I SA/BK 283/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku umorzył postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia materiałów dowodowych, uznając, że syndyk masy upadłości nie wstąpił do postępowania, a sprawa nie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające udostępnienia wyłączonych z akt postępowania podatkowego materiałów dowodowych. WSA w Białymstoku pierwotnie oddalił skargę, jednak NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie, po ogłoszeniu upadłości spółki i ustanowieniu syndyka, który nie wstąpił do postępowania, WSA umorzył postępowanie, uznając, że sprawa nie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości i nie podlega obligatoryjnemu zawieszeniu.
Sprawa dotyczyła skargi Syndyka masy upadłości "W." Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu materiału dowodowego, który został wyłączony z akt postępowania podatkowego. Spółka wniosła o udostępnienie pełnych wersji dokumentów, argumentując, że mogą one zawierać informacje istotne dla udowodnienia jej nieświadomości w rzekomym oszustwie podatkowym. Organy podatkowe odmówiły udostępnienia, powołując się na ochronę interesu publicznego, w tym dóbr osób trzecich. WSA w Białymstoku pierwotnie oddalił skargę, uznając odmowę za zasadną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niewystarczające uzasadnienie organów co do istnienia przesłanek ochrony interesu publicznego. Następnie, po ogłoszeniu upadłości spółki i ustanowieniu syndyka, który poinformował sąd o braku wstąpienia do postępowania, WSA w Białymstoku umorzył postępowanie. Sąd uznał, że sprawa, dotycząca odmowy udostępnienia materiałów dowodowych, nie wchodzi w zakres obligatoryjnego zawieszenia postępowania z powodu ogłoszenia upadłości, a oświadczenie syndyka o niewstępowaniu do postępowania czyni je bezprzedmiotowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ prawidłowo wykaże istnienie przesłanek ochrony interesu publicznego, w tym dóbr osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe mogą odmówić udostępnienia dokumentów, jeśli zawierają one dane osób trzecich lub informacje objęte tajemnicą skarbową, pod warunkiem należytego uzasadnienia tej decyzji. NSA wskazał jednak na potrzebę bardziej szczegółowego wykazania przez organy istnienia tych przesłanek w konkretnej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (8)
Główne
o.p. art. 179 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na ochronę informacji niejawnych lub interesu publicznego oraz odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z tymi dokumentami.
p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący obligatoryjnego zawieszenia postępowania w przypadku wszczęcia postępowania upadłościowego wobec strony, gdy sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.
p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący umorzenia postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie syndyka o niewstępowaniu do postępowania czyni je bezprzedmiotowym. Sprawa dotycząca odmowy udostępnienia akt nie wchodzi w skład masy upadłości i nie podlega obligatoryjnemu zawieszeniu.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie odmowy udostępnienia akt (rozpoznane przez WSA i NSA przed umorzeniem).
Godne uwagi sformułowania
brak takiej podmiotowości jest przeszkodą w dalszym prowadzeniu postępowania sądowego czynność proceduralna, tzw. wpadkowa, a nie czynność obejmująca merytoryczny aspekt sprawy podatkowej
Skład orzekający
Paweł Janusz Lewkowicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Justyna Siemieniako
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sytuacji ogłoszenia upadłości strony, gdy syndyk nie wstępuje do sprawy, a przedmiot sprawy nie wchodzi w skład masy upadłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po ogłoszeniu upadłości strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z punktu widzenia procedury administracyjnej i sądowej, szczególnie w kontekście wpływu ogłoszenia upadłości na toczące się postępowania.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 283/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2023-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 179 par. 1 i 2, art. 121, 123, 187, 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 124 par. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "W." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2020 r. Nr 2001-IOV.4103.79.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu materiału dowodowego, który został wyłączony z akt postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za m-c maj 2014 r. p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe. Uzasadnienie W. Sp. z .o.o. (dalej: "skarżąca", "strona" bądź "spółka") pismem z dnia 16 września 2019 r. wniosła o udostępnienie do wglądu materiału dowodowego, który został wyłączony z akt prowadzonego postępowania, tj. pełne i niezanonimizowane wersje włączonych do akt dokumentów. Wniosek umotywowano istnieniem poważnego prawdopodobieństwa, że wyłączone z akt części dokumentów zawierają informacje istotne z punktu widzenia postępowania, które pozwoliłyby m.in. udowodnić, że spółka nie była świadomym uczestnikiem rzekomego oszustwa podatkowego. W opinii spółki, zanonimizowane okoliczności mogą potwierdzić nie tylko fakt braku jej zaangażowania w działania oszukańcze, mogą wskazywać na sposób zorganizowania podmiotów rzekomo nierzetelnych i skali ich działalności, co pozwoli udowodnić, że strona zachowała należytą staranność i podjęcie jakichkolwiek działań weryfikacyjnych w istniejących w badanym okresie warunkach, nie mogłoby doprowadzić do uznania transakcji z P. i G. za nierzetelne, oszukańcze, czy podejrzane. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NPUS", "organ I instancji") postanowieniem Nr 2071-SPP.4103.35.2019.7 z 18 października 2019 r. odmówił spółce udostępnienia do wglądu materiału dowodowego, który został wyłączony z akt postępowania podatkowego, w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2014 r. Organ I instancji powołał się na ochronę interesu publicznego. Wskazano, że poprzez wyłączenie dokumentów lub ich fragmentów ograniczono dostęp do informacji dotyczących danych osób oraz podmiotów niebędących stroną i innych informacji niezwiązanych z prowadzoną sprawą, a ich wyłączenie uzasadniała konieczność ochrony interesów osób trzecich oraz dobra prowadzonej sprawy. NPUS w związku z tym, że wniosek strony odnosi się do dokumentów objętych ochroną interesu publicznego odmówił ich udostępnienia. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy"), postanowieniem z 17 stycznia 2020 r. nr 2001-IOV.4103.79.2019, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ, w uzasadnieniu postanowienia, odwołując się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "o.p.") podkreślił, że ustawowe ograniczenia prawa strony do wglądu do akt sprawy, zawarte w art. 179 § 1 o.p., są warunkowane dwoma przesłankami: koniecznością ochrony informacji niejawnych albo koniecznością ochrony interesu publicznego. Pojęcie "interesu publicznego" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, niemniej jednak, posiłkując się dotychczasowym dorobkiem judykatury można przyjąć, że przez "interes publiczny" należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zatem "interesem publicznym" w rozumieniu art. 179 o.p. jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty, w szczególności gdy zawierają istotne informacje o tych podmiotach gospodarczych. Następnie DIAS wskazał, że wyłączone dokumenty zawierają informacje dotyczące m.in. danych osób niebędących stroną w prowadzonym postępowaniu, pytań jakie mogły być zadane świadkom, którzy mieli złożyć zeznania dla celów prowadzonego postępowania podatkowego, danych i informacji o podmiotach nieuczestniczących w łańcuchu transakcji, w których uczestniczyć miała spółka, danych dotyczących działalności prowadzonej przez występujące w łańcuchu transakcji podmioty w zakresie nie dotyczącym bezpośrednio transakcji, w których miała uczestniczyć strona oraz danych niezwiązanych z przedmiotem postępowania podatkowego. Wobec powyższego odmowa udostępnienia ich stronie była zasadna. DIAS wskazał na konieczność ochrony interesów osób trzecich oraz dobra prowadzonej sprawy. W jego ocenie podmioty, których dotyczą przedmiotowe dokumenty mają prawo oczekiwać, że dane w nich zawarte nie zostaną ujawnione innym podmiotom. Obowiązkiem organu było zatem ich wyłączenie z akt postępowania ze względu na interes publiczny rozumiany jako dobro osób trzecich. Ujawnienie wskazanych informacji mogłoby zagrażać osobom i przedsiębiorcom oraz naruszać ich interesy. W interesie publicznym jest natomiast to, aby organy podatkowe prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu nie ujawniły niezwiązanych ze sprawą informacji dotyczących innych podmiotów (osób), pozyskanych w toku prowadzonych czynności, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich uzyskanie. Organ za niezasadne uznał zarzuty zażalenia. Podkreślił, że na podstawie przepisów art. 179 § 1 i 2 o.p. organ wydaje dwa rozstrzygnięcia: o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny i o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi ze względu na interes publiczny. Postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 2 o.p. pozostaje w ścisłej korelacji z postanowieniem o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy, ponieważ odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami następuje wskutek ich wyłączenia z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Wobec powyższego, zasadnym było przywołanie w skarżonym postanowieniu przesłanek wyłączenia z akt sprawy dokumentów na podstawie art. 179 § 1 o.p., bowiem to z uwagi na wyłączenie tych dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny nastąpiła odmowa umożliwienia skarżącej spółce zapoznania się z nimi. Wbrew twierdzeniu skarżącej spółki, organ wyczerpująco uzasadnił odmowę udostępnienia do wglądu materiału dowodowego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 178 § 1 w zw. z art.179 § 1 w zw. z § 2 o.p. Podobnie organ ocenił zarzut naruszenia art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Podejmowane działania miały bowiem umocowanie w przepisach prawa, a zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Nie stwierdzono również naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p., gdyż skarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne, będące podstawą odmowy umożliwienia zapoznania się przez skarżącą spółkę z dokumentami wyłączonym z akt sprawy. Wobec powyższego nie doszło również do naruszenia przez skarżony organ art. 121 § 1 i art. 124 o.p. Zdaniem organu, w sprawie nie doszło do pozbawienia skarżącej spółki możliwości czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania. Niemożliwym jest korzystanie z wyłącznej ochrony prawnej i przysługujących praw przez jeden podmiot z naruszeniem uprawnień i dóbr innej osoby, czy też interesu publicznego. Wyłączenie jawności części danych nie skutkowało całkowitym wyłączeniem dokumentów z akt sprawy. Po wyłączeniu ww. danych skarżąca spółka ma możliwość zapoznania się z zanonimizowanymi wersjami niektórych, wyłączonych dokumentów. Tym samym zapewniono skarżącej spółce stosowny dostęp do akt sprawy, z zachowaniem ochrony interesu publicznego. Odnosząc się do zarzutów związanych z niezasadnym zanonimizowaniem pisma Prokuratury Okręgowej w Suwałkach o sygn. PO I Ds.9.2017 z dnia 25 kwietnia 2017 r., organ odwoławczy zaznaczył, że w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem skarżącej spółki ocenie podlega zasadność odmowy przez organ I instancji udostępnienia spółce do wglądu materiału dowodowego. Przysługujący stronie na podstawie art. 179 § 3 o.p. środek odwoławczy od postanowienia o odmowie udostępnienia stronie zapoznania się z dokumentami nie może być zatem wykorzystywany do weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 179 § 1 o.p., a postępowanie zażaleniowe jest ograniczone do ustalenia, czy postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 2 o.p., zostało wydane zgodnie z uprzednio wydanymi w sprawie postanowieniami na podstawie art. 179 § 1 o.p. Wykładnia językowa art. 179 § 3 o.p. wyklucza przyjęcie, że postanowienie, o którym mowa w art. 179 § 1 o.p. jest zaskarżalne zażaleniem (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 616/11). Jednocześnie brak dopuszczalności zażalenia nie oznacza braku możliwości kontroli wykonywania administracji publicznej w omawianym zakresie. Zaskarżalność postanowień w sprawach incydentalnych gwarantuje bowiem przepis art. 237 o.p. W zaskarżonym postanowieniu szczegółowo i wyczerpująco, a także zasadnie podano podstawy prawne oraz uzasadnienie faktyczne odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z jawności. Wskazano na podstawę wyłączenia jawności dokumentów. Odmowa dostępu była nie tylko prawem, ale przede wszystkim obowiązkiem organu wynikającym z ochrony osób trzecich (interes publiczny) i ograniczenia skarżącej spółce dostępu do informacji, których ujawnienie mogłoby szkodzić tym podmiotom (podobnie wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 299/18). Zatem organ odwoławczy uznał, że wbrew twierdzeniu spółki, w skarżonym postanowieniu organ I instancji uzasadnił odmowę udostępnienia jej do wglądu materiału dowodowego, a postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, wobec czego nie naruszono wskazanych przez skarżącą spółkę w zażaleniu przepisów. Nie zgadzając się z postanowieniem DIAS, spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości zarzuciła naruszenie: 1. przepisu art. 120 o.p., poprzez naruszenie zasady legalizmu, polegające na oparciu skarżonego postanowienia o niesprecyzowane twierdzenia organu podatkowego II instancji, zastosowanie nieprawidłowej argumentacji oraz jako konsekwencja dokonanych naruszeń, wymienionych niżej przepisów prawa, 2. przepisu art. 121 § 1 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania podatnika do organów podatkowych, 3. przepisu art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez nieuzasadnione stwierdzenie, że w odniesieniu do każdego z wyłączonych dokumentów na dzień wydania skarżonego postanowienia zachodzi przesłanka interesu publicznego, 4. przepisu art. 123 § 1 o.p., poprzez pozbawienie podatnika możliwości czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania podatkowego, 5. przepisu art. 124 o.p., poprzez brak przedstawienia rzetelnych argumentów, uzasadniających rozstrzygnięcie skarżonego postanowienia, 6. przepisu art. 178 § 1 w zw. z art. 179 § 1 i w zw. z § 2 o.p., poprzez odmowę udostępnienia podatnikowi do wglądu niezanonimizowanych wersji dokumentów objętych wnioskiem spółki, mimo że nie zachodziła w odniesieniu do nich przesłanka ochrony interesu publicznego, 7. przepisu art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p., poprzez wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne skarżonego postanowienia oraz uznanie przez organ II instancji za prawidłowe uzasadnienie prawne i faktyczne pierwszoinstacyjnego postanowienia, 8. zasady prawa do obrony, jako jednej z podstawowych zasad prawa Unii Europejskiej, poprzez odmowę umożliwienia podatnikowi zapoznania się z dokumentami z akt sprawy, które mogły być podstawą dla decyzji organu podatkowego oraz mogłyby być wykorzystane przez spółkę w obronie swojego stanowiska. Mając na uwadze powyższe, autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2020 r. w sprawie sygn. akt I SA/Bk 178/20 WSA w Białymstoku oddalił skargę spółki. W ocenie sądu organy podatkowe słusznie odmówiły umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. Wśród dokumentów wyłączonych z akt sprawy było m.in. pismo Prokuratury Okręgowej w Suwałkach z 25 kwietnia 2017 r., pierwsze i drugie strony protokołów przesłuchania świadków – A. J., Z. D. oraz H. K., kserokopii decyzji podatkowych wydanych wobec P. D. oraz P. Sp. z o.o., czy pisma pochodzące z innych organów podatkowych, a dotyczących innych podmiotów, które bezpośrednio nie zawierały transakcji ze skarżącą. W ocenie sądu, zgodzić się należało z organem, że dokumenty te zawierały dane i informacje dotyczące osób nie będących stroną w prowadzonym postępowaniu oraz dotyczące działalności gospodarczej podmiotów, niebędących kontrahentami skarżącej, a zatem podlegają ochronie i nie mogą być udostępnione stronie. Dodatkowo sąd uznał, że organ zasadnie zwrócił uwagę, że wyłączone dokumenty obejmują akta postępowań prowadzonych wobec innych firm, które to dokumenty objęte są tajemnicą skarbową. Trafnie wskazał, że odmowa dostępu do dokumentów, w których zawarto "pytania jakie mogły być zadane świadkom" nastąpiła z uwagi na interes publiczny, a ich ujawnienie zagrażałoby dobru prowadzonego postępowania podatkowego. Wyłączone z akt sprawy materiały są dokumentami zawierającymi informacje dotyczące innych podmiotów niż skarżąca. Nie dotyczą one także w sposób bezpośredni transakcji mających miejsce pomiędzy skarżącą a jej kontrahentami, które to jednak po anonimizacji danych osobowych i po usunięciu danych podlegających ochronie zostały włączone do akt sprawy. Według sądu, wyłączając z akt sprawy dokumenty, organ zasadnie dokonał ich oceny pod kątem ww. informacji, w efekcie powyższego część dokumentów, po usunięciu danych pozwalających na identyfikacje podmiotów wyszczególniony w tych dokumentach, została udostępniona skarżącej, tj.: m.in. pismo Prokuratury Okręgowej w Suwałkach o sygn. PO I Ds.9.2017 z dnia 25 kwietnia 2017 r., czy też protokoły przesłuchań świadków (bez treści zadanych pytań). Zatem w sposób uprawniony mając na względzie interes publiczny, organy prowadząc postępowanie podatkowe wobec skarżącej nie ujawniały danych innych podmiotów, które zostały uzyskane w trakcie czynności służbowych, ponieważ są to dane prawnie chronione. Sąd nie zgodził się z zarzutem, że dane dotyczące innych podmiotów gospodarczych m.in. informacje dotyczące transakcji gospodarczych zawieranych przez te podmioty (P. D. i P.) z innymi firmami oraz ich rozliczenia finansowe są kluczowe z punktu widzenia wiedzy skarżącej w świadomym uczestnictwie w jakichkolwiek nieprawidłowościach zawieranych przez te podmioty oraz ocenie, czy dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta. Według sądu ocena świadomości skarżącej w uczestnictwie w ewentualnym oszustwie podatkowym oraz wykazanie należytej staranności w doborze kontrahentów jest ambiwalentna w odniesieniu do danych i informacji dotyczących podmiotów, które nie brały udziału w transakcjach z nią. Za bezzasadny sąd również uznał zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 o.p. Sąd wyjaśnił nadto, że w świetle orzeczenia TSUE (z 16 października 2019 r. wydanego w sprawie C-189/19), na które powoływała się skarżąca, zasady jawności postępowania podatkowego i czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu mogą być ograniczone m.in. koniecznością zapewnienia ochrony danych innych osób, czy specyfiką postępowania kontrolnego. W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną DlAS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 860/20, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania kasacyjnego. NSA uznał, że organy podatkowe nie uzasadniły w sposób należyty, że w okolicznościach tej sprawy istotnie występowały zindywidualizowane przesłanki do uznania występowania interesu publicznego. Sąd pierwszej instancji przyjmując stanowisko organów podatkowych naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 129 w zw. z art. 178 § 1 w zw. z art. 179 § 1 i w zw. z § 2 o.p. oraz w zw. z art. 120 o.p. w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Pismem z 31 sierpnia 2023 r. T. S. Syndyk Masy Upadłości W. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. poinformował sąd o przesłankach do zawieszenia postępowania z urzędu. Wskazał, że postanowieniem z 23 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy dla m. st. w Warszawie XVIII Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt XVIII GU 306/21 ogłosił upadłość skarżącej spółki wyznaczając syndyka w jego osobie. Z uwagi na powyższe, stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a. postępowanie w niniejszej podlega obligatoryjnemu zawieszeniu z urzędu. Pismem z dnia 22 września 2023 r. wspólnicy skarżącej spółki zwrócili się do sądu z prośbą o niedokonywanie w dniu 4 października 2023 r. publikacji orzeczenia w sprawie i odroczenie rozprawy do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XVIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych ich skargi na czynności syndyka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu. Pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. syndyk masy upadłości T. S. poinformował Sąd o tym, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w sprawie o sygn. akt XVIII GU 306/21 został ustanowiony syndykiem Skarżącej, a co za tym idzie wygasły wszystkie poprzednio istniejące pełnomocnictwa. Jednocześnie wskazał na obowiązek zawieszenia przez Sąd postępowania, w myśl art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a. Ponadto oświadczył, że nie wstępuje do toczącego się postępowania sądowego. Sąd wezwał syndyka do potwierdzenia braku popierania skargi. Syndyk na wezwanie Sądu nie odpowiedział. Z brzmienia art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a. wynika, że Sąd zawiesza z urzędu postępowanie jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzi. Należy bowiem wskazać, że skarga dotyczy odmowy udostępnienia i zapoznania się z aktami wyłączonymi z akt postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Jest to zatem czynność proceduralna, tzw. wpadkowa, a nie czynność obejmująca merytoryczny aspekt sprawy podatkowej dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług, a co za tym idzie czynność ta nie wchodzi w zakres unormowania art. 124 § 1 pkt 4) p.p.s.a. i postępowanie sądowe nie może podlegać zawieszeniu. Następnie należy odnieść się do oświadczenia syndyka o niewstępowaniu do postępowania sądowego. Zgodnie z brzmienie art. 161 § 1 pkt 1) sąd umarza postępowanie gdy skarżący skutecznie cofnął skargę oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 okt 3)). Nie ulega wątpliwości, że syndyk masy upadłości oświadczył wprost, że nie wstępuje do postępowania sądowego. Będąc jedynym pełnomocnikiem Skarżącej od dnia ogłoszenia upadłości, jako jedyny ma prawo do jej reprezentowania, a co za tym idzie nie wstępując do postępowania pozbawił podmiotowości strony skarżącej. Brak takiej podmiotowości jest przeszkodą w dalszym prowadzeniu postępowania sądowego. Na marginesie zauważyć należy, że syndyk został ustanowiony 23 grudnia 2021 r., a zatem półtora roku przed wydaniem orzeczenia przez NSA z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 860/20. Nie sposób zatem wnioskować, że strona skarżąca nie wiedziała o ustanowieniu syndyka. Zdaniem Sądu doskonale zdawała sobie z tego sprawę, tylko nie poinformowała o tym fakcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI