I SA/Bk 232/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości N. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji wydał decyzję dotyczącą rozliczeń VAT za okres od stycznia 2019 r. do kwietnia 2020 r. Syndyk złożył odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów. Dyrektor IAS stwierdził niedopuszczalność odwołania, wskazując, że spółka w upadłości utraciła legitymację procesową, a decyzja organu pierwszej instancji powinna być skierowana do syndyka i jemu doręczona. Organ zauważył, że decyzja została skierowana do spółki, a syndyk nie potwierdził jej skutecznego doręczenia. W związku z tym, organ uznał, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a odwołanie było niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę syndyka. Sąd podkreślił, że zgodnie z Prawem upadłościowym, po ogłoszeniu upadłości, postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk posiada wyłączną legitymację procesową, a upadły traci zdolność do podejmowania działań w postępowaniu. Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji, która nie została doręczona syndykowi, nie weszła do obrotu prawnego, co uzasadniało stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące możliwości stwierdzenia nieważności decyzji oraz umorzenia postępowania, wskazując, że decyzja nie była ostateczna i nie istniały przesłanki do umorzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady wyłącznej legitymacji procesowej syndyka masy upadłości w postępowaniach administracyjnych i podatkowych oraz konsekwencji niedoręczenia decyzji organu pierwszej instancji syndykowi.
Dotyczy sytuacji, gdy spółka jest w upadłości likwidacyjnej i postępowanie administracyjne dotyczy masy upadłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o niedopuszczalności odwołania jest właściwym rozstrzygnięciem, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona syndykowi masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie o niedopuszczalności odwołania jest właściwe, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji, niebędąca doręczona właściwemu podmiotowi (syndykowi), nie weszła do obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Syndyk masy upadłości posiada wyłączną legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości. Decyzja organu pierwszej instancji skierowana do spółki w upadłości, a nie do syndyka, i niedoręczona syndykowi, nie wchodzi do obrotu prawnego, co czyni odwołanie od niej niedopuszczalnym.
Czy spółka w upadłości posiada legitymację procesową do udziału w postępowaniu podatkowym po ogłoszeniu upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka w upadłości traci legitymację procesową do udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym masy upadłości po ogłoszeniu upadłości.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa upadłościowego stanowią, że po ogłoszeniu upadłości postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk nabywa z mocy prawa wyłączną legitymację procesową.
Czy w przypadku niedoręczenia decyzji organu pierwszej instancji syndykowi masy upadłości, organ odwoławczy powinien wydać decyzję o stwierdzeniu nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania, a nie wydać decyzję o stwierdzeniu nieważności.
Uzasadnienie
Nieważność decyzji dotyczy decyzji ostatecznych, które realnie istnieją w obrocie prawnym. Decyzja niedoręczona stronie nie wchodzi do obrotu prawnego, co skutkuje niedopuszczalnością odwołania, a nie podstawą do stwierdzenia nieważności.
Przepisy (13)
Główne
p.u. art. 144 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Pomocnicze
o.p. art. 133 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 212
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 232 § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 228
Ordynacja podatkowa
u.o. VAT art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.u. art. 160 § ust. 1
Prawo upadłościowe
p.u. art. 173
Prawo upadłościowe
o.p. art. 247 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 223 § § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona syndykowi masy upadłości, przez co nie weszła do obrotu prawnego. • Syndyk masy upadłości posiada wyłączną legitymację procesową w postępowaniach dotyczących masy upadłości po ogłoszeniu upadłości. • Niedopuszczalność odwołania jest właściwym rozstrzygnięciem w przypadku niedoręczenia decyzji stronie postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 o.p. w zw. z art. 144 ust. 1 p.u. poprzez wydanie postanowienia o niedopuszczalności zamiast decyzji o stwierdzeniu nieważności. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 210 § 1 pkt 3 o.p. poprzez niewydanie decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i nieumorzenie postępowania. • Zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 o.p. poprzez wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania wobec niezaistnienia przesłanek.
Godne uwagi sformułowania
Spółka nie posiada już legitymacji procesowej i nie może działać osobiście. • Jeśli postępowanie prowadzone jest wobec upadłego, wszelkie pisma i orzeczenia doręczać należy syndykowi. • Skoro zatem ww. decyzja nie została doręczona stronie postępowania, tj. syndykowi, to nie weszła ona do obrotu prawnego, a zatem odwołanie należało uznać za niedopuszczalne. • Przepisy Prawa upadłościowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. • Zwrot "wyłącznie" jest kategoryczny i przesądza o tym, że jedynie syndyk ma legitymację procesową do udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości. • Decyzja de facto nie weszła do obrotu, gdyż została doręczona podmiotowi, który nie jest stroną postępowania.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady wyłącznej legitymacji procesowej syndyka masy upadłości w postępowaniach administracyjnych i podatkowych oraz konsekwencji niedoręczenia decyzji organu pierwszej instancji syndykowi."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spółka jest w upadłości likwidacyjnej i postępowanie administracyjne dotyczy masy upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z upadłością spółki i jego wpływu na postępowania administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego i podatkowego.
“Upadłość spółki: Czy decyzja podatkowa doręczona firmie zamiast syndykowi jest ważna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.