I SA/Bk 262/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji podatkowej, uznając, że kwestia prowadzenia ewidencji wydatków ponoszonych w imieniu klienta dotyczy przepisów prawa podatkowego.
Skarżący złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą sposobu ujmowania w ewidencji wydatków ponoszonych w imieniu klienta i czy ewidencją może być plik MS Excel. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek nie dotyczy przepisów prawa podatkowego. WSA uchylił postanowienie, stwierdzając, że kwestia ta jest objęta przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, a organ powinien wydać interpretację.
Skarżący, wykonujący zawody radcy prawnego i doradcy podatkowego, zwrócił się o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku VAT. Chodziło o możliwość pobierania od klientów środków na pokrycie opłat (sądowych, skarbowych itp.), dokonywania tych opłat w ich imieniu, a następnie ujmowania tych wydatków przejściowo w prowadzonej ewidencji, bez naliczania VAT od tych kwot. Skarżący pytał również, czy ewidencją może być plik MS Excel niezwiązany z ewidencją sprzedaży i nabycia VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek nie dotyczy przepisów prawa podatkowego, a przepisy ustawy o VAT i rozporządzenia nie regulują wskazanych kwestii. Po rozpoznaniu zażalenia, DKIS utrzymał w mocy swoje postanowienie, argumentując, że interpretacja indywidualna nie służy analizie porównawczej wariantów działań ani udzielaniu porad prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ podatkowy nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, ponieważ kwestia ujmowania w ewidencji wydatków ponoszonych w imieniu klienta, zgodnie z art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT, jest zagadnieniem z zakresu prawa podatkowego. Sąd podkreślił, że celem interpretacji indywidualnych jest umożliwienie podatnikom uzyskania wykładni przepisów prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, co może wpływać na ich prawa i obowiązki podatkowe. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek dotyczy przepisów prawa podatkowego, w szczególności art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT, który reguluje kwestię wyłączenia z podstawy opodatkowania zwrotu udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy, pod warunkiem ich ujmowania w ewidencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestia prawidłowego prowadzenia ewidencji wydatków ponoszonych w imieniu klienta, w celu zastosowania wyłączenia z podstawy opodatkowania VAT, jest zagadnieniem prawnopododatkowym. Organ podatkowy nie mógł odmówić wszczęcia postępowania, powołując się na rzekomy brak związku wniosku z przepisami prawa podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 29a § ust. 7 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
o.p. art. 14b § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prawo do uzyskania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie zainteresowanego.
o.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odmowa wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
o.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów dotyczących interpretacji indywidualnych.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług art. 10 § ust. 3 pkt 2 lit. b
Wskazuje, w jakim przypadku należy stosować oznaczenie "12" w ewidencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o interpretację dotyczy przepisów prawa podatkowego, w szczególności art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT. Kwestia prowadzenia ewidencji wydatków ponoszonych w imieniu klienta jest istotna dla prawidłowego zastosowania wyłączenia z podstawy opodatkowania VAT. Organ podatkowy nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, ponieważ nie zaszły przyczyny wskazane w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
Indywidualny charakter sprawy oznacza, że dotyczy ona imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków. Instytucja interpretacji nie została wprowadzona w celu umożliwienia podmiotom zaznajamiania się z poglądami Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na wykładnię określonych przepisów prawa podatkowego z przyczyn czysto poznawczych. Zgodzić się trzeba, że art. 165a § 1 o.p. nie może być interpretowany rozszerzająco, ponieważ taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Celem wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych było umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od podatkowego organu interpretacyjnego wykładni przepisów prawa podatkowego.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Andrzej Melezini
sędzia
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania przez organ podatkowy w sprawach o wydanie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek dotyczy przepisów prawa podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o interpretację.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu interpretacji podatkowych – kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe sformułowanie wniosku i jak sąd kontroluje działania organów w tym zakresie.
“Organ podatkowy odmówił interpretacji. Sąd powiedział: "Nie tędy droga!"”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 262/21 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2021-07-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Andrzej Melezini Justyna Siemieniako /sprawozdawca/ Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 2034/21 - Postanowienie NSA z 2024-10-30 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 14b par. 1, 2a i 3art. 14h, art. 165a Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego A. D. kwotę 580 zł (słownie pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie A. D. (dalej: Skarżący lub Wnioskodawca) w dniu [...] listopada 2020 r. złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie m.in. momentu ujęcia zwrotu poniesionych kosztów przejściowo w prowadzonej ewidencji na potrzeby podatku oraz ustalenia, czy ewidencją prowadzoną na potrzeby podatku może być ewidencja prowadzona np. w MS Excell i niezwiązana z ewidencją sprzedaży i nabycia prowadzoną dla potrzeb podatku VAT. We wniosku Strona przedstawiła następujący stan faktyczny. 1) Skarżący wykonuje zawody radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzeczoznawcy majątkowego pod nazwą Kancelaria Radcy Prawnego Prawo – P. W toku wykonywania ww. zawodów powstają koszty, które klient podatnika powinien zapłacić organom administracji, sądom itp. podmiotom. Aktualnie jest tak, że podatnik poleca płatności samym klientom, którzy dostarczają mu potwierdzenie (np. przelewu opłaty sądowej od pozwu, opłaty kancelaryjnej, opłaty skarbowej itp.). Podatnik chciałby - w celu przyspieszenia biegu spraw i udostępnienia nowego narzędzia (Płatności Sądowe - https://oplaty.ms.gov.pl), w którym zapłacić można błyskawicznie - pobierać od klientów bezpośrednio pieniądze z przeznaczeniem na ww. opłaty i dokonywać tych opłat w imieniu klientów i nie naliczać im z tego tytułu VAT. Do tej pory podatnik, powołując się na art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, przedstawiał klientom alternatywę, że albo zapłacą sami, albo - gdy zapłacą za pośrednictwem podatnika – to podatnik będzie im musiał naliczyć VAT do ww. opłat. 2) Skarżący wykonuje zawody doradcy podatkowego i rzeczoznawcy majątkowego również na rzecz sądów, policji, prokuratur, organów administracji publicznej itd. W tym zakresie działa jako biegły sądowy, a więc po formalnym wydaniu i doręczeniu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego. Takie czynności nie różnią się niczym (poza sprawami formalnego powołania, rozliczenia itd.) od czynności wykonywanych przez doradcę podatkowego (biegły sądowy z zakresu podatków) i przez rzeczoznawcę majątkowego (biegły sądowy z zakresu szacowania nieruchomości). Wynikiem pracy biegłego sądowego z zakresu podatków jest bowiem opinia w sprawach podatkowych. Natomiast wynikiem pracy biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości jest operat szacunkowy lub opinia o wartości nieruchomości. Po uzupełnieniu, na wezwanie organu, opisu sprawy, poprzez wskazanie, że pobierając od klientów pieniądze tytułem opłaty sądowej, skarbowej, administracyjnej Wnioskodawca nie naliczał marży; do tej pory nie prowadził konta przejściowego; klient sam płacił swoje opłaty a ponadto nie zamierza prowadzić konta przejściowego, gdyż nie prowadzi ksiąg podatkowych, zamierza natomiast prowadzić odrębną ewidencję w programie Excel, w której będzie ujmował zapłacone opłaty. Skarżący zadał następujące pytania: 1) Czy podatnik może najpierw uzyskać od klienta środki pieniężne na poczet wydatków, uiścić te wydatki, a następnie ująć "przejściowo" w prowadzonej przez siebie ewidencji na potrzeby podatku? 2) Czy ewidencja prowadzona na potrzeby podatku to może być ewidencja prowadzona np. w MS Excel i niezwiązana z ewidencją sprzedaży i nabycia prowadzoną dla potrzeb rozliczenia VAT? Zdaniem Wnioskodawcy, 1) Podatnik może najpierw uzyskać od klienta środki pieniężne na poczet wydatków, uiścić te wydatki, a następnie ująć "przejściowo" w prowadzonej przez siebie ewidencji na potrzeby podatku; 2) Ewidencja prowadzona na potrzeby podatku to może być ewidencja prowadzona np. w MS Excel i niezwiązana z ewidencją sprzedaży i nabycia prowadzoną dla potrzeb rozliczenia VAT. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania. Organ stwierdził, że złożony przez skarżącego wniosek o wydanie interpretacji w zakresie zakreślonym pytaniami oraz przedstawionym do nich własnym stanowiskiem Wnioskodawcy nie dotyczy przepisów prawa podatkowego. Przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685, dalej: "u.p.t.u.") oraz Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm. – dalej: "Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r.") nie regulują kwestii objętej pytaniami Wnioskodawcy. Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie interpretacji indywidualnej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS), po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że indywidualną sprawą zainteresowanego, o której mowa w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: "o.p.") nie jest każde zagadnienie, które go w jakiś sposób dotyczy lub z jakichś względów interesuje. Podmiot ubiegający się o wydanie interpretacji indywidualnej musi legitymować się określonym interesem prawnym w uzyskaniu tego rozstrzygnięcia. Instytucja interpretacji nie została wprowadzona w celu umożliwienia podmiotom zaznajamiania się z poglądami Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na wykładnię określonych przepisów prawa podatkowego z przyczyn czysto poznawczych. Nie służy również przeprowadzaniu analiz porównawczych różnych wariantów działań planowanych przez wnioskodawców ani udzielaniu porad prawnych o charakterze optymalizacyjnym. Stąd też zdarzenie przyszłe, będące przedmiotem wniosku, powinno stanowić określoną przyszłą sytuację faktyczną dotyczącą wnioskodawcy, doprowadzenie do której jest przez niego rozważane (planowane), bądź też której zaistnienie jest niezależne od jego woli, ale która może zajść z istotnym stopniem prawdopodobieństwa (wskazują na to istniejące okoliczności faktyczne/istnieją przesłanki przemawiające za jej zaistnieniem). Z uwagi na istotę interpretacji indywidualnych, w szczególności ich gwarancyjny charakter, przedmiotem tych rozstrzygnięć nie może być ocena prawna abstrakcyjnych sytuacji/zdarzeń. Instytucja interpretacji indywidualnych nie została też stworzona dla celów analizowania przez organ skutków podatkowych potencjalnych, planowanych działań podatników pod kątem porównawczym bądź optymalizacyjnym, ani też dla celów wskazywania podatnikom, jakie działania powinni podjąć, aby uniknąć obciążeń podatkowych. Organ podzielił stanowisko, że wniosek skarżącego nie dotyczy przepisów prawa podatkowego. Zdaniem organu, przepisy art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. oraz § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. nie regulują kwestii objętej pytaniami Wnioskodawcy. Podstawowym warunkiem zastosowania wyłączenia określonego w art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. jest działanie podatnika w imieniu i na rachunek nabywcy lub usługobiorcy. Przy czym, aby otrzymane przez podatnika od klientów środki pieniężne nie stanowiły w tej sytuacji podstawy opodatkowania podatkiem VAT, to podatnik powinien również dysponować dowodami dokumentującymi rzeczywiste kwoty poniesionych kosztów w imieniu i na rzecz swoich klientów. Jeśli podatnik działa we własnym imieniu, lecz na rachunek klienta, to ww. przepis nie znajdzie zastosowania. W takiej sytuacji wystąpi dostawa towaru lub świadczenie usług, gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, wówczas przyjmuje się, że podatnik ten sam nabył i wyświadczył te usługi. Z kolei § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b ww. Rozporządzenia wskazuje, w jakim przypadku należy stosować oznaczenie "12" w ewidencji. W ocenie organu, kwestii objętej pytaniami Wnioskodawcy, nie reguluje żaden ze wskazanych przez Wnioskodawcę przepisów prawa podatkowego, tj. art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. i § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia. Organ stwierdził, że nie wystarczy samo wskazanie we wniosku przepisu mającego być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Konieczne jest wyartykułowanie interesu prawnopodatkowego wprost w sformułowanym pytaniu, które zakreśla ramy interpretacji. Brak wskazanego powyżej interesu podatkowego uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Organ uznał więc, że powyższe obligowało go do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia tego postanowienia jak też poprzedzającego go postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wydanemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 14h w związku z art. 165a § 1 o.p. przez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wskazujące na wystąpienie przyczyn, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte, b) art. 14b § 1 w związku z art. 3 pkt 1 - 3 o.p. poprzez błędne przyjęcie, że art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. w zakresie określonym granicami sprawy, nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej 2. przepisów prawa materialnego tj. art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie obejmuje sposobu prowadzenia ewidencji (narzędzi służących do jej prowadzenia) oraz momentu ujęcia zwrotu poniesionych kosztów, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do ustalenia, że przepis ten nakłada na podatnika określone obowiązki o charakterze technicznym i dotyczy kwestii podniesionych we wniosku. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, że norma podatkowa art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. wskazuje, iż podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy, pod tym wszakże warunkiem, że te wydatki są dodatkowo ujmowane przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku. Skoro tak jest, to istotnym elementem odkodowania normy prawnej z art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. jest kwestia wyglądu ewidencji w tym zakresie i momentu ujęcia w niej kosztów. W przypadku, gdy ta ewidencja będzie w tym zakresie przez podatnika prowadzona w sposób sprzeczny z art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u., to poniesie on konsekwencje podatkowe tego faktu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli jest postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie Dyrektor KIS przyjął, że wniosek skarżącego o wydanie interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług zakreślony pytaniami oraz przedstawionym stanowiskiem własnym nie dotyczy przepisów prawa podatkowego. Zdaniem tego organu, chociaż art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. jest przepisem prawa podatkowego, to jednak nie we wskazanym we wniosku zakresie tj. kiedy podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku. Dlatego Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji, a po rozpatrzeniu zażalenia stanowisko to podtrzymał. Zgodnie z art. 165a o.p., mającym w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych odpowiednie zastosowanie z mocy art. 14h tej ustawy, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (§ 1). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2). Organ nie powołuje się na to, aby wniosek o wydanie interpretacji pochodził od osoby nieuprawnionej. Sąd także nie dostrzega po stronie Wnioskodawcy braku cech uprawniających do złożenia wniosku. Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być bowiem osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Wynika to z tej części przepisu art. 14b § 1 o.p., w której stanowi on, że interpretację wydaje się na pisemny wniosek zainteresowanego "w jego indywidualnej sprawie". Indywidualny charakter sprawy oznacza, że dotyczy ona imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków. Skarżący bez wątpienia był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego co do kwestii, o jakie pyta. Nie zachodzi zatem pierwsza z przyczyn odmowy wskazana w art. 165a § 1 o.p. Inne przyczyny, o których mowa w omawianym przepisie mogą dotyczyć: 1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, 2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, 3) przypadków, gdy w sprawie została już wydana decyzja (Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Lexis Nexis Warszawa 2011r.). Zważywszy na specyfikę postępowania "interpretacyjnego", przyjmuje się, że "innymi przyczynami" są np. takie sytuacje, gdy: - przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; - przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 3 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1248/15). Zgodzić się trzeba, że art. 165a § 1 o.p. nie może być interpretowany rozszerzająco, ponieważ taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 3 marca 2016 r., III SA/Wa 1248/15). Organ w treści zaskarżonego postanowienia wskazuje jako powód uniemożliwiający mu wydanie interpretacji to, że żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. nie reguluje wyartykułowanego przez Wnioskodawcę w pytaniach problemu, czy może on najpierw uzyskać od klienta środki pieniężne na poczet wydatków, uiścić te wydatki, a następnie ująć "przejściowo" w prowadzonej przez siebie ewidencji na potrzeby podatku oraz czy ewidencja prowadzona na potrzeby podatku to może być ewidencja prowadzona np. w MS Excel i niezwiązana z ewidencją sprzedaży i nabycia prowadzoną dla potrzeb rozliczenia VAT. Art. 29a u.p.t.u reguluje zagadnienie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W ust. 7 pkt 3 przepis ten stanowi, że podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku. Zgodzić się należy ze skarżącym, że podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy, pod warunkiem jednak, że te wydatki są dodatkowo ujmowane przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku. Skoro tak jest, to istotnym elementem odkodowania normy prawnej z art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. jest kwestia prawidłowo prowadzonej ewidencji w tym zakresie i momentu ujęcia w niej wydatków. Zagadnienie to jest dostrzegane w piśmiennictwie, gdzie zauważono, że poza stwierdzeniem, że dany wydatek został poniesiony w imieniu i na rzecz nabywcy, ustawodawca wymaga od podatnika prowadzenia odrębnej ewidencji, nie precyzując, jakie cechy musi spełniać ta ewidencja. Istotne jest więc, aby wydatki niewchodzące do podstawy opodatkowania VAT były w tej ewidencji odpowiednio wyróżnione. Przepisy nie określają jednak, jakie warunki i dane powinna zawierać tego rodzaju ewidencja. Ustawodawca, nowelizując ustawę o VAT, nie doprecyzował przy tym, co należy rozumieć przez "przejściowe ujęcie" kwoty w ewidencji prowadzonej na potrzeby VAT (J. Matarewicz, Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany, opubl. Lex/el 2021). Rację ma więc skarżący, że gdy ta ewidencja będzie przez podatnika prowadzona w sposób nieprawidłowy, inny niż przewiduje to art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u., to poniesie on konsekwencje podatkowe tego faktu. Podobnie odnosi się to do kwestii rozumienia "przejściowego ujęcia tych wydatków". Powyższe uzasadnia podjęte przez skarżącego wątpliwości, które ma on prawo rozwiać występując do organu interpretacyjnego ze stosownym wnioskiem. Wbrew twierdzeniu organu, pytanie Skarżącego w oczywisty sposób osadzone jest w obszarze przepisów prawa podatkowego. Skarżący zadał je ze względu na obszar swojej działalności, jaki deklaruje we wniosku o wydanie interpretacji. Problemem, jaki organ wydający interpretację miał rozstrzygnąć, jest to, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że aby opisane przez niego wydatki nie zostały zakwalifikowane do podstawy opodatkowania podatkiem VAT, może postąpić w sposób wskazany w przedstawionym we wniosku stanowisku tj. po uzyskaniu od klienta środków pieniężnych na poczet wydatków, uiścić wydatki a następnie ująć je przejściowo w prowadzonej przez siebie ewidencji a ponadto, czy prawidłowa będzie ewidencja prowadzona np. MS Excel i niezwiązana z ewidencją sprzedaży i nabycia prowadzoną dla potrzeb rozliczenia VAT. Oceniając zasadność odmowy wszczęcia postępowania należy zauważyć, że organ wskazuje jako powód uniemożliwiający mu wydanie interpretacji taki, że przepisy art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. oraz § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług nie regulują kwestii objętej pytaniami Wnioskodawcy. Zdaniem Sądu z przedstawionego powyżej powodu organ nie mógł uchylić się od wydania interpretacji powołując się na to, że Skarżący żąda interpretacji przepisów nie należących do prawa podatkowego. Reasumując, w ocenie Sądu podany przez organ powód odmowy w sprawie nie wystąpił. Organ nie powinien był więc odmawiać wszczęcia postępowania, lecz powinien był wydać interpretację na podstawie opisu przedstawionego we wniosku, a gdyby opis ten uznał za niewyczerpujący ewentualnie jeśli uznał pytanie za nieprecyzyjnie zadane – powinien zażądać od Wnioskodawcy ich uzupełnienia o określone dane czy też sprecyzowania, i po ewentualnym uzupełnieniu - wydać interpretację. Niewątpliwie ustawa o podatku od towarów i usług jest ustawą podatkową, a pytanie dotyczące jednego z jej przepisów - pytaniem z zakresu prawa podatkowego. Dlatego, w ocenie Sądu, stanowisko organu, że przedstawiony przez skarżącego problem z uwagi na przedmiot żądania zakreślony pytaniem leży poza sferą prawa podatkowego – nie jest zasadne. Wbrew temu co twierdzi organ - art. 29a ust. 7 pkt 3 u.p.t.u. nie tylko wskazuje, że otrzymane od nabywcy lub usługobiorcy kwoty jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych przez podatnika w imieniu i na rachunek nabywcy lub usługobiorcy nie stanowią podstawy opodatkowania, lecz reguluje też warunek uznania tego w postaci ujęcia przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku. Przepis ten wprowadza określone obowiązki na podmiot, który chce uniknąć ujęcia określonych wydatków w podstawie opodatkowania i ma prawo wiedzieć, jak z tych obowiązków się wywiązać. Z wniosku wynika więc, że przedstawiony przez Wnioskodawcę problem rzutuje na zakres obowiązków Wnioskodawcy wynikających z przepisów prawa podatkowego. Celem wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych było umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od podatkowego organu interpretacyjnego wykładni przepisów prawa podatkowego. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Kiedy mowa w przepisie art. 14b § 1 o.p. o prawie do uzyskania interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie zainteresowanego, oznacza to uprawnienie do uzyskania od organu wykładni przepisów prawa podatkowego w każdej indywidualnej sprawie, która może kształtować jego prawa lub obowiązki na gruncie przepisów prawa podatkowego. W szczególności zatem możliwość żądania na podstawie art. 14b § 1 o.p. uzyskania interpretacji przepisów prawa podatkowego, odnosi się do stanów faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę, co do których wykładnia znajdujących w nich zastosowanie przepisów podatkowych, rzutować może na prawidłowe rozliczenie się wnioskodawcy z fiskusem. W efekcie wnioskodawca ma uzyskać rzetelną informację, jak – w dotyczącym go stanie faktycznym – organ podatkowy interpretuje przepisy podatkowe znajdujące w nim zastosowanie, co może mieć wpływ na prawidłowość dokonania przez niego rozliczenia z fiskusem (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 3 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1248/15). W tej sytuacji należy stwierdzić, że organ nie miał podstaw do zastosowania art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p., zaś odmowa wszczęcia postępowania była sprzeczna z funkcją gwarancyjną i informacyjną indywidualnej interpretacji. Jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 3 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1248/15 i z 21 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2144/17, celem interpretacji podatkowych było wspomożenie podatników zobowiązanych do samoobliczenia podatku, w konkretnych sytuacjach, w których nie mieli oni pewności co do sposobu interpretacji prawa podatkowego i jego stosowania we własnych sprawach. Organy podatkowe miały obowiązek udzielić im efektywnej pomocy, nie ograniczającej się na przykład do zacytowania znanych podatnikowi przepisów. Zobowiązane też były do jasnych i pełnych odpowiedzi, nie zaś do odpowiedzi wymijających czy też nietrafiających w sedno zagadnienia przedstawianego w żądaniu" Z powodów wyżej wskazanych, zaskarżone postanowienie narusza art. 165a w zw. z art. 14h o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wykazał bowiem, aby zachodziły przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej co do pytań wskazanych we wniosku. Za całkowicie chybione Sąd uznaje sugestie płynące z uzasadnienia kontrolowanego postanowienia, że skarżący próbuje poprzez swój wniosek osiągnąć cel taki, aby organ dokonał analizy jego planowanych, potencjalnych działań pod kątem porównawczym czy optymalizacyjnym albo doradczym. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpatrując ponownie zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, Dyrektor KIS będzie zobowiązany uwzględnić wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego świadczonego przez radcę prawnego (480 zł). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, a podstawę do tego stanowił przepis art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI