I SA/Bk 316/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora ARiMR dotyczącą przyznania płatności ONW na 2019 r., nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni sądu co do oceny niezgodności.
Rolnik zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności ONW na 2019 r. z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie zgłaszania zdarzeń dotyczących bydła (BW 4.1) i utrzymania cieląt (DBS 11.16.1). Sąd administracyjny uchylił poprzednie decyzje, wskazując na błędy proceduralne i konieczność ponownego zebrania dowodów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, sąd uchylił kolejną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał wystarczająco, dlaczego nie zastosował obniżonej kary administracyjnej (1%) za stwierdzone uchybienia.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika W.D. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży z dnia 22 czerwca 2023 r., która przyznała płatności ONW na 2019 r. w pomniejszonej wysokości. Pierwotnie rolnik ubiegał się o pełne płatności, jednak kontrole wykazały nieprawidłowości w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, dotyczące nieterminowego zgłaszania zdarzeń dotyczących bydła (BW 4.1) oraz utrzymania cieląt (DBS 11.16.1). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpatrując sprawę po raz pierwszy, uchylił wcześniejsze decyzje organów ARiMR, wskazując na zaniechanie dopuszczenia przez organy wnioskowanych przez rolnika dowodów, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Sąd zakwestionował również sposób przeprowadzenia kontroli oraz interpretację przepisów dotyczących nieprawidłowości DBS 11.16.1. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, które uwzględniły część zaleceń sądu i przeprowadziły dodatkowe postępowanie dowodowe, Dyrektor ARiMR wydał decyzję z 22 czerwca 2023 r. Sąd administracyjny, rozpoznając kolejną skargę, uchylił tę decyzję. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo odrzucił ustalenia dotyczące nieprawidłowości DBS 11.16.1, zgodnie z wykładnią sądu. Jednakże, w odniesieniu do nieprawidłowości BW 4.1 (nieterminowe zgłaszanie przemieszczeń zwierząt), sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób wyczerpujący, dlaczego nie zastosował najniższego możliwego wymiaru kary administracyjnej (1%) zamiast 3% (z uwzględnieniem powtarzalności, co dało 9%). Sąd podkreślił, że organy powinny działać w sposób budzący zaufanie, a uzasadnienie decyzji musi być wyczerpujące, zwłaszcza w sytuacji wieloletniego postępowania i wcześniejszych uchyleń decyzji. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i dokładnym wyjaśnieniem kwestii zastosowania kary administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ zaniechał dopuszczenia licznych dowodów zgłaszanych przez Skarżącego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i podważenie protokołu kontroli.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym dopuszczenia wnioskowanych dowodów, co uniemożliwiło Skarżącemu podważenie ustaleń kontroli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 91 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Podstawa do nakładania kar administracyjnych za nieprzestrzeganie zasady wzajemnej zgodności.
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 93 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Określenie obszarów objętych zasadą wzajemnej zgodności.
rozporządzenie nr 640/2014 art. 38 § 1-4
Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014
Kryteria oceny wagi niezgodności (powtarzalność, zasięg, dotkliwość, trwałość).
rozporządzenie nr 640/2014 art. 39 § 1
Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014
Zasady stosowania zmniejszeń kar administracyjnych za zaniedbanie.
rozporządzenie nr 640/2014 art. 39 § 1 akapit drugi
Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014
Możliwość zmniejszenia kary do 1% lub zwiększenia do 5%.
rozporządzenie w sprawie liczby punktów art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r.
Określenie liczby punktów przypisywanej niezgodnościom.
rozporządzenie w sprawie liczby punktów art. 5 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r.
Określenie procentowej wielkości kary administracyjnej.
ustawa o PROW art. 49
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Zasady przeprowadzania kontroli i oceny niezgodności w ramach PROW.
ustawa o płatnościach bezpośrednich art. 42 § 1-3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Dokonywanie oceny wagi stwierdzonej niezgodności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady przekonywania.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające zebranie i ocena materiału dowodowego przez organy. Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących nieprawidłowości DBS 11.16.1. Brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji w zakresie zastosowania kary administracyjnej (niezastosowanie obniżonej stawki 1%).
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazał, że powodem przypisania niezgodności DBS 11.16.1 była okoliczność tego rodzaju, że w jednym z kojców koryto było ubrudzone odchodami zwierzęcia. Organy zaniechały dopuszczenia licznych zgłaszanych przez Skarżącego dowodów na okoliczność obalenia twierdzeń zawartych w protokole kontroli. Sąd poddał w wątpliwość tezę organu, że najstarsze sztuki bydła dożyły i zmarły w tym samym 2019 r. Prawidłowa wykładnia opisu nieprawidłowości DBS 11.16 prowadzi do wniosku, że aby ją stwierdzić, kontrolujący musi ustalić, że zarówno pomieszczenia, wyposażenie jak i sprzęt - a więc wszystkie łącznie - nie są czyszczone i odkażane. Organy administracji powinny prowadzić postępowanie administracyjne w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Skład orzekający
Marcin Kojło
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
członek
Dariusz Marian Zalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar administracyjnych w systemie płatności rolnych, zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, wykładnia przepisów o wzajemnej zgodności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE i krajowych dotyczących płatności rolnych i zasady wzajemnej zgodności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i unijnych w rolnictwie oraz znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji przez organy. Pokazuje też, jak długo może trwać spór o środki finansowe.
“Rolnik walczył latami o unijne dopłaty: sąd wskazuje na błędy urzędników i niejasne kary.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 316/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2023-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Dariusz Marian Zalewski Małgorzata Anna Dziemianowicz Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 8 par. 1, art. 11, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 39 ust. 1 Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 22 czerwca 2023 r., nr 0189-2023-013652 w przedmiocie przyznania płatności ONW na 2019 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży na rzecz skarżącego W. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. W.D. (dalej również jako: Skarżący) w dniu 4 maja 2019 r. złożył za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR, Agencja) wniosek o przyznanie płatności na 2019 r., w którym ubiegał się o przyznanie dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2019 rok. W dniu 28 listopada 2019 r. w gospodarstwie W.D. została przeprowadzona kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, której wynik miał wpływ na wysokość przyznanych płatności. Protokół z czynności kontrolnych w siedzibie stada został przekazany do Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku w dniu 9 stycznia 2020 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (na skutek trzykrotnego uchylenia przez organ II instancji pierwotnie wydanych decyzji) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku w dniu 12 kwietnia 2021 r. wydał decyzję nr 0189-2021-008654, na mocy której przyznał Skarżącemu żądane płatności w pomniejszonej wysokości. Dyrektor Podlaskiego Oddziału ARiMR w Łomży decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. nr 9010-2021-001002, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Zdaniem organu, w trakcie kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego stwierdzono, że rolnik nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia, a pomieszczenia, w których są utrzymywane cielęta, wyposażenie tych pomieszczeń i sprzęt używany przy utrzymywaniu cieląt nie są czyszczone i odkażane. Organ II instancji nie znalazł podstaw do podważenia wyników kontroli na miejscu. Po przytoczeniu stosownych przepisów prawa organ wskazał, że stwierdzone w gospodarstwie Skarżącego naruszenie w zakresie SMR 7 (nieprawidłowość oznaczona kodem BW 4.1) zostało ocenione wg kryteriów: zasięg - 5 pkt, dotkliwość - 3 pkt, trwałość 5 pkt (suma: 13 pkt), a naruszenie w zakresie SMR 11 (nieprawidłowość oznaczona kodem DBS 11.16.1): zasięg - 3 pkt, dotkliwość - 3 pkt, trwałość - 1 pkt (suma: 7 pkt). Wobec stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności (aktu prawnego, normy), stwierdzonej niezgodności przypisano liczbę punktów przypisaną naruszeniu, któremu przypisano najwyższą liczbę punktów, tj. 13 pkt. Organ podkreślił, że naruszenie w zakresie SMR 11 nie ma wpływu na zmniejszenie płatności w 2019 r. W związku ze stwierdzeniem powtarzającej się niezgodności - naruszenie tej samej normy (BW 4.1) w 2018 r. i w 2019 r. zastosowano zmniejszenie płatności zgodnie z algorytmem powtarzalności, tj. 3 x 5% = 15%. Poszczególne płatności organy pomniejszyły stosując współczynniki korygujące oraz wyrażoną w procentach wielkość kary administracyjnej ustaloną zgodnie z załącznikiem nr 5 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743, z późn. zm., dalej jako: rozporządzenie w sprawie liczby punktów). 2. Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 428/21, uchylił decyzję Dyrektora POR ARiMR w Łomży z dnia 5 lipca 2021 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika BP ARiMR w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2021 r. Sąd wskazał, że powodem przypisania niezgodności DBS 11.16.1 (ocenionej: zasięg 3 pkt; dotkliwość 3 pkt i trwałość 1 pkt) była okoliczność tego rodzaju, że w jednym z kojców koryto było ubrudzone odchodami zwierzęcia. Zdaniem Sądu organy zaniechały dopuszczenia licznych zgłaszanych przez Skarżącego dowodów na okoliczność obalenia twierdzeń zawartych w protokole kontroli w zakresie tego, czy w gospodarstwie beneficjenta pomieszczenia, w których są utrzymywane cielęta, wyposażenie tych pomieszczeń i sprzęt używany przy utrzymywaniu cieląt nie są czyszczone i odkażane. Skarżący nieskutecznie domagał się dopuszczenia m.in. dowodu z zeznań i oświadczeń różnych osób (zwłaszcza M.K.) oraz zobowiązania Powiatowego Lekarza Weterynarii do przedstawienia będących w jego posiadaniu dokumentów, fotografii, innych środków dowodowych potwierdzających wystąpienie w trakcie kontroli nieprawidłowości. Brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów uniemożliwił Skarżącemu dokonania próby podważenia protokołu kontroli, a w konsekwencji nie było możliwe prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu przedmiotem wnioskowanych dowodów niewątpliwie jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, albowiem Skarżący przy ich pomocy zmierza do ustalenia, czy stwierdzona nieprawidłowość DBS 11.16.1 miała rzeczywiście miejsce. W ocenie Sądu trafny okazał się również zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych w odniesieniu do stwierdzonej nieprawidłowości BW 4.1, zwłaszcza w zakresie nieprzeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Agencji od roku 2003. Skarżący domagał się przeprowadzenia tego dowodu na okoliczność nieodnotowywania przez Agencję wszystkich zgłaszanych zdarzeń odnoszących się do sztuk znajdujących się w posiadaniu Skarżącego, braku uaktualniania zdarzeń, braku możliwości wystąpienia zdarzenia z udziałem niektórych sztuk bydła w 2018 i 2019 r., a także dotyczących wszystkich sztuk bydła Skarżącego – na okoliczność jednolitego wpisu w systemie urodzeń, nieadekwatność danych, brak uaktualniania zdarzeń oraz braku możliwości wystąpienia zdarzenia z udziałem wskazywanego bydła, zarówno w 2018 jak i 2019 r. (zob. wniosek o przeprowadzenie dowodu, karta 841 akt administracyjnych). Sąd zgodził się ze Skarżącym, że nieprzeprowadzenie tych i innych dowodów uniemożliwiło Skarżącemu podważenie ustaleń kontroli na miejscu, a organowi wydającemu decyzję ustalenie rzeczywistego stanu inwentarza. W tym kontekście Sąd poddał w wątpliwość tezę organu, że najstarsze sztuki (wszystkie miałyby w 2019 r. ponad lub około 20 lat) z numerami kolczyków: DE[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], PL[...], dożyły i zmarły w tym samym 2019 r. Wątpliwości Sądu wzbudziła ponadto przez Skarżącego na rozprawie przed Sądem okoliczność, jak w praktyce możliwe było rzetelne sprawdzenie stada Skarżącego liczącego ponad 300 sztuk zwierząt (zwłaszcza pod kątem prawidłowego okolczykowania), a także obszernej dokumentacji, przez jednego kontrolującego, w czasie kontroli trwającej ok. 3 godzin. Dlatego też zdaniem Sądu prawidłowość przeprowadzenia kontroli przez inspekcję weterynaryjną i w efekcie jej ewentualnie nieuwzględnienie przez Agencje przy wydawaniu decyzji byłaby możliwa dopiero po przesłuchaniu wskazywanych przez Skarżącego świadków – Z.C., K.D. oraz Ł.D., o co również nieskutecznie wnosił Skarżący w toku postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił także, że Skarżący skutecznie wzruszył domniemanie prawidłowości dokumentu urzędowego. Dowodzi temu chociażby podnoszona w skardze okoliczność, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę wskazał, iż odnośnie sztuki bydła o numerze PL[...] i PL[...] dał wiary przedstawionym przez skarżącego oświadczeniom i dokumentom, które wskazują na to, że każda ww. sztuka nie powinna być uznana za sztukę, do której stwierdzono nieprawidłowość BW 4.1. Również w zakresie sztuki bydła o numerze PL[...] organ w decyzji nr 0189-2020-023142 z dnia 29 grudnia 2020 r. uwzględnił przedstawione przez Skarżącego oświadczenia i dokumenty, które wskazują na to, że ww. sztuka na dzień kontroli w dniu 28 listopada 2019 r. była w gospodarstwie i nie powinna być odnotowana w protokole z czynności kontrolnych jako sztuka nie stwierdzona w stadzie. Sąd dodał, że już w decyzji z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ nie dał wiary przedstawionym dokumentom i oświadczeniom – co, jak zasadnie podnosi Skarżący, podważa jego zaufanie do organu, a zatem art. 8 k.p.a. Sąd przyznał ponadto rację Skarżącemu, iż prawidłowa wykładnia opisu nieprawidłowości DBS 11.16 prowadzi do wniosku, że, aby ją stwierdzić, kontrolujący musi ustalić, że zarówno pomieszczenia, wyposażenie jak i sprzęt - a więc wszystkie łącznie - nie są czyszczone i odkażane. Przekonuje o tym użyty w opisie tej niezgodności spójnik "oraz", a nie "lub", używany do opisu innych niezgodności w zakresie dobrostanu zwierząt. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do łącznego spełnienia w sposób kumulatywny wszystkich przesłanek do stwierdzenia nieprawidłowości DBS 11.16. Świadczy o tym zwłaszcza brak nieprawidłowości w zakresie wymogów wzajemnej zgodności - dobrostan zwierząt (DBS 11.4.1, DBS 11.11.1, DBS 11.17.1, DBS 11.25.1, DBS 11.28.1). W ocenie Sądu zasadna jest też argumentacja Skarżącego odnosząca się do niewystarczającego i nienależytego poinformowania go o przysługującym mu prawie do złożenia zastrzeżeń do raportu kontroli. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd nakazał organowi uwzględnić ocenę prawną, wskazania co do dalszego postępowania, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego (uwzględnienia wniosków dowodowych), a także rozważyć pominięcie niektórych ustaleń zawartych w przeprowadzonej kontroli na miejscu i w konsekwencji przeanalizować możliwość odstąpienia od pomniejszenia przyznanych Skarżącemu płatności. 3. Po zwrocie akt z prawomocnym wyrokiem, Kierownik BP ARiMR wystąpił do Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. o przekazanie dokumentów, fotografii i innych środków dowodowych potwierdzających wystąpienie w trakcie kontroli stwierdzonych nieprawidłowości oraz o odniesienie się do zarzutów dotyczących kontroli na miejscu. Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. poinformował, że kontrole, o których producent jest informowany nie są dokumentowane zdjęciami, a protokoły w wersji papierowej i elektronicznej zostały przekazane do Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku. Odrębnym pismem Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. w odniósł się do wskazanych przez WSA w Białymstoku zarzutów. W dniu 9 lutego 2022 r. Kierownik BP ARiMR postanowił o dopuszczeniu do akt sprawy dokumentów złożonych przez Skarżącego w postaci spisu stanu bydła w 2016 i 2017 roku. W dniu 25 maja 2022 r. Kierownik BP ARiMR przeprowadził dowód z przesłuchania w charakterze świadków M.M, I.D. i M.K.. Po rozpatrzeniu sprawy w dniu 26 października 2022 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję, na mocy której przyznał Skarżącemu płatności ONW na 2019 r. w pomniejszonej wysokości. Odwołanie Skarżącego uwzględnił organ II instancji i uchylił zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 4. Po uzyskaniu wyjaśnień Powiatowego Lekarza Weterynarii, przesłuchaniu w charakterze świadka K.D., organ I instancji decyzją z dnia 1 marca 2023 r. nr 0189-2023-012002 przyznał Skarżącemu płatności ONW na 2019 r. w pomniejszonej wysokości. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 0189-2023-013652, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł merytorycznie przyznając Skarżącemu płatności ONW na 2019 r. w innej – wyższej wysokości względem decyzji pierwszoinstancyjnej (po zastosowaniu odpowiednich zmniejszeń z uwagi na nieprzestrzeganie norm i wymogów). Mając na uwadze wykładnię dokonaną przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 27 października 2021 r. - organ odwoławczy odrzucił ustalenia zawarte w protokole z czynności kontrolnych w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości DBS 11.16 (pomieszczenia, w których są utrzymywane cielęta, wyposażenie tych pomieszczeń i sprzęt używany przy utrzymywaniu cieląt nie są czyszczone i odkażane). Organ odwoławczy wskazał następnie, iż zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków nie potwierdziły zarzutów względem prawidłowości przeprowadzanej przez inspekcję weterynaryjną kontroli w zakresie nieprawidłowości BW4. Powołany przez Skarżącego świadek Pan K.D. (syn) zeznał, że nie był obecny podczas kontroli w dniu 28 listopada 2019 r. i nie wie kto w niej uczestniczył. Pan K.D. wyjaśnił, że Pan Ł.D. nie pracuje przy zwierzętach. W toku postępowania przesłuchana została Pani M.K., która również wyjaśniła, że nie uczestniczyła w czynnościach kontrolnych. I.D. (małżonka) zeznała, że zajmuje się zgłaszaniem przemieszczeń zwierząt na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącego, który przekazuje informacje niezbędne do zarejestrowania zwierzęcia w Agencji. Pani I.D. potwierdziła znajomość ustawowych terminów na zgłaszanie przemieszczeń zwierząt a, odnosząc się do pytania skąd mogła wynikać nieterminowość w zgłoszeniach zeznała, że "zdarzało się że zgubił się paszport, który jest niezbędny do zgłoszenia padnięcia. Dostawaliśmy wtedy wezwanie z ARiMR i dopiero wtedy zgłaszaliśmy. Zdarzało się że zgubił się druk przemieszczenia z podpisem obydwu stron kupna i sprzedaży. Starałam się wtedy uzyskać drugi druk i wtedy mogła wyniknąć nieterminowość". Niemniej jednak z uwagi na fakt, iż Sąd zarzucił organom ARiMR nieuwzględnienia wniosków dowodowych w odniesieniu do stwierdzonej nieprawidłowości BW 4.1, zwłaszcza w zakresie nieprzeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Agencji od roku 2003 (Skarżący domagał się przeprowadzenia tego dowodu) i mając na uwadze brak możliwości przeprowadzenia dowodu (zaleconego przez Sąd) z dokumentów z lat 2003-2010, które zostały poddane brakowaniu – organ odwoławczy postanowił zmniejszyć do minimalnej karę administracyjną z tytułu stwierdzonej nieprawidłowości BW 4.1 ograniczając się do nieprawidłowości stwierdzonych na podstawie uchybień nieterminowego zgłaszania przemieszczeń zwierząt powstałych i przedłożonych przez skarżącego w 2019 roku. Odnosząc się do złożonych w toku postępowania dowodów z dokumentów handlowych stosowanych przy przewozie padłych zwierząt, organ uznał, że nie stanowią dowodu na okoliczność terminowego zgłaszania do ARiMR przemieszczeń zwierząt przez Skarżącego. Fakt zaniedbań w nieterminowym zgłaszaniu przemieszczeń bydła potwierdziła żona Skarżącego, która dokonuje na polecenie męża zgłoszeń do Agencji. Organ II instancji ustalił brak przestrzegania w 2019 roku wymogów w zakresie wzajemnej zgodności - stwierdzono niezgodność z wymogami wynikającymi z SMR nr 7, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013, tj. naruszenie BW 4.1 oznaczające, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. W tabeli nr 1 organ przedstawił 10 takich przypadków. Następnie organ wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie liczby punktów, liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, w tym niezgodności celowej, w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin - w zakresie SMR nr 4 - 10 jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Organ dokonał następującej oceny wagi, zgodnie z tabelą IV załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia: zasięg - 3 pkt ograniczony do gospodarstwa; dotkliwość - 1 pkt niezgodność dotyczy do 30% zwierząt w stadzie; trwałość - 3 pkt niezgodność odwracalna. W świetle § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie liczby punktów wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Stwierdzone w siedzibie Skarżącego naruszenie organ odwoławczy ocenił wg kryteriów: zasięg - 3 pkt, dotkliwość - 1 pkt, trwałość - 3 pkt (suma: 7 pkt), zatem wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności wynosi 3%. W związku ze stwierdzeniem powtarzającej się niezgodności - naruszenie tej samej normy BW 4 w roku 2018 i w roku 2019 zastosowano zmniejszenie płatności zgodnie z algorytmem powtarzalności 3x3% = 9%. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 39 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 w zw. z art. 38 ust. 1-4 rozporządzenia 640/2014 w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie liczby punktów poprzez niezastosowanie zmniejszenia do 1 % w związku z oceną ważności niezgodności biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 38 ust 1-4 rozporządzenia 640/2014, organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonał oceny stwierdzonej niezgodności z wymogami wynikającymi z SMR nr 7 w oparciu o kryteria ustanowione w art. 38 ust. 1-4 rozporządzenia 640/2014 tj. powtarzalności, zasięgu dotkliwości i trwałości i wytyczne zawarte w załączniku 2 do rozporządzenia w sprawie liczby punktów. 5. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do tut. Sądu, w której zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, które niewątpliwie miały wpływ na treść wydanej decyzji, tj.: 1) art 7, art 8, art. 77 § 1 i art 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokładnego wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności: a) stwierdzeniem nieprawidłowości [BW 4.1] dotyczącej sztuki bydła o numerze kolczyka PL[...], gdy tymczasem m.in. już w decyzji organu I instancji z dnia 29.12.2020 r. (nr 0189-2020-023142) organ uznał, że powyższa sztuka została zgłoszona prawidłowo w terminie 7 dni i nie powinna podlegać sankcjom, albowiem zdarzenie dotyczące bydła o numerze kolczyka PL[...] miało miejsce w dniu 2019-03-12 (co potwierdza wpis daty upadku bydła w dokumencie handlowym stosowanym przy przewozie, wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi lub produktów pochodnych z dnia 2019-03-12), zaś data wpływu zgłoszenia tego zdarzenia do Organu to 2019-03-19, a zatem odwołujący się zgłosił fakt śmierci zwierzęcia w przewidzianym terminie 7 dni od dnia jej wystąpienia, albowiem uczynił to ostatniego – siódmego dnia; b) przyczyn powołania w uzasadnieniu decyzji sztuki bydła o numerze kolczyka PL[...], która nie była przez Organ uprzednio powoływana, w szczególności nie występuje w decyzji z dnia 10.02.2020 r. wydanej jako pierwsza w niniejszej sprawie; 2) art 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wskazania w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ orzekający na podstawie oceny ważności niezgodności nie zastosował zmniejszenia obniżonego z 3% do 1% łącznej kwoty wynikającej z płatności; Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść wydanej decyzji, tj.: art 39 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w zw. z art 38 ust 1-4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743, z późn. zm.), poprzez niezastosowanie zmniejszenia do 1% w związku z oceną ważności niezgodności, dokonanej przez właściwy organ kontrolny, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 38 ust. 1-4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu z dnia 22 czerwca 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrolą sądową objęta została decyzja Dyrektora POR ARiMR z dnia 22 czerwca 2023 r. uchylająca decyzję organu I instancji i orzekająca co do istoty o przyznaniu Skarżącemu płatności ONW na 2019 r. Rozstrzygnięcie to wydane zostało na skutek wyroku tut. Sądu I SA/Bk 428/21, eliminującego z obrotu prawnego pierwotne decyzje organów ARiMR z 2021 r. W sprawie tej, od momentu złożenia przez Skarżącego wniosku o płatności wydanych zostało kilka decyzji w pierwszej instancji, które były kasowane przez organ odwoławczy, bądź – jak już zaznaczono – uchylone przez sąd administracyjny jako niezgodne z prawem. Źródłem sporu stały się od początku ustalenia, które jak dowodził Skarżący nie były oparte na wyczerpująco zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym. Przedmiotem sporu było też to, czy kontrolę na miejscu w dniu 28 listopada 2019 r. przeprowadzono u Skarżącego w sposób prawidłowy, a zatem czy oparte na niej ustalenia organu są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Po wspomnianym wyroku tut. Sądu organ I instancji poszerzył postępowanie dowodowe: przesłuchał świadków, uzyskał od skarżącego spis stanu bydła na koniec 2016 i 2017 r., próbował pozyskać dokumenty Agencji za okres od 2003 do 2010 r., o które wnioskował skarżący, przesłuchał inspektora inspekcji weterynaryjnej, odebrał pisemne wyjaśnienia od Powiatowego Lekarza Weterynarii. W decyzji z dnia 1 marca 2023 r. Kierownik BP ARiMR przyznał Skarżącemu płatności ONW na rok 2019 pomniejszone ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Nieprawidłowości skutkujące pomniejszeniem płatności stwierdzono w zakresie SMR 7 (nieprawidłowość oznaczona kodem BW 4.1 "posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi BP ARiMR w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tego zdarzenia") oraz SMR 11 (nieprawidłowość oznaczona kodem DBS 11.16.1 "pomieszczenia, w których są utrzymywane cielęta, wyposażenie tych pomieszczeń i sprzęt używany przy utrzymywaniu cieląt nie są czyszczone i odkażane"). Procentową wielkość zmniejszenia poszczególnych płatności ustalono na identycznym poziomie, jak we wcześniej wydanych decyzjach, uchylanych przez organ II instancji lub sąd. Bazując na uzupełnionym materiale dowodowym, ale też przede wszystkim na wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 27 października 2021 r. organ II instancji, rozpoznając odwołanie Skarżącego od decyzji Kierownik BP ARiMR z dnia 1 marca 2023 r. trafnie zmodyfikował decyzję wydaną w pierwszej instancji, gdyż z uwagi na jednoznaczną wykładnię dokonaną przez Sąd w zakresie nieprawidłowości DBS 11.16, należało odrzucić ustalenia w tym względzie, czego zaniechał Kierownik BP. Przypomnieć bowiem trzeba, że we wspomnianym wyroku WSA jednoznacznie wyraził pogląd na temat wykładni opisu nieprawidłowości DBS 11.16 i podkreślił, że aby ją stwierdzić, kontrolujący musi ustalić, że zarówno pomieszczenia, wyposażenie jak i sprzęt - a więc wszystkie łącznie - nie są czyszczone i odkażane. Przekonuje o tym użyty w opisie tej niezgodności spójnik "oraz", a nie "lub", używany do opisu innych niezgodności w zakresie dobrostanu zwierząt. Sąd wymownie stwierdził, że w sprawie nie doszło do łącznego spełnienia w sposób kumulatywny wszystkich przesłanek do stwierdzenia nieprawidłowości DBS 11.16. Do oceny pozostały zatem jedynie nieprawidłowości BW 4.1, które niewątpliwie wystąpiły. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że opisane w decyzji dowody te, a zwłaszcza zeznania świadków nie potwierdziły zarzutów dotyczących nieprawidłowości przeprowadzanej przez inspekcję weterynaryjną kontroli w zakresie tej nieprawidłowości. Niemniej organ odwoławczy ograniczył rozpatrywanie tych nieprawidłowości do uchybień związanych z nieterminowym zgłaszaniem przemieszczeń zwierząt – powstałych i przedstawionych przez Skarżącego w 2019 r. W tabeli ba str. 13 decyzji wymieniono 10 takich przypadków. Organ odwoławczy postanowił zmniejszyć do minimalnej karę administracyjną z tytułu stwierdzonej nieprawidłowości BW 4.1 (mając na uwadze w szczególności brak możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów z lat 2003-2010). Zasady dotyczące wzajemnej zgodności regulują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013". Zgodnie z art. 91 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013, w przypadku gdy beneficjent, o którym mowa w art. 92, nie przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, ustanowionych w art. 93, nakłada się na niego karę administracyjną. Karę administracyjną, o której mowa w ust. 1, stosuje się jedynie w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać danemu beneficjentowi; oraz w przypadku gdy spełniony jest jeden z następujących warunków dodatkowych, lub obydwa: a) niezgodność związana jest z działalnością rolniczą beneficjenta; b) dotyczy ona obszaru gospodarstwa rolnego beneficjenta. Zgodnie z art. 92 akapit pierwszy omawianego aktu prawnego, art. 91 stosuje się do beneficjentów otrzymujących płatności bezpośrednie na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, płatności na podstawie art. 46 i 47 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz roczne premie na podstawie art. 21 ust. 1 lit. a) i b), art. 28 - 31, art. 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. W świetle art. 93 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, przepisy dotyczące zasady wzajemnej zgodności obejmują podstawowe wymogi w zakresie zarządzania wynikające z prawa unijnego oraz normy utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, ustanowione na poziomie krajowym i wymienione w załączniku II, i odnoszące się do następujących obszarów: a) środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej; b) zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin; c) dobrostan zwierząt. Stosownie do art. 96 ust. 3 omawianego aktu prawnego państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy beneficjent wywiązuje się z obowiązków określonych w niniejszym tytule. Zgodnie z art. 97 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1306/2013, karę administracyjną przewidzianą w art. 91 nakłada się w przypadku nieprzestrzegania zasady wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego, oraz w przypadku gdy taką niezgodność można bezpośrednio przypisać beneficjentowi, który złożył w danym roku kalendarzowym wniosek o przyznanie pomocy łub wniosek o płatność. Akapit pierwszy stosuje się odpowiednio do beneficjentów, w przypadku których stwierdzono nieprzestrzeganie zasady wzajemnej zgodności, w jakimkolwiek momencie w okresie trzech lat od dnia 1 stycznia roku następującego po roku kalendarzowym, w którym przyznano pierwszą płatność w ramach programów wsparcia w zakresie restrukturyzacji i przekształcenia, lub w jakimkolwiek momencie w ciągu jednego roku od dnia 1 stycznia roku następującego po roku kalendarzowym, w którym przyznano płatność w ramach programów wsparcia w zakresie zielonych zbiorów, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 1308/2013. Nałożenie kary administracyjnej nie ma wpływu na zgodność z prawem i prawidłowość płatności, do których się stosuje. W świetle art. 99 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013, karę administracyjną przewidzianą w art. 91 stosuje się w drodze zmniejszenia całkowitej kwoty płatności lub wykluczenia z płatności wymienionych w art. 92, które zostały lub mają zostać przyznane danemu beneficjentowi w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy, które złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowość. W celu obliczenia zmniejszeń i wykluczeń uwzględnia się dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4. W przypadku niezgodności wynikającej z zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie może przekraczać 5%, a w przypadku powtarzalności - 15%. Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 ze zm.), przypadku pomocy, której warunkiem przyznania w pełnej wysokości jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w tytule VI rozporządzenia nr 1306/2013 oraz przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia: 1) kontrole w zakresie spełniania wymogów lub norm przeprowadza Agencja oraz powiatowy lekarz weterynarii w zakresie, w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu z dnia 24 sierpnia 2022 r., Dz. U. poz. 1775) oraz przepisach wydanych na podstawie tej ustawy; 2) oceny wagi stwierdzonej niezgodności dokonuje się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu z dnia 24 sierpnia 2022 r., Dz. U. poz. 1775) oraz przepisami wydanymi na podstawie tej ustawy; 3) (uchylony); 4) karę administracyjną, o której mowa w art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, stosuje się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu z dnia 24 sierpnia 2022 r., Dz. U. poz. 1775) oraz przepisami wydanymi na podstawie tej ustawy. W świetle art. 42 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 1775 ze zm.), oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, dokonuje się w raporcie, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a w przypadku stwierdzenia celowej niezgodności, o której mowa w art. 40 rozporządzenia nr 640/2014 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014, oceny wagi tej niezgodności dokonuje się w tym raporcie odrębnie, przypisując jej odpowiednią liczbę punktów. Liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2 - 5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014 oraz w art. 39 ust. 1, 3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014. Ocena wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, dokonana w raporcie, jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w których warunkiem przyznania tej pomocy w pełnej wysokości jest spełnianie wymogów lub norm przez rolnika będącego wnioskodawcą lub beneficjentem tej pomocy. Zgodnie z § 2 pkt 2 i 3 cytowanego już rozporządzenia w sprawie liczby punktów, liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, w tym niezgodności celowej, w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin - w zakresie SMR 4 - 10 jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a w obszarze dobrostan zwierząt - w zakresie SMR 11 - 13 jest określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia. W świetle § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie liczby punktów, wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. W myśl art. 39 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L z 2014 nr 181, s. 48), bez uszczerbku dla przypadków umyślnej niezgodności, zmniejszenie stosowane zgodnie z ust. 1 w przypadku pierwszego powtórzenia tej samej niezgodności mnoży się przez trzy. W przypadku kolejnych powtórzeń przez trzy mnoży się za każdym razem zmniejszenie ustalone w przypadku wcześniejszych powtórzeń. Maksymalna wysokość zmniejszenia nie może jednak przekroczyć 15 % łącznej kwoty, o której mowa w ust. 1. Po osiągnięciu maksymalnej wysokości 15 % agencja płatnicza informuje danego beneficjenta, że w przypadku stwierdzenia tej samej niezgodności po raz kolejny, jego czyn zostanie uznany za umyślny w rozumieniu art. 40. Uwzględniając stwierdzony brak przestrzegania w 2019 roku wymogów w zakresie wzajemnej zgodności - tj. naruszenie oznaczające, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia – organ odwoławczy dokonując oceny wagi tej nieprawidłowości zgodnie z tabelą IV załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, poprzestał na minimalnych wartościach tam wskazanych, tzn. przyjmując: zasięg - 3 pkt; dotkliwość - 1 pkt; trwałość - 3 pkt. Wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności wynosi w takim przypadku 3% (vide załącznik nr 5 do rozporządzenia). W związku ze stwierdzeniem powtarzającej się niezgodności - naruszenie tej samej normy BW 4 w roku 2018 i w roku 2019, organ odwoławczy zastosował zatem zmniejszenie płatności zgodnie z algorytmem powtarzalności 3x3% = 9%. Jakkolwiek pozytywnie należy ocenić zmniejszenie do minimalnej kary administracyjnej z tytułu stwierdzonej u Skarżącego nieprawidłowości BW 4.1, tym niemniej, zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji brak jest rozważań odnoszących się do niezastosowania dalszego zmniejszenia do najmniejszego pułapu 1%. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Agencja płatnicza może jednak, na podstawie oceny ważności niezgodności, dokonanej przez właściwy organ kontrolny w poświęconej ocenie części sprawozdania z kontroli, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 38 ust. 1-4, postanowić o zmniejszeniu tego odsetka do 1 % lub o zwiększeniu go do 5 % łącznej kwoty, o której mowa w akapicie pierwszym; agencja może też nie zastosować żadnego zmniejszenia w przypadkach, w których przepisy dotyczące przedmiotowego wymogu lub normy pozostawiają możliwość odstąpienia od karania wykrytej niezgodności lub w przypadkach, w których wsparcie przyznano zgodnie z art. 17 ust. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Stosownie do art. 38 ust. 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia nr 640/2014: "Powtarzalność" niezgodności oznacza niezgodność z tym samym wymogiem lub normą, wykrytą więcej niż raz w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, o ile poinformowano beneficjenta o poprzednich przypadkach niezgodności, oraz, zależnie od okoliczności, dano mu możliwość zastosowania środków niezbędnych do usunięcia poprzedniej niezgodności. Do celów ustalania powtarzalności niezgodności, należy uwzględnić niezgodności stwierdzone zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1122/2009, a w szczególności należy uznać, że norma GAEC 3, wymieniona w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, jest równoważna wymogowi SMR 2, wymienionemu w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w wersji obowiązującej w dniu 21 grudnia 2013 r. "Zasięg" niezgodności określa się, uwzględniając w szczególności, czy ma ona daleko idące konsekwencje, czy też ograniczają się one wyłącznie do danego gospodarstwa. "Dotkliwość" niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których dotyczy dana niezgodność. "Trwałość" niezgodności zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości usunięcia tych skutków przy użyciu racjonalnych środków. Wprawdzie przepis art. 39 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 daje organom możliwość zmniejszenia odsetka kary administracyjnej z poziomu 3 % do 1 %, niemniej wobec zarzutu odwołania w tym zakresie oraz okoliczności w jakich doszło do wydania decyzji z dnia 22 czerwca 2023 r., organ powinien wyczerpująco wyjaśnić skarżącemu dlaczego nie korzysta z tego uprawnienia. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie uczynił tego prawidłowo poprzestając na wyjaśnieniu, że dokonał oceny stwierdzonej niezgodności z wymogami wynikającymi z SMR nr 7 w oparciu o kryteria ustanowione w art. 38 ust. 1-4 rozporządzenia 640/2014 i wytyczne zawarte w załączniku 2 do rozporządzenia w sprawie liczby punktów. Organy administracji powinny prowadzić postępowanie administracyjne w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wiąże się to z kwestią przeprowadzenia postępowania rzetelnie, zebrania dowodów i ich oceny, a także sporządzeniem uzasadnienia decyzji według reguł z art. 107 k.p.a. Reguły te wymuszają na organach takie uzasadnianie decyzji, aby motywy decyzji wyczerpująco i logicznie tłumaczyły rację organów i co do ustalonych faktów, ale też co do zastosowania konkretnych przepisów prawa materialnego. Podstawowe zasady zaufania i przekonywania wymagały zatem od organu wyczerpującego odniesienia się do tej kwestii. Zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie przyznania Skarżącemu płatności trwa już kilka lat i w tym okresie decyzje organu I instancji były wielokrotnie uchylane zarówno organ odwoławczy, ale też przez sąd administracyjny, ostatecznie kształtując stwierdzone niezgodności jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości oznaczonej kodem BE 4.1 i w zakresie ograniczonym aktualnie do opisanych w decyzji 10 sztuk bydła, gdzie w większości przypadków liczba dni przekroczenia na zgłoszenie zdarzenia przemieszczenia zwierząt była nieduża. Uwzględnić też trzeba, że nie wszystkie dowody były możliwe do przeprowadzenia z uwagi na ich brakowanie. Chodzi tu o dokumenty Agencji z lat 2003-2010, których dopuszczenia jako dowodu domagał się Skarżący na okoliczność nieodnotowywania przez Agencję wszystkich zgłaszanych zdarzeń odnoszących się do sztuk znajdujących się w posiadaniu Skarżącego, braku uaktualniania zdarzeń, braku możliwości wystąpienia zdarzenia z udziałem niektórych sztuk bydła w 2018 i 2019 r., a także dotyczących wszystkich sztuk bydła Skarżącego – na okoliczność jednolitego wpisu w systemie urodzeń, nieadekwatności danych, braku uaktualniania zdarzeń oraz braku możliwości wystąpienia zdarzenia z udziałem wskazywanego bydła, zarówno w 2018 jak i 2019 r. Nie bez znaczenia powinna też pozostać ocena wyrażona w prawomocnym wyroku tut. Sądu, którym organu i skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany, uznająca za zasadną argumentację Skarżącego odnoszącą się do niewystarczającego i nienależytego poinformowania go o przysługującym mu prawie do złożenia zastrzeżeń do raportu kontroli. Zasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wskazania w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ orzekający na podstawie oceny ważności niezgodności nie zastosował zmniejszenia obniżonego z 3% do 1% łącznej kwoty wynikającej z płatności. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy rozważy zasygnalizowane, istotne dla Skarżącego zagadnienie zastosowania art. 39 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 również przez pryzmat okoliczności rozpatrywanego przypadku i mając na względzie fundamentalne założenia, które skłoniły prawodawcę unijnego do przyjęcia tego rozporządzenia, w szczególności ustanowienia kar administracyjnych z uwzględnieniem nie tylko ich odstraszającego charakteru ale też zasady proporcjonalności. W motywie 35 preambuły podkreślono m.in., że: "W odniesieniu do niezgodności z obowiązkami przestrzegania zasady wzajemnej zgodności, kary administracyjne powinny być ustalone z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Należy je stosować tylko w razie zaniedbania lub winy umyślnej rolnika i należy je stopniować w zależności od wagi stwierdzonej niezgodności". Wyniki oceny skorzystania z uprawnienia, o którym tu mowa organ przedstawi rzetelnie i wyczerpująco w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634). O kosztach postępowania sąd orzekł w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI