I SA/Bk 292/24

I SA/Bk 292/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 243 ust. 4
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122, art. 187 § 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOC.4322.2.2024 w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym w zakresie kraju pochodzenia towaru, kwoty cła dodatkowego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. W dniu 27 września 2021 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powoływana także jako "skarżąca", "Spółka"), działając przez przedstawiciela pośredniego P. S.A. z siedzibą w O. (dalej powoływany także jako: "przedstawiciel pośredni"), dokonała zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu dokonując wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną. W zgłoszeniu celnym zarejestrowanym pod pozycją MRN [...] dla towaru w postaci rur profilowanych ze stali o wymiarach 80x40x2x5350 mm i 80x40x3x5580 mm o łącznej masie 21.837 kg przywiezionego
z Rosji zadeklarowano kod TARIC 7306 61 19 90 oraz kazachskie pochodzenie. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] września 2021 r., certyfikaty jakości: nr [...] z dnia 18 września 2021 r. i nr [...] z dnia 18 września 2021 r. oraz dokument przewozowy CMR nr [...].
2. W dniach od 4 maja 2022 r. do 4 października 2023 r. funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili u skarżącej kontrolę celno-skarbową dotyczącą sprawdzenia prawidłowości deklarowanego kraju pochodzenia (Kazachstan) w zgłoszeniach celnych do procedury dopuszczenia do obrotu dotyczących towarów importowanych z Rosji w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. W dniu 4 października 2023 r. zespół kontrolny sporządził protokół kontroli celno-skarbowej. Na podstawie ustaleń kontroli uznano, że poddane kontroli zgłoszenie celne importowe dotyczyło towaru, dla którego brak było podstaw do przyjęcia za kraj pochodzenia Kazachstanu.
3. W dniu 14 grudnia 2023 r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: "Naczelnik PUCS" lub "organ I instancji") poinformował skarżącą o zebranych dowodach oraz zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, w której określone zostanie cło dodatkowe oraz kwota podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Jednocześnie poinformowano, że przed wydaniem decyzji istnieje możliwość przedstawienia stanowiska w sprawie oraz przedstawienia dodatkowych dowodów, informacji i dokumentów potwierdzających pochodzenie przedmiotowego towaru.
4. Postępowanie przed organem I instancji zakończyło się wydaną względem skarżącej decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 318000-COC2.4322.87.2023.AS, w której organ ten zmienił dane we wpisie do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną nr 4148 poz. 4245 z 27 września 2021 r. oraz w zgłoszeniu celnym uzupełniającym nr 21PL311010I0644267 z dnia 27 września 2021 r. w zakresie pola 34 (kraj pochodzenia) i 47 (obliczenie opłat), powiadomił o zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty cła dodatkowego w wysokości 26.004,00 zł, wezwał do jego zapłaty, określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym oraz powiadomił o zaksięgowaniu kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 5.980,00 zł.
5. W następstwie wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOC.4322.2.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika PUCS.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym zgłoszeniu celnym przedstawiciel zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci rur profilowanych ze stali o wymiarach 80x40x2x5350 mm i 80x40x3x5580 mm o łącznej masie 21.837 kg, i zadeklarował dla towaru kod TARIC 7306 61 99 00 oraz jako kraj pochodzenia Kazachstan. Do zgłoszenia załączył m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] września 2021 r. wystawioną przez eksportera (LLC C. z siedzibą w Moskwie) i zawierającą zapis, że krajem pochodzenia towaru jest Kazachstan. Przedłożył również drogowy dokument przewozowy CMR nr [...], z którego wynika, że przedmiotowy towar został załadowany do transportu w Rosji w celu dostarczenia do firmy w Polsce. DIAS zauważył, że do zgłoszenia celnego nie został załączony żaden inny dokument potwierdzający kraj pochodzenia towaru. Nie zostało też przedstawione świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru.
Według ustaleń organów do zgłoszenia celnego zgłaszający załączył dwa certyfikaty jakości towaru. Certyfikat jakości nr [...] z dnia 18 września 2021 r. został wystawiony przez przedsiębiorstwo K. na rzecz rosyjskiego nabywcy 000 C. z siedzibą w Moskwie i dotyczy towaru w postaci rur stalowych o rozmiarze 80x40x3x5580 mm i masie 22967 kg. Określa również inne dane towary w zakresie nr pławki, nr partii, marki stało oraz składu chemicznego. Natomiast certyfikat jakości nr [...] z dnia [...] września 2021 r. dotyczy rur stalowych o rozmiarze 80x40x2x5350 i został wystawiony przez ww. przedsiębiorstwo w Kazachstanie dla wskazanego powyżej nabywcy w Rosji i również zawiera dane dotyczące nr pławki, nr partii, marki stali i składu chemicznego. Opis towaru na fakturze nie podaje tych danych. Wskazuje jedynie rodzaj towaru, wymiary, masę oraz kod nomenklatury towaru i kraj pochodzenia – Kazachstan. Zauważono, że faktura nie zawiera numerów przedłożonych do odprawy celnej certyfikatów jakości, tym bardziej, że zostały one wystawione na rzecz podmiotu będącego eksporterem towaru z Rosji, który posiadał możliwość precyzyjnego przyporządkowania tych certyfikatów do eksportowanych partii towarów.
Na podstawie załączonego do zgłoszenia celnego dokumentu CMR nr [...] stwierdzono, że profile stalowe o masie 21837 kg były załadowane w dniu 24 września 2021 r. w miejscowości D. w Rosji celem wywozu do Polski. W polu 5 dokumentu CMR wskazana została faktura nr [...] z dnia 24 września 2021 r. Nie podano w nim jednak numerów certyfikatów jakości załączonych do zgłoszenia celnego. W trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolowany podmiot przedłożył dodatkowo kontrakt nr [...] z dnia [...] września 2021 r. zawarty pomiędzy 000 C. a Spółką. Zauważono jednak, że nie zawiera on informacji na temat rodzaju i pochodzenia towaru będącego jego przedmiotem.
Zdaniem organu odwoławczego deklaracja strony odnośnie kraju pochodzenia towaru zawarta w dokonanym zgłoszeniu celnym nie została wystarczająco poparta dokumentami załączonymi do zgłoszenia celnego. DIAS wyjaśnił, że takimi dowodami, które pozwoliłyby na ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru byłyby dokumenty zawierające informacje dotyczące szczegółowego opisu produkcji wskazujące na pochodzenie użytych do produkcji materiałów i zakres dokonanego w tym kraju przetworzenia. Przedstawione w niniejszej sprawie certyfikaty jakości nie zawierają wszystkich, niezbędnych do zweryfikowania niepreferencyjnego pochodzenia danych. Ponadto nie sposób powiązać ich z przedmiotowym towarem określonym w fakturze. Stwierdzono też brak udokumentowania łańcucha dostaw towaru, który pozwoliłby na potwierdzenie tożsamości importowanego towaru, z tym który opisany został w przedłożonych certyfikatach jakości.
6. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję DIAS w całości i podniósł zarzuty:
I. naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 187 § 1, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.) w zw. z art. 73 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Prawo celne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1590 ze zm., dalej jako: "Prawo celne") poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, odznaczającej się uproszczonym wnioskowaniem oraz preferencyjnym selekcjonowaniem danych wspierających hipotezę DIAS przy jednoczesnym pomijaniu lub deprecjonowaniu materiału dowodowego korzystnego dla Spółki,
2) art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie na podstawie jedynie części materiału dowodowego zgromadzonego w ramach prowadzonej względem Spółki kontroli celno-skarbowej, wybiórczo i dowolnie wyselekcjonowanych przez organ na potrzeby niniejszego postępowania, bez wydania jakiejkolwiek procesowej decyzji, która uzasadniałaby oparcie się akurat na tymże materiale dowodowym, z jednoczesnym pominięciem pozostałego, podczas gdy organy podatkowe winny wydawać rozstrzygnięcie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego;
3) art. 180 § 1, art. 181, art. 187 w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącą czynności dowodowych oraz zaniechanie dążenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego przez organ z urzędu,
II. naruszenia prawa materialnego, tj.:
1) art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L. z 29 grudnia 2015 r., nr 343, s. 558), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu kraju pochodzenia przedmiotowych rur jako Rosja na podstawie jedynie domniemania, że skoro przedstawione przez Spółkę dowody nie udowadniają — w ocenie organu – że krajem pochodzenia jest Kazachstan, to jest nim Rosja, podczas gdy przepis ten obliguje organy podatkowe do czynienia ustaleń faktycznych na podstawie dowodów przedstawionych przez zgłaszającego, a jeżeli jest to niewystarczające lub niezadowalające, na podstawie wszelkich dostępnych informacji,
2) art. 10 ust. 1 oraz 2 ustawy z 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm., dalej jako: "Prawo przedsiębiorców") poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy,
3) art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że kluczowym elementem, który jednoznacznie potwierdza kazachskie pochodzenie importowanych rur, są certyfikaty jakości nr [...] i [...], wystawione przez T. z Kazachstanu. W tych dokumentach wyraźnie wskazano kraj pochodzenia towaru jako Kazachstan, co stanowi bezpośrednie i jednoznaczne potwierdzenie pochodzenia towaru. Zdaniem skarżącej organ interpretuje te dowody w sposób jednostronnie korzystny dla własnej tezy, nie biorąc pod uwagę rzeczywistej zawartości dokumentów oraz praktyki stosowanej w międzynarodowym handlu.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika PUCS, umorzenie przedmiotowego postępowania, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
7. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
2. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że - szczegółowo opisany wcześniej - stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, zaś skład orzekający w pełni go akceptuje. Kluczowe dla niniejszej sprawy i wydanego rozstrzygnięcia jest to, że skarżąca spółka (importer), działając przez agencję celną, dokonała zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, dokonując wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną. W zgłoszeniu celnym dla towaru w postaci rury stalowej o kodzie TARIC 7306 61 92 00 zakupionej i przywiezionej z Rosji, z Kazachstanem jako podanym krajem pochodzenia towaru.
Przytoczone wyżej okoliczności stanowiły podstawę do uznania, że kontrolowane zgłoszenia celne nie dotyczyły towarów, które powinny zostać objęte zadeklarowaną stawką ostatecznego cła antydumpingowego. Przedmiotem niniejszego postępowania było prawidłowe ustalenie kraju niepreferencyjnego pochodzenia zaimportowanych z Rosji rur stalowych, a co za tym idzie określenie kwoty cła dodatkowego oraz kwoty należnego z tytułu importu podatku od towarów i usług.
3. Jak wynika ż akt sprawy, przedstawiciel importera zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu rury ze stali o wymiarach 720x20x6300 mm w określonej ilości i zadeklarował dla towaru kod CN 7306 30 77 80 oraz jako kraj pochodzenia Kazachstan. Do zgłoszenia załączył m.in. fakturę nr [...] wystawioną przez eksportera zawierającą zapis, z którego wynika, że krajem pochodzenia towaru jest Federacja Rosyjska, certyfikaty jakości oraz drogowy dokument przewozowy CMR nr [...], z którego wynika, że przedmiotowy towar został załadowany do transportu w Rosji. W celu dostarczenia do firmy w Polsce.
Do zgłoszenia celnego nie został załączony żaden inny dokument potwierdzający kraj pochodzenia towaru. Nie zostało też przedstawione świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Zgłaszający załączył certyfikat jakości nr [...] dotyczące rur stalowych, wystawiony przez W., Rosja, Który nie jest eksporterem towaru i dotyczy rur stalowych o wymiarach 720x20 mm i masie 21.837 kg (masie innej niż w zgłoszeniu celnym). Certyfikat ten wskazują na parametry fizyczne i chemiczne rur, ich masę i numer partii. Natomiast opis towaru na fakturze nie podaje tych danych. Wskazuje jedynie rodzaj towaru, wymiary, masę oraz kod nomenklatury towaru i kraj pochodzenia towaru – Federacja Rosyjska. Faktura nie zawiera numeru przedłożonego do odprawy celnej certyfikatu jakości. Ponadto certyfikat został wystawiony na rzecz podmiotu będącego eksporterem towaru z Rosji, który posiadał możliwość precyzyjnego przyporządkowania tego certyfikatu do eksportowanej partii towarów. W trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolowany przedłożył dodatkowo dokument CMR nr 13891 dotyczący przewozu profili stalowych od nadawcy - firmy T. z Kazachstanu do rosyjskiego odbiorcy - firmę OOO C.
Ponadto przedłożył kontrakt nr [...] z dnia [...] września 2021 r. zawarty pomiędzy 000 C. a Spółką. Zauważono jednak, że nie zawiera on informacji na temat rodzaju i pochodzenia towaru będącego jego przedmiotem. Z uwagi na występujące niezgodności w przedstawionych dokumentach organ wezwał importera do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Organ w szczególności chciał zweryfikować deklarowane w zgłoszeniu celnym pochodzenie towaru i ewentualne potwierdzenie, że zaimportowana stal ma kazachskie, niepreferencyjne pochodzenie określone w oparciu o unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia.
4. Zdaniem Sądu zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kraj pochodzenia towaru nie został wystarczająco udowodniony. Strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów, które pozwoliłyby organowi na sprawdzenie, czy proces wytwarzania produktu spełnia unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia, a co za tym idzie, czy towar może być uznany za pochodzący z deklarowanego kraju pochodzenia. Takimi dowodami, które pozwoliłyby na ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru byłyby dokumenty zawierające informacje dotyczące szczegółowego opisu produkcji, wskazujące na pochodzenie użytych do produkcji materiałów i zakres dokonanego w tym kraju przetworzenia. Przedstawiony w niniejszej sprawie certyfikat jakości nie zawiera wszystkich, niezbędnych do zweryfikowania niepreferencyjnego pochodzenia danych. Ponadto nie sposób powiązać go z przedmiotowym towarem określonym w fakturze.
5. W niniejszej sprawie brak jest też udokumentowania łańcucha dostaw towaru, który pozwoliłby na potwierdzenie tożsamości importowanego towaru, z tym który opisany został w przedłożonym certyfikacie jakości. Podkreślenia wymaga, że wyżej powołane dowody nie dokumentują ciągłości prawa własności towaru, czy dysponowania nim do chwili sprzedaży na eksport do Unii Europejskiej. Ponadto brak jest też wiarygodnego dowodu potwierdzającego, że towar opisany w certyfikatach jest tożsamy z towarem będącym przedmiotem importu dokonanego przez spółkę F., że został wyprodukowany w Kazachstanie i został wyeksportowany z terytorium Kazachstanu. Ponadto Importer nie przedłożył żadnych dokumentów celnych świadczących o dokonanym eksporcie przedmiotowego towaru z Kazachstanu. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że towary będące przedmiotem postępowania, wywożone z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan, nie były objęte dozorem celnym.
W trakcie przeprowadzonej kontroli importer w piśmie stwierdził, że towar nie był objęty dozorem celnym na terenie Rosji ze względu na brak procedur celnych. Oświadczył, że kraje: Kazachstan, Białoruś i Federacja Rosyjska należą do Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej od dnia 29.05.2014 r. Zauważyć również należy, że w trakcie przeprowadzonej kontroli na wezwanie organu strona nie przedstawiła świadectwa pochodzenia towaru. W tym miejscu należy jednak wyjaśnić, że określone w nim pochodzenie towaru może podlegać weryfikacji organu, a uzyskane w jej wyniku informacje powinny pozwolić organowi na określenie pochodzenia i stwierdzenie, czy produkty zostały całkowicie uzyskane, czy też dostatecznie przetworzone. Należy ponadto zauważyć, że przepisy celne nie przewidują możliwości weryfikacji świadectw niepreferencyjnego pochodzenia w kraju ich wystawienia w ramach przewidzianej współpracy administracyjnej. Wyjątkiem przewidującym weryfikację świadectw jest sytuacja, gdy świadectwo pochodzenia wystawiane jest dla produktów objętych specjalnymi niepreferencyjnymi ustaleniami dotyczącymi przywozu określonego w załączniku 22-14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447.
W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Zatem przedłożone organowi niepreferencyjne świadectwa pochodzenia towaru nie dowodzą pochodzenia w oparciu o art. 60 UKC, gdyż nie podają one w oparciu o jakie reguły zostało ustalone pochodzenie towaru. Kraj trzeci wystawiający świadectwo i stwierdzający kraj pochodzenia towaru może stosować inne reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia niż reguły unijne. A to właśnie w oparciu o reguły unijne należy ustalić kraj niepreferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru w przywozie. Z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanego kraju pochodzenia importowanego towaru, które wynikały z przeprowadzonej przez organ analizy zgłoszeń importowych dokonanych na rzecz F. Sp. z o.o., organ wielokrotnie wzywał importera do przedłożenia wszelkich dokumentów, na podstawie których mógłby ustalić, czy zostały spełnione reguły niepreferencyjnego pochodzenia określone w art. 60 UKC, a co za tym idzie ustalić kraj pochodzenia towaru.
Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku dokonał oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie stwierdził, że nie podstaw do przyjęcia, że krajem pochodzenia przedmiotowego towaru jest Kazachstan. Zatem za kraj pochodzenia towaru przyjęto kraj jego eksportu - Rosję. Wskazują na to liczne dowody i okoliczności:
(-) krajem załadunku, eksportu i handlu jest Rosja,
(-) certyfikaty jakości przedstawione przez importera, nie zawierające zapisu o kraju pochodzeniu towaru, nie pozwalają na przyporządkowanie do nich przedmiotowego towaru,
(-) brak dokumentów poświadczających opis produkcji, pochodzenie surowca przedmiotowych rur pozwalających na ocenę spełnienia reguł niepreferencyjnego pochodzenia towaru w UE,
(-) brak dowodu wywiezienia przedmiotowych rur z Kazachstanu,
(-) brak dokumentów poświadczających nie manipulację towarem (jego zamiany, zastąpienia innym towarem, poddaniem innym czynnościom mającym wpływ na pochodzenie towaru), towar nie był objęty dozorem celnym na terenie Rosji,
(-) brak dokumentów poświadczających istniejący łańcuch dostawców przedmiotowego towaru (od producenta do jego importera w Polsce).
6. Podstawą wydanego przez organ rozstrzygnięcia odnośnie kraju pochodzenia towaru jest art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, jeżeli zgłoszone pochodzenie niepreferencyjne okaże się nieprawidłowe, pochodzenie, które należy wziąć pod uwagę dla celów obliczenia kwoty należności przywozowych i innych należności związanych z towarami, jest ustalane na podstawie dowodów przedstawionych przez zgłaszającego lub, jeżeli jest to niewystarczające lub niezadowalające, na podstawie wszelkich dostępnych informacji.
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia za kraj pochodzenia przedmiotowego towaru Kazachstanu, bowiem importer nie przedłożył wystarczających lub zadowalających dowodów na kazachskie pochodzenie towaru. Z uwagi na powyższe za kraj pochodzenia przedmiotowego towaru przyjęto kraju jego ostatniej wysyłki i handlu. Okoliczności te potwierdzają przedstawione dokumenty -faktura za towar, dokument przewozowy oraz informacje pozyskane na podstawie analizy wcześniejszych zgłoszeń celnych importowych spółki F.
Prawną konsekwencją zmiany deklarowanego kraju pochodzenia towaru był dokonany wymiar cła dodatkowego, a co za tym idzie na nowo określenie podstawy opodatkowania towaru podatkiem od towarów i usług oraz wskazanie różnicy między kwotą podatku zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym a kwotą należną. Cło dodatkowe zostało nałożone na przedmiotowy towar na podstawie art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali. Jego wysokość obliczono przy zastosowaniu stawki wynoszącej 25%, przewidzianej w art. 1 ust. 6 ww. rozporządzenia.
7. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych wyrażonych w art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej polegającego na dokonaniu całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego należy zauważyć, na co słusznie wskazuje organ, że wskazanie w zgłoszeniu celnym kraju pochodzenia towaru i przedłożenie dokumentów to potwierdzających należy do obowiązków importera. A więc to na nim ciąży obowiązek dowodowy. Albowiem z przepisów unijnego kodeksu celnego (m.in. z art. 61 UKC) wynika obowiązek udowodnienia przez stronę okoliczności, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne. Taką okolicznością, której udowodnienia może żądać od zgłaszającego organ celny, jest w przypadku importu kraj pochodzenia towaru. W przedmiotowej sprawie ma to kluczowe znaczenia, gdyż kraj pochodzenia towaru ma wpływ na zastosowanie cła dodatkowego ustanowionego na przywóz rur stalowych. Importer winien dysponować w przywozie dokumentami, w których w jednoznaczny i dostateczny sposób określany jest kraj pochodzenia każdej partii towaru zawartej w konkretnej przesyłce. Z uwagi na fakt, że importer nie dysponował w momencie dokonania zgłoszenia celnego dokumentami pozwalającymi na jednoznaczne potwierdzenie deklarowanego dla towaru kraju pochodzenia, organ celny wielokrotnie wzywał stronę do przedłożenia wiarygodnych dowodów potwierdzających zadeklarowany kraj pochodzenia towaru. Organ zwracał się do strony postępowania o przedłożenie dowodów, ponieważ ich uzyskanie leżało wyłącznie w jej gestii. Organ nie może zwracać się do zagranicznych kontrahentów importera z żądaniem przedłożenia dowodów. Z uwagi na powyższe podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów proceduralnych jest niezasadny. Organ w trakcie postępowania zgromadził obszerny materiał dowodowy i dokonał jego wnikliwej oceny wskazując, które dowody uznał za wiarygodne, a którym zaś wiarygodności odmówił. Skarżący z powodu niemożności uzyskania od swoich kontrahentów dowodów świadczących o pochodzeniu towaru, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, stara się swój obowiązek przerzucić na organ. Wskazują na to zawarte na przykład w odwołaniu wnioski dowodowe pełnomocnika strony o przesłuchanie wskazanych świadków. W tym miejscu wyjaśnić należy, że kraj pochodzenia towaru jest taką okolicznością, która nie może być dowiedziona w formie przesłuchania świadków, nawet posiadających rozległą wiedzę w zakresie źródła pochodzenia przedmiotowego towaru oraz szczegółów transakcji. Wiedza i przekonania proponowanych do przesłuchania świadków nie mogą zastąpić prawidłowo sporządzonych i wiarygodnych dokumentów, które są jedynym sposobem na udowodnienie kraju pochodzenia towaru. Taką wiedzę (popartą wymaganymi dokumentami), pozwalającą na sporządzenie dowodu pochodzenia, może posiadać jedynie producent, który potwierdza pochodzenie towaru wystawionymi dokumentami i udziela dodatkowych informacji na żądanie kontrahenta. Ponadto w przypadku nie zastosowania w transakcji bezpośredniego transportu importer winien przedłożyć organom celnym kraju importu dokumenty potwierdzające, że wystawione dowody pochodzenia bezspornie dotyczą towaru będącego przedmiotem konkretnego zgłoszenia celnego, czyli potwierdzających nieprzerwany łańcuch dostawy.
W związku z powyższym zgłoszone wnioski dowodowe zasadnie nie zostały przez organ uwzględnione, stąd też zarzut naruszenia art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej należy uznać za niezasadny. Nieuprawnione jest też podnoszone w uzasadnieniu skargi twierdzenie, że organ z góry założył, że wnioskowane dowody będą nieprzydatne tylko z tego względu, że nie stanowią dowodu z dokumentu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że poszukiwanie dowodów potwierdzających pochodzenie towaru, z której to okoliczności zgłaszający pragnie uzyskać korzyści, należy do jego obowiązków, których nie może scedować na organ. Ponadto, jak to już wskazano powyżej, ustalenie pochodzenia towaru nie może opierać się o nawet najlepszą wiedzę dostawcy, który jest pośrednikiem w handlu. Rosyjski dostawca może jedynie w formie prawidłowo sporządzonych dokumentów potwierdzić te informacje o towarze, które posiada na podstawie otrzymanej od swojego dostawcy dokumentacji. Winien również wykazać, że towar składowany na terytorium Rosji znajdował się w trakcie rozładunku, składowania, a następnie załadunku pod dozorem władz celnych.
8. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania przez organ art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny Sąd zauważa, że powyższy przepis został przez organ prawidłowo zastosowany i zgodnie z jego treścią ustalono pochodzenie towaru w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zgodnie z dyspozycją przepisu organ uwzględnił wszelkie dostępne informacje. W wydanym rozstrzygnięciu organ wyraźnie wskazał, na jakich dowodach oparł swoją decyzję i właściwie zgromadzone dowody ocenił. Zdaniem Sądu ocena ta jest prawidłowa.
9. Odnosząc się do podnoszonego przez pełnomocnika importera zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz przeprowadzenia postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą domniemania uczciwości przedsiębiorcy zawartą w art. 10 organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów. Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy. W tym miejscu należy stwierdzić, że niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu celnego, niezgodnego z jej oczekiwaniami nie może być uznane za naruszenie zasady zaufania do przedsiębiorcy wynikającej z ww. ustawy. Organ wydający rozstrzygnięcie oparł je o obowiązujące i właściwie zastosowane przepisy prawa. Z uwagi na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ nie miał wątpliwości co do przyjęcia za kraj pochodzenia towaru Rosji i zastosowania dla przedmiotowego towaru cła dodatkowego. Należy zauważyć, że pomimo wezwań skierowanych przez organ do importera zarówno w trakcie kontroli celnoskarbowej, jak też prowadzonego postępowania celnego nie przedłożył on dostatecznych dowodów w sprawie, potwierdzających kraj pochodzenia towaru, zastosowane reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, ani też dokumentów jednoznacznie świadczących o wywozie przedmiotowego towaru z Kazachstanu i pozostawaniu pod dozorem celnym na obszarze Rosji. W niniejszej sprawie nie zaszła zatem okoliczność niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony. Ponadto należy podkreślić, że organy w prowadzonym postępowaniu kierowały się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a zatem postępowały zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców.
10. W odniesieniu do podnoszonych w uzasadnieniu skargi zarzutów pełnomocnika strony odnoście przedłożenia przez spółkę F. kompletu dokumentacji udowadniającej kazachskie pochodzenie przedmiotowych towarów organ prawidłowo wskazał, że przedłożone zarówno w trakcie kontroli celno-skarbowej, jak też postępowania celnego dokumentu nie były wystarczające dla przyjęcia za kraj niepreferencyjnego pochodzenia towaru Kazachstanu. Określenie kraju pochodzenia towaru w przedłożonej fakturze nie jest dokumentem wiarygodnym, ponieważ w trakcie kontroli została przedstawiona inna wersja tej faktury ze wskazaniem Rosji jako kraju pochodzenia towaru.
Przedstawione organowi certyfikaty jakości, pomimo ich wystawienia przez kazachską firmę T. wskazywaną przez importera jako producenta przedmiotowych rur stalowych, również nie mogą zostać potraktowane jako wystarczający dowód na potwierdzenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Certyfikaty te nie wskazują kraju pochodzenia towaru, a ponadto nie jest możliwe ich jednoznaczne powiązanie z towarem, będącym przedmiotem postępowania. Organ natomiast nie kwestionował, z czym należy się zgodzić, że firma K. jest producentem rur stalowych na terytorium Kazachstanu, jednak importer nie był w stanie wykazać, że przywieziony na obszar UE i objęty procedurą dopuszczenia do obrotu wg przedmiotowego zgłoszenia celnego towar został wyprodukowany przez ten podmiot z zachowaniem unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia. Nie wykazano też na podstawie przedłożonych organowi dokumentów nieprzerwanego łańcucha dostawy przedmiotowych towarów z Kazachstanu do Polski.
Za nieuprawnione należy uznać podnoszone przez pełnomocnika strony twierdzenie, że organ w identycznych sprawach wszczętych wobec spółki skarżącej na podstawie protokołu kontroli z dnia 04.10.2023 r., w których spółka przedłożyła analogiczne dokumenty, uznał prawidłowość oświadczeń o kazachskim pochodzeniu towarów. Decyzje Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, na które powołuje się skarżący, wydane w podobnych stanach faktycznych zostały przez organ odwoławczy uchylone i przekazane do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zatem w analogicznych stanach faktycznych dotyczących zgłoszeń celnych spółki nie istnieją odmienne rozstrzygnięcia organu, które uznawałyby prawidłowość oświadczeń zgłaszającego o kazachskim pochodzeniu towaru. Przedstawione przez importera dokumenty, które jego zdaniem wskazują na kazachskie pochodzenie towaru, zasadnie zatem zostały uznane przez organ za niewiarygodne lub niewystarczające dla potwierdzenia pochodzenia towaru i jego dostawy. Jedyną wiarygodną i należycie udokumentowaną okolicznością dotyczącą przedmiotowego importu jest kraj sprzedaży, załadunku i wywozu towaru. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie faktury sprzedaży i dokumentu przewozowego CMR. Zatem stosując postanowienia art. 243 ust. 4 RW oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego organ słusznie przyjął za kraj niepreferencyjnego pochodzenia towaru Rosję.
Zarzut obciążenia wyłącznie skarżącego negatywnymi skutkami dokonanego zgłoszenia także nie może się ostać. Art. 73 ust. 3 unijnego kodeksu celnego wskazuje, ze dłużnikiem jest zgłaszający, a w przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba na rzecz której dokonuje się zgłoszenia celnego. Działanie przez przedstawiciela nie zwalnia z odpowiedzialności za zapłatę kwoty wynikającej z długu celnego osoby, na rzecz której dokonano zgłoszenia celnego. Ich odpowiedzialność jest solidarna, a skoro tak, to każda ze stron może i powinna podejmować działania zmierzające do weryfikacji zgłoszenia celnego tym bardziej, że agencja dysponuje tylko takimi dokumentami, jakie są jej przedstawione przez importera..
11. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia.