I SA/Bk 223/22

I SA/Bk 223/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Andrzej Melezini /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 32/23 - Wyrok NSA z 2023-05-25
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 58 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...], umarzające postępowanie odwoławcze w sprawie zażalenia A. K. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.
z [...] lutego 2022 r. nr [...]dotyczące odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Kwestionowane rozstrzygnięcie podjęte zostało w następujących okolicznościach.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A. K., na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2021 r. nr[...], wystawionego przez Burmistrza S.
W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem
z [...] grudnia 2021 r. nr [...]zajął świadczenie wypłacane skarżącemu przez ZUS Oddział w B. Zawiadomienie wraz
z odpisem tytułu wykonawczego skarżący odebrał osobiście [...] stycznia 2022 r.
Pismem z [...] lutego 2022 r. skarżący złożył "skargę na czynności bezprawne", które organ zakwalifikował jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
W piśmie tym sformułowano m.in. żądanie wycofania zajęcia.
W dniu [...] lutego 2022 r. wniesiony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej został przekazany wierzycielowi celem jego rozpatrzenia.
Jednocześnie, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zawiesił postępowanie egzekucyjne. Pismem z tego samego dnia organ egzekucyjny zawiadomił ZUS
o wstrzymaniu realizacji zajęcia.
Następnie, w związku z wnioskiem o uchylenie zajęcia świadczeń wypłacanych przez ZUS, organ egzekucyjny wezwaniem z dnia [...] lutego 2022 r. zwrócił się do wierzyciela z prośbą o wydanie opinii w tym przedmiocie.
W odpowiedzi Burmistrz S.pismem z [...] lutego 2022 r. poinformował, że uchylenie ww. zajęcia stoi na przeszkodzie interesu wierzyciela.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...]wierzyciel - Burmistrz S. oddalił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem
z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]utrzymało w mocy ww. postanowienie wierzyciela.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. znak [...]Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. – w oparciu o art. 58 § 2 u.p.e.a. – odmówił uchylenia czynności egzekucyjnej dokonanej zawiadomieniem
z 21 grudnia 2021 r.
Na ww. postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił bezprawne wystawienie tytułu wykonawczego oraz rozstrzygnięcie z uwzględnieniem wyłącznie interesu wierzyciela.
Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne.
Zaskarżonym aktualnie do sądu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane zażaleniem na postanowienie organu egzekucyjnego
z dnia [...] lutego 2022 r.
Zdaniem organu II instancji, w związku z podjęciem zawieszonego postępowania egzekucyjnego, w analizowanej sprawie wystąpiły przesłanki,
o których mowa w art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – bezprzedmiotowość postępowania. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny postanowieniem z[...]lutego 2022 r. odmówił uchylenia czynności egzekucyjnej na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a., który to przepis ma zastosowanie wyłącznie w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i dotyczy wpływu tego zawieszenia na dokonane czynności. Zatem podjęcie zawieszonego postępowania spowodowało brak podstaw do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnych wydanego na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący w skardze do sądu zarzucił, że postanowienie DIAS oparte jest na manipulacjach formalnych, najpierw Burmistrza S., który opłaty za odpady podciągnął do ustawy podatkowej. Naczelnik US zawiesił egzekucję aby zaraz po informacji Burmistrza odwiesić
i egzekwować, chociaż żadna z tych decyzji Burmistrza nie jest prawomocna. Sprawa jest w WSA. Zdaniem skarżącego "(...) Dyrektor lAS poprzepisywał wszystko ze sfałszowanych dokumentów i umorzył odwołanie."
Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik wyznaczony z urzędu w piśmie z dnia 24 października 2022 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości, dowodząc że rozpatrzenie zażalenia miało istotny wpływ na przebieg postępowania egzekucyjnego, a umorzenie postępowania odwoławczego stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie o formalnym charakterze wydane zostało
w związku z wpadkowym wobec postępowania egzekucyjnego postępowaniem zainicjowanym wnioskiem skarżącego o uchylenie czynności egzekucyjnej. Z uwagi na wniesienie przez skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku skarżącego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że
w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących
o konieczności poniesienia danych wydatków. Organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie,
a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a. jest pewnego rodzaju postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania egzekucyjnego,
o stosunkowo wąsko zarysowanym zakresie, a jego istotę stanowi ustalenie, czy
w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie przesłanek zawartych tym przepisie, możliwe jest podjęcie mającego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych. Postępowanie
to nie może natomiast służyć badaniu prawidłowości i zgodności z prawem całego postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego aspektach i fazach. Norma ujęta w art. 58 § 2 u.p.e.a. może znaleźć zastosowanie jedynie w fazie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co wynika z relacji pomiędzy poszczególnymi paragrafami art. 58 u.p.e.a. (zob. P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 58 i przywołane tam orzecznictwo).
W świetle powyższego, podjęcie postępowania egzekucyjnego na skutek ostatecznego rozpatrzenia przez wierzyciela zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (postanowienie Burmistrza S. zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia
5 kwietnia 2022 r.) spowodowało, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie odwoławcze zainicjowane zażaleniem skarżącego na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego podjęte na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a. W momencie rozstrzygania przez DIAS postępowanie egzekucyjne zostało już podjęte. Skoro zaś norma ujęta
w art. 58 § 2 u.p.e.a. może znaleźć zastosowanie jedynie w fazie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to bezprzedmiotowe było rozpatrzenie przez organ II instancji zażalenia złożonego na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.z dnia[...] lutego 2022 r. W zastanej sytuacji DIAS nie mógł podjąć merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o uchylenie zajęcia, bowiem postępowanie egzekucyjne było już w toku.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 jednym z rozstrzygnięć organu odwoławczego jest umorzenie postępowania odwoławczego. Przepis ten nie określa powodów umorzenia postępowania odwoławczego, w związku z czym w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a. Przeszkodę taką stwierdził w niniejszym przypadku DIAS, stąd rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a., uznać należy za słuszne.
Zdaniem sądu nie doszło do zarzucanych w skardze manipulacji formalnych. W zaskarżonym postanowieniu organ przedstawił fakty zobrazowane dokumentami znajdującymi się w aktach oraz wskazał przepisy prawa uzasadniające umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczeń wypłacanych przez ZUS.
Choć, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia
5 października 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 191/22, uchylił postanowienie SKO
w B.z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2022 r. oddalające zarzut skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej, to na dzień orzekania
w niniejszej sprawie wyrok ten nie jest prawomocny. Poza tym wspomniany wyrok zapadł po wydaniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia organu
II instancji orzekającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] lutego 2022 r. Na dzień wydania tego postanowienia,
tj. [...] kwietnia 2022 r., rozstrzygnięcie w sprawie zgłoszonego zarzutu było ostateczne, a postępowanie egzekucyjne podjęte. Dlatego też sąd uznał, że organ zachował się zgodnie z prawem, co nie wyklucza – w razie ponownego przeprowadzenia postępowania w zakresie wniesionego zarzutu – domagania się uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.
W tym stanie rzeczy sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skargę należało zatem oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329). Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi
art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww. ustawy procesowej.