowane pieniądze zostały przekazane bezpośrednio na konto osoby sprzedającej mieszkanie w trzech częściach:
7 listopada 2024 r. kwota 15.000 zł tytułem zadatku, 100.000 zł w dniu 30 grudnia 2024 r. tytułem wkładu własnego oraz 215.000 zł z kredytu hipotecznego. Umowa zakupu mieszkania została zawarta 30 grudnia 2024 r., nabywcą jest skarżący (Obdarowany), natomiast stroną umowy kredytowej jest Matka skarżącego (Darczyńca). Kwota stanowiąca zadatek oraz wkład własny, a także kwota z kredytu zostały przekazane przez Darczyńcę przelewami bankowymi na konto Sprzedającej mieszkanie, z pominięciem dodatkowego etapu w postaci przelewu na konto bankowe skarżącego (Obdarowanego). Umowa została sporządzona w zwykłej formie pisemnej. Skarżący wskazał, że dopełnił wynikającego z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.s.d.") obowiązku zgłoszenia darowizny na druku SD-Z2 w dniu 5 maja 2025 r., a zatem przed upływem 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy i dokonania pierwszego przelewu. Skarżący poinformował ponadto, że jest osobą ze zdiagnozowanym Zespołem Aspergera, posiada orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 23 kwietnia 2024 r., zaliczające do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Skarżący ma trudności
z samodzielnym dokonywaniem czynności urzędowych czy bankowych o znacznym stopniu sformalizowania, odbiegających od zwykłych czynności życia codziennego, zatem obsługa przelewów o dużej wartości wymagających zmiany bankowych limitów, potwierdzania telefonicznego dyspozycji wypłaty byłaby dla niego źródłem wielkiego stresu. Z tego także powodu Mama (Darczyńca) zdecydowała się pominąć dodatkowy etap w postaci przelewu na jego konto, gdyż wówczas musiałby następnie sam dokonać przelewu na konto Sprzedającej.
W związku z przedstawionym opisem skarżący sformułował następujące pytanie: czy w zaistniałym stanie faktycznym korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d.?
Przedstawiając własne stanowisko skarżący wskazał, że otrzymana przez niego darowizna spełnia wszystkie przesłanki opisane w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d.
i korzysta ze zwolnienia z opodatkowania wskazanego w tym przepisie.
W interpretacji indywidualnej z dnia 7 lipca 2025 r. nr 0111-KDIB2-3.4015.170.2025.1, Dyrektor KIS uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.
Organ wyjaśnił, że z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Dyrektor KIS wskazał następnie, że co prawda, zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą, warunek określony we wskazanym przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. Takie subkonta wyodrębniane są w ramach rachunków prowadzonych dla deweloperów czy spółdzielni mieszkaniowych. W opisanym przez skarżącego przypadku taka sytuacja jednak nie występuje.
Zdaniem organu, literalne brzmienie przepisu art. 4a u.p.s.d. nie pozwala więc skorzystać ze zwolnienia podatkowego w przypadku wpłaty na rzecz osoby trzeciej (na konto osoby trzeciej), gdyż nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje przepis art. 4a ust. 1 pkt 2. Jeżeli więc przedmiot darowizny został przekazany bezpośrednio przez darczyńcę na rachunek wierzyciela osoby obdarowanej (w tym przypadku sprzedającego mieszkanie), zwolnienie określone w art. 4a u.p.s.d. nie będzie miało zastosowania. Nie można bowiem odstąpić od jednoznacznego brzmienia ww. przepisu i stosować go z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu (określającego wprost jak darowane środki mają być przekazane, by zwolnienie mogło być zastosowane), który musiałby zostać uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP.
Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane
w interpretacji indywidualnej przepisy prawa Dyrektor KIS stwierdził, że
nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem środki pieniężne przekazane tytułem darowizny zostały wpłacone bezpośrednio na konto osoby sprzedającej mieszkanie, a nie na rachunek bankowy obdarowanego (na rachunek bankowy skarżącego). Nie ma tutaj znaczenia jaki był powód takiego działania. To, że skarżący ma trudności z samodzielnym dokonywaniem czynności urzędowych czy bankowych o znacznym stopniu sformalizowania i obsługą przelewów o dużej wartości wymagających zmiany bankowych limitów, potwierdzanie telefoniczne dyspozycji wypłaty byłaby dla niego źródłem wielkiego stresu, nie może być przesłanką do zastosowania zwolnienia w przypadku przekazania przez matkę skarżącego środków pieniężnych na konto innego podmiotu zamiast na konto skarżącego. Ustawodawca jednoznacznie wskazuje warunki do zwolnienia, nie podaje żadnych wyjątków co do obowiązku przekazania w określony sposób darowanych środków.
W konsekwencji organ stwierdził, że otrzymana przez skarżącego darowizna podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący i w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżając w całości ww. interpretację indywidualną podniósł zarzuty naruszenia:
a. art. 14h w zw. art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej jako: "o.p." w zw. z art. 18 oraz art. 71 Konstytucji RP polegające na niezastosowaniu prokonstytucyjnej wykładni art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. i niezasadne uznanie, że wpłata przez darczyńcę zaliczanego do I grupy podatkowej środków pieniężnych na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego nie wypełnia dyspozycji tego przepisu i nie umożliwia zastosowanie zwolnienia od podatku, co skutkowało niezasadnym uznaniem stanowiska skarżącego za nieprawidłowe;
b. art. 14h w zw. z art. 121 § 1 o.p. poprzez nie prowadzenie postępowania
w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, tendencyjną argumentację z góry nastawioną na nie uwzględnienie stanowiska strony, zignorowanie i brak odniesienia się do powołanej przez skarżącego utrwalonej najnowszej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wskazującej na właściwy sposób interpretacji przepisu art. 4a ust. 1 u.p.s.d., w zakresie rozumienia przesłanki udokumentowania otrzymania darowizny dowodem przekazania na rachunek płatniczy obdarowanego, na jego rachunek inny niż płatniczy w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym, zgodnie z którą możliwe jest zastosowanie zwolnienia podatkowego w przypadku wpłaty środków pieniężnych na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego, w wyniku czego organ niezasadnie uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe;
c. art. 4a ust. 1 u.p.s.d. - poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do możliwości zastosowania zwolnienia sprowadzającą się do wąskiego, językowego znaczenia użytych w tym przepisie słów z całkowitym pominięciem wykładni celowościowej i zignorowaniem przez organ społecznego celu zapewnienia ochrony interesów majątkowych członków najbliższej rodziny,
a mianowicie przyjęcie braku możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego
w przypadku wpłaty środków pieniężnych na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego nie będący rachunkiem wyodrębnionym, pomimo, że darczyńcą jest osoba najbliższa, a darowizna została prawidłowo zgłoszona i udokumentowana, co
w konsekwencji doprowadziło do wypaczenia woli ustawodawcy na rzecz restrykcyjnego fiskalizmu;
d. art. 18 Konstytucji RP gwarantującego rodzinie ochronę i opieką państwa
w związku z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, nakazującym państwu prowadzenie polityki społecznej i gospodarczej uwzględniającej dobro rodziny poprzez całkowite pominięcie przez organ w wydanej interpretacji woli ustawodawcy statuującej
w ustawie zasadniczej obowiązek wyboru takiego kierunku wykładni, który sprzyja ochronie rodziny, i poprzez przyjęcie literalnej, restrykcyjnej interpretacji przepisów służącej jedynie realizacji fiskalnych interesów Państwa kosztem interesu rodziny,
a zatem z naruszeniem wartości konstytucyjnie chronionych.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i uznanie za prawidłowe stanowiska prezentowanego we wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej, jak też o zasądzenie kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS podtrzymał dotychczasowe stanowisko
i wniósł o jej oddalenie.
Przy piśmie z dnia 5 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego, w kontrze do odpowiedzi na skargę, odwołując się do licznego orzecznictwa sądów administracyjnych, przedstawiła dodatkowe argumenty przemawiające za błędną wykładnią art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. prezentowaną przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn określonego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. w przypadku dokonania przez darczyńcę przelewu środków pieniężnych na rachunek wierzyciela obdarowanego w wykonaniu zobowiązania obdarowanego wobec tego podmiotu.
Problem ten był już przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach: z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FSK 51/22, z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt III FSK 392/24, z dnia
29 października 2024 r. sygn. akt. III FSK 19/23, z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III FSK 669/23, z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt III FSK 977/23). Orzekając w tej sprawie sąd wojewódzki podziela stanowisko prezentowane w tych judykatach
i stwierdza, co następuje.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d., zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku,
z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną
w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Treść wskazanej regulacji nie pozostawia wątpliwości, że do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ust. 1 u.p.s.d., konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków, tj.:
1) zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy faktu otrzymania darowizny oraz
2) udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem ich przekazania na rachunek płatniczy nabywcy (obdarowanego), na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z umową darowizny środków pieniężnych zawartą między osobami wymienionymi w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Darowane środki pieniężne zostały przekazane przez darczyńcę przelewami bankowymi w trzech transzach bezpośrednio na konto osoby sprzedającej skarżącemu (obdarowanemu) mieszkanie: najpierw kwota stanowiąca zadatek, następnie kwota tytułem wkładu własnego, a także kwota z kredytu hipotecznego, którego stroną jest darczyńca. Środki pieniężne przelewane były na rachunek bankowy podmiotu, z którym skarżącego (obdarowanego) łączy stosunek zobowiązaniowy (skarżący zawarł umowę nabycia mieszkania), a przelew tych środków stanowił wykonanie zobowiązania skarżącego wobec tego podmiotu. Skarżący poinformował przy tym, że dopełnił obowiązku zgłoszenia darowizny w terminie wynikającym z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.
Dyrektor KIS stwierdził, że nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., bowiem środki pieniężne przekazane tytułem darowizny zostały wpłacone bezpośrednio na konto osoby sprzedającej mieszkanie, a nie na rachunek bankowy skarżącego.
Zdaniem sądu nie jest prawidłowe stanowisko organu, który poprzestał na literalnej wykładni art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., bez porównania jej rezultatów
z rezultatami wykładni prokonstytucyjnej i celowościowej. Chociaż prawo podatkowe ze względu na swoja specyfikę, opiera się szerszemu stosowaniu wykładni celowościowej, to jednak gdy chodzi o normy celu społecznego, a za taką należy uznać art. 4a ust. 1 u.p.s.d., jej stosowanie jest uzasadnione i konieczne.
W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie powinna prowadzić do wniosku, iż interpretatorowi wolno jest całkowicie ignorować wykładnię systemową lub funkcjonalną (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002, s. 275). Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik. W każdej zatem sytuacji, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną. Ustalając zatem znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy
i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74). Nie ulega wątpliwości, że brzmienie słów ustaw podatkowych powinno być związane z sensem i celem ich przepisów. Samo bowiem sformułowanie tych przepisów dokonywane jest z punktu widzenia celów, jakie mają realizować (R. Mastalski, Rozdział IV Dyrektywy interpretacyjne drugiego stopnia w procesie stosowania prawa podatkowego
[w:] Stosowanie prawa podatkowego, Warszawa 2008).
Z przywołanego już orzecznictwa sądów administracyjnych oraz uzasadnienia uchwały NSA z dnia 20 marca 2023 r. III FPS 3/22 (na którą zresztą powołuje się organ) wynika, że należy dokonać takiej interpretacji wspomnianego przepisu, która służy zakotwiczonym w Konstytucji RP celom prorodzinnym, ale też zapewnia bezpieczeństwo obrotu prawnego i systemu podatkowego. Wprowadzone w art. 4a u.p.s.d. zwolnienie podatkowe stanowi z jednej strony realizację w sferze przepisów regulujących obowiązki podatkowe konstytucyjnej zasady uwzględniania dobra rodziny. Zasada ta znajduje wyraz w art. 18 Konstytucji RP, gwarantującym rodzinie ochronę i opiekę państwa oraz w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, nakazującym państwu prowadzenie polityki społecznej i gospodarczej uwzględniającej dobro rodziny. Narzuca to obowiązek wyboru takiego kierunku wykładni, który jest zgodny
z konstytucyjnymi normami i wartościami. Celom fiskalnym dedykowana jest z kolei przesłanka udokumentowania transferu środków pieniężnych od darczyńcy do majątku obdarowanego, co ma wykluczyć próby wprowadzenia do obrotu środków niewiadomego pochodzenia. Oba te aspekty (prorodzinny i fiskalny) należy ważyć.
W przywołanym wyżej orzecznictwie NSA eksponuje, że istota analizowanej przesłanki polega na udokumentowaniu, że obdarowany rzeczywiście uzyskał możliwość dysponowania darowanymi środkami pieniężnymi od określonej osoby,
z określonego źródła. Takie udokumentowanie ma miejsce zarówno wówczas, gdy darowane środki wpływają na rachunek bezpośrednio obdarowanego, jak i wówczas, gdy darczyńca w imieniu i na rzecz obdarowanego przekazuje je na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego. Zarówno przekazanie środków pieniężnych bezpośrednio na rachunek podatnika, jak i na rachunek wierzyciela podatnika
w takim samym stopniu pozwala organowi podatkowemu na zweryfikowanie czy
i w jakim zakresie może mieć do czynienia z fikcyjnym przekazaniem środków pieniężnych, z działaniami nierzetelnymi ze szkodą dla interesu fiskalnego. Gwarancyjny charakter udokumentowania przelania środków pieniężnych, stanowiących przedmiot darowizny na rachunek bankowy obdarowanego (art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d.) powoduje, że warunek ten można uznać za spełniony także wtedy, gdy środki te zostaną przelane na wskazany przez obdarowanego rachunek bankowy innego podmiotu w wykonaniu zobowiązania ciążącego na obdarowanym. Dokonanie wpłaty przez darczyńcę, zamiast obdarowanego, na konto takiego podmiotu, z określeniem tytułu tej wpłaty jest tylko ominięciem zbędnego pośrednika, przy pełnym zachowaniu celu ustanowionego przepisu. Należy zatem uznać, że
w sytuacji, gdy wpłata kwoty objętej umową darowizny pomiędzy krewnymi dokonana została przez darczyńcę na rachunek bankowy podmiotu sprzedającego lokal mieszkalny, w związku z konkretną umową zawartą z obdarowanym, tytułem zapłaty przypadającej od niego należności pieniężnej na pokrycie ceny nabycia tego lokalu, warunek udokumentowania wpłaty na rachunek bankowy nabywcy jest spełniony. Wpłata taka w sposób wyraźny i niewątpliwy dokumentuje kto, komu i ile darował. Faktycznie dokonany i potwierdzony przelew (przekazanie) podarowanych środków pieniężnych jednoznacznie potwierdza zatem rzeczywisty charakter darowizny. Sformułowanie użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. "na rachunek bankowy nabywcy" nie oznacza, że musi to być konto, jakie bank prowadzi dla obradowego. Za rachunek bankowy nabywcy można uznać także rachunek bankowy sprzedawcy mieszkania, skoro ten rachunek wskazał obdarowany i na ten też rachunek obdarowany i tak przekazałby podarowane mu środki w realizacji zawartej umowy.
Zdaniem sądu, w świetle powyższego, warunek zastosowania zwolnienia
z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. jest spełniony także w przypadku, gdy darczyńca przekazał środki pieniężne na wskazany przez obdarowanego rachunek bankowy jego wierzyciela.
Zawężając wykładnię art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. organ nie przedstawił natomiast przekonujących argumentów uzasadniających różnicowanie sytuacji prawnej obdarowanych podatników jedynie według ściśle rozumianego kryterium sposobu udokumentowania przepływu środków pieniężnych.
Uchwała w sprawie III FPS 3/22, na którą powołał się Dyrektor KIS, choć dotyczy opodatkowania darowizny środków pieniężnych w kontekście sposobu udokumentowania ich otrzymania – to nie obejmuje sytuacji, gdy wykonanie darowizny następuje przez dokonanie wpłaty środków pieniężnych przez darczyńcę przelewem z jego rachunku bankowego na rachunek bankowy osoby trzeciej
w wykonaniu zobowiązania obdarowanego. Treścią pytania prawnego i odpowiedzi "uchwałowej" było udokumentowanie otrzymania darowizny środków pieniężnych dla potrzeb zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. w sytuacji wpłaty środków pieniężnych przez obdarowanego na własną rzecz w imieniu darczyńcy.
Natomiast udokumentowanie przekazania środków pieniężnych z darowizny
w sposób przedstawiony przez skarżącego, nie jest sprzeczne i nie pozostaje poza zakresem przesłanki zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. Takie rozumienie analizowanej regulacji sprzyja konstytucyjnym celom prorodzinnym i nie sprzeciwia się zapewnieniu bezpieczeństwa obrotu i systemu podatkowego.
W zaskarżonej interpretacji organ dopuszcza przyjęcie, że warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 jest spełniony w przypadku, gdy wpłata jest dokonywana na rachunek bankowy osoby trzeciej ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej, prowadzone przez deweloperów, czy spółdzielnie mieszkaniowe (która to sytuacja – jak wskazuje Dyrektor KIS – nie ma miejsca
w sprawie). W świetle konstytucyjnych standardów równości wobec prawa stanowisko takie prowadzi jednak do nieuzasadnionego rozróżnienia na wierzyciela będącego deweloperem oraz wierzyciela na wtórnym rynku mieszkaniowym. Zdaniem sądu, z punktu widzenia celu przepisu nie jest istotne kim jest osoba wierzyciela. Istotne jest zaś to, że – jak już podkreślono wyżej – zarówno przekazanie środków pieniężnych bezpośrednio na rachunek podatnika, jak i na rachunek wierzyciela podatnika w takim samym stopniu pozwala organowi podatkowemu na zweryfikowanie czy i w jakim zakresie może mieć do czynienia
z fikcyjnym przekazaniem środków pieniężnych, z działaniami nierzetelnymi ze szkodą dla interesu fiskalnego.
W tym stanie rzeczy sąd uznał, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 4a ust. 1 u.p.s.d., co skutkuje uchyleniem zaskarżonej interpretacji indywidualnej przy zastosowaniu art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935). O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.