I SA/BK 300/25

I SA/Bk 300/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 32 ust. 2 lit. a i b w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e i h
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 20 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1087
art.34, art. 211 ust.2, art. 227 ust.1, ust.3 pkt 1-7, art. 261 ust.1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skargi W. S. i M. C. s.c. E. w G. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 23 maja 2025 r. nr 9010-2025-000539 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowisko-klimatycznej PROW 2014-2020 na 2022 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
S.C. E. W.S. M.C. (dalej: "skarżąca", "Spółka") złożyła 22 maja 2022 r. wniosek o przyznanie płatności na 2022 r., w którym ubiegała się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w tym przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach realizacji pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wariantu 5.5 - półnaturalne łąki świeże do działek rolnych o łącznej powierzchni 173,75 ha, wariantu 5.6.2 - torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające do działek rolnych o łącznej powierzchni 365,45 ha oraz pakietu 9. Retencjonowanie wody.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kolnie (dalej: "Kierownik BP ARMiR", "organ I instancji") wydał decyzję w dniu 10 maja 2023 r. nr 0193-2023-007394, na mocy której przyznał płatność w ramach realizacji pakietu 9, odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 5, wariantu 5.5 i wariantu 5.6.2 nakładając sankcję w wysokości 310 232,67 zł oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży (dalej: "Dyrektor POR ARMiR") decyzją z 11 lipca 2023 r. nr 9010-2023-000742 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W dniu 27 lipca 2023 r. organ I wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w celu ustalenia zakresu i czasu przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych oraz do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. dokumentacji przyrodniczej, rejestru działalności rolnośrodowiskowej, faktury za dzierżawę umowy nr [...] z 24 maja 2023 r., protokołów obmiaru skoszonej roślinności w roku 2022 i 2023, wyjaśnień dotyczących rozbieżności adresu siedziby oraz innych dokumentów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
W dniu 7 sierpnia 2023 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik Spółki złożył wyjaśnienia wraz z załącznikami.
W dniu 11 sierpnia 2023 r. organ I instancji poinformował stronę, że termin,
o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 ze zm., dalej: "ustawa") zostanie przekroczony i wskazał nowy termin na dzień 29 września 2023 r.
W dniu 28 sierpnia 2023 r. (data wpływu do organu ) pełnomocnik Spółki zwrócił się do Kierownika BP ARiMR o informowanie o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony oraz o przekazanie w formie kserokopii zgromadzonych w sprawie dowodów, na podstawie których organ dokona ustaleń powierzchni MKO.
Pismem z 1 września 2023 r. nr 0193-00000110187/23 Kierownik BP ARiMR zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku o przesłanie informacji dotyczących: wyjaśnienia zapisów umowy nr [...], protokołów obmiaru powierzchni wycinki roślin (sposobu ustalenia powierzchni skoszonej) oraz wyjaśnienia za jaką powierzchnię skoszonej roślinności została naliczona należność z faktury wskazanej w piśmie.
W dniu 1 września 2023 r. organ I instancji poinformował stronę o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz złożenia końcowego oświadczenia zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
W dniu 28 września 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 19 września 2023 r. znak: Bl.RUM.0800.120.2023.BZ.
W dniu 2 października 2023 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin na dzień 31 października
2023 r.
Kierownik BP ARiMR w dniu 3 października 2023 r. przesłał Spółce ww. pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 19 września 2023 r. oraz poinformował o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz złożenia końcowego oświadczenia zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
W dniu 6 października 2023 r. (data nadania) pełnomocnik Spółki złożył ponaglenie.
Postanowieniem z 19 października 2023 r. nr 9010-00000010936/23 Dyrektor POR ARiMR uznał ponaglenie za niezasadne.
W dniu 31 października 2023 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0193-2023-007908, na mocy której przyznał płatność w ramach realizacji pakietu 9, odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 5, wariantu 5.5 i wariantu 5.6.2 nakładając sankcję w wysokości 310.232,67 zł oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor POR ARiMR w Łomży w dniu 30 listopada 2023 r. decyzją nr 9010-2023-005317 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 14 grudnia 2023 r. pełnomocnik Spółki złożył podanie do Kierownika BP ARiMR, w którym zwrócił się o przekazanie informacji dotyczącej etapu prowadzonego postępowania, tj. "które z zaleceń organu II instancji zostało do tej pory zrealizowane".
Organ I instancji w dniu 18 grudnia 2023 r. przesłał stronie pismo, w którym poinformował, że "ze względu na skomplikowany charakter sprawy w chwili obecnej trwają konsultacje z organem wyższej instancji co do sposobu rozpatrzenia sprawy" oraz poinformował o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz złożenia końcowego oświadczenia zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
Pismem z 20 grudnia 2023 r. znak: BP193.WPBiPK.6800.4.2023.10 Kierownik BP ARiMR zwrócił się do Dyrektora POR ARiMR z prośbą o przeprowadzenie kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni z uwzględnieniem weryfikacji prowadzenia działalności rolniczej, tj. np. śladów koszenia, zbioru, zabiegów zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastom w gospodarstwie Spółki.
W dniu 21 grudnia 2023 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki złożył do Dyrektora POR ARiMR pismo o "udostępnienie akt przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności pełnej treści przeprowadzonych konsultacji z organem wyższej instancji co do sposobu rozpatrzenia spraw, o których mowa w piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kolnie z dnia 18.12.2023 r."
W tym samym dniu pełnomocnik złożył oświadczenie, w którym wskazał, że zapoznał się z teczką aktową sprawy oraz oświadczenie, w którym wskazał, że organ I instancji odmówił udostępnienia dokumentacji dotyczącej konsultacji z organem wyższej instancji, a w teczce aktowej sprawy brak dokumentów, które organ I instancji powoływał w decyzji nr 0193-2023-007907.
W dniu 21 grudnia 2023 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki złożył kolejne pismo o "udostępnienie akt przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności: ortofotomapy powstałej ze zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 28 sierpnia 2022 r., ortofotomapy powstałej ze zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 13 sierpnia 2020 r., zobrazowania satelitarnego Google Earth z dnia 23 sierpnia 2022 r. i animacji utworzonych ze zobrazowań SENTINEL z okresu od 14 sierpnia 2022 r. do 28 lutego 2023 r., o których mowa w decyzji nr 0193- 2023-007908 z 31 października 2023 r. oraz pełnej treści przeprowadzonych konsultacji z organem wyższej instancji co do sposobu rozpatrzenia sprawy, o których mowa w piśmie Kierownika BP ARiMR z 18 grudnia 2023 r."
W dniu 27 grudnia 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Biura Kontroli na Miejscu (znak: BKM10.6800.91.2023.PZ), z treści którego wynika, że nie ma podstaw do przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich.
W nawiązaniu do powyższego pisma Kierownik BP ARiMR pismem z 27 grudnia 2023 r. (znak: BPI93.WPBiPK.6800.4.2023) zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu o rozpatrzenie rozbieżności założonych w sprawie Spółki dla kampanii 2022.
W dniu 3 stycznia 2024 r. organ I instancji zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin na dzień 31 stycznia 2024 r.
W dniu 5 stycznia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło zawiadomienie z 4 stycznia 2024 r. wydane przez Dyrektora POR ARiMR z informacją, że wobec żądania zawartego w piśmie z 20 grudnia 2023 r. akta sprawy zostaną udostępnione. Strona została też poinformowana o prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów również po zakończeniu postępowania (art. 73 § 1 k.p.a.).
Kierownik BP ARiMR w dniu 12 stycznia 2024 r. poinformował stronę
o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz złożenia końcowego oświadczenia zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
W dniu 15 stycznia 2024 r. pełnomocnik Spółki złożył prośbę o udostępnienie materiałów elektronicznych zawartych w teczce sprawy OB za rok 2022 oraz oświadczenie, w którym wskazał, że zapoznał się z teczką aktową sprawy oraz złożył wniosek o "udostępnienie kserokopii konsultacji prowadzonych z organem wyższej instancji co do sposobu rozpatrzenia sprawy, o istnieniu których poinformował Stronę organ w piśmie z dnia 18.12.2023 r, oraz ustnie Pan Ł. S. w dniu 21.12.2023 r."
W odpowiedzi na powyższy wniosek Kierownik BP ARiMR w dniu 19 stycznia 2024 r. przesłał stronie pismo, w którym poinformował, że "wewnętrzna korespondencja oraz konsultacje telefoniczne prowadzone z departamentami merytorycznymi ARiMR nie stanowią dokumentu w sprawie (...) korespondencja ta nie stanowi dokumentu, dlatego nie została włączona do teczki aktowej sprawy i nie może być udostępniona stronie."
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu 26 stycznia 2024 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0193-2024-001074, na mocy której przyznał płatność
w ramach realizacji pakietu 9, odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 5, wariantu 5.5 i wariantu 5.6.2 nakładając sankcję w wysokości 310.232,67 zł, odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.
Od przedmiotowej decyzji w dniu 14 lutego 2024 r. (data nadania) pełnomocnik Spółki złożył odwołanie, a w dniu 16 lutego 2024 r. (data wpływu) podanie, w którym zwrócił się do organu I instancji o przesłanie wydruku z systemu informatycznego zawierającego datę ustalenia oraz wielkość maksymalnego kwalifikowanego obszaru ustalonego dla poszczególnych działek ewidencyjnych będącego podstawą wydania decyzji nr 0193-2023-007908 z 31 października 2023 r. i decyzji nr 0193-2024-001074 z 26 stycznia 2024 r. oraz wydruku z systemu informatycznego zawierającego granice poszczególnych działek ewidencyjnych wraz z zaznaczonymi miejscami wykonania przez stronę zdjęć geotagowanych.
Kierownik BP ARiMR w dniu 23 lutego 2024 r. przesłał stronie pismo, w którym poinformował, że powierzchnie stwierdzone w ww. decyzjach odpowiadają powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru w bazie danych ARiMR na dzień wydania tych decyzji, a ustalenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru dokonano w oparciu o dostępne w systemach informatycznych ARIMR ortofotomapy wykonane że zdjęć lotniczych z roku 2022, 2020, zobrazowania satelitarne Google Earth, zobrazowania satelitarne Sentinel, których wersje elektroniczne przekazano reprezentantowi strony na płycie DVD w dniu 15 stycznia 2024 r. Natomiast w odniesieniu do żądania dotyczącego przekazania wydruku z systemu informatycznego zawierającego granice poszczególnych działek ewidencyjnych wraz z zaznaczonymi miejscami wykonania przez stronę zdjęć geotagowanych organ I instancji poinformował, że lokalizacja wykonania zdjęć z 11 sierpnia 2023 r. przesłanych przez aplikację MOBILNA ARiMR jest znana osobie dokonującej tej czynności, a współrzędne geograficzne aplikacja nadaje automatycznie zaś ich wartość prezentowana jest w lewym dolnym rogu każdego ze zdjęć.
Dyrektor POR ARiMR w dniu 26 kwietnia 2024 r. decyzją nr 9010-2024-000181 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z 4 maja 2024 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki zwrócił się do Kierownika BP ARiMR o zapewnienie czynnego udziału na każdym etapie postępowania oraz informowanie o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony oraz o przekazanie w formie kserokopii zgromadzonych w sprawie dowodów, na podstawie których organ dokona ustaleń powierzchni MKO. Również pismem z tej samej daty pełnomocnik odniósł się do zagadnienia dotyczącego zdjęć geategowanych oraz do złożył wyjaśnienia w kwestii dotyczącej deklaracji działek przekazując w załączeniu zrzuty z ekranu obrazujące wyniki monitoringu satelitarnego dla działek rolnych zgłoszonych przez stronę, jak też zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji "czy ocena prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych zgłoszonych przez stronę odbywa się na podstawie tych samych satelitów typu Sentinel, na których bazuje system AMS?."
W dniu 29 maja 2024 r. organ I instancji zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin na dzień 29 lipca 2024 r.
Postanowieniem z 4 czerwca 2024 r. nr 0193-00000071712/24 Kierownik BP ARiMR odmówił Spółce udostępnienia "kserokopii konsultacji prowadzonej z organem wyższej instancji."
Pismem z 4 czerwca 2024 r. Kierownik BP ARiMR w Kolnie zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku o wyjaśnienie wskazanych w pkt 1-10 kwestii związanych z prowadzonym postępowaniem.
W dniu 6 czerwca 2024 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki złożył podanie do organu I instancji, w którym zwrócił się o przekazanie informacji, jakie czynności zostały podjęte przez organ I instancji zmierzające do zakończenia przedmiotowych spraw" oraz wskazał, że przedmiotowe podanie jest również ponagleniem. Postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. nr 9010-00000001277/24 Dyrektor POR ARiMR uznał ponaglenie za niezasadne.
W dniu 14 czerwca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 13 czerwca 2024 r. znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ wraz z załącznikami, tj. umowa nr [...] z 24 maja 2024 r., pozwolenie wodnoprawne z 10 listopada 2021 r. znak BI.RUZ.4210.73.2021.AC i protokół z 31 października 2023 r. W powyższym piśmie z-ca Dyrektora Pan M. J. wyjaśnił, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie zawarło umowy dzierżawy gruntów ze Spółką oraz, że wyliczenia powierzchni wykoszonej trzciny dokonywał użytkownik.
Kierownik BP ARiMR w dniu 24 czerwca 2024 r. przekazał stronie ww. pismo z 13 czerwca 2024 r. oraz poinformował o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz złożenia końcowego oświadczenia zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
W tym samym dniu pełnomocnik Spółki złożył oświadczenie, w którym wskazał, że zapoznał się z teczką aktową sprawy oraz że nie udostępniono mu stanowiska w sprawie ponaglenia z 13 czerwca 2024 r.
W dniu 1 lipca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Biura Kontroli na Miejscu (znak: BKM10.6800.104.2024.DL z 27 czerwca 2024 r.) w sprawie rozpatrzenia rozbieżności. Powyższe organ I instancji przekazał skarżącej w dniu 18 lipca 2024 r.
W dniu 9 lipca 2024 r. Kierownik BP ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących wyjaśnienia sposobu i metody wyliczenia powierzchni skoszonej roślinności na działkach ewidencyjnych w dniach od 2 stycznia 2023 r. do 4 stycznia 2023 r. na podstawie wykonanego pomiaru przy użyciu 20 metrowej taśmy mierniczej, jak też wskazania użytej do obliczeń metodologii, która pozwoliła określić powierzchnię skoszonej roślinności z dokładnością do 0,01 ha; wskazania w jaki sposób osoby wykonujące pomiar działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] ustaliły granice niewidoczne w terenie podczas wykonywania pomiaru; przedstawienia tytułu prawnego do działki nr [...].
W dniu 18 lipca2024 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki złożył wyjaśnienia.
W dniu 29 lipca 2024 r. organ I instancji zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin na dzień 30 sierpnia 2024 r.
W dniu 8 sierpnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 7 sierpnia 2024 r. znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ w sprawie pomyłki pisarskiej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu 9 sierpnia 2024 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0193-2024-007304, na mocy której przyznał płatność w ramach realizacji pakietu 9, odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 5, wariantu 5.5 i wariantu 5.6.2 nakładając sankcję w wysokości 310 232,67 zł oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. pełnomocnik Spółki złożył podanie do organu I instancji, w którym zwrócił się o wydanie kserokopii teczki aktowej sprawy, tj. wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach spraw oprócz decyzji i postanowień organu I i II instancji. W dniu 16 sierpnia 2024 r. organ przekazał stronie pismo, w którym poinformował o przekazaniu kopii dokumentacji w ilości 144 stron.
W dniu 21 sierpnia 2024 r. (data nadania) pełnomocnik Spółki złożył odwołanie do Dyrektora POR ARiMR w Łomży, w którym nie zgadzał się z rozstrzygnięciem organu I instancji.
W dniu 22 sierpnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z 19 sierpnia 2024 r., w którym pełnomocnik Spółki wniósł o: udostępnienie Spółce brakującego w teczce aktowej sprawy pisma Kierownika BP ARiMR z 27 grudnia 2023 r znak: BP193.WPBiPK.6800.2023.; wskazanie przepisu prawa ustanawiającego charakter materialno-prawny wykonania zdjęć geategowanych oraz przepisu prawa określającego minimalną ilość w odniesieniu do potwierdzenia prowadzenia działalności rolniczej; udostępnienie żądanych pismem z 13 lutego 2024 r. dowodów; przekazanie daty wdrożenia przez ARiMR aplikacji "Mobilna ARiMR"; przekazanie szczegółowych wyjaśnień dotyczących sposobu dokonania przez pracownika ARiMR "oceny organoleptycznej" działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...]; udostępnienie specyfikacji satelit typu Sentinel, na których bazuje AMS oraz specyfikacji satelit typu Sentinel, na których bazuje Kierownik BP ARiMR.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor POR ARiMR w Łomży w dniu 28 października 2024 r. decyzją nr 9010-2024-000835 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP ARiMR.
Pismem z 6 listopada 2024 r. organ I instancji zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku o przesłanie kopii całej zgromadzonej dokumentacji dotyczącej strony za lata 2012-2024 oraz o przekazanie informacji, czy działka ewidencyjna nr [...] jest w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku.
W odpowiedzi na powyższe w dniu 20 listopada 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ wraz dokumentacją.
Pismem z 4 grudnia 2024 r. Kierownik BP ARiMR zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku o przesłanie kopii operatu wodnoprawnego z 4 czerwca 2021 r.
W dniu 5 grudnia 2024 r. Kierownik BP ARiMR w Kolnie wezwał (wezwanie nr 0193-00000169781/24) Panią B. K. oraz Pana A. K. (wezwanie nr 0193- 00000169782/24) do złożenia wyjaśnień w charakterze świadka oraz zawiadomił Spółkę o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków w postępowaniu administracyjnym (zawiadomienie nr 0193-00000168693/24).
W dniu 11 grudnia 2024 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki złożył pismo.
W dniu 13 grudnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie znak: B.RUM.4218.49.2024 wraz z kopią operatu wodnoprawnego.
W związku z wezwaniem nr 0193-00000169781/24 do osobistego stawiennictwa, w dniu 30 grudnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ z prośbą o wykonanie czynności w miejscu zamieszkania świadka oraz o zmianę terminu stawiennictwa.
W dniu 8 stycznia 2025 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Kolnie przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka Pana A. K., zaś w dniu 31 stycznia 2025 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Białymstoku przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka Pani B. K.
Kierownik BP ARiMR w dniu 12 lutego 2025 r. przesłał stronie dokumentacje zgromadzoną w sprawie przesłaną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
W dniu 13 lutego 2025 r. organ I instancji pismem nr 0193-00000026742/25 poinformował stronę o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz złożenia końcowego oświadczenia zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Dodatkowo pismem nr 0193- 00000027554/25 pouczył stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu 28 lutego 2025 r. Kierownik BP ARiMR w Kolnie wydał decyzję nr 0193-2025-005014, na mocy której odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020, o które ubiegał się Wnioskodawca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Dyrektor POR ARiMR decyzją z 23 maja 2023 r., nr 9010-2025-000539, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że sprawie ustalono, że Spółka w 2022 roku zgłosiła do płatności w ramach pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wariantu 5.5 - półnaturalne łąki świeże grunty rolne o łącznej powierzchni 173,75 ha położone na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...] i w ramach wariantu 5.6.2 - torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające grunty rolne o łącznej powierzchni 362,61 ha położone na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...], stanowiące teren zbiornika wodnego S., na które posiadała umowę użytkowania gruntów pokrytych wodami nr [...] z 24 maja 2022 r. zawartą z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie działającym na podstawie art. 261 ustawy Prawo Wodne z 20 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087, dalej: "Prawo wodne"), w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa.
Następnie Dyrektor POR ARiMR przytoczył treść art. 34, art. 211 ust. 2, art. 227 ust.1, ust. 3 pkt 1-7 Prawo wodne oraz stwierdził, że z przepisów tych wynika, że właścicielem jest Skarb Państwa, przy czym uprawnienia właścicielskie wykonują Wody Polskie, a do obowiązków właściciela należy między innymi zachowanie stanu dna i brzegów zbiornika wodnego. Ponadto przytoczył treść art. art. 261 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 389 pkt 2 Prawo wodne).
Dyrektor POR ARiMR podniósł, że z akt sprawy wynika, że Spółka uzyskała pozwolenie wodnoprawne na wycinkę roślinności wodnej - trzciny z wód lub brzegu zbiornika wodnego S. (decyzja z 10 listopada 2021 r. znak: BI.RUZ.4210.73.2021.AC). Podstawę wydania owej decyzji stanowił "Operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód obejmujące wycinanie roślin z wód lub brzegu zbiornika wodnego S." sporządzony w dniu 4 czerwca 2021 r. (pkt IV decyzji) który odwołuje się do wcześniej zawartej przez Spółkę umowy nr [...] na szczególne korzystanie z wód obejmującej wycinanie roślin z brzegu zbiornika S. i pozwolenia wodnoprawnego oraz opisu zamierzonej działalności zawartej w operacie wodnoprawnym. Organ odwoławczy wskazał, że z zapisów pierwszego opracowanego na wniosek Spółki operatu wodnoprawnego na wycinkę roślinności z wód zbiornika S. ze stycznia 2012 r. z pkt 6. Stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód (str. 2-3) wynika, że zbiornik wody S. jest własnością Skarbu Państwa. Prawa właścicielskie do akwenu ma Marszałek Województwa Podlaskiego, a bezpośredni nadzór sprawuje Dyrektor Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Białymstoku, który w ramach utrzymania wód zbiornika zamierza udostępnić zbiornik do wycinania roślin z wód i brzegu rzeki N., a w szczególności z wód odsłoniętych partii zbiornika wodnego S..
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) zbiornik zaliczony został do wód istniejących dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Roboty obejmą teren skarbu państwa, na którym zlokalizowano zbiornik, są to tereny odsłonięte z lustra wody z powodu mniejszej wysokości piętrzenia wody na zaporze czołowej zbiornika oraz tereny pod wodą. Zadanie zostało uzgodnione z rybackim użytkownikiem akwenu jakim jest P. Okręg w B. przy ul. [...].
W dalszej kolejności Dyrektor POR ARiMR przytoczył treść pkt 7.1 , pk.7.2 oraz pkt 9 operatu wodnoprawnego. Podał, że z ostatniego z ww. punktów wynika, że obowiązki ubiegającego się o wydanie pozwolenia w stosunku do osób trzecich (str. 17) operatu wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujące wycinanie roślin z wód lub brzegu zbiornika wodnego S. z dnia 4 czerwca 2021 r. wynika, że szczególne korzystanie z wód obejmujące wycinanie roślin z wód lub brzegu zbiornika wodnego S. nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że z zapisów Prawa wodnego jak i pozwolenia wodnoprawnego wynika, że grunty do których ustawa wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego nie są przeznaczone na cele rolne, a podstawowym celem prowadzonej gospodarki wodnej na terenach, na które strona wnioskowała o przyznanie płatności jest dążenie do tego, aby grunty te były w sposób ciągły zalane (pkt 7 operatu). Zatem, zdaniem Dyrektora POR ARiMR, nie sposób mówić w tym przypadku o możliwości prowadzenia na działkach zgłoszonych przez Spółkę jakiejkolwiek działalności rolniczej, jak również o prowadzeniu działalności rolniczej w przeważającym zakresie. Organ wskazał, że zgodnie z zapisami umowy nr [...] z 24 maja 2022 r. przedmiotowe grunty zostały przeznaczone do prowadzenia działalności związanej z wycinaniem roślin z wody (§ 1 ust. 2 umowy). Wskazana umowa nie przewiduje użytkowania przedmiotowych gruntów na cele rolnicze.
Dyrektor POR ARiMR podniósł, że zadeklarowane przez stronę grunty zostały oddane do użytkowania w celu prowadzenia przedsięwzięcia określonego w art. 261 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne polegającego na wydobyciu kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów lub wycinaniu roślin z wody - wycinaniu trzciny (§ 2 ust. 1 umowy), a użytkownik (Spółka) oświadczył, że posiada pozwolenie wodnoprawne na wycinkę roślinności wodnej -trzciny z wód lub brzegu zbiornika wodnego S. wydane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku znak: BI.RUZ.4210.73.2021.AC z 10 listopada 2021 r.
Organ odwoławczy wskazał, że działalność prowadzona przez Spółkę polegała na wycinaniu trzciny z wody porastającej co roku obszar zajmowany przez zbiornik S. oraz okolic celem realizacji umowy użytkowania nr [...] z 24 maja 2022 r., i jak wynika z powołanego powyżej § 8 ust. 5 umowy niedopuszczalna jest zmiana celu użytkowania określona w ww. umowie. Organ stwierdził zatem, że skarżąca wykonywała działalność zgodnie z zapisami umowy co potwierdzają Pan A. K. i Pani B. K., którzy zeznali, że Spółka wykonywała cel zawarty w umowie, a na podstawie obmiarów skoszonej roślinności były sporządzane protokoły, które następnie przekazywane były do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej celem naliczenia opłaty. Powyższe, zdaniem Dyrektora POR ARiMR, potwierdza również prowadzona korespondencja Pana M. M. Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (pismo z 17 czerwca 2024 r.) ze Spółką (pismo z 24 czerwca 2024 r.) złożona przez stronę do ARiMR w dniu 20 listopada 2024 r, w której Spółka sama potwierdza wykonywanie umowy. Zdaniem organu odwoławczego prowadzenie przedsięwzięcia związanego z wycinaniem roślin z wody nie stanowi o prowadzeniu działalności rolniczej. Uzyskana trzcina wycięta z wody nie jest zakwalifikowana jako produkt rolny w rozumieniu załącznika I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a zawarta umowa użytkowania nr [...] z 24 maja 2022 r. nie zawiera w swej treści zapisów o innym użytkowaniu działek niż wycinanie roślin z wody. Działalność rolnicza polega na utrzymywaniu użytków rolnych, których niewątpliwie nie mogą stanowić grunty stanowiące zbiornik wodny S..
Dyrektor stwierdził, że z powyższego wynika, że działalność jaką wykonywała Spółka na gruntach zgłoszonych do płatności polegająca na wycinaniu roślin z gruntów pod wodami nie może stanowić działalności rolniczej, co wykluczają już wyżej powołane przepisy Prawa wodnego.
Następnie organ przytoczył treść art. 38 Traktatu Ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Dz. Urz. UE z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm., dalej: "TUZ") oraz stwierdził, że w świetle opisanych ustaleń, nie sposób uznać, iż na deklarowanych obszarach była prowadzona działalność rolnicza, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013"). W związku z tym, że zgłoszone do płatności działki nie były użytkami rolnymi, jak również nie zapewniły w 2008 roku prawa do płatności powyższe oznacza, że nie został spełniony art. 32 ust. 2 lit a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013, uznania gruntu za kwalifikujący się hektar.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie posiadała tytułu prawnego do zadeklarowanych działek, a więc nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ww. ustawy. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie ustalono, że Spółka zgłosiła do płatności działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 2,84 ha, do której nie posiadała tytułu prawnego. Na podstawie pisma znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ z 18 listopada 2024 r. ustalono, że prawa właścicielskie do ww. działki wykonują Wody Polskie. W ocenie Dyrektora, organ I instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepis art. 20 ust. 4 ustawy wykluczając z płatności działkę należącą do Skarbu Państwa, do której Spółka nie posiadała tytułu prawnego na dzień 31 maja 2022 r. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, że skarżąca nie posiada też tytułu prawnego do działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...] i [...]. Powyższe ustalono na podstawie wyjaśnień Pana M. J. z-cy Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (pismo znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ z dnia 13 marca 2024 r.).
Reasumując, Dyrektor POR ARiMR stwierdził, że właścicielem wszystkich zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności działek jest Skarb Państwa, przy czym uprawnienia właścicielskie wykonuje przez Wody Polskie, a do obowiązków właściciela należy między innymi zachowanie stanu dna i brzegów zbiornika wodnego. Podniósł, że niespełnienie powyższych warunków uzasadnia odmowę przyznania płatności.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego tj.:
a. art. 32 ust. 2 lit. a i b w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e i h rozporządzenia nr 1307/2013, poprzez ich niewłaściwą wykładnie i uznanie, że skarżący nie spełniają definicji rolnika, nie prowadza działalności rolniczej i nie spełniają przesłanek do otrzymania płatności, podczas gdy stan faktyczny sprawy wskazuje, że prowadza działalność rolnicza, na kwalifikowanych terenach i spełniają przesłanki uzyskania płatności;
b. art. 34 w zw. z art. 227 Prawa wodnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
w sprawie, polegające na uznaniu, że prowadzona przez skarżących działalność opiera się na szczególnym korzystaniu z wód, podczas gdy przedmiotem działalności jest działalność rolnicza, a uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego było formalnością potrzebną do uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości.
II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., przez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez: niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także dowolną ocenę dowodów- co doprowadziło do błędnego uznania, że decyzja I instancji była prawidłowa, a organ ten dokonał niezbędnych ustaleń, co doprowadziło do wadliwego utrzymania w mocy tej decyzji;
b. art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ I instancji w piśmie informującym o zakończeniu postępowania administracyjnego wszystkich przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania wezwania spełnione łub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;
c. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił wydane rozstrzygnięcie, jak również powielenie przez organ II instancji tego naruszenia poprzez posługiwanie się ogólnikowymi stwierdzeniami, które poddają w wątpliwość wyczerpującą analizę materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozpoznanie sprawy.
d. art. 8 k.p.a. poprzez brak prowadzenia postępowania w sprawie w sposób budzący zaufanie, bez kierowania się zasadami bezstronności i równego traktowania, co przełożyło się na utrzymanie w mocy decyzji o odmowie przyznania płatności, podczas gdy z okoliczności sprawy i stanu faktycznego wynika, że skarżący wypełnili wszystkie przesłanki do otrzymania płatności;
e. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji w sprawie odmowy przyznania płatności;
f. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika BP ARiMR z 28 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: (-) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia do organu I instancji; (-) wskazanie organowi I instancji sposobu załatwienia sprawy, to jest zobowiązanie do wydania decyzji z uwzględnieniem faktu prowadzenia na zgłoszonych obszarach działalności rolniczej przez skarżących; (-) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora POR ARMiR z 23 maja
2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP z 28 lutego 2025 r. odmawiającą przyznanie Spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 r.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy jak podnosi strona skarżąca działalność polegająca na wycinaniu roślin z wody może być uznana za działalność rolniczą, a uzyskiwana trzcina jest produktem rolnym, czy też jak twierdzi organ wykaszanie trzciny z obiektu hydrologicznego S. uznane jest za szczególne korzystanie z wód i stanowi działalność pozarolniczą mieszczącą się w zakresie utrzymywania ww. zbiornika wodnego. Powyższe jest istotne do ustalenia czy skarżącej przysługiwało prawo do otrzymania na 2022 r. wnioskowanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 r.
W opinii składu orzekającego rację należało przyznać Dyrektorowi POR ARMiR.
Podstawę materialnoprawną rozważań stanowią przy tym następujące przepisy:
Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1307/2013 działalność rolnicza oznacza: (i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) prowadzenie działalności określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
Stosownie do art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 1307/2013 użytki rolne oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe.
Z kolei trwałe użytki zielone i pastwiska oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych (art. 4 ust. 1 lit. h ww. rozporządzenia).
W świetle art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, do celów niniejszego tytułu kwalifikujący się hektar oznacza:
a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub
b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który: (i) nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE; (ii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub (iii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszarem odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz.. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne" lub "Rozporządzenie"). płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi (...) jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym ";
2) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7lub przez rok - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9;
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Rozporządzenia, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje;
1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi" lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":
a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2-6 lub 8,
b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,
c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b
rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.
Rolnik lub zarządca realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
W świetle art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, płatności rolno-środowiskowo- klimatycznych udziela się rolnikom, grupom rolników lub grupom rolników i innych zarządców gruntów, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które mają zostać określone przez państwa członkowskie, w tym dotyczących, ale nie tylko, użytków rolnych określonych w art. 2 niniejszego rozporządzenia. W należycie uzasadnionych przypadkach, aby osiągnąć cele środowiskowe płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne mogą być udzielane innym zarządcom gruntów lub grupom takich osób.
Natomiast zgodne z art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. rozporządzenia nr 1305/2013 użytek rolny oznacza każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 9, płatność rolno-środowiskowo- klimatyczna jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez
a) rolnika użytków rolnych lub obszarów przyrodniczych wynosi co najmniej 1 ha,
b) zarządcę obszarów przyrodniczych wynosi co najmniej 1 ha.
Zgodnie z § 12 ust. 7 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5, płatność rolno-środowiskowo- klimatyczna jest przyznawana do położonych poza obszarem Natura 2000:
1) trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wszystkich wariantów tego pakietu;
2) obszarów przyrodniczych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu 5.2., 5.3. lub 5.6.
Stosując się do powyższych przepisów Dyrektor POR ARMiR prawidłowo ustalił, że płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne mogą zostać przyznane wyłącznie do obszaru kwalifikującego się do płatności zgodnie z art. 32 ust. 2 lit a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013, a także w sytuacji, kiedy spółka spełnia wymogi ustawy EP i posiada numer w ewidencji producentów.
W przedmiotowej sprawie ustalono, że Spółka w 2022 roku zgłosiła do płatności w ramach pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wariantu 5.5 - półnaturalne łąki świeże grunty rolne o łącznej powierzchni 173,75 ha położone na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...] i w ramach wariantu 5.6.2 - torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające grunty rolne o łącznej powierzchni 362,61 ha położone na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...], stanowiące teren zbiornika wodnego S., na które posiadała umowę użytkowania gruntów pokrytych wodami nr [...] z 24 maja 2022 r. zawartą z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie działającym na podstawie art. 261 Prawa wodnego w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 34 pkt 8 Prawa wodnego szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie z wód wykraczające poza powszechne korzystanie z wód oraz zwykłe korzystanie z wód, obejmujące wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia. żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu.
Szczególne korzystanie z wód wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Instrumentem ekonomicznym służącym gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne. Opłata jest daniną publiczną i stanowi opłatę za korzystanie z wód.
Stosownie zaś do treści art. 211 ust. 2 Prawa wodnego wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne, śródlądowe wody płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa. Na podstawie art. 212 ust. 1 Prawa wodnego, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonują: Wody Polskie - w stosunku do śródlądowych wód płynących oraz wód podziemnych; minister właściwy do spraw gospodarki morskiej - w stosunku do wód morza terytorialnego oraz morskich wód wewnętrznych; Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi: Wody Polskie wykonują prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, znajdujących się w obrębie działki ewidencyjnej, która obejmuje także śródlądowe wody płynące będące własnością Skarbu Państwa. Doprecyzowaniem tego przepisu jest art. 240 ust. 3 pkt 9 Prawa wodnego o treści: Regionalne zarządy gospodarki wodnej wykonują następujące zadania Wód Polskich: wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do śródlądowych wód płynących oraz gruntów pokrytych tymi wodami oraz zawierają porozumienia, o których mowa w art. 213 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne.
Z kolei z art. 227 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że utrzymywanie publicznych śródlądowych wód powierzchniowych oraz morskich wód wewnętrznych polega także na zachowaniu stanu dna lub brzegów oraz na remoncie lub konserwacji istniejących budowli regulacyjnych. W świetle zaś art. 227 ust. 3 pkt 1-7 Prawa wodnego, utrzymywanie wód, o których mowa w ust. 1, jest realizowane przez: 1) wykaszanie roślin z dna oraz brzegów śródlądowych wód powierzchniowych; 2) usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie śródlądowych wód powierzchniowych; 3) usuwanie drzew i krzewów porastających dno oraz brzegi śródlądowych wód powierzchniowych; 4) usuwanie ze śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz wynikających z działalności człowieka; 5) zasypywanie wyrw w brzegach i dnie śródlądowych wód powierzchniowych oraz ich zabudowę biologiczną; 6) udrażnianie śródlądowych wód powierzchniowych przez usuwanie zatorów utrudniających swobodny przepływ wód oraz usuwanie namułów i rumoszu; 7) remont lub konserwację stanowiących własność właściciela wód: a) ubezpieczeń w obrębie urządzeń wodnych, b) budowli regulacyjnych.
Organ prawidło ustalił, że Spółka na podstawie decyzji z 10 listopada 2021 r. uzyskała pozwolenie wodnoprawne na wycinkę roślinności wodnej - trzciny z wód lub brzegu zbiornika wodnego S. oraz, że podstawę wydania ww. decyzji stanowił "Operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód obejmujące wycinanie roślin z wód lub brzegu Zbiornika Wodnego S." sporządzony w dniu 4 czerwca 2021 r. (pkt IV decyzji), który odwołuje się do wcześniej zawartej przez Spółkę umowy nr [...] na szczególne korzystanie z wód obejmującej wycinanie roślin z brzegu zbiornika S. i pozwolenia wodnoprawnego oraz opisu zamierzonej działalności zawartej w operacie wodnoprawnym. Dyrektor wskazał także, że z zapisów pierwszego operatu wodnoprawnego wynika, że zbiornik wody S. jest własnością Skarbu Państwa. Prawa właścicielskie do akwenu ma Marszałek Województwa Podlaskiego, a bezpośredni nadzór sprawuje Dyrektor Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Białymstoku, który w ramach utrzymania wód zbiornika zamierza udostępnić zbiornik do wycinania roślin z wód i brzegu rzeki N., a w szczególności z wód odsłoniętych partii zbiornika wodnego S..
Z zapisów ustawy Prawo wodne oraz z pozwolenia wodnoprawnego, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, wynika że grunty do których ustawa wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego nie są przeznaczone na cele rolne, a podstawowym celem prowadzonej gospodarki wodnej na terenach, na które Spółka wnioskowała o przyznanie płatności jest dążenie do tego, aby grunty te były w sposób ciągły zalane (pkt 7 operatu). Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można mówić w tym przypadku o możliwości prowadzenia na działkach zgłoszonych przez Spółkę jakiejkolwiek działalności rolniczej, jak również o prowadzeniu działalności rolniczej w przeważającym zakresie. Z treści umowy z 24 maja 2022 r. nr [...] wynika, że przedmiotowe grunty zostały przeznaczone do prowadzenia działalności związanej z wycinaniem roślin z wody (§ 1 ust. 2 umowy). Ww. umowa nie przewiduje użytkowania przedmiotowych gruntów na cele rolnicze.
Ponadto organ zasadnie podniósł, że zadeklarowane przez Spółkę grunty zostały oddane do użytkowania w celu prowadzenia przedsięwzięcia określonego w art. 261 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego polegającego na wydobyciu kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów lub wycinaniu roślin z wody - wycinaniu trzciny (§ 2 ust. 1 umowy), a użytkownik (Spółka) oświadczyła, że posiada pozwolenie wodnoprawne na wycinkę roślinności wodnej -trzciny z wód lub brzegu zbiornika wodnego S. wydane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku z 10 listopada 2021 r. Z § 8 ust. 5 ww. umowy wynika, że użytkownik nie może zmieniać celu użytkowania, o którym mowa w § 2 ust. 1 umowy.
Mając powyższe na względzie są przyznał rację organowi, że Spółka wykonywała działalność zgodnie z zapisami umowy użytkowania nr [...] z 24 maja 2022 r. Fakt ten potwierdzili Pan A. K. i Pani B. K., którzy zeznali, że Spółka wykonywała cel zawarty w umowie, a na podstawie obmiarów skoszonej roślinności były sporządzane protokoły, które następnie przekazywane były do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej celem naliczenia opłaty. Powyższe potwierdza również prowadzona korespondencja Pana M. M. Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (pismo z 17 czerwca 2024 r.) ze Spółką (pismo z 24 czerwca 2024 r.) złożona przez stronę skarżącą do ARiMR w dniu 20 listopada 2024 r., w której Spółka sama potwierdza wykonywanie umowy.
Sąd popiera stanowisko organu, że prowadzenie przedsięwzięcia związanego z wycinaniem roślin z wody nie stanowi, o prowadzeniu działalności rolniczej. Uzyskana trzcina wycięta z wody nie jest zakwalifikowana jako produkt rolny w rozumieniu załącznika I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a w związku z tym działalność polegająca na wycinaniu roślin z wody nie spełnia warunku określonego w art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego prowadzenia działalności rolniczej. Również zawarta umowa użytkowania nr [...] z 24 maja 2022 r. nie zawiera w swej treści zapisów o innym użytkowaniu działek niż wycinanie roślin z wody. Bezpodstawne jest zatem twierdzenie pełnomocnika, że "Wnioskodawcy nie realizowali wycinki trzciny w celu korzystania z wód, a w celu pozyskania paszy". Skarżąca dokonywała bowiem wycinki trzciny, która nie jest rośliną dotowaną zgodnie z załącznikiem I do TUZ.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, że organ wybiórczo traktuje okoliczności potwierdzające rolniczą działalność wybierając pojedyncze zwroty pomijając zeznania Pana A. K., z których wynika, że Spółka "używa ciągników rolniczych z podwójnymi kołami z kosiarkami doczepnymi listwowymi, gdyż jest to teren podmokły i ratraków ... tak widziałem jak belowali" oraz zeznań Pani B. K., że "na niektórych działkach były użytki rolne", sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że to strona skarżąca, a nie organ zacytowała wybiórczo zeznania. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że Pani B. K. zeznała, iż "celem zawarcia umowy było wycinanie roślin z wody, działki oddane w użytkowanie stanowią powierzchniowe wody płynące... grunty oddane zostały Spółce zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na szczególne korzystanie z wód w myśl art. 34 pkt 8 ustawy Prawa wodnego, a nie na użytkowanie rolnicze. W użytkowanie zostały oddane działki, które w większości są pokryte wodami płynącymi art. 261 ustawy Prawa wodnego mówi, że w użytkowanie oddajemy powierzchniowe wody płynące". Zarówno Pan A. K. jak i Pani B. K. potwierdzili, że Spółka wykonywała umowę zawartą z Wodami. Błędne jest przekonanie skarżącej, że sposób użytkowania określony w umowie w żaden sposób nie kłóci się z działalnością rolniczą jak też, że umowa nie wskazuje, żeby strona nie mogła prowadzić działalności rolniczej. Z treści umowy jednoznacznie wynika, że użytkownik nie może zmieniać celu użytkowania, o którym mowa w § 2 ust. 1 umowy (§ 8 ust. 5 umowy) oraz, że został zobowiązany do: korzystania z przedmiotu użytkowania określonego w § 1 tylko i wyłącznie w zakresie zgodnym z przeznaczeniem na realizację przedsięwzięcia opisanego w § 2 ust. 1 umowy (§ 9 ust. 1 umowy).
Zdaniem sądu, organ dokonał prawidłowej oceny zeznań świadków jak też wziął pod uwagę, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie posiada grunty również przeznaczone na cele rolne, jednak działki objęte wnioskiem takiego przeznaczenia nie miały, a Spółka realizowała umowę w oparciu o art. 261 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego - dokonywała koszenia trzciny zgodnie z Prawem wodnym. Skarżąca w tym celu zdobyła uprawnienia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo zastosował art. 34
w zw. z art. 227 Prawa wodnego i stwierdził, że prowadzona działalność Spółki opiera się na szczególnym korzystaniu z wód.
Fakt, że część gruntów w ewidencji gruntów i budynków posiada oznaczenie jako: łąki, pastwiska czy grunty orne pozostaje bez znaczenia, gdyż na informacyjny charakter tych danych wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Przeznaczenie wszystkich działek objętych umową użytkowania (czyli 1200 ha) określa ustawa Prawo wodne. Podkreślić też należy, że przedmiotowa umowa nie dopuszczała zmiany przeznaczenia gruntów objętych umową niezależnie od tego jaka klasyfikacja znajduje się w Ewidencji gruntów i budynków. Wskazana ewidencja ma charakter informacyjny, a przepisy prawa nie wiążą z nią domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym ani jakiegokolwiek innego skutku materialnoprawnego.
Powyższe doprowadziło organ do prawidłowego stwierdzenia, że działalność polegająca na wycinaniu roślin z wody nie może być w przedmiotowej sprawie kwalifikowana jako działalność rolnicza. Nie zmienia tego faktu sformułowanie zawarte w piśmie Biura Kontroli na Miejscu z 27 grudnia 2023 r. znak: BKM10.6800.91.2023.PZ, że na działkach "prowadzona jest działalność rolnicza". Do kwestii tej odniósł się wyczerpująco organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji. Podniósł, że sposób wykorzystania gruntów jest określony ustawą, decyzją i pozwoleniem wodnoprawnym, tym samym za błędne należy uznać stwierdzenie zawarte w piśmie znak: BKM10.6800.91.2023.PZ (data wpływu 27 grudnia 2023 r.), że na działkach, na których wykonano zdjęcia jest prowadzona działalność rolnicza o czym świadczy chociażby brak chwastów wieloletnich, zakrzaczeń, samosiejek drzew i krzewów oraz suchej, zdrewniałej trzciny charakterystycznej dla tego siedliska. Organ wyjaśnił, że znajdujące się w aktach sprawy pismo znak BKM10.6800.91.2023.PZ, na które powołuje się strona jest odpowiedzią Biura Kontroli na Miejscu skierowaną do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kolnie na jego wniosek w zakresie zasadności przeprowadzenia kontroli na miejscu. Osoba udzielająca odpowiedzi nie posiadała całej dokumentacji zgromadzonej w prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kolnie postępowaniu, jak też nie dokonywała oceny dowodów zawartych w sprawie.
W związku z tym, że zgłoszone do płatności działki nie były użytkami rolnymi, jak również nie zapewniły w 2008 roku prawa do płatności powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie został spełniony art. 32 ust. 2 lit a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013, uznania gruntu za kwalifikujący się hektar. Nie doszło też do naruszenia art. 4 ust. 1 lit. e i h rozporządzenia nr 1307/2013.
Ponadto sąd popiera stanowisko Dyrektora POR ARMiR odnośnie braku tytułu prawnego skarżącej do ww. nieruchomości.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 - podmiotowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tego gruntu tytuł prawny. Stosownie do § 19 ust. la rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, w przypadku, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ww. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo -klimatycznej rolnik lub zarządca składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej, do którego ubiega się o przyznanie tej płatności. Wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego potwierdzającego oświadczenie wnioskodawcy o użytkowaniu gruntów rolnych, na których prowadzi działalność rolniczą, w celu zapobiegania bezprawnego korzystania z terenów innych podmiotów, został uznany przez TSUE za odpowiadający wymogom zasady proporcjonalności (zob. wyrok TSUE z 24 czerwca 2010 w sprawie C-375/08).
Jak to już powyżej wykazano w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne, właścicielem działek zgłoszonych przez Spółkę do płatności jest Skarb Państwa, przy czym uprawnienia właścicielskie wykonują Wody Polskie, a do obowiązków właściciela należy między innymi zachowanie stanu dna i brzegów zbiornika wodnego.
Z akt sprawy wynika, że Spółka zgłosiła do płatności działkę nr 200509_2.0029.81/4 o powierzchni 2,84 ha, do której nie posiadała tytułu prawnego.
Odnośnie pozostałych działek zgłoszonych do ww. płatności na rok 2022 r., tj. nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], Dyrektor POR ARMiR nie negował faktu posiadania umowy użytkowania do ww. działek. Organ prawidłowo wskazał, że zgodnie z zapisami umowy nr [...] z 24 maja 2022 r. przedmiotowe grunty zostały przeznaczone do prowadzenia działalności związanej z wycinaniem roślin z wody (§ 1 ust. 2 umowy). Wskazana umowa nie przewiduje użytkowania przedmiotowych gruntów na cele rolnicze. Zgodnie z § 8 ust. 5 ww. umowy użytkownik nie może bez zgody właściciela zmieniać celu użytkowania. Użytkownik zobowiązuje się korzystać z przedmiotu użytkowania, określonego w § 2, tylko i wyłącznie w zakresie zgodnym z przeznaczeniem na realizację przedsięwzięcia opisanego w § 2 ust. 1 niniejszej umowy.
Ponadto z pisma z-cy Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 14 czerwca 2024 r. (data wpływu) znak: B.RUM.0800.62.2024.BZ wynika, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest w posiadaniu gruntów przeznaczonych do użytkowania rolniczego, które mogą być oddawane w dzierżawę podmiotom zewnętrznym oraz, że ze Spółką nie została zawarta umowa dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolne. Z powyższego pisma wynika też jednoznacznie, że Skarżąca nie informowała o planowanej innej działalności na przedmiotowych gruntach niż pozyskanie trzciny, a zgodnie ze złożonym wnioskiem o zawarcie umowy użytkowania oraz w oparciu o art. 261 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego została zawarta umowa użytkowania gruntów niezbędnych do prowadzenia przedsięwzięcia związanego z wycięciem roślin w ramach szczególnego korzystania z wód (art. 34 ust. 8 Prawa wodnego).
Przechodząc do zarzutów natury procesowej podniesionych w skardze na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przywołanym zaś art. 27 ust. 1 zawarto klauzulę ograniczającą zakres stosowania przepisów ww. Kodeksu. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z ustępu 2 wynika natomiast, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zaznaczyć trzeba – także w kontekście zarzutów skargi - że art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego, nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących ww. płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawie przedmiotowych płatności to zatem wnioskodawczyni (Spółka) została zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego, pod rygorem wywiedzenia dla niego negatywnych skutków. Organ ocenia zebrany materiał dowodowy, a w istocie to na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do uzyskania takiej płatności. To wnioskodawca powinien wykazać np., że faktycznie użytkował grunty wskazane do przyznania płatności, tj. faktycznie nimi władał i rolniczo gospodarował na tych gruntach.
Wobec powyższego na uwzględnienie nie mogły zasługiwać zarzuty formułowane w oparciu o art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Naturalnie, deklarowane przez Spółkę obszary mające zostać objęte płatnościami są następczo kontrolowane przez organ, co miało miejsce także w sprawie niniejszej, jednakże działalność organu w tym zakresie ma charakter weryfikacyjny, różniący się znacznie od typowego postępowania dowodowego uregulowanego przepisami k.p.a. W konsekwencji zatem za oczywiście bezzasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 i art. 75 §1 k.p.a. Niezasadny jest też postawiony przez skarżącą zarzut bezstronności, wywodzony z faktu, że w czynnościach procesowych prowadzonych przez organ I instancji brał udział pracownik Oddziału. Powołany w skardze pracownik Oddziału Regionalnego nie uczestniczył przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 79a k.p.a., którego jak wyżej wskazano, nie stosuje się w przedmiotowym postępowaniu.
Trudno przy tym zaakceptować stanowisko strony, jakoby organ dokonał dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji było niezgodne z wymogami uregulowanymi w k.p.a. Zdaniem sądu uzasadnienie jest jasne, kompletne i logiczne. Przedstawiono w nim w jasny sposób stanowisko organu oraz to, jakie dowody i okoliczności przeanalizował i do jakich konkluzji, w świetle przepisów prawa materialnego, go doprowadziły. Nie znalazł zatem usprawiedliwienia zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Skład orzekający nie dopatrzył się w sprawie także innych naruszeń prawa, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. które przemawiałyby za wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).