I SA/Bk 315/07

I SA/Bk 315/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Urszula Barbara Rymarska /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
art. 73 ust.1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122, art. 187 par.1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 ust.1, art.30, art.31
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art.181a
Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
Tezy
Organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość
transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. G. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej pojazdu samochodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 2.817 zł (słownie: dwa tysiące osiemset siedemnaście złoty) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia 2 lutego 2007 r., ustalającą Pani M. G. wartość celną importowanego pojazdu marki Chrysler [...] rok produkcji 2005, na kwotę 8.191,80 USD i określającą kwotę długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że w dniu
4 grudnia 2006 r. przedstawiciel Strony zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy, używany, marki Chrysler [...], o pojemności skokowej silnika [...] cm3, wyprodukowany w 2005 roku. Dalej organ podał,
że do zgłoszenia celnego załączono m.in.: umowę kupna z dnia [...] września 2006 r. zawartą przez firmę T. ze Stanów Zjednoczonych (sprzedający) oraz U. z Polski dotyczącą zakupu przedmiotowego samochodu osobowego za kwotę 1.000,00 USD, oświadczenie dotyczące kwoty oraz formy zakupu pojazdu i sposobu zapłaty z dnia [...] grudnia 2006 r., świadectwo odzysku pojazdu z dnia [...] kwietnia 2006 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego określa, jako zasadę, iż wartością celną przywożonych towarów jest cena transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 (metoda ustalania wartości celnej nazwana metodą wartości transakcyjnej). Jednak przepis art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny uprawnia organy celne do niestosowania tej metody, jeżeli organy te mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należna sumę.
Jak wynika natomiast z akt sprawy, organ celny uzyskał dane dotyczące wartości samochodów marki Chrysler (rok produkcji 2005) na rynku USA. Na stronie internetowej www.kbb.com wskazano następujące ceny: stan bardzo dobry - 13 050, stan dobry – 12 250 USD, stan dostateczny – 11 210 USD. Biorąc pod uwagę fakt,
iż cena za towar wskazana w umowie sprzedaży (1.000 USD) była wielokrotnie niższa od w/w wartości, organ celny powziął uzasadnione wątpliwości, czy cena ta stanowi całkowitą kwotę zapłaconą za sprowadzony samochód.
Dokonano również analizy notowań samochodów nieuszkodzonych na rynku krajowym zawartych w systemie Pojazdy Samochodowe Info-Ekspert, zgodnie
z którymi wartość rynkowa nieuszkodzonego pojazdu marki Chrysler wyprodukowanego w 2002 r. wynosi 45.900 PLN. Dodatkowo, zgodnie z ekspertyzą techniczno-ekonomiczną nr [...], sporządzoną przez biegłego J. S., wartość rynkowa importowanego pojazdu na dzień dokonania zgłoszenia celnego wynosiła 400.600 PLN brutto. Wartość ta ponad sześciokrotnie odbiega od kwoty zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym powiększonej o należności celne i podatkowe, tj. 6.120 PLN.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż organy celne mogą oceniać przedłożone dokumenty nie tylko pod względem formalnym (czy dokument jest podrobiony, przerobiony bądź pochodzi od nieistniejącego podmiotu transakcji), ale również
pod względem merytorycznym. Przy ustalaniu wartości celnej towaru organy celne nie są bezwzględnie związane treścią składanych w tym postępowaniu dokumentów, ani deklarowaną wartością i w razie ich zakwestionowania obowiązane są ustalić tę wartość metodami zastępczymi. Jak wykazano w toku postępowania, cena wskazana na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego znacznie odbiega od wartości pojazdów Chrysler oferowanych na rynku amerykańskim (internetowe oferty sprzedaży).
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, iż na umowie kupna widnieje czytelny podpis Pani M. G., podczas gdy z akt sprawy wynika, że formalności związane z zakupem pojazdu na terenie USA dokonywał
Pan C. S.. Dyrektor Izby Celnej wskazał także, że wydruk oferty sprzedaży ze strony internetowej sprzedającego - firmy T. z USA - dotyczącej pojazdu samochodowego marki Chrysler wyprodukowanego w roku 2005, podobnie jak załączony do zgłoszenia celnego rachunek, w świetle powyższego nie mogą być dowodem potwierdzającym fakt uiszczenia ostatecznej zapłaty za pojazd będący przedmiotem importu. Ponadto z w/w wydruku nie wynika, iż pochodzi on bezpośrednio ze strony internetowej powołanej wyżej firmy.
Oceniając przedstawioną przez stronę ocenę techniczną nr [...] z dnia
[...] grudnia 2006 r. sporządzoną przez rzeczoznawcę P. R. oraz kalkulację naprawy wykonaną w systemie AUDATEX nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż nie mogą one stanowić podstawy
do ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu. Przedłożona przez Stronę opinia techniczna zawiera bowiem wyłącznie opis uszkodzeń bez określenia wartości rynkowej pojazdu lub chociażby wskazania elementów, które mogłyby posłużyć
do jej ustalenia. Brak jest podstaw, żeby kalkulację naprawy można było uwzględnić przy ustalaniu wartości celnej importowanego pojazdu. Z faktu, iż kalkulacje z tego tytułu występują w programie komputerowym Audatex, przeznaczonym do celów obliczania kosztów naprawy uszkodzeń, nie wypływa obowiązek prawny stosowania go w procesie ustalania wartości celnej importowanych pojazdów. Program ten
nie uwzględnia bowiem w żadnym stopniu specyfiki przepisów celnych.
Organ podkreślił, że przy ustalaniu wartości celnej towaru nie mogą być brane pod uwagę (nawet szacunkowe) koszty części zamiennych i naprawy przedmiotowego pojazdu. Wynika to z tego, że stopień uszkodzenia pojazdu wyraża wartość procentowa, określająca wielkość uszkodzenia podzespołów i części
w stosunku do wartości całego pojazdu. Pomniejszenie wartości celnej wyłącznie
o procentowy stopień uszkodzeń i braków, bez uwzględnienia potencjalnych, czy też hipotetycznych kosztów naprawy uzasadnione jest tym, że przy tym samym stopniu uszkodzenia koszty naprawy mogą być w znacznym stopniu zróżnicowane. Zależy to m. innymi od subiektywnej decyzji użytkownika pojazdu co do zakresu napraw, oceny zasadności ich wykonania, dowolności cen części i zróżnicowania stawek
za robociznę. Istotny wpływ na wielkość kosztów mają również takie czynniki jak: różne technologie napraw, konieczność wykonania operacji dodatkowych,
np. ustawienie pojazdu na ramie pomiarowej, pomiary, korekty, pasowania, regulacje itp. Wyżej wymienione uwarunkowania nie mają znaczenia dla określenia stopnia uszkodzenia ustalonego w sposób procentowy. Elementy zawarte w kosztorysie napraw nie są tak wymiernym wskaźnikiem kalkulacyjnym, jakim jest procentowy udział uszkodzeń i braków, określony w opinii. Biegły w opinii nr [...] z dnia
[...] grudnia 2006 r. uwzględnił w pełni stan techniczny zaimportowanego pojazdu samochodowego, w tym zużycie, uszkodzenia i braki, jak również aktualne notowania rynkowe pojazdów podobnych dostępnych na krajowym rynku. Procentowy stopień korekt ujemnych z uwagi na uszkodzenia i braki pojazdu samochodowego marki Chrysler ustalił na 37% określając wartość rynkową pojazdu na kwotę 40.600 PLN. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej stwierdził,
iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie pozbawiło organu celnego wątpliwości co do faktu, czy kwota uwidoczniona na umowie z dnia z dnia
[...] września 2006 r. jest kwotą całkowicie zapłaconą lub należną za sprzedaż samochodu osobowego marki Chrysler, a tym samym, w świetle art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie może być przyjęta za wartość celną.
Następnie organ odwoławczy podniósł, iż w myśl art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie
art. 29 ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust.2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku,
gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego;
to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretne) litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.
Wartości celnej pojazdu nie ustalono na podstawie art. 30 a (metoda towarów identycznych), art. 30 b (metoda towarów podobnych) Wspólnotowego Kodeksu Celnego z uwagi na brak materiału porównawczego towaru identycznego
lub podobnego, sprzedanego i wprowadzonego na wspólnotowy obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towar dla którego ustalana jest wartość celna. Kolejna metoda ustalania wartości celnej - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 c Wspólnotowego Kodeksu Celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu do celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na obszarze celnym Unii Europejskiej w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary,
dla których ustalana jest wartość celna. W związku z powyższym wartość celna
nie może być ustalona z zastosowaniem tej metody. Nie ustalono wartości towaru
na podstawie art. 30 d (metoda kalkulacyjna). Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych towarów w oparciu o tą metodę. Używane towary nie są bowiem produkowane
jako takie, dlatego też metoda oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę. Dalej organ podniósł, że przepis art. 31 Kodeksu celnego stanowi, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 i art. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych
na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych
z zasadami i ogólnymi przepisami:
1. Art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.
2. Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.
3. Przepisów Tytułu II Rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnia także, iż zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej można przy stosowaniu metody "ostatniej szansy" oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją. Nie należy też zapominać, że orientacyjne ceny katalogowe mogą obejmować opłaty i podatki importowe.
Organ odwoławczy wskazał, iż notowania zawarte w katalogu INFO-EKSPERT posłużyły przede wszystkim do ustalenia wartości celnej towaru, która winna być określona na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie. Katalog INFO-EKSPERT podaje średnie ceny pojazdów ustalone na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego kraju uwzględniające spadek ceny w funkcji wieku i stanu technicznego pojazdu. Dane z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe", na którym opierał się rzeczoznawca zbierane na podstawie cen z giełd samochodowych w różnych częściach kraju i są uśredniane. Ta średnia cena
jest podstawą dla ustalenia wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy"
przez organy celne, niezależnie od miejsca zamieszkania importera i miejsca,
w którym dokonano zgłoszenia celnego.
Dyrektor Izby Celnej wskazał też, że zgodnie z uwagami do metody art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zawartymi w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994r. oraz w załączniku nr 23 do Rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93, wartość celna powinna być możliwie w największym stopniu, oparta na ustalonych wartościach celnych opisanych w art. 29 i art. 30 ust. 2, jednakże rozsądna elastyczność takich metod będzie zgodna z celami i przepisami przedmiotowego artykułu.
W związku z tym oraz po analizie opinii nr [...] z dnia [...] grudnia
2006 r., dokonanej w granicach wiedzy, którą dysponuje organ podatkowy oraz kierując się doświadczeniem umożliwiającym ich zweryfikowanie, organ celny ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu poprzez odjęcie od wartości ustalonej
przez biegłego marży (10%), cła (10%), podatku akcyzowego (13,6%) oraz podatku od towarów i usług (22%) na kwotę 8.191,80 USD. Do obliczenia należności celnych zastosowano stawkę celną erga omnes w wysokości 10 % przewidzianą
dla powyższego towaru (art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z dnia
27 października 2005 r. zmieniającego załącznik l do rozporządzenia Rady (EWG)
nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej).
Określając stronie wysokość podatku akcyzowego organ powołał się na treść art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U.
nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 ze zm.). Natomiast jako podstawę określenia podatku od towarów i usług wskazano art. 29 ust. 13 i art. 41 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku
od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Celnej w B. uznał,
iż decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
W skardze skierowanej do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, działający w imieniu strony pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyjęcie wartości transakcyjnej jako wartości celnej przedmiotowego pojazdu z uwzględnieniem kosztów transportu, jak też o nakazanie zwrotu kwoty 13.000,00 zł wraz z odsetkami, jako niesłusznie nadpłaconej należności z tytułu nieuzasadnionego zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu.
Decyzji organu odwoławczego zarzucono naruszenie i błędną wykładnię
art. 29, art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 181a Rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. określającego niektóre przepisy wykonawcze
do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 122, art. 139 § 2, art. 180 § 1, art. 191 Ordynacji Podatkowej oraz art.7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego.
Autor skargi wywodził, że pojazdy zakupione w USA pochodzące z aukcji firm ubezpieczeniowych, a więc powypadkowe, objęte są w przypadku chęci ponownego dopuszczenia ich do ruchu szczegółową bardzo kosztowną procedurą, która wymaga pełnego przywrócenia ich do stanu poprzedniego, np. zamontowania wystrzelonych poduszek powietrznych w autoryzowanym serwisie i wystawienia na to stosownego certyfikatu, dostarczenia pojazdu na lawecie do stacji kontroli pojazdów, opłacenia badań technicznych, wiąże się to z kosztami oraz znacznym upływem czasu, przeciętnie ok. pół roku. Dlatego też ceny zakupu takich pojazdów są z reguły bardzo niskie, tak aby nabywca - licencjonowany dealer inwestując znaczne środki i czas mógł w efekcie finalnym osiągnąć jakiś zysk.
Strona skarżąca uważa, że pierwszą i podstawową metodą ustalania wartości celnej importowanego towaru jest metoda wartości transakcyjnej, która polega
na ustaleniu wartości celnej na podstawie ceny faktycznie zapłaconej lub należnej
za towar wtedy, gdy został on sprzedany w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Metoda ta może być stosowana
pod warunkiem spełnienia kilku wymogów, m.in. braku ograniczeń w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego, braku uzależnienia sprzedaży lub ceny od spełnienia innych warunków lub świadczeń, braku późniejszego dochodu, który przypadłby sprzedawcy z powodu dysponowania przez nabywcę przedmiotem transakcji, braku powiązania kontrahentów w rozumieniu wspólnotowego prawa celnego, jeśli to powiązanie mogłoby wpływać na cenę transakcyjną.
W przedmiotowej sprawie żaden z warunków ograniczających stosowanie przez władze celne metody transakcyjnej nie ma miejsca.
Analizując stan faktyczny ze stanem prawnym dotyczącym stosowania zasadniczej metody ustalania wartości celnej importowanego towaru czyli metody wartości transakcyjnej należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszelkie przesłanki do zastosowania przez organy celne tej metody. Nastąpiła transakcja kupna-sprzedaży z przeniesieniem własności przedmiotu sprzedaży
na nabywcę oraz zapłata stosownego wynagrodzenia za towar. Wartość zapłaty została wykazana w dokumencie handlowym, jakim jest faktura zakupu. Osoby kontrahentów nie są ze sobą w żaden sposób powiązane. Nastąpiło faktyczne przemieszczenie przedmioty sprzedaży z kraju eksportu do kraju importu
we Wspólnocie. Do wartości transakcyjnej doliczono koszty związane bezpośrednio
z zakupem.
Zdaniem autora skargi, gdyby nawet przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zaszła konieczność zastosowania metody "ostatniej szansy", to strona nie może zgodzić się również z ustaleniami i oceną techniczną dokonaną przez J. S., gdyż przedmiotowa opinia nie spełnia wymogów należytej staranności i rzetelności, oraz zawiera błędy merytoryczne. Organ Celny zlecił wykonanie wyceny wartości pojazdu rzeczoznawcy z zakresu techniki motoryzacyjne) i ruchu drogowego, który nie jest biegłym skarbowym z listy Izby Skarbowej w B., dlatego też zdaniem strony nie posiada stosownych kwalifikacji i doświadczenia w wykonywaniu ocen technicznych samochodów. W skardze podkreślono również, iż podczas oględzin pojazdu rzeczoznawca nie dokonał następujących podstawowych czynności: nie zbadał grubości powłoki lakierniczej, nie uwzględnił wielu istniejących uszkodzeń – dowodem jest przedstawiona organowi opinia P. R., nie uwzględnił konieczności dostosowania wyposażenia pojazdu (oświetlenia) do wymogów UE, nie wyliczył kosztów przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego. Ponadto zdaniem skarżącej biegły wszelkie korekty zastosował uznaniowo, nie dając możliwości ich weryfikacji, gdyż nie zastosował żadnego stosowanego przez rzeczoznawców programu do tego celu, nie uzasadnił również z tytułu jakich braków zastosował korektę ujemną - 5%. Dlatego też strona uważa, że zaprezentowana opinia Pana S. swoim brakiem obiektywizmu narusza art. 31 pkt 2g Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie strony, określając wartość celną towaru organ w sposób dowolny określił zwyczajową marżę na 10% wartości, chociaż w uzasadnieniu decyzji organ
I Instancji stwierdził, że stawki te bywają bardzo zróżnicowane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdza naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik tejże sprawy,
a w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.). podkreślić trzeba,
iż na organach ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Towarzyszy temu obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa). Równie istotny filar dowodzenia w procesie podatkowym stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie.
Nadmienić przy tym należy, iż na mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz.622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa,
z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Istota sporu sprowadza się do określenia wartości celnej towaru sprowadzonego przez skarżącą na terytorium Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy
gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.
Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana
o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.
Metoda wartość transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie bowiem z art. 181a ust.1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG)
nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1
ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości,
że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wcześniej jednakże organy mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie,
o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (por. art. 181a ust.2 tego rozporządzenia).
Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż z wyjątkiem nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości,
że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości
jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione
w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób
nie uzasadniły odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej
do ustalenia wartości celnej pojazdu marki Chrysler. Wątpliwości Sądu budzi zwłaszcza niewystarczające wyjaśnienie kwestii art. 181a cytowanego Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93. Mianowicie organ uzasadniając swoje wątpliwości co do faktu, czy cena wskazana w umowie sprzedaży jest ceną zapłaconą za sprowadzany towar, wskazywał, iż cena za ten towar wynikająca
z umowy była wielokrotnie niższa od wartości samochodów marki Chrysler
(rok produkcji 2005) oferowanych na rynku USA. Z drugiej jednak strony organ
w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powoływał się na analizę notowań samochodów nieuszkodzonych na rynku krajowym, zawartych w systemie "INFO-EKSPERT",
jak też na ekspertyzę techniczno-ekonomiczną sporządzoną przez biegłego
i skonstatował, że wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu, wynikająca
z ekspertyzy ponad sześciokrotnie odbiega od zadeklarowanej przez stronę
w zgłoszeniu celnym. Organy celne wskazują co prawda również na ceny tego typu samochodów na rynku amerykańskim, ale trzeba podkreślić, że są to ceny pojazdów nieuszkodzonych. Tymczasem w przedmiotowej sprawie powołany przez organ pierwszej instancji biegły określił stopień uszkodzenia przedmiotowego pojazdu
na poziomie 32 %. Sąd dostrzega zatem niekonsekwencję organu, który dla poparcia swojego stanowiska przytacza również okoliczności, które dla możliwości odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej,
nie mogą mieć znaczenia. Jak już wyżej bowiem zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.
Niezależnie od powyższych okoliczności, Sąd pragnie również zwrócić uwagę na wątpliwości, jakie wzbudza opinia techniczno-ekonomiczna Nr [...], sporządzona przez inż. J. S., a będąca podstawą rozstrzygnięcia organów celnych. Otóż opinia owa jest niepełna przede wszystkim w punktach dotyczących wartości bazowej badanego pojazdu oraz zastosowania korekty. Z przedmiotowej opinii nie wynika dlaczego rzeczoznawca przyjął jako korektę ujemną z uwagi na uszkodzenia pojazdu wielkość -32%. Biegły nie sprecyzował też z uwagi na jakie braki zastosował korektę ujemną -5%, jak też nie uzasadnił dlaczego przyjął korektę w takiej właśnie wysokości.
Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej, finalnej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśniać wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ
na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Biegły winien wskazać źródła i przesłanki, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w ekspertyzie.
Ponadto Sąd zauważa, iż opinia Pana J. S. jest w zakresie technicznego sposobu sporządzenia niedopuszczalna. Szereg dopisków ołówkiem
i długopisem, jak też przekreśleń sprawia, iż jest ona nieczytelna.
Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie
dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się
do biegłego o jej uzupełnienie, doprecyzowanie. Tego jednak w niniejszej sprawie
nie uczyniły. Naruszyły tym samym przepisy art. 122, art. 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, organy celne przekroczyły tym samym granice zasady swobodnej oceny tego dowodu, wynikającej z przepisu art.191 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Końcowo, odnosząc się do materiału dowodowego przedłożonego
przez stronę, Sąd zwraca uwagę, iż ocena techniczna sporządzona przez
Pana P. R., jak też kalkulacja napraw wykonana w systemie AUDATEX nie są miarodajne dla ustalenia wartości celnej importowanego przez skarżącą pojazdu.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ocena techniczna zawiera jedynie opis uszkodzeń pojazdu Chrysler, nie określając jego wartości rynkowej. Kalkulacja kosztów napraw nie uwzględnia natomiast specyfiki przepisów celnych. Kosztów napraw i części zamiennych nie uwzględnia się przy ustalaniu wartości celnej towaru.
W kwestii naruszenia art. 139 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, strona nie sprecyzowała na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie organu. Naruszenia tegoż uregulowania nie dostrzega również skład orzekający w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie
z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Tymczasem działania organów rozpatrujących niniejszą sprawę nie sprowadzały się jedynie
do oceny dowodów zaprezentowanych przez skarżącą. Organy gromadziły wydruki internetowe, jak też zleciły biegłemu sporządzenie opinii.
Sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 7 ustawy z dnia z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071) nie mógł być rozważany, albowiem przepisy tejże ustawy nie miały
w niniejszej sprawie zastosowania. Organy celne wydając decyzje w sprawie działały w oparciu o cytowaną wyżej ustawę – Ordynacja podatkowa.
Wobec stwierdzonych naruszeń art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy
– Ordynacja podatkowa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania
co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.
Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w związku
z art. 205 § 2 i § 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.