I SA/Bk 324/06

I SA/Bk 324/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Józef Orzel /sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Urszula Barbara Rymarska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 178 i 179
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel (spr.),, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi "H." Spółka z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z akt kontroli podatkowej baz danych oraz odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z przedmiotowych baz danych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pracownicy P. Urzędu Skarbowego w B. przeprowadzili w spółce z o.o. "H.", zwanej dalej Spółką, kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia zgodności danych zawartych w deklaracji VAT-7, z dokumentami źródłowymi za miesiąc grudzień 2004 r. W trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. zwrócił się do Urzędu Kontroli Skarbowej, Wydziału Dokumentacji Skarbowej w B. o przekazanie bazy danych Komendy Głównej Straży Granicznej, zawierającej informacje o przekroczeniu granicy Wspólnoty przez "podróżnych", którym spółka "H." dokonała sprzedaży towarów, a następnie dokonała zwrotu podatku VAT w tzw. systemie TAX FREE.
Pismami z dnia 23.11.2005 r. i 02.01.2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. przesłał żądane bazy, które zostały wykorzystane przez kontrolujących do weryfikacji dokumentów TAX FREE, na podstawie których Spółka dokonała zwrotu podatku VAT. Przedmiotowe bazy danych zostały dołączone do akt postanowieniem z dnia [...].03.2006 r. W protokole z kontroli zamieszczono szczegółowe omówienie wyników weryfikacji danych wynikających z dokumentów TAX FREE, na podstawie których dokonany został zwrot podatku VAT. Ponadto wyniki dokonanej weryfikacji zestawione zostały przez kontrolujących w załącznikach do protokołu. Z przebiegu przedmiotowej kontroli podatkowej sporządzono protokół, który został doręczony pełnomocnikowi kontrolowanego.
Pełnomocnik Spółki we wniosku z dnia 04.04.2006 r. wniósł m.in. o wydanie
i doręczenie Spółce uwierzytelnionych odpisów baz danych przesłanych do P. Urzędu Skarbowego w B. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. obejmujących dane podróżnych, których nazwiska występują w kontrolowanym okresie. W powyższym wniosku wskazano, iż nie dołączenie przedmiotowych baz danych do protokołu kontroli spowodowało, że pozbawiono Spółkę prawa do obrony.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. wydał w dniu [...].04.2006 r. postanowienie znak [...], którym wyłączył z akt kontroli podatkowej bazy danych przesłane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., powołując się na interes publiczny i jednocześnie odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów z przedmiotowych baz danych.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka w dniu 25.04.2006 r. wniosła zażalenie,
w którym zarzuciła naruszenie art. 179 § 1 i 2, art. 180 oraz art. 293 § 2 pkt 1,3,5 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie w całości postanowienia z dnia [...].04.2006r. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że przyczyny odmowy udostępnienia baz Spółce mają wyłącznie charakter techniczny i możliwy do usunięcia bez potrzeby odwoływania się do pojęcia "interesu publicznego". W przekonaniu Strony organ pierwszej instancji błędnie utożsamia pojęcie dokumentu podlegającego ochronie z uwagi na tajemnicę skarbową z ochroną interesu publicznego. Zdaniem Spółki przedmiotowe bazy danych spełniają przesłankę do zakwalifikowania ich do dokumentów objętych tajemnicą skarbową. Jednocześnie wskazano, że w uzasadnieniu postanowienia nie wskazano istnienia zagrożeń prawnie chronionych interesów Skarbu Państwa.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia wydał w dniu [...].07.2006 r. postanowienie, znak [...], którym utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Strona nie zgodziła się z dokonanym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 178 § 1 i 3, art. 179 § 1 i art. 180 Ordynacji podatkowej. Zdaniem pełnomocnika Spółki, istotą sprawy jest wyłączenie dostępności dla strony określonych dokumentów ze względu na interes publiczny,
o którym mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. W przekonaniu Strony dokumenty objęte brakiem jawności, stanowią wyłączną lub przeważającą podstawę analizy efektów działalności gospodarczej podatnika. W sytuacji, gdy Strona została pozbawiona możliwości odniesienia się do danych zawartych w tych dokumentach to oznacza, że została pozbawiona uprawnień wynikających z dyspozycji art. 180 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi wskazano również, że okoliczność, iż dokumenty wyłączone z akt sprawy dotyczą częściowo również innych osób oraz zawierają informacje, które wykraczają poza zakres danych ujawnionych przez kupującego w trakcie dokonywania zakupów w systemie TAX-FREE, nie może skutkować ograniczeniem dostępu do informacji o działalności gospodarczej skarżącego. Strona przytoczyła fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07.11.2001 r. I SA/Gd 2143/00, opublikowanego w: POP 2002/3/71, z którego wynika, że w sytuacji gdy organy podatkowe wykorzystują informacje dotyczące dodatkowo i innych podatników nie związanych bezpośrednio,
a jedynie pośrednio z przedmiotową sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy tylko te cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że niezasadne jest powołanie się na art. 47 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i powołano przepisy art. 32 ust. 2 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Strona skarżąca uważa, że organ drugiej instancji niewłaściwie powołał się na ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - o ochronie danych osobowych w sytuacji, gdy powyższa ustawa wskazuje, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne m.in. wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia
i obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a takim przepisem zdaniem Strony jest art. 179 § 1 i art. 293 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Strona wskazała również, że w analogicznym, stanie faktycznym i prawnym dotyczącym kontroli prowadzonej przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego
w B. za marzec 2005 r. udostępniono stronie zebrany materiał dowodowy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (np. art. 247 Ordynacji podatkowej).
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wyżej wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe słusznie postąpiły wyłączając z akt kontroli podatkowej odnoszącej się do skarżącej Spółki, pełne bazy danych przesłane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., zawierające informacje
o przekroczeniu granicy Wspólnoty Europejskiej przez "podróżnych", powołując się na interes publiczny i jednocześnie odmówiły wydania uwierzytelnionych odpisów
z przedmiotowych baz danych.
Podstawą prawną do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były przepisy zawarte w art. 178 oraz art. 179 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm.). W myśl art. 178 tejże ustawy - Ordynacja podatkowa, w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Natomiast zgodnie z art. 179 § 1 omawianej ustawy - Ordynacja podatkowa, przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się
w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
Analiza treści przywoływanego art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje na dwie przesłanki odmowy udostępnienia stronie dokumentów sprawy. Pierwsza to ochrona tajemnicy państwowej, a druga to ochrona interesu publicznego.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe wydały rozstrzygnięcia,
w których wyłączyły ze zgromadzonych akt sprawy przedmiotowe bazy danych
z uwagi na "ochronę interesu publicznego", czyli mając na uwadze drugą
z wymienionych przesłanek. Jednocześnie organy podatkowe uzasadniły powód odmowy udostępnienia stronie dokumentów sprawy, wyjaśniając jak w kontekście danego stanu faktycznego należy rozumieć pojęcie "ochrony interesu publicznego". Mianowicie wyłączono omówione wyżej bazy danych z akt, gdyż zawierają one nie tylko dane "podróżnych" opisane w protokole, ale także innych osób przekraczających granicę. Ponadto podkreślano, że w przedmiotowych bazach danych znajdują się również informacje, które wykraczają poza zakres danych ujawnianych przez kupujących w trakcie dokonywania zakupów w systemie TAX FREE.
W tym miejscu Sąd pragnie przypomnieć, iż zarówno w literaturze przedmiotu, jak też w orzecznictwie sądowym, w sposób jednoznaczny akcentuje się potrzebę szczególnej ochrony jakichkolwiek informacji odnoszących się do osób trzecich, niezwiązanych bezpośrednio z prowadzoną sprawą podatkową. I tak na przykład
M. Szubiakowski podkreśla, iż w sytuacji, gdy organ podatkowy prowadzi postępowanie dotyczące kilku stron, powinien im udostępniać materiały dotyczące wspólnej dla nich sytuacji procesowej w granicach określonych przedmiotem orzekania oraz bez ograniczeń materiały dotyczące strony występującej z żądaniem ich udostępnienia. Pozostałe informacje, bowiem objęte są tajemnicą skarbową. Jeżeli natomiast zakres materiałów uzyskanych od różnych stron przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ podatkowy ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne (zob. M. Szubiakowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 8 października 1999 r., I SA/Łd 1353/97, opublikowana w: OSP 2001, nr 5, poz.79 ).
Sąd podziela również stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w B., że ochrona przedmiotowych informacji zawarta w bazie danych przesłanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., wynika również z zapisu art. 47 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Stanowi on, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania
o swoim życiu osobistym. Prawo określone w art. 47 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zabrania ingerencji państwa w ustalony prawnie zakres życia człowieka, zaś
w przypadku naruszenia tej sfery nakazuje państwu zapewnić ochronę. Tym samym Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Przepis ten daje prawo dostępu każdemu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbioru danych. W stanie faktycznym sprawy nie można przyjąć, iż dane innych "podróżnych" przekraczających granicę, dotyczą bezpośrednio skarżącego.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), skarga podlega oddaleniu.