I SA/Bk 32/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, potwierdzając prawidłowość decyzji organów podatkowych w zakresie opodatkowania dochodu z pochodnych instrumentów finansowych uzyskanych w 2005 roku.
Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych za rok 2005. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów podatkowych, zarzucając m.in. nierzetelne postępowanie wyjaśniające i błędne oparcie się na opinii biegłego sądowego zamiast na księgach firmy. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo zakwalifikowały wypłaconą kwotę jako przychód z pochodnych instrumentów finansowych i słusznie ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego na moment faktycznego otrzymania środków przez podatnika w 2005 roku.
Skarżący M. G. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą mu wyższe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Spór dotyczył kwalifikacji i momentu powstania obowiązku podatkowego od kwoty [...] zł uzyskanej od firmy "I. I. I. E. D. i S." Spółki jawnej z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 187 § 1 i art. 193, poprzez nierzetelne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz oparcie się na opinii biegłego zamiast na księgach firmy. Kwestionował również prawidłowość ustalenia dochodu i kwalifikację przychodu jako pochodzącego z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając argumentację organów za zasadną. Sąd potwierdził, że wypłacona kwota stanowiła przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, a obowiązek podatkowy powstał w momencie faktycznego otrzymania środków przez Skarżącego w maju 2005 roku, zgodnie z interpretacją art. 17 ust. 1b w zw. z ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT, opartą na orzecznictwie NSA. Sąd podkreślił, że organy nie miały obowiązku badania ksiąg spółki I. I., gdyż zrobił to już właściwy dla tej spółki urząd skarbowy. Sąd zwrócił uwagę na wybiórczą postawę Skarżącego, który złożył korektę zeznania za 2004 rok na podstawie tej samej informacji, a odmówił jej za 2005 rok.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Wypłacona kwota stanowi przychód podatkowy pochodzący ze zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających, a obowiązek podatkowy powstaje w momencie faktycznego otrzymania przez podatnika środków pieniężnych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji pochodnych instrumentów finansowych oraz na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym realizacja praw następuje w dacie faktycznego otrzymania płatności. W tym przypadku było to w maju 2005 roku, co skutkowało obowiązkiem rozliczenia za rok podatkowy 2005.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 17 § 1 pkt 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, co sąd interpretuje jako faktyczne otrzymanie płatności.
u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 2 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania dochodów z kapitałów pieniężnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek wykazania dochodów po zakończeniu roku podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ogólna zasada ustalania przychodów (otrzymane lub postawione do dyspozycji).
u.o.i.f. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Definicja instrumentów finansowych.
u.o.i.f. art. 5a § pkt 13
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Definicja pochodnych instrumentów finansowych.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 193
Ordynacja podatkowa
Dowód z ksiąg podatkowych.
k.c. art. 888
Kodeks cywilny
Definicja darowizny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypłacona kwota stanowi przychód z pochodnych instrumentów finansowych. Obowiązek podatkowy powstał w momencie faktycznego otrzymania środków przez podatnika w 2005 roku. Organy prawidłowo oparły się na opinii biegłego sądowego. Umowa z I. I. była umową odpłatną, a nie darowizną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 187 § 1 o.p. przez nierzetelne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 193 o.p. przez oparcie się na opinii biegłego zamiast na księgach firmy. Nieprawidłowe ustalenie dochodu w 2005 roku. Błędna kwalifikacja przychodu jako pochodzącego z art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. Dochód powinien być przypisany do lat 2003-2004, kiedy były zawierane transakcje, a nie do 2005 roku, kiedy nastąpiła wypłata.
Godne uwagi sformułowania
Realizacja, to inaczej urzeczywistnienie, wprowadzenie w życie, zastosowanie w praktyce. W kontekście tego, w ocenie Sądu, realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych następuje wówczas, gdy podmiot uzyskujący przychód z realizacji tych praw wycofuje z podmiotu dokonującego transakcji swoje przychody i gdy dochodzi do wypłaty tych środków, a zatem gdy ma miejsce faktyczne uzyskanie przychodu. Świadczy to o wybiórczej ocenie sprawy przez Skarżącego.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
sędzia
Urszula Barbara Rymarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu dochodów z pochodnych instrumentów finansowych (forex) oraz kwalifikacja prawna takich dochodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transakcji forex i interpretacji przepisów obowiązujących w 2005 roku. Orzeczenie opiera się na wcześniejszym orzecznictwie NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii podatkowych związanych z instrumentami finansowymi i momentem powstania obowiązku podatkowego, co jest interesujące dla prawników i doradców podatkowych.
“Kiedy faktycznie powstaje obowiązek podatkowy od zysków z forex? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 32/12 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2012-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-02-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Sławomir Presnarowicz Urszula Barbara Rymarska Wojciech Stachurski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 1259/12 - Wyrok NSA z 2014-04-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 80 poz 350 art. 17 ust. 1 pkt 10, art. 17 ust. 1b, art. 30b Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] grudnia 2011 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...] września 2011 r., nr [...], określającą Panu M. G. (dalej zwanemu również jako "Skarżący") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że [...] marca 2006 r do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła informacja PIT-8C o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych za 2005 r. Pana M. G., wystawiona przez firmę "I. I. E. D. i S." Spółkę jawną (powoływaną dalej jako I. I.). W informacji tej wykazano: przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych – [...]. zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł, dochód –[...] zł. Na podstawie tej informacji podatnik złożył zeznanie PIT-38 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005, w którym wykazał podatek należny w kwocie [...] zł. Następnie [...] września 2010 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła korekta informacji PIT-8C M. G. za 2005 r., sporządzona przez syndyka masy upadłości I. I., w której wykazano: przychód w kwocie – [...] zł, koszty uzyskania przychodu – [...] zł, dochód – [...] zł. Z pisma syndyka masy upadłości I. I. wynika, iż sporządzenie korekty informacji było spowodowane opinią biegłej sądowej na okoliczność ustalenia wysokości przychodu w celu sporządzenia korekty informacji PIT-8C za rok podatkowy 2004, 2005 i 2006 dla klientów, którzy zawarli umowę z I. I. W związku z powyższą informacją Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wezwał Skarżącego do złożenia korekty zeznania podatkowego PIT-38 za 2005 r. Skarżący nie złożył jednak takiej korekty. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2011 r. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł, w miejsce zadeklarowanego w zeznaniu PIT-38 w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja została jednak uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] maja 2011 r. Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji wydał decyzję bez uprzedniego wszczęcia postępowania podatkowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, poprzedzonym wszczęciem postępowania podatkowego, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wydał [...] września 2011 r. decyzję, w której określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł. Po rozpatrzeniu sprawy w drugiej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Zdaniem organu odwoławczego, przychód Skarżącego w wysokości [...] zł jest przychodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie u.p.d.o.f.). Organ nie zgodził się przy tym z zarzutami odwołania, dotyczącymi naruszenia art. 191 i art. 193 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "o.p."), poprzez oparcie oceny na niektórych materiałach niemających bezpośredniego związku ze sprawą (opinia biegłej sądowej) i pominięcie ksiąg firmy I. I. Organ podkreślił, że wpłaty i wypłaty środków pieniężnych dokonanych przez M. G. ustalono na podstawie opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w W. z zakresu rachunkowości oraz organizacji i zarządzania przedsiębiorstwem. Powyższą opinię opracowano na podstawie ksiąg handlowych upadłej firmy I. I., wyciągów bankowych z B. B. S.A., wyciągów bankowych z B. W. S.A., potwierdzeń zawarcia i rozliczenia transakcji pomiędzy B. B. S.A. a upadłą spółką, zapisów na poszczególnych kontach rozrachunkowych obrazujących transakcje zawierane pomiędzy upadłą spółką a B. B. S.A., raportu kasowego wraz z dokumentami KP i KW oraz tymczasowych pokwitowań odbioru środków finansowych wydanych przez I. I. Zatem zapisy ksiąg handlowych, wbrew twierdzeniom Skarżącego, były weryfikowane i poddawane ocenie. Ocenę dokonaną przez biegłą potwierdza również protokół z kontroli przeprowadzonej przez pracowników Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. – Ś. w spółce I. I. w upadłości w zakresie sprawdzenia prawidłowości sporządzania informacji lub korekt informacji PIT-8C za lata 2004 - 2007. Z protokołu kontroli wynika, iż wypłaty dokonane na rzecz M. G. przez w/w spółkę w 2003 r. i w 2004 r. nie przekroczyły kwoty wpłat, zaś w 2005 r. kwota wypłat przekroczyła wysokość wpłat. Korekta informacji PIT-8C za 2005 r. jest zgodna z wyliczeniami dokonanymi przez biegłego sądowego. Prawidłowość oceny dokonanej przez biegłą potwierdza również Skarżący, który na podstawie korekty PIT 8C złożył korektę zeznania podatkowego PIT-38 za 2004 r. i otrzymał za ten rok zwrot nadpłaty podatku. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie został też naruszony przepis art. 187 o.p., gdyż organ I instancji zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. W złożonej do Sądu skardze Pan M. G. wniósł o uchylenie wymienionej wyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. i umorzenie postępowania, a także o zwrot kosztów sądowych poniesionych w sprawie. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 187 § 1 o.p., przez to, że organ nie zebrał i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału dowodowego; - art. 193 o.p., przez to, że organ uznaje za poprawną korektę informacji PIT-8C za 2005 r. chociaż ta nie była sporządzona w oparciu o księgi podatkowe I. I.; - art. 30b ust 2 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez nieprawidłowe ustalenie dochodu w 2005 roku; - art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie, że Skarżący uzyskał w 2005 roku dochód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że od początku domagał się od organów skarbowych zweryfikowania informacji zawartej w korekcie PIT-8C, poprzez sprawdzenie, w jakich okresach rozliczeniowych (latach) wykonawca umowy osiągnął przypisywane przez Syndyka do 2005 roku przychody oraz jakie wykonawca poniósł koszty i kiedy. Zdaniem Skarżącego, niewiarygodne jest stwierdzenie organu podatkowego, że biegła, sporządzając opinię, opierała się na księgach upadłej spółki I. I. Jego zdaniem, to nie biegła powinna opierać się na księgach Upadłego, lecz płatnik, do którego obowiązków należało sporządzenie ewentualnych korekt. Organ skarbowy nie może opierać się na ustaleniach biegłych sądowych czy nawet biegłych skarbowych co do istnienia, kompletności i poprawności ksiąg handlowych (podatkowych). Skarżący podniósł, że organ I instancji nierzetelnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie poprawności sporządzenia korekty informacji na druku PIT-8 C za 2005 rok. Organ podatkowy nie uchylił ksiąg Upadłego za rok 2005, stąd niezrozumiałe jest, jak można na podstawie tych samych ksiąg raz wykazywać dochód za lata 2003, 2004 i 2005, a następnie w korektach cały dochód przypisać do roku 2005. Jednym z kluczowych argumentów przemawiającym za nierzetelnością postępowania wyjaśniającego w sprawie dochodu w 2005 r. jest okoliczność, iż biegła sądowa w swojej opinii stwierdza, że dochód narastająco w 2005 wyniósł [...] zł. Skarżący nie zgadza się z utożsamianiem przez organ momentu wypłaty tej kwoty na jego rzecz z momentem uzyskania dochodu ze źródła, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.do.f., ani z koniecznością zapłaty podatku od dochodu ustalonego w rachunku narastającym za trzy lata. W ocenie Skarżącego, w tej sprawie występuje dużo niejasności, co do ksiąg podatkowych, w szczególności kwestionuje on, że "te same księgi są bezużyteczne dla Syndyka, a za kilka lat dają "solidną" podstawę do przypisania dochodów". Reasumując Skarżący podniósł, że "firma I. I. od początku nie miała zamiaru realizować umowy o zarządzanie zawartej ze Skarżącym. Dokonana wypłata kwoty powierzonej [...] zł i rzekomych zysków na transakcjach była w istocie zwrotem wpłaconej kwoty i darowizną kwoty [...] zł. Drugi Urząd Skarbowy w B. nierzetelnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie poprawności korekty informacji sporządzonej przez Syndyka za 2005 rok. Syndyk nie miał prawa opierać się na ustaleniach biegłej sądowej w sytuacji, gdy były księgi handlowe (księgi podatkowe) Upadłego, a treść korekty odbiegała od pierwotnej informacji. Syndyk pominął księgi podatkowe I. I. bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Sporządzenie korekty w oparciu o ustalenie biegłej sądowej, zamiast w oparciu o księgi podatkowe jest nieprawomocne". Wskazał też, że organy skarbowe obu szczebli przez wiele lat próbowały zmusić go do złożenia korekty deklaracji podatkowej za 2005 rok wiedząc, że Syndyk utożsamia datę wypłaty z datą uzyskania dochodu, podczas gdy zgromadzone w aktach postępowania materiały dowodzą, że cały dochód z tego źródła nie mógł powstać w 2005 r. i całości kosztów nie poniesiono w 2005 r. Jego zdaniem, nie ma ani jednego dowodu na to, że przypisywany mu dochód powstał w wyniku transakcji instrumentami finansowymi, ani też że miało to miejsce w 2005 roku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy pełnomocnik Skarżącego podniósł, że przez część okresu obowiązywania umowy z I. I., tj. w roku 2003, dochody z pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających nie były opodatkowane. Ponieważ Zleceniobiorca przez cały okres obowiązywania umowy nie dokonywał na rzecz Skarżącego żadnych innych wypłat, to doszło do opodatkowania w 2005 r. dochodów uzyskanych przez Skarżącego w 2003r., które w tym czasie były zwolnione z opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną to, że [...] lipca 2003 r. Skarżący zawarł z I. I. umowę, na mocy której zobowiązał się on do wpłaty kwoty [...] zł depozytu, zaś I. I. zobowiązała się do zawierania i wykonywania umów w zakresie transakcji forex w imieniu i na rachunek Skarżącego, albo w imieniu własnym, lecz na rachunek Skarżącego (art. 2 umowy). Na mocy wskazanej umowy I. I. zobowiązała się przesyłać Skarżącemu raporty miesięczne sporządzane na podstawie salda zbiorczego konta rozliczeniowego wyliczanego na ostatni dzień bankowy każdego miesiąca kalendarzowego odpowiednio do udziału kwoty depozytu Skarżącego w tym koncie i przeprowadzonych transakcjach. Strony umowy ustaliły wynagrodzenie za usługę świadczoną przez I. I. (art. 6 umowy) oraz warunki wypłaty skarżącemu kwoty depozytu lub kwoty rozliczeniowej, uwzględniającej zysk lub stratę. Nie budzi też wątpliwości Sądu ustalenie organów skarbowych, że Skarżący wpłacił na wskazane w umowie konto kwotę [...] zł, zaś [...] maja 2005 r. otrzymał kwotę [...] zł, w tym [...] zł tytułem zwrotu depozytu i kwotę [...] zł jako zrealizowany zysk. Powyższe wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego – nie tylko z korekty deklaracji PIT-8C, sporządzonej przez syndyka upadłej spółki I. I., ale także z wyjaśnień Skarżącego, w tym, z przedłożonej przez niego korespondencji mailowej z firmą I. I. Całkowicie bezzasadny jest w tym zakresie zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy podatkowe art. 193 o.p. Organy przyjęły dane wskazane w korekcie informacji, która została sporządzona przez syndyka na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości oraz organizacji i zarządzania przedsiębiorstwem. Opinia ta została opracowana na podstawie ksiąg handlowych upadłej spółki I. I., wyciągów bankowych z B. B. S.A., wyciągów bankowych z B. W. S.A., potwierdzeń zawarcia i rozliczenia transakcji pomiędzy B. B. S.A. a upadłą spółką, zapisów na poszczególnych kontach rozrachunkowych obrazujących transakcje zawierane pomiędzy upadłą spółką a B. B. S.A., raportu kasowego wraz z dokumentami KP i KW oraz tymczasowych pokwitowań odbioru środków finansowych wydanych przez I. I. W ocenie Sądu nie było potrzeby, ani też prawnej możliwości, aby w postępowaniu prowadzonym wobec Skarżącego organ podatkowy badał księgi handlowe spółki I. I. Badanie tych ksiąg przeprowadził właściwy dla tej spółki Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego W. – Ś. i choć wynik tego badania powiela ustalenia biegłego sądowego, to jednak sama ta okoliczność nie podważa jego prawidłowości. Na tle niebudzącej wątpliwości Sądu okoliczności faktycznej, iż w 2005 roku Skarżący uzyskał z firmy I. I. wypłatę środków pieniężnych, zasadniczą kwestią sporną było ustalenie, jak należy kwalifikować wypłaconą Skarżącemu kwotę [...] zł, a także, w którym momencie powstał z tego tytułu obowiązek podatkowy. Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo uznały, że wypłacona Skarżącemu kwota [...] zł stanowi przychód podatkowy pochodzący ze zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. Za pochodne instrumenty finansowe ustawodawca uznaje bowiem instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f.). Zgodnie zaś z obowiązującym w 2005 roku, brzmieniem tego przepisu, instrumentami finansowymi są m.in. opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 1 umowy zawartej pomiędzy Skarżącym a firmą I. I., transakcje forex to dokonywanie rozliczeń w złotych polskich walut obcych notowanych na rynku walutowym bez nabywania, zbywania lub dostarczania takich walut oraz bez ustalania płatności w takich walutach. Instrumentem bazowym transakcji forex jest więc waluta. Uzyskany przez Skarżącego przychód jest zaś przychodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Trzeba zauważyć, że taka kwalifikacja uzyskanego przez Skarżącego przychodu nie była przez niego kwestionowana, bowiem składając deklarację podatkową PIT-38 za rok 2005 Skarżący wykazał w niej przychód zakwalifikowany do opodatkowania na podstawie art. 30b u.p.d.o.f. (k. 3 akt administracyjnych). Podobnie zachował się Skarżący składając korektę deklaracji PIT-38 za rok 2004. Organy prawidłowo przyjęły, że uzyskany przez Skarżącego przychód nie może zostać zakwalifikowany na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. jako odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania. Przeczy temu treść umowy z I. I., Skarżący zaś nie przedstawił dowodów, które pozwalałyby na dokonanie takiej kwalifikacji uzyskanego przez niego przychodu. Słusznie też organy uznały, że uzyskany przez Skarżącego przychód w żaden sposób nie może zostać zakwalifikowany jako darowizna. Wypłacona mu kwota została przewidziana zawartą przez Skarżącego i I. I. umową o "świadczenie usług pośrednictwa finansowego". I. I. zobowiązał się do zawierania i wykonywania na rzecz Skarżącego transakcji na jego rachunek i do wypłaty, na jego żądanie, depozytu lub kwoty rozliczeniowej uwzględniającej zysk lub stratę. Zawarta umowa nie zawiera zatem zobowiązania do bezpłatnego świadczenia kosztem swego majątku, o jakim mowa w art. 888 Kodeksu cywilnego. Jest to umowa dwustronnie zobowiązująca, na mocy której jedna ze stron zobowiązuje się do świadczenia usługi, druga zaś do zapłaty za tą usługę. Z treści art. 17 ust. 1b w zw. z ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. wynika, że przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Ustawa nie wskazuje, co oznacza sformułowanie "realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych" i kiedy dochodzi do realizacji tych praw. Kwestię tą rozstrzygał jednak Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II FSK 21/11), orzekając na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdził, że przychód podatkowy z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych powstaje w dacie faktycznego otrzymania przez uprawnionego płatności. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości ten pogląd podziela. Realizacja, to inaczej urzeczywistnienie, wprowadzenie w życie, zastosowanie w praktyce. W słownikach termin ten jest tłumaczony również jako spieniężenie (E. Sobol, Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003, s. 940). W kontekście tego, w ocenie Sądu, realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych następuje wówczas, gdy podmiot uzyskujący przychód z realizacji tych praw wycofuje z podmiotu dokonującego transakcji swoje przychody i gdy dochodzi do wypłaty tych środków, a zatem gdy ma miejsce faktyczne uzyskanie przychodu. W niniejszej sprawie wypłata środków mogła nastąpić, zgodnie z umową, dopiero na żądanie klienta. Skarżący, jak sam przyznał, żądanie takie wystosował w 2005 r., i w tym roku żądaną kwotę otrzymał. Prawidłowa jest zatem wykładnia przepisu dokonana przez organ podatkowy, polegająca na uznaniu, że przychód powstał w momencie wypłaty Skarżącemu środków pieniężnych, a zatem w maju 2005 r. Zgodnie z art. 30b ust. 6 u.p.d.o.f., Skarżący zobowiązany był wykazać te dochody po zakończeniu roku podatkowego, a zatem w rozliczeniu za rok 2005. Choć umowa, na podstawie której Skarżący uzyskał przychód, była realizowana od 2003 r., a powołany przepis art. 17 ust. 1b u.p.d.o.f. wszedł w życie 1 stycznia 2004 r., to zdaniem Sądu ma on w tej sprawie zastosowanie. Jak już bowiem stwierdzono, przychód podlegający opodatkowaniu Skarżący osiągnął dopiero w 2005 r. Nawet gdyby przyjąć, że dla określenia chwili osiągnięcia przychodu należałoby stosować zasadę ogólną z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., w myśl której przychodami w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne, to i tak w przypadku Skarżącego przychód powstał w roku 2005, a nie w latach 2003-2004. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika bowiem jednoznacznie, że Skarżący w latach 2003-2004 nie otrzymał od I. I. żadnych pieniędzy. Nie zostały mu one również postawione do dyspozycji, bo, jak już wskazano, zapis łączącej strony umowy o świadczenie usług finansowych uzależniał oddanie do dyspozycji Skarżącego całości lub części kwoty depozytu lub kwoty rozliczeniowej od złożenia stosownego żądania przez Klienta (Skarżącego). Żądanie takie, co sam Skarżący przyznaje, zostało przez niego złożone dopiero w roku 2005 i w tym roku mógł on uzyskać przychód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. W świetle powyższego skarga jest całkowicie bezzasadna. Orzekające w tej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Na marginesie można jedynie wyrazić zdziwienie, że przy rozliczeniu podatku za 2004 r. Skarżący na podstawie informacji syndyka masy upadłości I. I. złożył korektę swego zeznania podatkowego PIT-38, otrzymując z tego tytułu zwrot nadpłaconego podatku, zaś w odniesieniu do rozliczenia podatku za 2005 r. odmówił takiej korekty. Świadczy to o wybiórczej ocenie sprawy przez Skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI