I SA/Bk 267/25

I SA/Bk 267/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2026-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Marcin Kojło /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I FZ 208/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 16 maja 2025 r. nr 405.428/D-11/I/2025 w przedmiocie odmowy sprostowania omyłki pisarskiej w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 marca 2023 r., znak: F.O.3153.180.2025MJ, Burmistrz Sokółki (dalej powoływany jako: "Burmistrz", "organ I instancji") ustalił J. B. (dalej powoływany jako: "skarżący", "wnioskodawca") roczny limit zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na rok 2025 w kwocie 2.976,27 zł, ustalił kwotę zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w kwocie 949 zł i ustalił limit w kwocie 2.027,27 zł pozostały do wykorzystania w 2025 r.
Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2025 r. skarżący zwrócił się o sprostowanie dwóch omyłek pisarskich w uzasadnieniu ww. decyzji w zakresie: 1) poprawnego zacytowania punktu pierwszego pisma strony z dnia 25 lutego 2025 r. na str. 1 uzasadnienia decyzji 14 wers od dołu oraz 2) wykreślenia z uzasadnienia decyzji ze str. 2, czwarty akapit z dołu zdania omyłkowo skopiowanego z innego postępowania.
Postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r. Burmistrz sprostował omyłkę pisarską w zakresie pkt 1 wniosku, zastępując słowo "niezgodna słowem "zgodna", zaś w zakresie pkt 2 odmówił wykreślenia wskazanego przez wnioskodawcę zdania z uzasadnienia ww. decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podzielił wskazanie skarżącego w zakresie pkt 1, uznając je za oczywistą omyłkę, jednak w zakresie pkt 2 wniosku stwierdził, że ów fragment uzasadnienia przywołano prawidłowo w związku z wezwaniem strony w dniu 20 lutego 2025 r. do pisemnego wyjaśnienia dotyczącego rozbieżności w powierzchni użytków rolnych wskazanych w złożonym w dniu 10 lutego 2025 r. wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej a opodatkowaną powierzchnią użytków rolnych, a zatem nie ma podstaw do wykreślenia z uzasadnienia decyzji ze str. 2 czwartego akapitu z dołu.
Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji w zakresie pkt 2 postanowienia. W następstwie tego zażalenia postanowieniem z 16 maja 2025 r. nr 405.428/D-11/1/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej powoływane jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy ww. postanowienie Burmistrza.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zauważył, że nieuwzględnione żądanie sprostowania dotyczyło zawarcia w przedmiotowej decyzji (w czwartym akapicie od dołu str. 2.) zwrotu: "Organ podatkowy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 1960 r. (Dz.U. z 2024r. poz.572), wezwał Stronę postępowania do przedłożenia odrębnego oświadczenia o dzierżawionych użytkach rolnych lub umowy dzierżawy, z uwagi na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ostatecznie - właściwego załatwienia sprawy". Kolegium odnotowało, że swoje żądanie skarżący uzasadnił tym, że w przedmiotowej sprawie strona żadnego wezwania o treści wyżej wskazanej nie otrzymała. Otrzymała bowiem jedynie wezwanie o treści przytoczonej na str. 1 uzasadnienia. Ponadto skarżący zasygnalizował w ww. podaniu z dn. 4 kwietnia br., że działający w nin. sprawie Burmistrz nie jest organem podatkowym działającym na podstawie Ordynacji podatkowej. Wyraził też przypuszczenie, że wskazywane błędy są rezultatem kopiowania tekstów z innych postępowań i dokumentów elektronicznych UM w Sokółce.
Kolegium wyraziło stanowisko, że co prawda ani art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) (ani inny przepis prawa) nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, czy ustaleń.
Zdaniem organu odwoławczego nie ulegało wątpliwości, że w drodze sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie można naprawić wszystkich błędów popełnionych w decyzji. Jeżeli sprostowaniu podlegają tylko błędy i omyłki oczywiste, to a contrario uzasadnionym jest twierdzenie, iż nie mogą być prostowane błędy i omyłki nieposiadające cechy oczywistości. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt nin. sprawy Kolegium zauważyło, że w wydanej decyzji z dnia 18 marca 2025 r. wydający ją Burmistrz faktycznie opisał treść wezwania, jakie skierował do strony w dniu 20 lutego 2025 r, niezgodnie z treści tego wezwania. Jednak nic nie wskazuje na to, że uczynił to w sposób niezamierzony, omyłkowo. Zaskarżone postanowienie świadczy o tym, że organ I instancji uważał użyte w wezwaniu i w decyzji sformułowania za użyte świadomie, równoznaczne (można założyć, że opis wezwania przedstawiony w ww. decyzji odpowiada głębszym intencjom i oczekiwaniom rezultatów, jakie miałoby ono przynieść, tj. przedłożenia odrębnego oświadczenia o dzierżawionych użytkach rolnych lub umów dzierżawy. Kolegium wyraziło przypuszczenie, że możemy zatem mieć w tym przypadku do czynienia z dalej idącym w swych skutkach błędem (wydania decyzji bez uprzedniego wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i prawidłowego jej uzasadnienia, z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, a nie z oczywistą omyłką – błędem pisarskim). Organ odwoławczy ocenił, że wprawdzie brzmienie rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia może wzbudzać uzasadnione zastrzeżenia (organ I instancji ograniczył je do "odmowy wykreślenia z uzasadnienia decyzji" kwestionowanego przez stronę fragmentu, zamiast odmówić sprostowania decyzji), to nie ma to istotnego wpływu na wynik sprawy, a co za tym idzie - nie uzasadnia uchylenia decyzji. Działano tu na żądanie strony, które domagała się wykreślenia wskazanego fragmentu. Zdaniem Kolegium, bez znaczenia dla wyniku postępowania było też błędne określenie w decyzji Burmistrza "organem podatkowym".
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając postanowienie w części obejmującej odmowę dokonania korekty w obrębie samego zdania: "Organ podatkowy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 1960r. (Dz.U. z 2024. poz.572), wezwał stronę postępowania do przedłożenia odrębnego oświadczenia o dzierżawionych użytkach rolnych lub umowy dzierżawy, z uwagi na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ostatecznie - właściwego załatwienia sprawy".
Zaskarżonemu w tej części postanowieniu skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego w postaci art. 113 § 1 k.p.a. przez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że brak możliwości prawnej usunięcia całego zdania jako umieszczonego przez pomyłkę w decyzji Burmistrza na zasadzie opcji komputerowej: "kopiuj/wklej" zwalnia organ odwoławczy z sprostowania choćby z urzędu samego zdania tak, aby: słowa: "organ podatkowy" były zgodne ze słowami odwołującymi się do ustawy, która nie jest Ordynacją podatkową.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wykładnia prawa materialnego dokonana przez Kolegium jest całkowicie błędna, gdyż sprostowaniu podlegają wszystkie pomyłki niezależnie od tego czy mają wpływ na wynik sprawy, czy też nie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części obejmującej wniosek zażalenia o sprostowanie spornego zdania według uznania organu odwoławczego, to jest: "w taki sposób, aby przywrócono zgodność stwierdzonego w spornym zdaniu faktu wystosowania w dniu 20.02.2025r. wezwania z tekstem tego wezwania", a także o zasądzenie od Kolegium zwrotu kosztów sporządzenia i wniesienia skargi (kosztów sporządzenia skargi w wymiarze odpowiadającym stawkom godzinowym płacy minimalnej i przez zastosowanie na zasadzie analogii prawnej art. 322 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2024 r. poz. 1568) co do liczby godzin jakich zdaniem sądu należało poświęcić na jej napisanie), jak również o niepowielanie "pomyłki pisarskiej postanowienia co do daty wezwania: "20.02.2925".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wraz z pismem z 2 marca 2026 r. nadesłanym za pośrednictwem poczty e-mail przesłano skan postanowienia Burmistrza z 22 października 2026 r. nr F.O. 3153.23.1.2020MB o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w uzasadnieniu decyzji F.O.3153.23.1.2020MB z 2 października 2025 roku w następujący sposób: na str. 1 wers 7 od dołu słowa "organ podatkowy" zastępuje się słowami "Burmistrz Sokółki".
Na rozprawie dniu 4 marca 2026 r. skarżący okazał decyzję Kolegium z 23 stycznia 2026 r. na okoliczność, że w każdej decyzji dot. zwrotu podatku akcyzowego organ używa błędnego określenia "organ podatkowy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Kolegium z 16 maja 2025 r. nr 405.428/D-11/1/2025 utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza z 11 kwietnia 2025 r. w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w zakresie pkt 1 wniosku z 4 kwietnia 2025 r. i odmowy wykreślenia zdania zawartego w czwartym akapicie od dołu str. 2. uzasadnienia decyzji z dnia 18 marca 2023 r., znak: F.O.3153.180.2025MJ.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że utrwalone w orzecznictwie jest określone rozumienie ww. przepisu, a w konsekwencji zakres stosowania instytucji sprostowania w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie zauważa się, że ustawodawca nie sprecyzował, jakie błędy mogą podlegać sprostowaniu w trybie tego przepisu, natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem wyrażonym w judykaturze oraz w doktrynie, błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Z kolei omyłki to inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Kluczowe znaczenie ma to, aby wszystkie te wady miały charakter techniczny i nieistotny, a w rezultacie, by ich sprostowanie nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia lub znaczącej modyfikacji stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej. Orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad orzeczenia o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu. Sanowanie decyzji w drodze sprostowania może więc dotyczyć w istocie jedynie jej strony formalnej, a nie błędów co do meritum rozstrzygnięcia, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a zatem co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 3271/21 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni aprobuje ww. pogląd orzeczniczy. Należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium dokonało zbieżnej z ww. stanowiskiem interpretacji art. 113 § 1 k.p.a. i właściwie przepis ten zastosowało. Wbrew zarzutowi skargi, uprawnienie do sprostowania podlega ograniczeniom, odbywa się w ramach przesłanek ww. przepisu, a tym samym nie może dotyczyć innych uchybień niż wyszczególnione w przepisie, a zatem błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Nie ma racji skarżący twierdząc, że sprostowaniu podlegają wszystkie pomyłki, niezależnie od tego, czy mają wpływ na wynik sprawy, czy też nie. Takie rozumowanie skarżącego abstrahuje od treści art. 113 § 1 k.p.a., ale zauważyć należy również, że przy takim przyjęciu sprostowanie stanowiłoby tryb konkurencyjny względem odwołania od decyzji, co nie może zyskać aprobaty. Podkreślić więc należy, że "naprawa" decyzji administracyjnej może mieć wyłącznie na zasadach określonych w k.p.a., zgodnie z wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji. W tym miejscu należy rozróżnić tryb sprostowania od inicjowanego za pomocą odwołania postępowania odwoławczego. Zastosowanie jednego bądź drugiego trybu zależne jest od stwierdzonej kategorii uchybienia, które zaistniało w danej decyzji. Ostatecznie do strony należy stwierdzenie, jaki tryb naprawy decyzji jest właściwy do zauważonej wady, z tym zastrzeżeniem, że sprostowania organ może dokonać również z urzędu. W ocenie sądu, skarżący niewłaściwie zakwalifikował stwierdzone uchybienie jako poddające się sprostowaniu.
Odnosząc te rozważania ściśle na grunt rozpoznawanego przypadku należy przytoczyć fragment uzasadnienia decyzji, której dotyczą zastrzeżenia skarżącego wyrażone we wniosku z 4 kwietnia 2025 r. W czwartym akapicie od dołu str. 2. uzasadnienia decyzji z dnia 18 marca 2023 r., znak: F.O.3153.180.2025MJ wydający tę decyzję Burmistrz użył zwrotu: "Organ podatkowy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 1960 r. (Dz.U. z 2024r. poz.572), wezwał Stronę postępowania do przedłożenia odrębnego oświadczenia o dzierżawionych użytkach rolnych lub umowy dzierżawy, z uwagi na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ostatecznie - właściwego załatwienia sprawy". Skarżący zauważył jednak, że nie otrzymał wezwania o takiej treści, a ponadto stwierdził, że wbrew treści wskazanego fragmentu Burmistrz nie występuje w sprawie w roli organu podatkowego. Kolegium podzieliło zastrzeżenia skarżącego względem opisanego fragmentu uzasadnienia decyzji, jednak, w ocenie sądu słusznie zarazem uznało, że uchybienia Burmistrza trudno uznać jedynie za omyłkę. Jeżeli organ świadomie opisuje dane zdarzenie w sposób niezgodny z faktami, to trudno ujmować takie zdarzenie w kategoriach oczywistej omyłki, szczególnie gdy ma to istotne znaczenie dla sprawy.
Należy też stwierdzić, że skoro z podanych względów wnioskowany fragment uzasadnienia decyzji nie podlegał sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., to niecelowym byłoby również dokonywanie sprostowania poszczególnych słów zawartych w tym fragmencie.
W przedmiocie nadesłanego drogą mailową pisma z 2 marca 2026 r. należy przede wszystkim stwierdzić, że wobec braku jego podpisania z zasady nie może ono zostać uznane za skutecznie wniesione. Zarazem wzywanie skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego pisma procesowego byłoby bezcelowe jako wydłużające postępowanie sądowe, szczególnie że na dzień 4 marca 2026 r. wyznaczono rozprawę. Jednocześnie z treści pisma wynika, że nie mogłoby ono mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie ma bowiem znaczenia, jak Burmistrz postąpił w innej sprawie. Sądowej kontroli podlega wyłącznie zaskarżony akt oraz inne akty w ramach konkretnej sprawy, stosownie do treści art. 135 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.).
Nie wzbudziła również zastrzeżeń sądu ocena Kolegium w przedmiocie sentencji postanowienia Burmistrza z 11 kwietnia 2025 r. Organ odwoławczy zasadnie odnotował, że Burmistrz powinien użyć zwrotu "odmawia sprostowania decyzji" w zakresie pkt 2. wniosku z 4 kwietnia 2025 r., jednak użyty faktycznie zwrot wyraża tę samą intencję i odpowiada wprost żądaniu skarżącego, zatem nie był to błąd istotny postanowienia organu I instancji i tak trafnie ocenił to zagadnienie organ odwoławczy.
Sąd nie doszukał się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.