I SA/Po 2960/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów podatkowych dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego.
Sprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok, w którym podatnikowi K.B. ustalono podatek od dochodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organy podatkowe ustaliły wysokość wydatków nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, nie uwzględniając wyjaśnień podatnika dotyczących oszczędnego trybu życia, pomocy finansowej od rodziców oraz dochodów z zbieractwa runa leśnego. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na błędy proceduralne i brak wystarczającego postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok, w którym stwierdzono dochody nie mające pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organy podatkowe ustaliły podatek, uznając, że wydatki podatnika (zakup samochodu, gruntu) nie znalazły pokrycia w ujawnionych dochodach. Podatnik kwestionował te ustalenia, wskazując na oszczędny tryb życia, dochody z zbieractwa runa leśnego oraz pomoc finansową od rodziców. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego, stwierdzając, że organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. W szczególności, sąd wskazał na konieczność przesłuchania rodziców podatnika w celu wyjaśnienia kwestii pomocy finansowej, a także na potrzebę rzetelnego ustalenia poziomu zaspokojenia potrzeb życiowych podatnika i uwzględnienia potencjalnych dochodów z zbieractwa runa leśnego, które nie zawsze znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji. Sąd podkreślił obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe miały obowiązek przeprowadzić dowód z przesłuchania rodziców podatnika oraz rzetelnie ustalić poziom zaspokojenia potrzeb życiowych i dochody z zbieractwa runa leśnego, zamiast opierać się na uśrednionych danych GUS czy odrzucać twierdzenia podatnika bez przekonującej argumentacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1 i 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30 § ust.1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały świadków (rodziców podatnika) na okoliczność pomocy finansowej. Organy podatkowe nie ustaliły rzetelnie poziomu zaspokojenia potrzeb życiowych podatnika i nie uwzględniły potencjalnych dochodów z zbieractwa runa leśnego. Pojęcie "przedtem" w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. obejmuje zasoby zgromadzone bez ograniczeń czasowych.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe powinny, a nie przeprowadziły dowodu z tych zeznań. Nie można bowiem a limine uznać dowodu z przesłuchania rodziców za zbędny; należało go przeprowadzić, a następnie ocenić jego wartość dowodową. Organy podatkowe nie mogą ograniczać się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty istotne dla korzystniejszego dla niej rozstrzygnięcia. Obowiązane są z urzędu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skład orzekający
Włodzimierz Zygmont
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Małecki
sędzia
Katarzyna Nikodem
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów podatkowych do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, nawet w przypadku dochodów nieudokumentowanych, oraz na potrzebę rzetelnej oceny wyjaśnień podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z dochodami nieujawnionymi i interpretacją pojęcia "przedtem" w kontekście ustawy o PIT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy podatkowe i jak sąd administracyjny może uchylić decyzję z powodu uchybień proceduralnych. Jest to istotne dla zrozumienia praw podatników.
“Sąd Administracyjny: Organy podatkowe muszą udowodnić Twoje dochody, nawet te nieujawnione!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 2960/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-12-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki Katarzyna Nikodem Włodzimierz Zygmont /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: stażysta referent Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego nr [...]; II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. Wstrzymuje wykonanie wymienionych w punkcie pierwszym decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki Uzasadnienie Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. nr [...], na ponadto art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 §1 O.p. i z art. 20 ust. 3, art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustalił podatnikowi K. B. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za [...] r. od dochodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości [...] zł, przy przyjęciu za podstawę opodatkowania połowę nadwyżki wydatków nad dochodami tj. [...] zł. Uzasadniając decyzję organ podatkowy stwierdził, że na wydatki K. i B. małżonków B. w [...] r., w łącznej kwocie w [...] zł, składał się zakup samochodu "A" i opłata skarbowa od umowy jego kupna, wydatki na zakup gruntu w R. z opłatą skarbową od tego zakupu. Natomiast dochód w kwocie [...]zł przyniosła sprzedaż samochodu osobowego "B", który częściowo pokrył wykazaną stratę z działalności gospodarczej za [...]r. Wysokość wydatków nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wynosi kwotę [...]zł. W odwołaniu podatnik K. B. domagał się uchylenia powyższej decyzji. Stwierdził, że wystarcza kwota [...]-[...]zł miesięcznie na utrzymanie gospodarstwa domowego. Wskazał, że w [...]r. ze zbieractwa runa leśnego był w stanie odłożyć [...]zł. Zarzucił, że organ podatkowy nie wziął pod uwagę faktu, iż żył oszczędnie, a także nie przesłuchał świadków na okoliczność wielkości i formy udzielonej pomocy finansowej na zakup działki. Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art.20 ust.1 i 3 oraz art.30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.), art. 21 §1 pkt 2, art.207, art.233 §1 pkt 1 O.p. , utrzymał w mocy powyższą decyzję. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że wyjaśnienia podatnika co do zakresu udzielanej pomocy jak i okresu w którym była ona udzielana nie są wiarygodne, gdyż pozostają w sprzeczności z oświadczeniami złożonymi przez G. i H. B., którzy oświadczyli, że pomocy udzielali od powrotu do kraju z zagranicy tj. od [...]r., i że polegała ona na przekazywaniu pieniędzy [...]-[...] zł miesięcznie lub czynieniu zakupów żywności, ubrań i innych rzeczy do domu. Nie można jednak uznać, iż przekazana z rachunku H. B. w [...]r. na rachunek K. B. kwota [...]zł została przeznaczona na zakup działki budowlanej i samochodu "A". Z porównania daty poniesienia wydatku i daty zasilenia konta podatnika (przekazanie pieniędzy na konto K. B. nastąpiło w dniu [...]r. w kwocie [...]zł, oraz w dniach [...]r. i [...]r. w kwotach odpowiednio [...]zł i [...]zł, natomiast zakupu działki budowlanej dokonano w dniu [...]r.) wynika, iż w dniu poniesienia wydatku nie posiadał środków finansowych na ich zrealizowanie. Podatnik w skardze domagał się uchylenia powyższej decyzji. Wskazał, że świadkowie potwierdzą, że zajmował się zbieractwem runa leśnego. Uznał nie przesłuchanie rodziców na okoliczność wielkości i formy udzielonej pomocy za poważny błąd, przez co decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego. W piśmie uzupełniającym skargę wniósł solidarnie z żoną o - naliczenie od wydatków poniesionych w [...]r. w łącznej kwocie [...] złotych podatku od darowizny w kwocie [...]i przesłuchanie świadka H. B., na okoliczność przychodów i poniesionych wydatków na zakup samochodu osobowego, zakup gruntu, z na okoliczność sytuacji finansowej, materialnej i życiowej B. i K. B. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jako niezgodne z prawem. Powody. Pojęcie "przedtem" w art. 20 ust.3 ustawy podatkowej oznacza zasoby majątkowe podatników wolne od opodatkowania bądź też już opodatkowane do roku podatkowego, którego dotyczy decyzja wydana w tym trybie, przy braku ograniczeń dotyczących czasu ich gromadzenia. W toku postępowaniu podatnik wskazywał na uzyskiwaną pomoc finansową od rodziców, dzięki której możliwe było gromadzenie oszczędności (art. 188 O.p.), a na etapie odwołania wniósł o ich przesłuchanie. Organy podatkowe powinny, a nie przeprowadziły dowodu z tych zeznań (art. 122, art. 188 O.p.). Wniosek podatnika nie podlegał ocenie w kategoriach wybiegu, fortelu. Nie można bowiem a limine uznać dowodu z przesłuchania rodziców za zbędny; należało go przeprowadzić, a następnie ocenić jego wartość dowodową (art. 191 O.p.). Podatnik utrzymywał, że koszty utrzymania rodziny są niskie, co pozwalało na gromadzenie oszczędności i twierdził, że ze współmałżonką wystarczało i wystarcza miesięcznie [...]-[...]zł na utrzymanie gospodarstwa domowego. Podnosił też kwestię korzystania z działki ogrodowej twierdząc, że miało to wpływ na wysokość kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego tych okoliczności jak i nie ustaliły rzeczywistego poziomu zaspokojenia potrzeb życiowych podatnika np. w skali miesiąca. Natomiast przyjęły bez wskazania przekonywujących argumentów, jako adekwatne dla podatnika, przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwach domowych według danych na podstawie publikacji Głównego Urzędu Statystycznego "Budżety gospodarstw domowych", które na tle rozpatrywanej sprawy wydają się być wygórowane. Podatnik wskazywał na zarobkowanie poprzez zbieractwo runa leśnego (jagody, grzyby), jako źródło zasobów pieniężnych, co zostało bez przekonywującej argumentacji nieuwzględnione przez organy podatkowe. Organy podatkowe nie poczyniły w tej materii należytych ustaleń faktycznych, wskazując na ogólnie definiowaną zasadę ciężaru dowodu. Jednakże jest okolicznością notoryjną, iż efekty ekonomiczne tej formy aktywności ludzkiej, nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji. Nie może zatem szkodzić skarżącemu sam fakt, że na dowód swoich twierdzeń nie jest w stanie przedłożyć dokumentu sporządzonego na piśmie (art. 121 O.p.). Organy podatkowe nie mogą ograniczać się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty istotne dla korzystniejszego dla niej rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 4.06.1998r., I SA/Kr 1052/27, LEX nr 33618), nie mogą uzasadniać swego rozstrzygnięcia brakiem stosownych argumentów w pismach podatnika - obowiązane są z urzędu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 18.12.1996r., I SA/Po 843/96, LEX nr 27437). Ponieważ wysokość wydatków nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wynosi zaledwie kwotę [...]zł, nasuwa się nieodparcie domniemanie, że omówione uchybienia w zakresie dokładności wyjaśnienia stanu faktycznego, mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania między stronami orzekł sąd na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI