I SA/BK 330/25

I SA/Bk 330/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 149 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 20 maja 2025 r., nr SKO.450/4/2025 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie określenia należności przypadającej do zwrotu do budżetu miasta z tytułu dotacji oświatowej za 2014 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia nr SKO.450/4/2025 odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 16 grudnia 2019 r. nr SKO.450/8/2019.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 października 2019 r. Prezydent Miasta Łomża wydał decyzję nr WED.0911.2.2019, określającą A. K. przypadającą do zwrotu dotację udzieloną w 2014 r. jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem (w kwocie 116.467,56 zł), niewykorzystaną (w kwocie 2.523,32 zł) oraz pobraną w nadmiernej wysokości (w kwocie 26.673,06 zł) – w łącznej kwocie 145.663,94 zł.
W dniu 14 listopada 2019 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji, poprzez swojego pełnomocnika r. pr. K. G.;
Decyzją z dnia 16 grudnia 2019 r. nr SKO.450/8/2019 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Łomża z dnia 24 października 2019 r. i orzekło zwrot do budżetu Miasta Łomża części udzielonej dotacji w kwocie 139.327,94 zł wraz z obowiązkiem wpłaty tej kwoty
z odsetkami w terminie 15 dni od doręczenia decyzji.
W dniu 8 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła uzupełnienie odwołania, natomiast w dniu 21 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami, sporządził fotokopie i odmówił odebrania decyzji SKO z 16 grudnia 2019 r.
Kolejne pisma skarżąca kierowała do organu I instancji w odpowiedzi na upomnienie do zapłaty – w których podnosiła, że decyzja Kolegium z dnia 16 grudnia 2019 r. nie została jej skutecznie doręczona.
W dniu 17 czerwca 2020 r. skarżąca zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją SKO w Łomży nr SKO.450/8/2019 z dnia 16 grudnia 2019 r. Jako podstawę wznowienia postępowania powołała przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postanowieniem z 30 lipca 2020 r. SKO w Łomży odmówiło wznowienia postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z 9 września 2020 r., SKO w Łomży utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powodem było wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a.
WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 grudnia 2020 r. sygn. I SA/Bk 833/20 uchylił oba postanowienia SKO. Sąd nakazał zbadać kwestię prawidłowości procesu doręczenia decyzji z 16 grudnia 2019 r. i uzyskania przez nią przymiotu ostateczności, a następnie wywieść z tego odpowiednie skutki prawne. Jeśli organ uznałby, że decyzja stała się ostateczna, powinien następnie zbadać, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji i kiedy zaczął biec termin na wniesienie podania
o wznowienie postępowania oraz czy został on przez nią dochowany.
NSA wyrokiem z 10 stycznia 2025 r. I GSK 203/21 oddalił skargę kasacyjną Kolegium.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r. SKO
w Łomży odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją
z dnia 16 grudnia 2019 r.
Badając kwestię prawidłowości procesu doręczenia decyzji z dnia 16 grudnia 2019 r. i uzyskania przez nią przymiotu ostateczności, z zastosowaniem wykładni prawa zaprezentowanej w ww. wyroku WSA w Białymstoku, SKO w Łomży stwierdziło, że wymieniona decyzja nie została doręczona stronie, zatem nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Zgodnie, bowiem z art. 44 k.p.a. przesyłka kurierska (zawierająca decyzję z dnia 16 grudnia 2019 r.) w związku z niemożnością doręczenia jej pełnomocnikowi skarżącej w sposób wskazany
w art. 42 i 43 k.p.a., została złożona przez operatora pocztowego w Urzędzie Pocztowym Grudziądz 9 w dniu 17 grudnia 2019 r. i powinna być tam przechowywana przez okres 14 dni, czyli do dnia 31 grudnia 2019 r. Natomiast
z pisma Poczty Polskiej S.A. Biuro Wsparcia Klientów, Regionalny Oddział Obsługi Klientów we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2020 r. wynika, że była przechowywana w Urzędzie Pocztowym w Grudziądzu do dnia 27 grudnia 2019 r., a następnie została zwrócona do SKO w Łomży. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że nie został spełniony warunek wynikający z przepisu art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., zatem brak podstaw do uznania, że doręczenie przesyłki zostało dokonane w myśl przepisu art. 44 § 4 k.p.a. Z uwagi na fakt, że skarżąca była jedyną stroną postępowania zakończonego decyzją SKO w Łomży z dnia 16 grudnia 2019 r. uprawnione jest twierdzenie, że decyzja ta nigdy nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie brak takiej decyzji.
W dniu 24 lipca 2025 r. skarżąca złożyła skargę do sądu na postanowienie SKO odmawiające wznowienia postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z 61 § 4 k.p.a. - poprzez niewydanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego ani
o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem postanowienia przez co nie mogła brać czynnego udziału w postępowaniu;
2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - poprzez nie doręczenie postanowienia z 20 maja 2025 r. przez co nie mogła zapoznać się z jego treścią
i zweryfikować, czy podjęte rozstrzygnięcie jest słuszne i zgodne z prawem;
3) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie prawidłowo podpisanych wniosków skarżącej o wgląd w akta sprawy, odmowę wglądu w akta sprawy i tym samym intencjonalne uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z treścią postanowienia z 20 maja 2025 r., co skutkowało brakiem możliwości obrony swych praw;
4) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw.
z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. - przez odmowę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją SKO w Łomży znak SKO.450/8/2019 z dnia 6 grudnia 2019 r., gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wznowienie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 145 § 1 k.p.a. wynika, że wniosek o wznowienie postępowania może dotyczyć tylko sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wniosek z dnia 17 czerwca 2020 r. skarżąca skierowała wobec decyzji Kolegium z dnia 16 grudnia 2019 r., która wydana została po rozpatrzeniu odwołania do decyzji Prezydenta Miasta Łomża z dnia 24 października 2019 r. Jak się okazuje, decyzja organu odwoławczego nie weszła do obrotu prawnego, co zostało stwierdzone przez Kolegium na skutek zaleceń zawartych w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie. Świadczą o tym opisane wyżej błędy w doręczeniu tej decyzji.
W związku z powyższym w obrocie prawnym brak jest decyzji ostatecznej. Również decyzja Prezydenta Miasta Łomża z dnia 24 października 2019 r. nie uzyskała takiego przymiotu, gdyż skarżąca w dniu 14 listopada 2019 r. wniosła od niej odwołanie. SKO w Łomży, wobec stwierdzenia, że jego decyzja z dnia 16 grudnia 2019 r. nie została skutecznie doręczona, będzie zobligowane do rozpatrzenia tego środka wywiedzionego od rozstrzygnięcia organu I instancji.
W tym stanie rzeczy w rozpatrywanej sprawie, dotyczącej wniosku
o wznowienie postępowania, wobec treści art. 149 § 3 k.p.a. organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO w Łomży z dnia
16 grudnia 2019 r., albowiem decyzja ta w ogóle nie weszła do obrotu prawnego.
W niniejszej skardze skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie SKO
w Łomży z dnia 20 maja 2025 r. nigdy nie zostało jej doręczone, a o jego istnieniu dowiedziała się dopiero z postanowienia z dnia 17 czerwca 2025 r., którym uzupełniono postanowienie z 20 maja 2025 r. co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Argumenty w tym względzie sąd uznaje za niezasadne. Z akt sprawy wynika, że kontrolowane postanowienie zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a., który ustanawia tzw. fikcję doręczenie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu przesyłki listowej na zasadach określonych w tej regulacji.
Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (w miejscu zamieszkania, oraz zastępczo - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu)
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Stosownie do art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz
z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się
w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W myśl art. 44 § 3 k.p.a., w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie,
o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Przepis art. 44 § 4 k.p.a. przewiduje zaś, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Z akt wynika, że postanowienie Kolegium z dnia 20 maja 2025 r. na zasadach wymienionych wyżej było dwukrotnie awizowane (26 maja 2025 r. i 3 czerwca 2025 r.). Awizo pozostawiono w skrzynce oddawczej. W dniu 10 czerwca 2025 r., wobec nie podjęcia przesyłki w terminie, została ona zwrócona do adresata (po uprzednim 14 dniowym przechowywaniu w urzędzie pocztowym). Nastąpił zatem skutek doręczenia, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a. Skarżąca nie może powoływać się zatem na naruszenie jej prawa do obrony i rzetelnego procesu.
Jeżeli chodzi o zarzuty adresowane wobec czynności SKO, które nie uwzględniło prawidłowo podpisanych zdaniem skarżącej wniosków o wgląd w akta sprawy i odmówiło wglądu te akta, uniemożliwiając zapoznanie się z treścią postanowienia z 20 maja 2025 r. – sąd dostrzega racje skarżącej w tym zakresie, niemniej wobec złożenia skargi doszło w efekcie do realizacji prawa do obrony. Sąd skontrolował legalność podjętego rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku skarżącej
o wznowienie postępowania. W rezultacie, wobec prawidłowej odmowy wznowienia postępowania żadne prawa skarżącej nie zostały ograniczone, gdyż wniosek
o wznowienie dotyczył decyzji nieostatecznej, Kolegium zaś – jak już zaznaczono – będzie zobligowane do rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta Łomża z dnia 24 października 2019 r.
Uznając zatem zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej.