I SA/Bk 251/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę A. L. na decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, która określiła rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2014 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmy D. B. i e., uznając je za nierzetelne i dokumentujące czynności, które nie miały miejsca. Ustalono, że kontrahenci skarżącego nie dysponowali towarem ani nie świadczyli usług, a ich rola polegała na "przepuszczeniu" towarów przez fikcyjne transakcje. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w pełni zgodził się z ustaleniami organu. Podkreślono, że prawo do odliczenia VAT jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących wiarygodne transakcje, a w przypadku stwierdzenia fikcyjności lub udziału w oszustwie podatkowym, prawo to nie przysługuje. Sąd uznał, że skarżący miał świadomość udziału w procederze wyłudzania VAT, co potwierdzają liczne okoliczności, takie jak brak weryfikacji kontrahentów, płatności gotówką, ogólnikowe faktury oraz nierzetelność kontrahentów potwierdzona w innych postępowaniach. W związku z tym skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie prawa do odliczenia VAT z fikcyjnych faktur oraz świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono świadomy udział podatnika w oszustwie podatkowym. Ocena świadomości i dobrej wiary podatnika jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które dokumentują czynności, które nie zostały dokonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, zwłaszcza gdy podatnik miał świadomość udziału w oszustwie podatkowym.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących wiarygodne transakcje. W przypadku stwierdzenia, że faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym, prawo do odliczenia nie przysługuje na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny i czy wpływa to na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W okolicznościach sprawy nie można było stwierdzić, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny, a bieg terminu przedawnienia został prawidłowo zawieszony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w świetle licznych czynności podjętych w ramach postępowania karnego skarbowego, nie było podstaw do stwierdzenia jego instrumentalnego charakteru. Zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, dotyczącego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, było prawidłowe.
Czy organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ocenił zebrany materiał dowodowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, zebrał i ocenił materiał dowodowy zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia procedury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy dołożył wszelkich starań, aby dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy, zebrał kompletny materiał dowodowy i ocenił go zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów. Odmowy przeprowadzenia niektórych dowodów były uzasadnione, a strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu.
Przepisy (26)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest realizowane w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku wynikającej z faktury, nawet jeśli nie nabył towaru lub usługi, jeśli wystawił fakturę z wykazanym podatkiem.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2023 poz 1570
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
pkt 4 lit. a
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
pkt 6
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 190 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 178
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 179
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 109
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.s. art. 56 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § 2
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Podatnik miał świadomość udziału w oszustwie podatkowym. • Brak prawa do odliczenia VAT z fikcyjnych faktur na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. • Prawidłowość wszczęcia postępowania karnego skarbowego i zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia procedury podatkowej przez organ (m.in. brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności, nierówne traktowanie, nierozpatrzenie wniosków dowodowych). • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organ.
Godne uwagi sformułowania
granice sądowej kontroli legalności decyzji obejmują również prawidłowość zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. • nie powinno budzić wątpliwości, że granice sądowej kontroli legalności decyzji obejmują również prawidłowość zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. • prawo do odliczenia podatku naliczonego doznaje ograniczenia w tych wszystkich przypadkach, w których miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub w celu nadużycia prawa. • dla stwierdzenia nadużycia wymagane jest, po pierwsze, aby transakcje, pomimo że spełniają formalnie przesłanki przewidziane w odpowiednich przepisach VI Dyrektywy i ustawodawstwa krajowego transponującego tę Dyrektywę, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem tych przepisów. • po drugie, z ogółu obiektywnych okoliczności powinno również wynikać, że zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej. • Walka z oszustwem, unikaniem opodatkowania i ewentualnymi nadużyciami jest celem uznanym i wspieranym przez VI Dyrektywę. • gdy na podstawie obiektywnych okoliczności zostanie ustalone, że dostawa została zrealizowana na rzecz podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar, uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej, stwierdzenie niemożności skorzystania z prawa do odliczenia należy do sądu krajowego. […]
Skład orzekający
Marcin Kojło
przewodniczący
Małgorzata Anna Dziemianowicz
członek
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie prawa do odliczenia VAT z fikcyjnych faktur oraz świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono świadomy udział podatnika w oszustwie podatkowym. Ocena świadomości i dobrej wiary podatnika jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw podatkowych związanych z VAT i pokazuje, jak sądy oceniają świadomość podatników w takich sytuacjach. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców.
“Świadomy udział w karuzeli VAT: Sąd odmówił prawa do odliczenia VAT z fikcyjnych faktur.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.