Orzeczenie · 2025-09-03

I SA/Bk 320/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku

Miejsce

Białystok

Data

2025-09-03

NSApodatkoweWysokawsa

opłata od środków spożywczychpodatek cukrowyzasada proporcjonalnościsankcje administracyjnetermin płatnościustawa o zdrowiu publicznymOrdynacja podatkowakoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego o nałożeniu opłaty dodatkowej od środków spożywczych. Spółka K. Sp. z o.o. S.K.A. zadeklarowała i częściowo wpłaciła opłatę za maj 2021 r., jednak pozostałą kwotę wpłaciła po terminie ustawowym. Organ I instancji ustalił opłatę dodatkową w wysokości 50% kwoty wpłaconej po terminie, a Dyrektor IAS utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak swobody organu w tym zakresie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o zdrowiu publicznym oraz Konstytucji RP, w tym zasady proporcjonalności, a także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, uznając, że art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, który nakazuje obligatoryjne ustalenie opłaty dodatkowej w wysokości 50% kwoty należnej opłaty w przypadku niedokonania jej w terminie, narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że sankcje powinny być proporcjonalne do wagi naruszenia i nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów. W niniejszej sprawie opóźnienie wynikało z błędu rachunkowego, a nie ze świadomego działania mającego na celu uszczuplenie wpływów. Sąd podkreślił, że opłata od środków spożywczych ma cechy podatku, a jej nieterminowa zapłata powinna być traktowana jak zaległość podatkowa, od której naliczane są odsetki za zwłokę, a nie obligatoryjna opłata dodatkowa bez możliwości miarkowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji administracyjnych, w szczególności opłaty dodatkowej od środków spożywczych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej opłaty od środków spożywczych, ale jego argumentacja może być stosowana do innych sankcji administracyjnych, gdzie brak możliwości miarkowania może naruszać zasadę proporcjonalności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obligatoryjne nałożenie opłaty dodatkowej w wysokości 50% kwoty należnej opłaty, przewidziane w art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, w przypadku niedokonania opłaty w terminie, jest zgodne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obligatoryjne nałożenie opłaty dodatkowej bez możliwości miarkowania, jeśli nieterminowa zapłata nie wynika z przesłanek wskazujących na nadużycie prawa lub zamiar uszczuplenia wpływów, narusza zasadę proporcjonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sankcja w postaci opłaty dodatkowej powinna być proporcjonalna do wagi naruszenia i celu jej wprowadzenia. Obligatoryjne nałożenie 50% opłaty bez uwzględnienia okoliczności faktycznych, takich jak błąd rachunkowy, jest nadmierną ingerencją, podobnie jak w przypadku sankcji VAT analizowanych przez TSUE.

Czy opłata od środków spożywczych stanowi daninę publiczną w rozumieniu art. 217 Konstytucji RP i czy stosuje się do niej przepisy Ordynacji podatkowej?

Odpowiedź sądu

Tak, opłata od środków spożywczych posiada cechy podatku w rozumieniu ustawy - Ordynacja podatkowa i stosuje się do niej odpowiednio jej przepisy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że opłata od środków spożywczych, mimo pewnych różnic w legislacji dotyczącej beneficjentów, posiada cechy publicznoprawnego, nieodpłatnego, przymusowego i bezzwrotnego świadczenia pieniężnego, co pozwala na stosowanie do niej przepisów Ordynacji podatkowej.

Czy organ podatkowy był zobowiązany do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka w celu ustalenia okoliczności nieterminowej zapłaty opłaty?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to rozstrzygnięte w sentencji, ale sąd wskazał na potrzebę uwzględnienia oceny prawnej w ponownym rozpoznaniu sprawy.

Uzasadnienie

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, który miał wykazać, że nieterminowa zapłata była wynikiem pomyłki. Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tego zarzutu w sentencji, ale jego uwzględnienie skargi sugeruje, że kwestia ta mogła mieć znaczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

u.z.p. art. 12i § 1

Ustawa o zdrowiu publicznym

Przepis nakazujący obligatoryjne ustalenie opłaty dodatkowej w wysokości 50% kwoty należnej opłaty w przypadku niedokonania jej w terminie, narusza zasadę proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja RP

Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Pomocnicze

u.z.p. art. 12g § 1

Ustawa o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 12c

Ustawa o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 12h § 2

Ustawa o zdrowiu publicznym

o.p. art. 121 § 1