I SA/BK 245/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-04-13
NSApodatkoweŚredniawsa
VATimportprawo intertemporalnezasada ochrony zaufanialex retro non agitOrdynacja podatkowaustawa o VATorgan celnydecyzja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki C. Sp. z o.o. w sprawie podatku VAT od importu włókna akrylowego, uznając, że decyzja organu celnego była prawidłowa pomimo zmiany ustawy.

Spółka C. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku VAT od importu włókna akrylowego. Głównym zarzutem było wydanie decyzji przez organ celny na podstawie uchylonej ustawy, co miało naruszać zasadę działania na podstawie prawa. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła stanu faktycznego z 2000 roku, kiedy obowiązywała poprzednia ustawa, a organ odwoławczy prawidłowo utrzymał ją w mocy, badając zgodność z prawem obowiązującym w tamtym czasie.

Spółka C. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą podatku od towarów i usług z tytułu importu włókna akrylowego. Spółka zarzuciła naruszenie ogólnych zasad postępowania podatkowego, w tym art. 120 i art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie uchylonej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podczas gdy obowiązywała już nowa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa oraz zasada 'lex retro non agit' nie zostały naruszone, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła stanu faktycznego z 2000 roku, kiedy obowiązywała poprzednia ustawa. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, badał jej zgodność z prawem materialnym obowiązującym w 2000 roku. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego naruszenia przepisów dotyczących uzasadnienia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ celny może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą stanu faktycznego z 2000 r. (sprzed zmiany ustawy), badając jej zgodność z prawem obowiązującym w momencie jej wydania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada ochrony zaufania i zasada 'lex retro non agit' nie zostały naruszone, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła stanu faktycznego z 2000 roku, kiedy obowiązywała poprzednia ustawa. Organ odwoławczy badał zgodność tej decyzji z prawem obowiązującym w tamtym czasie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 4 - wymóg wskazania podstawy prawnej; pkt 6 - wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego; § 4 - wymóg zwięzłości uzasadnienia.

Ord.pod. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1 - utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy, gdy rozstrzygnięcie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 11 § 2

Przepis uchylony w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ale dotyczący stanu faktycznego z 2000 r.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 11 f § 1

Przepis uchylony w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ale dotyczący stanu faktycznego z 2000 r.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 15 § 4

Przepis uchylony w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ale dotyczący stanu faktycznego z 2000 r.

u.p.t.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r., która weszła w życie 1 maja 2004 r. i uchyliła poprzednią ustawę.

Ord.pod. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa.

Ord.pod. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 4 - wymóg wskazania podstawy prawnej.

Ord.pod. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 2 - możliwość stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej bez podstawy prawnej.

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie uchylonej ustawy, co narusza zasadę działania na podstawie prawa (art. 120 Ord.pod.) i zasadę konstytucyjną (art. 7 Konst. RP).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 187 i art. 191 Ord.pod. (wycofane przez pełnomocnika) Naruszenie art. 122, 124 Ord.pod. (nie rozstrzygnięte w sentencji, ale podniesione w skardze) Naruszenie art. 210 § 1 i § 4 Ord.pod. w zakresie uzasadnienia (oddalone przez sąd)

Godne uwagi sformułowania

Istotnym elementem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku, w tym przedsięwzięć finansowych i gospodarczych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów. Ogólną regułą prawa intertemporalnego jest zasada 'lex retro non agit', która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy - jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejście w życie nowej ustawy. Z retroaktywnym działaniem przepisów będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakaże określone fakty prawnie relatywne zaistniałe przed wejściem w życie nowych przepisów oceniać w świetle nowych przepisów.

Skład orzekający

Janusz Lewkowicz

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

członek

Urszula Barbara Rymarska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych i zasady ochrony zaufania obywatela do państwa w kontekście zmian ustaw podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ustawy o VAT i zastosowania przepisów do stanów faktycznych powstałych przed zmianą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawa intertemporalnego i ochrony zaufania obywatela do państwa w kontekście zmian przepisów podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy zmiana ustawy podatkowej może pozbawić obywatela ochrony prawnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 245/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz
Urszula Barbara Rymarska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 761/05 - Wyrok NSA z 2006-03-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 210 par. 1 pkt 4, art. 233 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Tezy
1. Istotnym elementem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku, w tym przedsięwzięć finansowych i gospodarczych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów.
2. Ogólną regułą prawa intertemporalnego jest zasada "lex retro non agit", która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy - jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejście w życie nowej ustawy.
3. Z retroaktywnym działaniem przepisów będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakaże określone fakty prawnie relatywne zaistniałe przed wejściem w życie nowych przepisów oceniać w świetle nowych przepisów. Tak jednak nie stało się w omawianej sprawie, ustawodawca nie wprowadził do nowej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./ fikcji, jakoby przepisy nowej ustawy obowiązywały już w dacie nastąpienia ocenianych faktów tj. przed 1 maja 2004 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska(spr.), Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi C. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2000 r. Agencja Celna "CH" zgłosiła w imieniu importera do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar o nazwie: włókno akrylowe cięte barwione wg dokumentu SAD Nr [...].
Po weryfikacji zgłoszenia celnego, w dniu [...] sierpnia 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego, określając jednocześnie kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej 40% podwyższonej o 100%.
W dniu [...] grudnia 2000 r. wznowiono na wniosek skarżącej Spółki, postępowanie w sprawie, które zostało zakończone decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Decyzją tą uchylono decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. oraz określono kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej w wysokości 40%. Kopię decyzji przekazano do właściwego urzędu skarbowego celem korekty podatku VAT.
Rozpatrując odwołanie Strony, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia
[...] lipca 2000 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W związku z zaskarżeniem przez skarżąca Spółkę powyższej decyzji Prezesa GUC, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem sygn. akt SA/Bk 1335/01 z dnia 6 grudnia 2002 r. Sąd oddalił skargę.
W dniu [...] września 2003 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego W. przekazał akta prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania podatkowego do Urzędu Celnego w B., zgodnie z art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 11 pkt 9 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. nr 137 poz. 1302).
W związku z faktem, iż decyzją organu celnego pierwszej instancji z dnia
[...] grudnia 2000 r. określono na nowo należności celne, których wysokość spowodowała podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów
i usług, Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. podjął zawieszone uprzednio przez Pierwszy Urząd Skarbowy W. postępowanie podatkowe, a w dniu [...] marca 2004 r. decyzją nr [...] określił kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru.
Strona odwołała się od powyższej decyzji, żądając uchylenia jej w całości
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. wydał w dniu [...] czerwca 2004 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję Spółka z o.o. "C" z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przez organy celne ogólnych zasad postępowania podatkowego tj. art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa.
Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. Pełnomocnik skarżącej Spółki wycofał zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa i złożył pismom procesowe – załącznik do protokołu, w którym dodatkowo podniósł zarzut naruszenie przez Dyrektora Izby Celnej w B. podstawowej zasady prawa podatkowego, wynikającej z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60), w myśl której organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Wskazano, że skutkiem naruszenia tego przepisu postępowania może być nawet stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej -na podstawie art. 247 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej (decyzji ostatecznej, która została wydana bez podstawy prawnej).
Uzasadniając zarzut wskazano, że jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji - wydanej w dniu [...] czerwca 2004 r. -Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał przepisy art. 11 ust. 2, art. 11 f ust. l, art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uchylonej w całości
z dniem l maja 2004 r. - na podstawie art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług. Powyższe w ocenie pełnomocnika Spółki oznacza, że orzekając w dniu [...] czerwca 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał na nieistniejącą podstawę prawną rozstrzygnięcia, co skutkowało naruszeniem zarówno art. 120 oraz art. 210 § l pkt 4 Ordynacji podatkowej, ale przede wszystkim naruszało zasadę wynikającą z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie, z którą organy władzy publicznej mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa.
Pełnomocnik uznał, że powyższej oceny nie zmienia fakt, iż w przedmiotowej sprawie organ celny pierwszej instancji orzekał w dniu [...] marca 2004 r., a zatem jeszcze w czasie obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT. Podkreślił, iż decyzje wydawane przez organy celne obu instancji są względem siebie autonomiczne, a zatem również decyzja wydawana przez organ podatkowy drugiej instancji (w przedmiotowej sprawie Dyrektora Izby Celnej w B.) musi być oparta na właściwej podstawie prawnej, co z kolei umożliwia Stronie kontrolę legalności podjętego rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik wskazał, że za powyższym poglądem przemawia również fakt, iż ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - obowiązująca
w przeważającej większości od dnia l maja 20004 r, - nie przewidziała przepisów przejściowych, które pozwalałyby organom podatkowym na stosowanie przepisów starej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dyrektor Izby Celnej w B. odpowiadając na skargę podtrzymał w całości swoje stanowisko określone w decyzji oraz podkreślił, że pełnomocnik Spółki nie podniósł w treści skargi zarzutów przeciwko zasadności podjętego merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazano, że zarzuty dotyczą jedynie naruszenia przez organ celny ogólnych zasad postępowania podatkowego. Wskazano, że wszystkie niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a ustalenia podjęte zostały na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał, że przed podjęciem zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę wszystkie dowody zgromadzone w sprawie i ustosunkował się do nich w treści rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do przedstawionego na rozprawie (załącznik do protokołu rozprawy z dnia 13 kwietnia 2005 r.) zarzutu wydania przez Dyrektora Izby Celnej
w B. zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej tj. na podstawie uchylonej ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), Sąd zauważa.
Istotnym elementem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku, w tym przedsięwzięć finansowych i gospodarczych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów.
Ogólną regułą prawa intertemporalnego jest zasada "lex retro non agit", która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy- jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejście w życie nowej ustawy. Jedynie przy zmianach prawa proceduralnego (gdy brak przepisów przejściowych) zasadą jest, że przy wykonywaniu czynności procesowych stosuje się prawo, które obowiązuje w czasie dokonywania czynności - "reguła bezpośredniego działania prawa nowego". Reguła powyższa nie narusza jednak w swej istocie zasady niedziałania prawa wstecz. Z retroaktywnym działaniem przepisów będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakaże określone fakty prawnie relatywne zaistniałe przed wejściem w życie nowych przepisów oceniać
w świetle nowych przepisów. Tak jednak nie stało się w omawianej sprawie, ustawodawca nie wprowadził do nowej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług fikcji, jakoby przepisy nowej ustawy obowiązywały już w dacie nastąpienia ocenianych faktów tj. przed 1 maja 2004 r.
W omawianej sprawie kwestią niesporną jest, że Naczelnik Urzędu Celnego
w B., po podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania, decyzją z dnia
[...] marca 2004 r. określił kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu włókna akrylowego. Decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła, więc stanu faktycznego powstałego w 2000 roku, jeszcze przed uchyleniem ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Zgodnie z postanowieniami art. 233 § 1 pkt 1) ustawy Ordynacja podatkowa, gdy w wyniku rozpoznania odwołania, rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, tak jak miało to miejsce
w omawianej sprawie, organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja taka zapada w sytuacji, gdy organ uzna, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że Dyrektor Izby Celnej
w B., w toku postępowania odwoławczego, badał zgodność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z prawem materialnym obowiązującym w 2000 roku i prawem procesowym obowiązującym w dniu podjęcia rozstrzygnięcia przez ten organ tj. w dniu [...] marca 2004 r. i właściwie uznał (utrzymując decyzję organu pierwszej instancji), że jest ona prawidłowa z punktu widzenia jej zgodności z prawem.
Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił również, iż zaskarżona decyzja nie zawiera dostatecznego, czytelnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego
i prawnego, przez co narusza postanowienia art. 210 §1 pkt 4 i pkt 6 w związku
z art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie dopatrzył się jednak wskazanego wyżej naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie decyzji określa zarówno kwotę podatku od towarów i usług, jak również wskazuje na kwotę podatku przypadającego do zapłaty
z uwzględnieniem pomniejszenia z tytułu zarachowania, na ten podatek, należności otrzymanych w wyniku sprzedaży towaru, zajętego w wyniku egzekucji. Ponadto
w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji organu pierwszej instancji powołano podstawę prawną, uzasadnienie faktyczne jest zindywidualizowane, a uzasadnienie prawne poza przytoczeniem przepisów prawa zawiera wyjaśnienie podające wykładnię powołanych przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI