I SA/BK 233/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając potrzebę dalszego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia mechanizmu oszustwa podatkowego.
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spór dotyczył określenia podatku VAT i dodatkowego zobowiązania podatkowego za okres od lutego do grudnia 2019 r., w związku z fakturami dokumentującymi nabycie narzędzi i tarcz pilarskich, które organ pierwszej instancji uznał za fikcyjne. Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy jest niewystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie ustalenia, na jakim etapie obrotu doszło do nieodprowadzenia podatku VAT i czy spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie. Sąd administracyjny uznał decyzję kasacyjną za prawidłową, podkreślając konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, która uchyliła decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji określił spółce podatek od towarów i usług oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe za okres od lutego do grudnia 2019 r., uznając, że faktury VAT na nabycie narzędzi i tarcz pilarskich od spółek A. Sp. z o.o. i S. Sp. z o.o. nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych. Organ odwoławczy, DIAS, uchylił tę decyzję, wskazując na braki w materiale dowodowym. DIAS stwierdził, że nie ustalono, na jakim etapie obrotu doszło do nieodprowadzenia podatku VAT, co jest kluczowe dla stwierdzenia oszustwa podatkowego i pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego. DIAS uznał, że konieczne jest poszerzenie postępowania dowodowego o analizę całego łańcucha dostaw, aby ocenić, czy doszło do oszustwa i czy spółka świadomie w nim uczestniczyła. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji kasacyjnej, podczas gdy materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając decyzję kasacyjną za prawidłową. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, a materiał dowodowy nie dawał odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące mechanizmu oszustwa podatkowego. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego co do prawidłowości doręczeń pism za pośrednictwem serwisu e-Urząd Skarbowy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, w celu ustalenia mechanizmu oszustwa podatkowego i roli spółki w tym procederze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie ustalenia, na którym etapie obrotu doszło do nieodprowadzenia podatku VAT i czy spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie. Konieczne było dalsze postępowanie dowodowe dotyczące całego łańcucha dostaw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa przesłanki pozbawienia prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, w tym w przypadku faktur dokumentujących czynności nierzeczywiste.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi.
Pomocnicze
o.p. art. 125 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 112b § 2b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa dyrektywy wymiaru sankcji w VAT.
Ustawa o KAS art. 35e § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa sposób doręczania pism na adres do doręczeń elektronicznych.
Ustawa o KAS art. 35 § 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Ustawa o KAS art. 35 § 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Ustawa o KAS art. 35 § 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego była prawidłowa, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego w znacznej części, w szczególności w zakresie ustalenia mechanizmu oszustwa podatkowego i roli spółki. Doręczenia pism za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego, na które zgodę wyraził pełnomocnik, były skuteczne.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a nie wydawać decyzję kasacyjną. Organ odwoławczy miał możliwość zlecenia wykonania niezbędnych czynności dowodowych organowi pierwszej instancji i samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż nie doszło do nadużycia prawa skutkującego uszczupleniem należności podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części nie jest wystarczające ograniczenie się w tym przypadku do zbadania funkcjonowania podmiotów mających być dostawcami Spółki, czy też dostawcami tych dostawców nie ma podstaw do zastosowania art. 229 o.p., gdyż postępowanie dowodowe nie byłoby jedynie uzupełnieniem dotychczas zebranego materiału dowodowego, lecz prowadzeniem go praktycznie od początku doręczanie na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego jest podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu podatkowym
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych organu odwoławczego (art. 233 § 2 o.p.) oraz prawidłowości doręczeń elektronicznych w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu podatku VAT i potencjalnego oszustwa podatkowego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ocenie materiału dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i podatkowych ze względu na analizę przesłanek wydania decyzji kasacyjnej oraz kwestie doręczeń elektronicznych.
“Kiedy sąd każe organom badać sprawę od nowa? Analiza decyzji kasacyjnej w VAT.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bk 233/25 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-09-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Justyna Siemieniako /przewodniczący sprawozdawca/ Marcin Kojło Paweł Janusz Lewkowicz Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Podatek od towarów i usług Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 111 art. 229, art. 233 § 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r. nr 2001-IOV-2.4103.12.2025 w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w sprawie dotyczącej określenia podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2019 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2019 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 6 września 2024 r. nr 318000-CKZ3-1.5001.44.2023.127 Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: "Naczelnik PUCS", "organ I instancji") określił P. sp. z o.o. sp. k. w B. (dalej powoływana jako: "skarżąca", "Spółka", "podatnik") podatek od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2019 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2019 r. W następstwie odwołania skarżącej decyzją z 17 marca 2025 r. nr 2001-IOV-2.4103.12.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji DIAS w pierwszej kolejności wyjaśnił, że decyzję organu I instancji doręczono stronie prawidłowo. W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD) organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez adresata Dariusza Ćwikowskiego w serwisie e-Urząd Skarbowy w dniu 19 września 2024 r. Zauważył, że poprzez serwis e-Urząd Skarbowy organ I instancji doręczył również pełnomocnikowi Spółki: (-) postanowienie z dnia 17 lipca 2024 r. o włączeniu dokumentów do akt postępowania podatkowego (doręczone w dniu 25 lipca 2024 r.), (-) postanowienie z dnia 18 lipca 2024 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego (doręczone w dniu 25 lipca 2024 r.), (-) postanowienie z dnia 6 września 2024 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych (doręczone w dniu 19 września 2024 r.). W ocenie organu odwoławczego, tak doręczona decyzja weszła do obiegu prawnego, a sposób doręczania pism poprzez serwis e-Urząd Skarbowy był prawidłowy. Wyrażenie przez pełnomocnika zgody na doręczanie korespondencji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy oznaczało dokonanie aktualizacji adresu do doręczeń w stosunku do wskazanego uprzednio w pełnomocnictwie. Ponieważ do dnia wydania skarżonej decyzji pełnomocnik Spółki takiej zgody nie cofnął, należy jednoznacznie stwierdzić, że przedmiotowa decyzja weszła do obrotu prawnego. Następnie DIAS zakreślił istotę sprawy wskazując, że jest nią odpowiedź na pytanie, czy w stanie faktycznym sprawy istniały dostateczne postawy do stwierdzenia, że za okres od lutego do grudnia 2019 r. Spółka dokonała niezasadnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony łącznie o kwotę 288.581 zł, która to kwota wynikała z 41 faktur VAT na nabycie towarów w postaci narzędzi oraz tarcz pilarskich i które to faktury VAT, w ocenie organu I instancji, w rzeczywistości nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych. DIAS wskazał, że wystawcami przedmiotowych faktur VAT były A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w miesiącach od lutego do lipca 2019 r. oraz S. Sp. z o.o. z siedzibą we W.1 (a od dnia 12 września 2019 r. w A.) od lipca do grudnia 2019 r. Naczelnik PUCS przeprowadził w stosunku do Spółki kontrole podatkowe, zakończone wydaniem decyzji z dnia 6 września 2024 r.: (-) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2020 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca oraz za sierpień 2020 r., (-) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2021 r. oraz ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2021 r. DIAS podał, że w ocenie organu pierwszej instancji, za kontrolowane okresy Spółka również dokonała niezasadnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT na nabycie towarów w postaci narzędzi oraz tarcz pilarskich, które to faktury VAT w rzeczywistości nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych i których wystawcami były kolejno: S. sp. z o.o. - w miesiącach od stycznia do września 2020 r., S.1 Sp. z o.o. z siedzibą we W.1 - w miesiącach od marca do sierpnia 2021 r., D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - w miesiącach od sierpnia do grudnia 2021 r. Organ I instancji przyjął, że mechanizm fakturowego handlu odbywał się w ten sposób, że w miejsce fakturowego "sprzedawcy" wchodził kolejny, przy czym fakturowi "kontrahenci Spółki" oraz fakturowi dostawcy towaru tych "kontrahentów" to z reguły świeżo zarejestrowane spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z minimalnym kapitałem zakładowym potrzebnym na zarejestrowanie, nabyte od podmiotów zajmujących się zawodowo zakładaniem spółek, z wirtualnymi siedzibami, bez jakiegokolwiek zaplecza technicznego, majątku trwałego i pracowników, z reguły bez zgłoszonych do urzędu skarbowego rachunków bankowych, i w każdym przypadku nie posiadające stron internetowych, które "sprzedawały" towar niemający nic wspólnego z zadeklarowanym przez te podmioty profilem działalności gospodarczej. Organ I instancji wywiódł więc, że zarówno fakturowi "kontrahenci" Spółki, jak i fakturowi "dostawcy" jej kontrahentów to podmioty założone wyłącznie po to, aby wprowadzać do obiegu prawnego fikcyjne faktury VAT, których jedynym zadaniem było obniżenie podatku należnego o podatek naliczony. Finalnie podmioty te zostały wykreślone z rejestru podatników podatku od towarów i usług z uwagi na działania zmierzające do oszustw podatkowych. DIAS wyjaśnił, że w świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej jako: u.p.t.u.) zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy zakwestionowane przez organ I instancji faktury obrazują czynności rzeczywiście dokonane pomiędzy podmiotami w nich wskazanymi, a więc dostawę towarów, świadczenie usług, czy też są to faktury puste, za którymi nie szły faktycznie dokonane czynności, co powoduje pozbawienie prawa do pomniejszenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony. Organ I instancji wywiódł, że faktycznymi dostawcami towarów na rzecz Spółki wykazanych na spornych fakturach nie mogły być Spółki A. i S. Spółki te bowiem miały jedynie stwarzać formalne pozory uczestniczenia w obrocie gospodarczym w zakresie nabyć towarów. Nadto wskazane oszustwo podatkowe miało być dokonywane w ramach działających łańcuchów ukierunkowanych na wyłudzenie podatku wykazywanego na kwestionowanych fakturach. W ocenie organu odwoławczego, zarówno z treści decyzji Naczelnika PUCS, jak i ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, w jaki sposób, na jakim etapie, w odniesieniu do jakich konkretnie okoliczności oraz przy wykorzystaniu których transakcji doszło do uszczuplenia przychodów budżetu państwa. Innymi słowy - brak jest ustaleń dotyczących tego, na czym polegać miało oszustwo podatkowe, którego ogniwem (świadomym lub nie) miała być Spółka. DIAS zwrócił uwagę, że zdaniem Naczelnika PUCS w sprawie wystąpiły nadużycia podatkowe polegające na niezasadnym odliczeniu przez Spółkę podatku naliczonego, jaki został wykazany na fakturach mających dokumentować "zakupy" towarów od spółek A. i S. Organ odwoławczy zauważył jednak, że istotą tego rodzaju oszustw podatkowych jest odliczanie podatku VAT, który realnie na wcześniejszych etapach obrotu nie był odprowadzany do budżetu państwa. Aby można było skutecznie mówić o takim oszustwie, konieczne jest przedsięwzięcie kroków do ustalenia okoliczności, w jakich nie doszło do zapłacenia podatku VAT, który finalnie został odliczony przez skarżącą. DIAS ocenił, że organ I instancji w wydanej decyzji zawiera wprawdzie twierdzenia o stworzonym mechanizmie wskazującym na "celowe ukształtowanie łańcucha transakcji, mające na celu wykorzystanie "znikających" podatników, w celu zaniżenia zobowiązań podatkowych u kolejnych podmiotów", tym niemniej twierdzeń tych szerzej nie rozwija, ani też konkretnie nie uzasadnia – nie wskazuje bowiem bliżej, na jakim etapie miałoby dochodzić do "ucieczki VAT", który posłużył do wygenerowania podatku odliczanego przez Spółkę. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie niezbędne jest poszerzenie postępowania dowodowego, tak aby jego rezultaty objęły całokształt potencjalnie zaistniałego w tej sprawie mechanizmu oszustwa podatkowego. Nie jest bowiem wystarczające ograniczenie się w tym przypadku do zbadania funkcjonowania podmiotów mających być dostawcami Spółki, czy też dostawcami tych dostawców. Zasadnym jest, w ocenie organu odwoławczego, objęcie zainteresowaniem organów podatkowych całości łańcucha dostaw, którego finalnym elementem była skarżąca. Tylko bowiem taki sposób procedowania sprawy pozwoli na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy mamy do czynienia z oszustwem podatkowym na gruncie ustawy podatku VAT i czy zachodzą przesłanki do zastosowania w stosunku do Spółki dyspozycji art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a) u.p.t.u. Organ I instancji w decyzji wprawdzie wskazał, że fakturowi "kontrahenci" Spółki oraz fakturowi "dostawcy" towarów tych kontrahentów to podmioty, które nie odprowadzały podatku VAT, lecz nie wskazał, na jakim etapie ten podatek nie został odprowadzony. Zdaniem DIAS w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji nie przeprowadzono także w sposób dostateczny postępowania wyjaśniającego pod kątem wszystkich elementów, jakie winny być brane pod uwagę przy wymiarze konkretnej wielkości sankcji w VAT, o których to elementach mowa w art. 112b ust. 2b u.p.t.u. DIAS wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji powinien dokonać jednoznacznej oceny w oparciu o zgromadzony i całościowo wzięty pod uwagę materiał dowodowy. W szczególności istotne są ustalenia dotyczące ewentualnej świadomości Spółki, a ściślej osób uprawnionych do jej reprezentacji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do tut. sądu, zaskarżając decyzję DIAS w całości i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 233 § 2 w związku z art. 125 § 1 i art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako: o.p.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, podczas gdy nie było podstaw do takiego rozstrzygnięcia, gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania; 2) art. 229 w związku z art. 127 o.p. poprzez ich niezastosowanie, pomimo że organ odwoławczy miał możliwość zlecenia wykonania przez organ I instancji niezbędnych czynności dowodowych i samodzielnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy; 3) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1 o.p. poprzez ich niezastosowanie, co przejawiało się w wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji zamiast umorzenia postępowania podatkowego w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie doszło do nadużycia prawa skutkującego uszczupleniem jakichkolwiek należności podatkowych przez skarżącą. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania podatkowego lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organów podatkowych na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja kasatoryjna ma charakter procesowy, a jej istota ogranicza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji, z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania. To zaś oznacza, że w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji, o której mowa w art. 233 § 2 o.p., zasadniczy spór prawny dotyczy spełnienia i uzasadnienia przez podatkowy organ odwoławczy przesłanek wynikających z tego proceduralnego przepisu, nie zaś zastosowania prawa materialnego i związanych z tym obowiązków podatkowych strony (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 1080/17, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 233 § 2 o.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Trafnie wywodzi się, że z jednej strony ustawodawca wyposażył organ odwoławczy w instrumenty pozwalające na przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia materiału dowodowego (art. 229 o.p.), a z drugiej pozostawił temu samemu organowi kompetencję do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, lecz obwarował to warunkiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (art. 233 § 2 o.p.). Istota sporu na gruncie tych dwóch rozpatrywanych przepisów zasadza się na rozstrzygnięciu, czy przed podjęciem decyzji w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Aby udzielić odpowiedzi na tak postawione pytanie należy w pierwszej kolejności ustalić, w jakim zakresie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone dotychczas i dokonanie jakich ustaleń na jego podstawie było możliwe (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1559/11). W przywołanym wyżej orzeczeniu NSA rozwija przyjęty pogląd, zasadnie wywodząc, iż zawarty w hipotezie normy z art. 233 § 2 o.p. zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony i ustalenie tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku. To na organie odwoławczym spoczywa w pierwszej kolejności obowiązek oceny materiału dowodowego zgromadzonego w I instancji w celu ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Art. 229 o.p. pozwala jedynie na przeprowadzenie postępowania dowodowego "w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie". To zaś oznacza, że postępowanie wyjaśniające, do prowadzenia którego umocowany jest organ odwoławczy, może być tylko i wyłącznie "dodatkowym" w stosunku do postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Tym samym organ odwoławczy nie może przeprowadzić tego postępowania w całym lub znacznym zakresie, a jedynie w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie. O tym zatem, czy postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy stanowi uzupełnienie materiałów i dowodów, czy wykracza poza ten zakres, decyduje właśnie znaczenie badanych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy, oceniane na tle zebranego już materiału dowodowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wydanie decyzji kasatoryjnej przez DIAS było prawidłowe. Jak zauważył organ odwoławczy, dotychczas zebrany materiał dowodowy nie daje odpowiedzi na pytanie, na czym miało polegać oszustwo podatkowe, którego uczestnikiem miałaby być skarżąca. Nie ustalono bowiem, na którym etapie obrotu doszło do nieodprowadzenia podatku VAT. Należy zgodzić się przy tym ze stwierdzeniem DIAS, że aktualnie wysuwanie wniosku o świadomym udziale w oszustwie podatkowym jest przedwczesne wobec niepełnego materiału dowodowego w tym zakresie, w szczególności nie miało podstaw stawianie znaku równości między brakiem należytej staranności w kontaktach z kontrahentem a świadomością udziału w oszustwie. Zasadny jest również dalszy wniosek, że skoro występują tego rodzaju braki w materiale dowodowym, to również nie jest także możliwe stwierdzenie, czy i w jakiej wysokości wymierzyć sankcję VAT, szczególnie mając na uwadze dyrektywy wymiaru sankcji określone w art. 112b ust. 2b u.p.t.u. Uzasadnione było więc przekonanie DIAS, że zaistniała przesłanka do wydania decyzji kasatoryjnej, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części – w zakresie uczestników łańcucha transakcji poprzedzających bezpośrednich kontrahentów skarżącej, gdzie nie dokonano żadnych szczególnych ustaleń co do ich roli w tym łańcuchu, co nie było uzasadnione w świetle pozostałych dowodów. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że w sprawach dotyczących odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego szczególnie istotna jest ocena materiału dowodowego we wzajemnej łączności, tym samym ustalenia w zakresie ww. podmiotów mogą mieć znaczenie dla całokształtu oceny rzetelności rozliczeń podatnika. W takim przypadku nie ma podstaw do zastosowania art. 229 o.p., gdyż postępowanie dowodowe nie byłoby jedynie uzupełnieniem dotychczas zebranego materiału dowodowego, lecz prowadzeniem go praktycznie od początku w zakresie określonych podmiotów, a dodatkowo ustaleń co do roli samej skarżącej w ewentualnym oszustwie. Powyższe uznanie o niezupełności materiału dowodowego i ustaleń faktycznych wskazuje zarazem na niemożność stwierdzenia na tym etapie, że postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone. Przedwczesnym byłoby stwierdzenie, czy doszło bądź nie doszło po stronie skarżącej do nadużycia prawa skutkującego uszczupleniem należności podatkowych, tym bardziej, gdy w niniejszej sprawie kontrolowana jest decyzja kasatoryjna. Wobec powyższego kontrolowana decyzja nie narusza prawa, w szczególności zarzuty skargi okazały się niezasadne, tym bardziej, że poza przytoczeniem licznych cytatów z orzecznictwa nie odnoszą się one ściśle do istotnych zagadnień, które zaważyły na wydaniu decyzji kasatoryjnej. Zauważyć należy przy tym, że o ile organ odwoławczy nie wskazał wprost na art. 229 o.p., co podnosi skarżąca, to jednak podał, z jakich powodów nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zatem w rzeczywistości, wbrew wskazaniom strony, wyjaśnił wątpliwości w tym zakresie. W ocenie Sądu, DIAS w sposób dostateczny podał motywy wskazujące na konieczność wydania decyzji kasatoryjnej. Sąd nie doszukał się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd podziela stanowisko DIAS co do prawidłowości dokonanych w sprawie przez organ pierwszej instancji doręczeń pism. Pomimo braku w skardze zarzutu w tym zakresie Sąd uznaje za stosowne wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 144 § 1a o.p. organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Prawidłowo wywodzi organ z tego przepisu, że doręczanie na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego jest podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 35e ust. 1 ustawy o KAS stanowi, że użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym może wyrazić zgodę na doręczanie na to konto pism wydawanych przez organy KAS w zakresie określonym w art. 35b ust. 1 pkt 2 (składania i doręczania: a) pism w sprawach dotyczących wydawania przez organy KAS wiążących informacji stawkowych, interpretacji ogólnych, interpretacji indywidualnych i opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego, w tym w zakresie określonym w art. 35a ust. 1, b) innych niż wymienione w lit. a pism pomiędzy organami KAS a osobami fizycznymi i jednostkami organizacyjnymi, z wyjątkiem pism w sprawach, o których mowa w art. 35a ust. 1). W myśl art. 35 ust. 2 - 4 ustawy o KAS, warunkiem wyrażenia zgody jest podanie przez użytkownika konta w e-Urzędzie Skarbowym aktualnego adresu poczty elektronicznej lub numeru telefonu w celu przekazywania powiadomień o umieszczeniu pisma organu KAS na koncie w e-Urzędzie Skarbowy. m. Wyrażenie i wycofanie zgody następuje na koncie w e-Urzędzie Skarbowym. Organ KAS doręcza pismo na konto w e-Urzędzie Skarbowym: (1) niezwłocznie po wyrażeniu zgody - w przypadku pism generowanych automatycznie w e-Urzędzie Skarbowym; (2) od dnia następującego po dniu, w którym użytkownik wyraził zgodę - w przypadku pism innych niż określone w pkt 1. Regulacje zawarte w art. 35e ustawy o KAS mówią o użytkowniku, czyli osobie fizycznej będącej użytkownikiem konta w systemie e-Urząd Skarbowy, a nie o konkretnym typie użytkownika, jak podatnik czy pełnomocnik. Skutkuje to tym, że obowiązek doręczania pism na konto w e-Urzędzie Skarbowym obejmuje również korespondencję doręczaną pełnomocnikom reprezentującym stronę na podstawie pełnomocnictwa szczególnego (PPS1), w przypadku stwierdzenia, że pełnomocnik wyraził zgodę na doręczenia na to konto. Posiadanie, tak jak w tej sprawie, przez pełnomocnika nie będącego adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym adresu e-PUAP, obowiązku tego nie znosi. W zaistniałej sytuacji organ był więc zobligowany doręczać pełnomocnikowi korespondencję za pośrednictwem tego systemu tj. na konto w e-Urzędzie Skarbowym. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę