I SA/Bk 266/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-10-01
NSAinneŚredniawsa
środki unijneniekwalifikowalne wydatkiprawo zamówień publicznychkorekta finansowafinanse publiczneRegionalny Program Operacyjnyinfrastruktura kolejowa WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o określeniu kwoty zobowiązania do zwrotu środków unijnych, uznając wydatki na przebudowę linii kolejowej nr [...] za niekwalifikowalne oraz stwierdzając naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych.

Spółka zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego o zwrocie środków unijnych w wysokości ponad 4,8 mln zł. Organ uznał za niekwalifikowalne wydatki na roboty budowlane dotyczące przebudowy linii kolejowej nr [...] oraz nadzór inwestorski, a także zastosował 5% korektę finansową z powodu naruszenia Prawa zamówień publicznych. Spółka zarzuciła błędne uznanie wydatków za niekwalifikowalne i niewłaściwe zastosowanie przepisów Pzp. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Spółka P.S.A. wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego, która utrzymała w mocy decyzję o określeniu kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu od Spółki w wysokości 4.824.793,16 zł wraz z odsetkami. Organ uznał za niekwalifikowalne wydatki na roboty budowlane dotyczące przebudowy linii kolejowej nr [...] oraz nadzór inwestorski, ponieważ nie były one bezpośrednio związane z celem projektu, jakim była poprawa stanu technicznego infrastruktury na linii nr [...]. Dodatkowo, organ zastosował 5% korektę finansową z powodu naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych (p.z.p.), wskazując na nieproporcjonalne warunki udziału w postępowaniu dotyczące wymogu posiadania specjalistycznego sprzętu oraz brak weryfikacji podmiotów trzecich. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów o finansach publicznych i p.z.p., twierdząc, że wydatki były niezbędne do realizacji projektu, a warunki zamówienia były uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zakwalifikował część wydatków jako niekwalifikowalne, ponieważ nie były one niezbędne do realizacji celów projektu dotyczącego linii nr [...]. Sąd zgodził się również z organem co do naruszenia p.z.p., stwierdzając, że warunki udziału w postępowaniu były nieproporcjonalne i mogły utrudniać uczciwą konkurencję. Sąd uznał, że doszło do nieprawidłowości skutkującej koniecznością zwrotu środków, a postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne, ponieważ nie były niezbędne do realizacji celów projektu i nie zostały poniesione w związku z jego realizacją, zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu, że wydatki na roboty budowlane dotyczące linii kolejowej nr [...] oraz nadzór inwestorski nad nimi nie spełniały warunków kwalifikowalności, gdyż nie były bezpośrednio związane z celem projektu, jakim była poprawa infrastruktury na linii nr [...]. Tylko wydatki, które służyły bezpośrednio celowi projektu, mogły zostać uznane za kwalifikowalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.f.p. art. 207 § 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

p.z.p. art. 22 § ust. 1a

Ustawa Prawo zamówień publicznych

W związku z art. 7 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 p.z.p. - warunki udziału w postępowaniu nie mogą być nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia.

Pomocnicze

Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 art. 6.2 pkt 3 lit. f

Wydatek musi być niezbędny do realizacji celów projektu i poniesiony w związku z realizacją projektu.

p.z.p. art. 22a § ust. 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

W związku z art. 7 ust. 1 p.z.p. - Zamawiający ma obowiązek weryfikacji podmiotów trzecich.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień

Poz. 11 załącznika - stosowanie korekty finansowej na poziomie 5% w przypadku naruszenia przepisów p.z.p.

rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013

Definicja 'nieprawidłowości' - naruszenie prawa lub postanowień umowy, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki na roboty budowlane dotyczące linii kolejowej nr [...] i nadzór inwestorski nad nimi nie były niezbędne do realizacji celów projektu dotyczącego linii nr [...] i tym samym nie były kwalifikowalne. Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zostały ustalone w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, co mogło utrudniać uczciwą konkurencję i ograniczać liczbę ofert.

Odrzucone argumenty

Wydatki na modernizację elementów linii kolejowej nr [...] były niezbędne do realizacji celów projektu. Warunki realizacji robót narzucone w SIWZ były uzasadnione wartością, specyfiką, zakresem i złożonością zamówienia. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji było nieuzasadnione, gdyż naruszała ona prawo.

Godne uwagi sformułowania

nie spełniają jednego z warunków kwalifikowalności, określonego w rozdz. 6.2 pkt 3, lit. f) Wytycznych kwalifikowalności, zgodnie z którym wydatek ma być niezbędny do realizacji celów projektu i poniesiony w związku z realizacją projektu naruszenie przez stronę przepisów ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (...) poprzez określenie warunków udziału w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny (nieadekwatny) do przedmiotu zamówienia nie można wykluczyć, że postawione przez Zamawiającego wymagania w zakresie potencjału technicznego oraz warunki w zakresie realizacji robót torowych - łączenia szyn i wymiany rozjazdów mogły stanowić przeszkodę do złożenia ofert przez potencjalnych wykonawców (które byłyby korzystniejsze cenowo), a w konsekwencji mogły mieć wpływ na wynik postępowania.

Skład orzekający

Paweł Janusz Lewkowicz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kojło

członek

Justyna Siemieniako

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy UE oraz stosowanie korekt finansowych w przypadku naruszenia Prawa zamówień publicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z projektem infrastruktury kolejowej i konkretnymi przepisami Pzp oraz wytycznymi kwalifikowalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy znaczącej kwoty środków unijnych i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie celu projektu oraz zgodność procedur zamówień publicznych z zasadami konkurencji.

Ponad 4,8 mln zł zwrotu środków unijnych. Sąd wyjaśnia, dlaczego wydatki na kolejową inwestycję nie były kwalifikowalne.

Dane finansowe

WPS: 4 824 793,16 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 266/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 207 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2019 poz 1843
art. 22 ust. 1a w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skargi P.S.A. w W. na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 16/2025 w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 stycznia 2025 r., nr 3/2025, Zarząd Województwa Podlaskiego Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 (dalej: "IZ RPOWP") określił kwotę zobowiązania w wysokości 4.824.793,16 zł przypadającą do zwrotu od P. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka", "Zamawiający"), wypłaconą
w związku z realizacją Projektu pn. "[...]" (dalej: "Projekt"), na podstawie umowy
o dofinansowanie z 28 czerwca 2018 r., nr [...], zmienionej dwoma aneksami: z 9 czerwca 2021 r. oraz z 28 lutego 2023 r. (dalej: "Umowa") wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, z wyłączeniem okresu, za jaki nie nalicza się odsetek.
Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
IZ RPOWP decyzją z 30 kwietnia 2025 r., nr 16/2025, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedstawione przez Spółkę do rozliczenia w Projekcie wydatki na roboty budowlane dotyczące przebudowy linii kolejowej (Lk) nr [...] w wysokości 2.468.928,69 zł, które nie były bezpośrednio wskazane w Umowie (nie zostały przewidziane w budżecie Projektu) i nie były związane z celem Projektu, określonym jako podniesienie jakości usług przewozowych realizowanych transportem kolejowym na Lk nr [...] oraz poprawa stanu technicznego infrastruktury kolejowej na linii szerokotorowej wraz z obiektami inżynieryjnymi, urządzeniami telekomunikacyjnymi i sterowania ruchem kolejowym - dedykowanymi Lk nr [...], nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Wydatki te, zdaniem organu, nie spełniają jednego z warunków kwalifikowalności, określonego w rozdz. 6.2 pkt 3, lit. f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne kwalifikowalności"), zgodnie z którym wydatek ma być niezbędny do realizacji celów projektu i poniesiony w związku z realizacją projektu. Z uwagi na niekwalifikowalność części wydatków poniesionych na roboty budowlane, przypadające na Lk nr [...], za niekwalifikowalne organ uznał wydatki poniesione na nadzór inwestorski sprawowany nad tymi robotami w wysokości 173.927,73 zł, jako niespełniające wymogów z rozdz. 6.2 pkt 3, lit. f) Wytycznych kwalifikowalności.
Ponadto, organ wskazał, że naruszenie przez stronę przepisów ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm., dalej: "p.z.p.") w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr [...], przeprowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, obejmującego prace projektowe i roboty budowlane, tj. art. 22 ust. 1a w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 2 p.z.p., poprzez określenie warunków udziału w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny (nieadekwatny) do przedmiotu zamówienia poprzez ustanowienie w zakresie zdolności technicznej do wykonania zamówienia wymogu wykazania się przez potencjalnego wykonawcę dysponowaniem wysokospecjalistycznym sprzętem i urządzeniami technicznymi (określonymi w pkt 8.6.3 pod lit. a) - n) Tom I Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, dalej: "SIWZ"), spośród których nie wszystkie były konieczne do wykonana przedmiotu zamówienia (z uwagi na zastosowaną technologię), skutkuje korektą finansową na poziomie 5%, zgodnie z poz. 11 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz.U. z 2021 r., poz. 2179, dalej: "rozporządzenie w sprawie korekt").
Organ wyjaśnił, że zamawiający opisał przedmiot zamówienia za pomocą Programu Funkcjonalno-Użytkowego (dalej: "PFU"), obowiązującego dla wszystkich kontraktów realizowanych przez Spółkę w formule "zaprojektuj i wybuduj", który nie został odpowiednio zmodyfikowany do indywidualnych potrzeb realizowanego przedsięwzięcia i nie uwzględniał specyfiki infrastruktury, na której miały być wykonane roboty budowlane (Lk nr [...] szerokotorowa o prześwicie 1520 mm, stanowiąca przedmiot postępowania nr [...]). Wśród wymogów w zakresie robót torowych (pkt 3.6.1.1 PFU) Zamawiający w zakresie trwałego łączenia szyn (w torze bezstykowym) wymagał wykonania robót poprzez zastosowanie zgrzewarek, a w przypadkach uzasadnionych technologią lub ograniczeniami konstrukcyjnymi nawierzchni poprzez spawanie termitowe. W celu stworzenia warunków do należytej jakości montażu rozjazdów Zamawiający wymagał (w pkt 3.6.1.2 PFU), aby transport elementów rozjazdów przeznaczonych do zabudowy był realizowany blokami od dostawcy do miejsca wybudowania zgodnie z zapisami § 14 pkt 3 Instrukcji "Id-114 Warunki techniczne wykonania i odbioru robót nawierzchniowo-podtorowych, załącznik do uchwały nr 124/2016 Zarządu Spółki z dnia 9 lutego 2016 r.". Zamawiający wiedział na etapie prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia, że roboty prowadzone na tych liniach - Lk nr [...] i Lk nr [...] wymagały zastosowana odmiennych technologii i sprzętu, pomimo tego wskazał w PFU technologie łączenia torów oraz wymiany rozjazdów, które nie będą zastosowane. Zamawiający ustanowił warunki udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznych wykonawcy nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia.
W związku z tym, że w przeprowadzonym postępowaniu nr [...] stwierdzono również naruszenie art. 22a ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 p.z.p., poprzez niezweryfikowanie przez Zamawiającego podmiotów trzecich, z potencjału których skorzystał wybrany wykonawca przy realizacji zamówienia, a które nie zostały wskazane na etapie składania i oceny oferty, pod kątem podstaw ich wykluczenia, organ uznał, iż zasadnym było zastosowanie korekty finansowej na poziomie 5%, zgodnie z poz. 11 załącznika do rozporządzenia w sprawie korekt.
Następnie powołując się na definicję "nieprawidłowości" z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. UE. L z 2013 r. nr 347, poz. 320 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1303/2013), organ wyjaśnił, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne znaczenie w kontekście "naruszenia prawa" ma nieprzestrzeganie przez stronę postanowień Umowy oraz Wytycznych kwalifikowalności w zakresie wydatkowania środków dofinansowania - poprzez przeznaczenie ich na roboty budowlane niezwiązane z celem Projektu (na budowę Lk nr [...] i na nadzór inwestorski nad tymi robotami), a także nieprzestrzeganie przez stronę regulacji p.z.p. w zakresie zasad udzielania zamówień publicznych, do których stosowania była zobowiązana jako jednostka sektora finansów publicznych. Działanie strony miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem, tj. wydatkiem niespełniającym warunków kwalifikowalności, poniesionym z naruszeniem prawa. Szkodą dla budżetu było pokrycie ze środków publicznych kwot wyższych niż należało, tj. o kwotę przypadającą na wydatki na roboty budowlane dotyczące Lk nr [...] i nadzór nad tymi robotami oraz pokrycie ze środków publicznych wydatków w wysokości wynikającej z 5% korekty finansowej.
Organ uznał, że łączna kwota 4.824.793,16 zł (po odliczeniu dochodu incydentalnego w Projekcie) w pełni odzwierciedla "rozmiar szkody". W związku z tym, że środki dofinansowania zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, tj. warunków określonych w Umowie, zaistniały zdaniem IZ RPOWP przesłanki do wydania decyzji z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm., dalej: "u.f.p.").
Stwierdzono, że zamawiający posługując się w dokumentacji technicznej sformułowaniami typu "musi", "wymagany" (w zakresie dysponowania przez wykonawcę określonymi w 8.6.3 SIWZ narzędziami i urządzeniami 6 technicznymi), "będą", "należy" (w zakresie określonych w pkt. 3.6.1.1 pkt 12a PFU) wymagań dotyczących sposobu łączenia szyn), "powinny" (w zakresie określonego w pkt. 3.6.1.2 PFU warunku dotyczącego montażu/wymiany rozjazdów, transportu elementów rozjazdu) zdeterminował rodzaj technologii oraz sposób wykonania określonych robót, który przez potencjalnych wykonawców mógł zostać odczytany jako wiążący. W konsekwencji część wykonawców zainteresowanych zamówieniem mogła nie zdecydować się na złożenie oferty, z uwagi na skonkretyzowane przez Zamawiającego sposoby realizacji prac, wymagające odmiennego sprzętu, w zależności od techniki wykonania poszczególnych zadań, a także mogące mieć wpływ na kalkulację kosztów dla przyjętej technologii robót. W ocenie organu nie można wykluczyć, że postawione przez Zamawiającego wymagania w zakresie potencjału technicznego oraz warunki w zakresie realizacji robót torowych - łączenia szyn i wymiany rozjazdów mogły stanowić przeszkodę do złożenia ofert przez potencjalnych wykonawców (które byłyby korzystniejsze cenowo), a w konsekwencji mogły mieć wpływ na wynik postępowania. Okoliczność, że w odpowiedzi na upublicznione zapytanie ofertowe wpłynęły trzy oferty, co podnosi strona, nie przesądza o tym, że ustalone przez Zamawiającego warunki udziału nie miały ograniczającego wpływu na poziom konkurencyjności postępowania, przeciwnie, w ocenie organu, mogły prowadzić do pominięcia oferty najlepszej, która na skutek działania zamawiającego w ogóle nie została zgłoszona.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła naruszenie:
1.art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z rozdziałem 6.2 pkt 3 lit. f "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020", polegające na niewłaściwym zastosowaniu na skutek błędnego przyjęcia, że wydatki poniesione na modernizację elementów linii kolejowej nr [...], w zakresie przebudowy urządzeń sterowania ruchem kolejowych wraz z towarzyszącymi urządzeniami teletechnicznymi i elektroenergetyki nietrakcyjnej, przebudową układu torowego w stacji S. (szczegółowo opisane na str. 13-21 decyzji organu nr 3/2025 z 30 stycznia 2025 r.) mają charakter niekwalifikowanych, podczas gdy faktycznie poniesienie tych wydatków było niezbędne do realizacji celów projektu pn. "[...]" i zostały one poniesione w związku z realizacją tego projektu, co miało wpływ na wynik sprawy;
2. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 22 ust. 1a w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 p.z.p. polegające na niewłaściwym zastosowaniu, poprzez przyjęcie, że skarżąca w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego ustaliły warunki udziału w postępowaniu w zakresie potencjału technicznego, nieodnoszące się do przedmiotu zamówienia, co rzekomo naruszyło zasady określone w powołanych powyżej przepisach, tj. zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez wykluczenie z postępowania potencjalnych wykonawców, podczas gdy w rzeczywistości warunki realizacji robót narzucone w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) uzasadnione były wartością zamówienia, jego specyfiką, zakresem, stopniem złożoności, wymaganiami technologicznymi - a w konsekwencji - określenie kwoty zobowiązania do zwrotu przez skarżącą w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, co miało wpływ na wynik sprawy;
3. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 207 ust. 12a ust. 1 u.f.p, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji nr 3/2025 z 30 stycznia 2025 r., podczas gdy brak było ku temu podstaw, albowiem ww. rozstrzygnięcie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także uchylenie decyzji organu I instancji; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącego naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp w zw. z rozdziałem 6.2 pkt 3 lit. f Wytycznych kwalifikowalności. Organ prawidłowo bowiem uznał, że wydatki dotyczące robot na linii kolejowej nr [...] nie zostały poniesione w związku z realizacją Projektu i nie były niezbędne do realizacji jego celów, a zatem nie spełniały wymogów kwalifikowalności, zgodnie z którymi wydatek kwalifikowalny to m.in. wydatek poniesiony w związku z realizacją projektu i niezbędny do realizacji celów projektu. W związku z niekwalifikowalnością części wydatków na roboty budowlane na linii kolejowej nr [...] organ słusznie, zdaniem Sądu uznał, że wydatki poniesione na nadzór inwestorski sprawowany nad tymi robotami również nie mogą być kwalifikowalne w Projekcie, jako że nie spełniają wymogów z rozdz. 6.2 pkt 3 lit. f) Wytycznych kwalifikowalności. Tylko bowiem wydatki, które powiązane były z budową linii kolejowej nr [...] (punkty styczne dla obu linii kolejowych, tj. Lk nr [...] i Lk nr [...]) i służyły bezpośrednio celowi Projektu, jakim było podniesienie jakości usług przewozowych realizowanych przewozem kolejowym na linii kolejowej nr [...] na odcinku granica państwa – S. – Z. (C.), mogły zostać uznane za kwalifikowalne w Projekcie (wydatki na remont stacji S., wymianę pulpitu nastawczego, centralizację urządzeń w nastawni dysponującej - budowę nowych urządzeń przekaźnikowych, wymianę urządzeń zasilających, zabudowę rozdzielni RESO, REOR i RSO, montaż sterownika nadrzędnego, montaż przetwornika pogodowego, nakłady poniesione na teletechnikę i prace projektowe w tym zakresie oraz usunięcie kolizji elektroenergetycznych). Natomiast część nakładów poniesionych na linię kolejową nr [...], które stanowią część wspólną dla obu linii kolejowych, zostało uznanych za kwalifikowalne, albowiem ich poniesienie przyczyniało się do osiągnięcia celów Projektu, pozostałe zaś koszty w świetle zasad rządzących RPOWP nie mogły być dofinansowane ze środków publicznych. Organ słusznie wskazał, które pozostałe wydatki na przebudowę linii kolejowej nr [...] (wymieniając i omawiając je na str. 13-21 decyzji organu I instancji) i dlaczego nie są kwalifikowalne, wraz z odpowiadającymi im wydatkami na nadzór inwestorski nad robotami budowlanymi. Nie można bowiem uznać za wydatki kwalifikowalne kosztów poniesionych na zakres rzeczowy nie stanowiący przedmiotu Projektu i nie wiążący się z jego celem/założeniami. Skoro cel Projektu wyraźnie odnosi się do linii kolejowej nr [...], w tym w zakresie celów ogólnych określonych w pkt IV.3.1 Wniosku o dofinansowanie, które przywołuje Skarżący w treści skargi, to wydatki na roboty budowlane dotyczące linii kolejowej nr [...], a także koszty nadzoru inwestorskiego nad tymi robotami, uznać należy za niekwalifikowalne, jako że nie spełniają warunków określonych w rozdz. 6.2 pkt 3 lit. f) Wytycznych kwalifikowalności, tj. nie były niezbędne do realizacji celów projektu i nie zostały poniesione w związku z jego realizacją. Nie sposób zgodzić się również z zarzutem Skarżącego naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy ufp. w zw. z art. 22 ust. la w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 pzp. Zdaniem Sądu, na co słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, warunki udziału w postępowaniu zostały sformułowane przez Skarżącego w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, mogący utrudniać uczciwą konkurencję, poprzez zobowiązanie potencjalnego wykonawcy do wykazania się dysponowaniem specjalistycznym sprzętem i urządzeniami dotyczącymi montażu rozjazdów oraz łączenia torów, z których nie skorzystano w związku z brakiem frontu robot i zmianą technologii wykonania robot (niewykorzystanie zasobu sprzętowego wymienionego w pkt 8.6.3 SIWZ pod lit. a), j), k), m)), tj. żurawia samojezdnego kolejowego o maksymalnym udźwigu co najmniej 30 t, zestawu urządzeń podnośnikowo-kroczących do wymiany rozjazdów lub żurawia samojezdnego kolejowego, bramek suwnicowych lub gąsiennicowych poruszających się po szynach tymczasowo ułożonych na subwarstwie tłucznia lub alternatywnie pociągu do wymiany toru lub układarki nawierzchni kolejowej poruszającej się po warstwie podsypki z przednią częścią maszyny posadowionej na podwoziu gąsienicowym, zgrzewarki do szyn z komputerowym rejestratorem procesu zgrzewania). Podkreślenia wymaga, iż przedmiotem Projektu były prace projektowe oraz rewitalizacja jednotorowej, niezelektryfikowanei szerokotorowej (1520 mm) linii kolejowej nr [...] na odcinku od km 0,000 do km 20,132. Zgodnie z dokumentacją przetargową jako przedmiot zamówienia - w ramach zadania 1 Skarżący wskazał: "[...]" którego przedmiotem jest zaprojektowanie oraz rewitalizacja jednotorowej, niezelektryfikowanej szerokopasmowej (1520 mm) linii kolejowej nr [...] na odcinku 0,000 do 20,132 km wraz z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym i obiektami inżynieryjnymi. Skoro zatem przedmiot Projektu i zamówienia odnosił się do linii szerokotorowej nr [...], to zasadnie organ stwierdził, iż zamawiający wiedział na etapie prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia, że roboty prowadzone na tych liniach - Lk nr [...] i Lk nr [...], wymagały zastosowana odmiennych technologii i sprzętu, pomimo tego wskazał w PFU technologie łączenia torów oraz wymiany rozjazdów, które nie będą zastosowane. Nie zasługują zatem na uwzględnienie również argumenty Skarżącego, że zakwestionowane warunki udziału nie stanowiły bariery w dostępie do zamówienia, gdyż nie były kwestionowane przez wykonawców zainteresowanych wykonaniem przedmiotu zamówienia, którzy w celu ochrony swoich interesów skorzystaliby z przysłuchujących środków ochrony prawnej lub z pytań do SIWZ, a w postępowaniu wpłynęły trzy oferty spełniające ustalone w SIWZ warunki. Jak wskazywał organ w uzasadnieniu decyzji okoliczność, że wykonawcy nie kwestionowali warunków udziału w drodze dostępnych środków ochrony prawnej samo w sobie nie stanowi o tym, że należy uznać je za prawidłowe oraz nie stanowi o tym, że ustanowione wymogi nie utrudniały potencjalnym wykonawcom dostępu do zamówienia i nie ograniczały konkurencji. Skarżący posługując się w dokumentacji technicznej sformułowaniami typu "musi", "wymagany" (w zakresie dysponowania przez wykonawcę określonymi w 8.6.3 SIWZ narzędziami i urządzeniami technicznymi), "będą", "należy" (w zakresie określonych w pkt. 3.6.1.1 pkt 12a PFU) wymagań dotyczących sposobu łączenia szyn), "powinny" (w zakresie określonego w pkt. 3.6.1.2 PFU warunku dotyczącego montażu/wymiany rozjazdów, transportu elementów rozjazdu) zdeterminował rodzaj technologii oraz sposób wykonania określonych robot, który przez potencjalnych wykonawców mógł zostać odczytany jako wiążący. W konsekwencji część wykonawców zainteresowanych zamówieniem mogła nie zdecydować się na złożenie oferty, z uwagi na skonkretyzowane przez zamawiającego sposoby realizacji prac, wymagające odmiennego sprzętu, w zależności od techniki wykonania poszczególnych zadań, a także mogące mieć wpływ na kalkulację kosztów dla przyjętej technologii robot. Postawienie wymagań w zakresie dysponowania wysokospecjalistycznym sprzętem mogło spowodować, że wykonawcy ci, ze względu na koszt nabycia/najmu takiego sprzętu (który był poza ich zasięgiem) lub zaangażowanie w inny projekt (wykonawcy korzystali ze sprzętu na potrzeby innych inwestycji), nie posiadając na etapie składania ofert wiedzy, że sprzęt ten nie będzie konieczny do realizacji zamówienia (inna technika wykonania robot) zrezygnowali z udziału w postępowaniu. Tym bardziej, że Skarżący w odpowiedziach na kierowane przez oferentów w toku postępowania zapytania w zakresie odstępstw od zabudowy rozjazdów w blokach i możliwości zabudowy rozjazdów metodą tradycyjną bezpośrednio w miejscu wbudowania, dopuszczenia zabudowy metodą bezprzęsłową (bezpośrednio w torze) lub metodą przęsłową (montaż rozjazdu "na boku" i blokowa zabudowa) bez konieczności transportu rozjazdów w blokach od producenta, dopuszczenia innego transportu rozjazdów wskazywał wprost, że nie dopuszcza odstępstw od przepisów Instrukcji "Warunki techniczne wykonania i odbioru robot nawierzchniowo-podtorowych, w tym zapisów dotyczących transportu rozjazdów" (wyjaśnienia nr 2 treści SIWZ z dnia 9 maja 2018 r. dotyczące pytań 1-4, 56, 57), a przecież technologia dostawy, montażu, zabudowy rozjazdów, przyjęta przez oferentów, niewątpliwie miała wpływ na kalkulację kosztów. Tym samym nie można wykluczyć, że postawione wymagania w zakresie potencjału technicznego oraz warunki w zakresie realizacji robot torowych - łączenia szyn i wymiany rozjazdów mogły stanowić przeszkodę do złożenia ofert przez potencjalnych wykonawców (które byłyby korzystniejsze cenowo), a w konsekwencji mogły mieć wpływ na wynik postępowania.
Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym sprawy doszło do nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, skutkującej koniecznością zwrotu środków dofinansowania i wbrew zarzutom Skarżącego organ prawidłowo umotywował wydaną decyzję w tym zakresie. W związku z powyższym za nieuzasadniony należy uznać zarzut Skarżącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 12a ust. 1 ufp.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem zasad wskazanych w Kpa, dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, poczyniły ustalenia faktyczne na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu. Oceniając wyniki postępowania dowodowego, uwzględniły treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów oceniając nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody łącznie, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI