I SA/Bk 273/25

I SA/Bk 273/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 20 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 29 maja 2025 r., nr 9010-2025-000570 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowisko-klimatycznej na 2023 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 26 czerwca 2023 r. M. G. (dalej powoływana jako skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2023, w którym ubiegała się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zobowiązania kontynuacyjne w ramach PROW 2014-2020, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariant 4.6.2 - torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające do powierzchni 17,48 ha i wariant 4.10 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków: dubelta lub kulika wielkiego do powierzchni 18,57 ha.
Po rozpatrzeniu akt sprawy w dniu 29 lipca 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sejnach (dalej powoływany jako: "organ I instancji", "Kierownik BP") wydał decyzję nr 0196-2024-004800, na mocy której umorzył postępowanie w części dotyczącej powierzchni wycofanej, przyznał skarżącej płatność w ramach realizacji wariantu 4.6.2 zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, odmówił przyznania płatności do wariantu 4.10 oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej.
W następstwie odwołania skarżącej decyzją z 6 listopada 2024 r. nr 9010-2024-000919 Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży (dalej powoływany jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor POR") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 5 marca 2025 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0196-2025-002264, na mocy której przyznał skarżącej płatność w ramach realizacji wariantu 4.6.2 do powierzchni stwierdzonej, odmówił przyznania płatności do wariantu 4.10 oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej.
W następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia 29 maja 2025 r.
nr 9010-2025-000570 Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR
w Łomży (dalej powoływany jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor POR") utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że po otrzymaniu w dniu 3 czerwca 2024 r. wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących działek ewidencyjnych nr: [...], tj. w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości złożyła w dniu 14 czerwca 2024 r. zmianę do wniosku polegającą wycofaniu części tych działek. Dyrektor POR wyjaśnił jednak, że wycofanie części działek po stwierdzeniu nieprawidłowości jest nieskuteczne, a zmiana do wniosku jest niedopuszczalna.
Organ odwoławczy podkreślił, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
W odniesieniu do działki rolnej G (działka ewidencyjna nr [...]) organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności (MKO TUZ) wynosi 2,58 ha. Zatem wykluczono z płatności powierzchnię 0,20 ha. W przedmiotowej sprawie ustalono też, że skarżąca w dniu 6 maja 2024 r. złożyła do Biura Powiatowego umowę dzierżawy nieruchomości gruntowych nr 15/2022 zawartą w dniu 27 maja 2022 r. pomiędzy Biebrzańskim Parkiem Narodowym z siedzibą w Osowcu Twierdzy, a K. G., mężem skarżącej. W § 11 umowy nr 15/2022 z dnia 27 maja 2022 r. wskazano, że dzierżawca nie może bez uprzedniej pisemnej zgody wydzierżawiającego zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy ani oddawać przedmiotu dzierżawy, I bądź jego części osobom trzecim do użytkowania na podstawie umowy dzierżawy, najmu, użyczenia lub innej podobnej umowy. Dyrektor POR wskazał na istotę sporu w rozpatrywanej sprawie jako kwestię czy skarżąca posiada tytuł prawny do działek należących do Skarbu Państwa.
Mając to na uwadze Kierownik BP wezwał skarżącą do przedstawienia umowy bądź innego dokumentu spełniającego wymogi wskazane w § 11 umowy nr [...] wyrażające przez wydzierżawiającego, którym jest Biebrzański Park Narodowy zgody na użytkowanie na podstawie przedmiotowej umowy działek ewidencyjnych nr: [...] Zdaniem Dyrektora POR złożone przez stronę wyjaśnienia nie potwierdziły faktu posiadania tytułu prawnego gruntów stanowiących przedmiot sporu w rozpoznawanym przypadku.
W toku postępowania organy ustaliły, że skarżąca i jej mąż posiadają odrębne gospodarstwa rolne. Obydwoje złożyli wnioski o wpis do ewidencji producentów (EP) i taki wpis uzyskali wskazując, że prowadzą samodzielnie odrębne gospodarstwa rolne. Na dowód samodzielnego prowadzenia gospodarstwa K. G. przedłożył w dniu 22 marca 2024 r. wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów dokumenty, w tym akt notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia [...], który stanowi umowę majątkową małżeńską ustanawiającą miedzy małżonkami rozdzielność majątkową od dnia 1 marca 2016 r. oraz oświadczenie A. T. z dnia 18 lipca 2023 r. i P. D. z dnia 19 lipca 2023 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze względu na istniejącą od 2016 r. rozdzielność majątkową jak też wpis K. G. do EP, Kierownik BP pismem z dnia 11 lutego 2025 r. zwrócił się do Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego o przekazanie informacji na temat wyrażenia zgody na poddzierżawę gruntów skarżącej jako osobie trzeciej prowadzącej odrębne gospodarstwo rolne, jednak na podstawie pisma Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego stwierdzono, że dzierżawca (K. G.) nie występował do Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego z prośbą o zgodę poddzierżawienie skarżącej gruntów objętych ww. umową.
Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji przeprowadził dowód na okoliczności ustalenia współposiadania i wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego z K. G., który to ma tytuł prawny do działek ewidencyjnych nr [...] wydzierżawionych od Biebrzańskiego Parku Narodowego oraz ustalenia posiadania i użytkowania na dzień 31 maja 2023 r. i w całym 2023 gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...]. W toku prowadzonego postępowania skarżąca wskazywała, że prowadzi gospodarstwo rolne wspólnie z mężem K. G.. K. G. zeznał, że wszystkie działki które są wymienione w umowach dzierżawy, aktach notarialnych oraz umowie z Biebrzańskim Parkiem Narodowym małżonkowie użytkowali razem. Dodatkowo zeznał, że umowa majątkowa małżeńska zawarta w 2016 r. nadal obowiązuje między małżonkami, jednakże dotyczyła ona indywidualnej działalności gospodarczej, umowy o pracę, umów zleceń czy też kredytów indywidualnych. Również na wszystkie działki, na które umowy posiada K. G., a które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności przez skarżącą zostały wyrażone przez niego ustne zgody na wpisanie działek do wniosku, ze względu na ich wspólne użytkowanie.
Organ odwoławczy podzielił jednak stanowisko organu I instancji, że umowa majątkowa małżeńska zawarta pomiędzy skarżącą a K. G. nie może dotyczyć tyko części składników majątkowych, bowiem tworzy ona skutki prawne dla obu stron. Ponadto podkreślił, że jak sam zeznał K. G., rozdzielność majątkowa nadal obowiązuje, zatem to skarżąca jest osobą trzecią w kontekście zawartej z Biebrzańskim Parkiem Narodowym umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] maja 2022 r., a K. G. jako dzierżawca nie występował do Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego z prośbą o zgodę na poddzierżawienie gruntów objętych umową skarżącej.
Organ odwoławczy zauważył, że ten sam dokument został przedłożony do ARiMR wraz z zeznaniem świadków do wniosku o wpis do EP jako dowód na samodzielne odrębne prowadzenie gospodarstwa przez K. G.. Powyższe ma zdaniem Dyrektora POR istotny wpływ na przyznanie skarżącej płatności na rok 2023.
W wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez Kierownika BP w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przesłuchanie świadka z dnia 7 stycznia 2025 r. zdaniem organu odwoławczego bezsprzecznie stwierdzono, że skarżąca użytkowała działki ewidencyjne nr: [...] na podstawie ustnej umowy użyczenia gruntów, zatem płatność do powyższych działek została stronie przyznana. Natomiast w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr: [...] stwierdzono, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego, tym samym do działek tych strona pomimo, że je użytkowała nie spełniła warunku do przyznania żądanych płatności.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik, tj. jej mąż K. G., zaskarżając decyzję w całości, zarzucił naruszenie:
1) art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2422 ze zm., dalej jako: u.w.r.o.w.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie MRiRW") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do zgłoszonych działek ewidencyjnych o numerach [...] i nie jest uprawniona do ubiegania się o płatność, w sytuacji gdy w roku 2023 skarżąca była rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne i nadany numer identyfikacyjny w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, prowadziła wraz z mężem K. G. wspólne gospodarstwo rolne, w ramach prowadzonego gospodarstwa realizowała zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne, zaś w skład wspólnego gospodarstwa rolnego wchodziły również działki, których dzierżawcą był małżonek skarżącej i które były przez nich wykorzystywane rolniczo w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa rolnego,
2) art. 27 ust. 1 pkt 2 u.w.r.o.w. poprzez jego niezastosowanie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na:
a. dowolnym przyjęciu, że w roku 2023 skarżąca i K. G. nie prowadzili wspólnego gospodarstwa rolnego, o czym świadczy fakt, że w marcu 2024 r. K. G. uzyskał indywidualny numer identyfikacyjny w ewidencji producentów rolnych, w sytuacji gdy postępowanie dotyczy płatności za rok 2023 r., a więc organ winien badać czy na datę 31 maja 2023 r. strona posiadała gospodarstwo rolne oraz współprowadziła gospodarstwo rolne wraz z małżonkiem K. G.,
b. ustaleniu, że skarżąca całkowicie zmieniła stanowisko w zakresie, wspólnego gospodarstwa rolnego, co miało być spowodowane wydaniem decyzji odmawiającej przyznania płatności, w sytuacji gdy skarżąca konsekwentnie od początku trwającego postępowania wskazywała, że w roku 2023 prowadziła wraz z mężem wspólne gospodarstwo rolne, zarejestrowane pod numerem indentyfikacyjnym przypisanym skarżącej, za zgodą małżonka,
c. przyjęciu, że wobec istnienia między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej, nie prowadzili oni wspólnego gospodarstwa rolnego, a jedynie wspólne gospodarstwo domowe, w sytuacji gdy do czasu uzyskania przez K. G. własnego numeru identyfikacyjnego i faktycznego rozdzielenia gospodarstwa rolnego no dwa odrębne, skarżąca i jej mąż prowadzili wspólne gospodarstwo rolne,
3) art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 - 2027 (Dz.U. z 2023 r. poz. 412 ze zm., dalej jako: u.p.s.w.p.r.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że wezwanie do złożenia wyjaśnień doręczone skarżącej w dniu 3 czerwca 2024 r. stanowiło zawiadomienie o wykryciu nieprawidłowości, co uniemożliwiało modyfikacje zgłoszonego przez skarżącą wniosku, w sytuacji gdy wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów w związku z wykrytymi nieprawidłowościami zostało sporządzone dopiero w dniu 18 czerwca 2024 r. i następnie doręczone skarżącej, a więc miało to miejsce po złożeniu korekty wniosku, która w dacie jej dokonania była możliwa, bowiem w dacie 14 czerwca 2024 r. organ nie zawiadomił skarżącej o stwierdzeniu nieprawidłowości we wniosku bądź wszczęciu kontroli,
4) art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie identyfikacji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2022 r. poz. 2001 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca i K. G. nie prowadzili w roku 2023 wspólnego gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę, a w niniejszej sprawie numer taki został nadany skarżącej za zgodą małżonka i w celu prowadzenia wspólnego gospodarstwa rolnego,
5) art. 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, w sytuacji gdy refundacja przysługuje z tytułu sporządzenia w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia, lub w drugim roku realizacji danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego dokumentacji przyrodniczej, a zobowiązanie w wariancie 4.10 ochrona siedlisk lęgowych ptaków; dubelta lub kulika wielkiego zostało podjęte z dniem 15 marca 2022 r., a więc rok 2023 r. którego dotyczył wniosek jest drugim rokiem realizacji zobowiązania,
6) art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, skutkujące dowolną wykładnią zapisów umowy dzierżawy, oderwaną od stanowiska Biebrzańskiego Parku Narodowego i skutkującą przyjęciem, że skarżąca jest wobec K. G. osobą trzecią i w przypadku użytkowania przez nią gruntów będących przedmiotem umowy dzierżawy, konieczna jest zgoda Biebrzańskiego Parku Narodowego na dalszą poddzierżawę, w sytuacji gdy wolą Wydzierżawiającego było oddanie gruntów w dzierżawę na rzecz K. G. w celu włączenia przez niego tych gruntów do prowadzonego wspólnie ze skarżącą gospodarstwa rolnego, Biebrzański Park Narodowy wiedział o ustroju majątkowym małżonków oraz fakcie prowadzenia przez nich wspólnego gospodarstwa rolnego i nie traktował skarżącej jako osoby trzeciej, co do której wymagana jest zgoda na dalszą poddzierżawę,
7) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, polegające na:
a. dowolnym przyjęciu, że w roku 2023 r. skarżąca i jej mąż nie prowadzili wspólnego gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy małżonkowie dopiero w roku następnym podjęli decyzję o prowadzeniu odrębnych gospodarstw rolnych, czego wyrazem było uzyskanie przez K. G. odrębnego numeru identyfikacyjnego w ewidencji producentów rolnych,
b. dowolnym przyjęciu, że skarżąca nie miała tytułu prawnego do gruntów objętych złożonym przez nią wnioskiem, ponieważ stroną umowy dzierżawy był jej mąż, w sytuacji gdy korzystanie z gruntów przez małżonka dzierżawcy mieści się w granicach dozwolonego współużytkowania wynikającego ze współprowadzenia gospodarstwa, a nie stanowi poddzierżawy w rozumieniu przepisów prawa cywilnego,
c. dowolnym przyjęciu, wyłącznie w oparciu o fakt zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej, że skarżąca i K. G. nie prowadzą wspólnego gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy do początku roku 2024 r. małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo rolne, wspólnie nim zarządzali i wspólnie podejmowali co do niego decyzję, zaś dopiero w marcu 2024 r. podjęli decyzję o rozpoczęciu prowadzenia oddzielnych gospodarstw rolnych,
d. nieuprawnionym ustaleniu, że skarżąca całkowicie zmieniła stanowisko co do wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy skarżąca konsekwentnie wskazywała, że w roku 2023 prowadziła wraz z mężem wspólne gospodarstwo rolne, objęte jednym numerem identyfikacyjnym, w skład którego wchodziły grunty stanowiące własność zarówno małżonków jak i będących przedmiotem dzierżawy.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że do marca 2024 r. ponad wszelką wątpliwość skarżąca i jej mąż prowadzili wspólne gospodarstwo rolne i logiczną konsekwencją jest, że nawet w przypadku gdy jedno z małżonków jest stroną umowy dzierżawy, użyczenia bądź innej o równoważnym skutku uprawniającej do korzystania z gruntów czy innych urządzeń. Skoro przedmiot tej umowy jest związany ze wspólnie prowadzonym gospodarstwem rolnym i wchodzi w jego skład, to współprowadzący gospodarstwo rolne małżonek jest również umocowany do korzystania z nich. Materiał dowodowy oferowany przez skarżącą zdaniem skarżącej jasno wskazuje, że celem umowy była dzierżawa gruntów, które miały zasilić gospodarstwo rolne wspólnie prowadzone przez małżonków gospodarstwo rolne.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy Skarżąca posiada tytuł prawny do działek należących do Skarbu Państwa w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Tytuł ten jest bowiem niezbędny do jakiegokolwiek procedowania w zakresie dopłat rolniczych.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanej dalej "ustawą", w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 - podmiotowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tego gruntu tytuł prawny.
Wnioskodawca zgodnie z art. 60 ust. 3 ustawy może całkowicie lub częściowo wycofać wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 - 4, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, z tym, że wycofanie nie jest możliwe, jeżeli: 1) dotyczy części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości: 2) wnioskodawca został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Pani M. G., wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze do WSA w Białymstoku, po otrzymaniu w dniu 03.06.2024 r. wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących działek ewidencyjnych tj. w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości złożyła w dniu 14.06.2024 r. zmianę do wniosku polegającą na wycofaniu części tych działek. Nie ulega wątpliwości Sądu, że wezwanie to było i powinno być traktowane jako zawiadomienie o wykryciu nieprawidłowości, co, jak słusznie wskazał organ, powoduje, że zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 60 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym jest nieuzasadniony. Wycofanie części działek po stwierdzeniu nieprawidłowości jest nieskuteczne, na co słusznie wskazuje organ. Zatem złożona w dniu 14.06.2024 r. zmiana do wniosku jest niedopuszczalna. Z treści powołanych przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji Dyrektora POR ARiMR w Łomży, wynika, iż jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. W odniesieniu do działki rolnej I (działka ewidencyjna nr [...]) organ ustalił, że wyrysowana przez Stronę podczas składania wniosku działka przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności (MKO). Zatem wykluczono z płatności powierzchnię 0,03 ha. W przedmiotowej sprawie ustalono też, że Pani M. G. w dniu 06.05.2024 r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w Sejnach umowę dzierżawy nieruchomości gruntowych nr [...] zawartą w dniu [...].05.2022 r. pomiędzy Biebrzańskim Parkiem Narodowym z siedzibą w Osowcu Twierdzy, a Panem K. G. mężem Skarżącej. W § 11 umowy nr [...] z dnia [...].05.2022 r. wskazano, że dzierżawca nie może bez uprzedniej pisemnej zgody wydzierżawiającego zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy ani oddawać przedmiotu dzierżawy, bądź jego części osobom trzecim do użytkowania na podstawie umowy dzierżawy, najmu, użyczenia lub innej podobnej umowy. Mając na uwadze powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sejnach wezwał Panią M. G. do przedstawienia umowy bądź innego dokumentu spełniającego wymogi wskazane w § 11 umowy nr [...] wyrażające przez wydzierżawiającego, którym jest Biebrzański Park Narodowy zgody na użytkowanie na podstawie przedmiotowej umowy rzeczonych i spornych działek. Złożone przez Stronę wyjaśnienia nie potwierdziły faktu posiadania tytułu prawnego gruntów stanowiących przedmiot sporu w rozpoznawanym przypadku. W toku postępowania ustalono, że Pani M. G. i Pan K. G. posiadają odrębne gospodarstwa rolne. Obydwoje złożyli wnioski o wpis do ewidencji producentów (EP) i taki wpis uzyskali wskazując, że prowadzą samodzielnie odrębne gospodarstwa rolne. Na dowód samodzielnego prowadzenia gospodarstwa Pan K. G. przedłożył w dniu 22.03.2024 r. wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów dokumenty, w tym akt notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia [...], który stanowi umowę majątkową małżeńską ustanawiającą między małżonkami rozdzielność majątkową od dnia 01.03.2016 r. oraz oświadczenie Pana A. T. z dnia 18.07.2023 r. i Pana P. D. z dnia 19.07.2023 r. Ze względu na istniejącą od 2016 r. rozdzielność majątkową jak też wpis Pana K. G. do EP, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sejnach pismem z dnia 11.02.2025 r. zwrócił się do Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego o przekazanie informacji na temat wyrażenia zgody na poddzierżawę gruntów Pani M. G. jako osobie trzeciej prowadzącej odrębne gospodarstwo rolne Jak wynika z pisma znak: ZD.431.16.2022.8 dzierżawca (Pan K. G.) nie występował do Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego z prośbą o zgodę na poddzierżawienie Pani M. G. gruntów objętych ww. umową. W powyższej sprawie organ I instancji przeprowadził dowód na okoliczności ustalenia współposiadania i wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego z Panem K. G., który to ma tytuł prawny do działek ewidencyjnych wydzierżawionych od Biebrzańskiego Parku Narodowego oraz ustalenia posiadania i użytkowania na dzień 31 maja 2023 r. i w całym 2023 r. gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych. W toku prowadzonego postępowania Skarżąca wskazywała, że prowadzi gospodarstwo rolne wspólnie z mężem. Jak wynika z protokołu przesłuchania z dnia 07.01.2025 r. Pan K. G. zeznał, że wszystkie działki, które są wymienione w umowach dzierżawy, aktach notarialnych oraz umowie z Biebrzańskim Parkiem Narodowym małżonkowie użytkowali razem. Dodatkowo zeznał, że umowa majątkowa małżeńska zawarta w 2016 r. nadal obowiązuje między małżonkami, jednakże dotyczyła ona indywidualnej działalności gospodarczej, umowy o pracę, umów zleceń czy też kredytów indywidualnych. Również na wszystkie działki, na które umowy posiada Pan K. G., a które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności przez Panią M. G. zostały wyrażone przez niego ustne zgody na wpisanie działek do wniosku, ze względu na ich wspólne użytkowanie. Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że umowa majątkowa małżeńska nie może dotyczyć tyko części składników majątkowych, bowiem tworzy ona skutki prawne dla obu stron, w pełnym zakresie majątkowym. Ponadto, jak sam zeznał Pan K. G. rozdzielność majątkowa nadal obowiązuje, z zatem to Skarżąca jest osobą trzecią w kontekście zawartej z Biebrzańskim Parkiem Narodowym umowy dzierżawy, a Pan K. G. jako dzierżawca nie występował do Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego z prośbą o zgodę na poddzierżawienie gruntów objętych umową Pani M. G.. Jak słusznie zaznaczył organ w zaskarżonej decyzji, ten sam dokument został przedłożony do ARiMR wraz z zeznaniem świadków do wniosku o wpis do EP jako dowód na samodzielne odrębne prowadzenie gospodarstwa przez Pana K. G.. Mając na uwadze cytowane wyżej przepisy organ instancji prawidłowo odmówił Skarżącej przyznania płatności nakładając jednocześnie karę. Organ w zaskarżonej decyzji podkreślił również, że całkowita zmiana stanowiska przez skarżącą jak i jej męża w zakresie wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego nastąpiła po otrzymaniu decyzji odmownej, co czyni te wyjaśnienia za niewiarygodne. Biebrzański Park Narodowy wydzierżawił Panu K. G. działki ewidencyjne nr: [...], i to on jako posiadacz zależny z mocy art. 23 ust. 1 ustawy jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o przyznanie pomocy do powyższych gruntów, co powoduje, iż zarzut naruszenia art. 65 § 2 K.C. należy uznać za nieuzasadniony. Takie prawo nie przysługuje Skarżącej z uwagi na fakt, że Skarżąca i Pan K. G. posiadają odrębne gospodarstwa rolne i mają od dnia 01.03.2016 r. umowę majątkową małżeńską ustanawiającą między małżonkami rozdzielność majątkową. Powoduje to niezasadność zarzutu naruszenia art. 20 ust. 4 i art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organ bowiem nie kwestionuje, że skarżąca prowadziła działalność na działkach ewidencyjnych nr: [...], jednakże nie posiadała do tych działek tytułu prawnego, a tylko łączne spełnienie tych przesłanek stanowi podstawę do przyznania płatności. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut także dotyczący naruszenia art. 60 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym, bowiem zmiana do wniosku polegająca na częściowym wycofaniu z wniosku działek została złożona w dniu 14.06.2024 r., tj. po otrzymaniu w dniu 03.06.2024 r. wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczącego wykrytych nieprawidłowości do działek ewidencyjnych nr: [...]. Zatem wycofanie części działek po stwierdzeniu nieprawidłowości jest nieskuteczne, a złożona w dniu 14.06.2024 r. zmiana do wniosku jest niedopuszczalna. Z tego względu nie zasługuje na uznanie także zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia MRIRW zawarty w pkt 5) skargi. W postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o płatnościach organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, gdyż to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (p. wyroki NSA: z 25 października 2011 r., II GSK 1075/10; z 7 marca 2012 r., II GSK 88/11). W istocie, więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. Stwierdzając nieprawidłowości w deklaracji złożonej przez rolnika organ nie nadaje im wagi, gdyż konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepis regulujący prawo przyznawania płatności, jak również sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek i ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Organy stosujące prawo wyprowadzają obowiązki i uprawnienia obywateli polskich zarówno z przepisów prawa polskiego, jak i prawa unijnego. Podkreślić należy, że zarówno prawodawca unijny, jak i krajowy nie pozostawili właściwym organom administracji luzu decyzyjnego (swobodnego uznania) w stosowaniu tych przepisów. Przepisy regulujące prawo przyznawania płatności, mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek i ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Biorąc pod uwagę powyższe, organ, zdaniem Sądu, prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, a także wskazał na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej obowiązany jest do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa) co oznacza, że organ administracji nie jest związany jakimikolwiek regułami co do wartości poszczególnych dowodów, ocenia dowody za wiarygodne bądź niewiarygodne na podstawie własnego przekonania. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Wymieniona zasada ogranicza zakres oceny organu administracji do tych dowodów, które zostały zebrane w toku postępowania dowodowego. Nieuzasadniony jest zatem także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.