I SA/Bk 33/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty 3.277,96 zł. Kwota ta została przekazana przez Prezydenta Miasta O. (jako dłużnika zajętej wierzytelności) tytułem realizacji zajęcia egzekucyjnego wierzytelności Fundacji I. na rzecz wierzyciela (Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B.). Prezydent Miasta O. argumentował, że środki te stanowią dotację niepodlegającą egzekucji i domagał się ich zwrotu. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., wskazując na brak materialnoprawnych podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku dłużnika zajętej wierzytelności o zwrot wyegzekwowanej kwoty. Podkreślono, że po przekazaniu środków wierzycielowi, organ egzekucyjny traci prawo do rozporządzania nimi, a dysponentem jest wierzyciel. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta O., jako dłużnik zajętej wierzytelności, po zrealizowaniu zajęcia i przekazaniu kwoty organowi egzekucyjnemu, nie posiada interesu prawnego do wystąpienia o zwrot tej kwoty w postępowaniu administracyjnym. Przepisy k.p.a. i u.p.e.a. nie przewidują takiej możliwości, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze powinny być dochodzone na drodze cywilnej. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i zasady pogłębiania zaufania, wskazując na odmienny stan faktyczny w przypadku innej wpłaty dokonanej przez skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących roli dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz brak możliwości żądania zwrotu środków po ich przekazaniu wierzycielowi.
Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie dotyczy sytuacji, gdy środki pozostały w depozycie organu egzekucyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dłużnik zajętej wierzytelności ma prawo żądać zwrotu kwoty przekazanej organowi egzekucyjnemu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po jej uznaniu i przekazaniu wierzycielowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik zajętej wierzytelności, który uznał zajęcie i przekazał kwotę organowi egzekucyjnemu, nie ma podstaw prawnych do żądania zwrotu tej kwoty w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza po jej przekazaniu wierzycielowi.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują podstawy prawnej do żądania zwrotu przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty przekazanej organowi egzekucyjnemu po jej uznaniu i realizacji zajęcia. Po przekazaniu środków wierzycielowi, organ egzekucyjny traci prawo do dysponowania nimi.
Czy odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków przez organ egzekucyjny jest uzasadniona brakiem przepisów prawa materialnego przyznających takie uprawnienie dłużnikowi zajętej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest uzasadniona, jeśli przepisy prawa materialnego nie dają podstaw do jego wszczęcia, co ma miejsce w sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności domaga się zwrotu kwoty już przekazanej wierzycielowi.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W przypadku braku przepisów prawa materialnego przyznających dłużnikowi zajętej wierzytelności prawo do żądania zwrotu przekazanej kwoty, postępowanie takie nie może być wszczęte.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa procedurę zajęcia wierzytelności pieniężnej i obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności, który ma nie uiszczać kwoty zobowiązanemu, lecz przekazać ją organowi egzekucyjnemu.
u.p.e.a. art. 89 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Precyzuje obowiązki organu egzekucyjnego przy zajęciu wierzytelności, w tym wezwanie dłużnika do złożenia oświadczenia i zawiadomienie zobowiązanego.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 89 § par. 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej.
u.p.e.a. art. 89a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opisuje czynność zajęcia wierzytelności pieniężnej przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 89 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment dokonania zajęcia wierzytelności.
u.p.e.a. art. 168b § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązany może dochodzić odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi jako niezasadnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisów prawa materialnego dających podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty przekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu po jej uznaniu i przekazaniu wierzycielowi. • Dłużnik zajętej wierzytelności, który zrealizował zajęcie, nie posiada interesu prawnego do żądania zwrotu wpłaty w postępowaniu administracyjnym. • Różny status prawny wpłaty, która została przekazana wierzycielowi, od wpłaty, która pozostała w depozycie organu egzekucyjnego i została uznana za błędnie wpłaconą.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania) poprzez nieuwzględnienie analogicznego stanu faktycznego w innej sprawie dotyczącej zwrotu środków. • Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i pominięcie, że dłużnik zajętej wierzytelności traci uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością.
Godne uwagi sformułowania
przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie • brak jest materialnoprawnych, podstaw do wydania rozstrzygnięcia • rola dłużnika zajętej wierzytelności, przy prowadzeniu egzekucji z wierzytelności pieniężnych, ogranicza się do zrealizowania zajęcia, bądź przesłania organowi egzekucyjnemu oświadczenia o nieuznaniu zajęcia • nie można dokonać zwrotu wpłaty, która przekazana została wierzycielowi na takich samych zasadach jak kwota, która została uznana za błędnie wpłaconą, bo wyłączoną spod egzekucji • nie posiada interesu prawnego do wystąpienia o zwrot przekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
sędzia
Andrzej Melezini
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących roli dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz brak możliwości żądania zwrotu środków po ich przekazaniu wierzycielowi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie dotyczy sytuacji, gdy środki pozostały w depozycie organu egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć znaczenie praktyczne dla jednostek samorządu terytorialnego i innych dłużników zajętych wierzytelności.
“Czy można odzyskać pieniądze przekazane w ramach zajęcia egzekucyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.