I SA/Bk 219/04

I SA/Bk 219/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-08-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz
Urszula Barbara Rymarska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 78 par. 1, art. 78 par. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Anna Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Akcyjna w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu odsetek od nadpłaty podatku akcyzowego oddala skargę
Uzasadnienie
W okresie od [...].05.2002 r. do [...].08.2002 r. skarżąca "A" S. A. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym różne samochody osobowe wg dokumentów celnych SAD nr:
[...] i [...] z dnia [...].05.2002r., [...] z dnia [...].06.2002 r.,
[...] z dnia [...].07.2002 r.,
[...] z dnia [...].07.2002 r.,
[...] z dnia [...],07.2002 r.,
[...] z dnia [...].08.2002 r.
W/w zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym zostały przyjęte, a następnie w wyniku ich weryfikacji Naczelnik Urzędu Celnego
w B. uznał w/w zgłoszenia celne za nieprawidłowe i w wydanych decyzjach określił wartość celną zgłoszonych pojazdów na podstawie art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Od powyższych decyzji, Spółka odwołała się do Dyrektora Izby Celnej
w B., który utrzymał rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w mocy. Przedmiotowe decyzje zaskarżone zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokami z dnia 13 maja 2003r. (Sygn. akt SA/Bk 1341/02, 1533/02, 1532/02 1342/02, 1343/02, 1551/02 1344/02) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje.
Dyrektor Izby Celnej w B. decyzjami z dnia [...] sierpnia 2003 r.
nr [...] i z dnia [...] września 2003 r. nr [...] uchylił w całości w/w decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w B. i uznał zgłoszenia celne za prawidłowe.
W związku z w/w decyzjami oraz pismem Spółki o stwierdzenie nadpłaty podatku VAT i podatku akcyzowego i zwrot nadpłaty przedmiotowych podatków wraz z należnymi odsetkami, Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] marca 2004r nr [...], określił należny podatek akcyzowy, należny podatek VAT, stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym oraz uznał, iż od wyliczonego do zwrotu podatku akcyzowego nie przysługują odsetki.
Pismem z dnia [...] marca 2004 r. "A" S.A złożyła odwołanie od powyższej decyzji, żądając zwrotu odsetek od stwierdzonej nadpłaty podatku akcyzowego.
Naczelnik Urzędu Celnego w B., nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania w trybie art. 226 Ordynacji podatkowej przesłał odwołanie do rozpatrzenia przez organ drugiej instancji.
Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dn. [...] maja 2004r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W dniu [...] czerwca 2004 r. Spółka zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie powyższej decyzji jako niezgodnej z prawem zarzucając jej naruszenie:
• art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej,
• art. 73 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej,
• art. 78 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej.
W piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2004 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał wniesioną skargę powołując dodatkowo, jako podstawę żądania oprocentowania nadpłaty art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze podniesiono, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej oprocentowanie przysługuje zawsze, gdy nadpłata związana jest z uchyleniem lub zmiana decyzji, czyli modyfikacją wymiarowych skutków tych decyzji. Oprocentowanie naliczane jest od dnia powstania nadpłaty tj. od dnia dokonania wpłaty na podstawie nieobowiązującej lub zmienionej decyzji (art. 78 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej).
Do skargi dołączono odpis decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2004r. nr [...], w której orzeczono o zwrocie nadpłaty w podatku od towarów i usług wraz z oprocentowaniem.
Pełnomocnik skarżącej Spółki w skardze powołał się również na wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt III RN 29/01, który w uzasadnieniu prezentuje pogląd, iż kwota zapłacona przez podatnika w wyniku decyzji, która następnie została uchylona, ma status nadpłaty i podlega oprocentowaniu od jej powstania.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że w zaskarżonej decyzji przytoczono treść i interpretację przepisów prawnych, mających zastosowanie w rozstrzyganej sprawie, a w uzasadnieniu wskazano również przesłanki wpływające na zaprezentowaną ocenę dowodów. Powołano się na definicję nadpłaty określoną w art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej (kwota podatku nadpłaconego jak też kwota podatku nienależnie zapłaconego, a także kwota podatku nienależnie pobranego przez płatnika lub pobranego przez niego w kwocie wyższej od należnej) oraz wskazano, że w myśl art. 73 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem pobrania przez płatnika podatku w wysokości większej, od należnej.
Przytaczając treść art. 78 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej wskazano na przypadki, w których nadpłata podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania oraz podkreślono, że zgodnie z art. 77 § 1 pkt 2 nadpłata podlega zwrotowi w terminie
30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.
Podniesiono, że decyzja z dnia [...] marca 2004r. nr [...], w której Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił należny podatek akcyzowy, należny podatek VAT, stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym oraz uznał, iż od wyliczonego do zwrotu podatku akcyzowego nie przysługują odsetki była pierwszą decyzja w sprawie należności podatkowych.
Organ odwoławczy wskazał, iż uchylone w następstwie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w B. oraz Dyrektora Izby Celnej w B. rozstrzygały jedynie kwestie wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego od sprowadzonych samochodów.
Podkreślono, że na mocy ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)
w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przedmiotowych zgłoszeń celnych, organ celny był zobowiązany w oparciu o:
• art. 11 ust. 2 - do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym. Jeżeli kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny obliczał te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazywał je w zgłoszeniu celnym.
• art. 11 ust. 5 - do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów oraz wpłaty tych podatków na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę organu celnego.
Wymienione ustawowe obowiązki nałożone na organ celny konstytuowały go jako płatnika w rozumieniu art. 8 ustawy Ordynacja podatkowa, czego konsekwencją była zasada ujęta w przepisie art. 11b ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie, z którą w przypadku kwestionowania obliczenie podatków z tytułu importu towarów lub istnienie obowiązku podatkowego podatnik mógł w terminie miesiąca od pobrania tych podatków przez organ celny wystąpić do organu podatkowego właściwego dla podatnika,
z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego w sprawie niesłusznie pobranej kwoty.
Podkreślono przy tym, że zmian dotyczących ustalenia prawidłowej wysokości podatków mógł dokonywać wyłącznie organ podatkowy, do dnia
31 sierpnia 2003r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dn. 27 czerwca 2003 r.
o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych ( Dz. U. Nr 137 poz.1302), a organy celne były tylko płatnikiem i nie miały uprawnień do wydawania decyzji w sprawach podatkowych.
Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w przedmiotowej sprawie wysokość podatku akcyzowego i VAT była obliczona na podstawie pism zatytułowanych "obliczono podatek" załączonych do poszczególnych zgłoszeń celnych SAD, których nie można utożsamiać z decyzją administracyjną. Zatem decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] [...].03.2004r. nie zmieniła ani uchyla żadnej decyzji, która ustalałaby wysokość zobowiązania podatkowego, gdyż takowej nie było.
W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 78 § 3
w związku z art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej, która skutkowałaby obowiązkiem oprocentowania stwierdzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. nadpłaty.
Odnosząc się do załączonego przez skarżącą Spółkę dowodu w postaci odpisu decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. nie oznacza, iż rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu oprocentowania od nadpłaconego podatku VAT jest prawidłowe podkreślono przy tym, że przedmiotowa decyzja, nie stanowi wykładni prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Do dnia 1 września 2003 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów (...) opublikowanej w Dz. U. Nr 137, poz. 1302, organy celne były tylko płatnikiem i nie miały uprawnień do wydawania decyzji w sprawach podatkowych. W dniu wydawania decyzji kwestionujących wartość celną zaimportowanych, przez skarżącą Spółkę, samochodów osobowych organ celny, w myśl postanowień art. 11 ust. 2 ustawy
z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz.50 ze zm.), zobowiązany był jedynie do sprawdzania kwot podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym. W przypadku, gdy kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny obliczał te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazywał je w zgłoszeniu celnym.
Podatnik, który kwestionował obliczenie podatków z tytułu importu (akcyza, podatek od towarów i usług) miał, zgodnie z brzmieniem art.11b cyt. ustawy
o podatku od towarów i usług (...) prawo wystąpienia, w ciągu miesiąca od pobrania podatków przez organ celny, do organu podatkowego (urzędu skarbowego) właściwego dla podatnika z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego w sprawie niesłusznie pobranej kwoty.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w 2002 r. organy celne nie posiadały uprawnień do wydawania decyzji określających kwotę podatków
w prawidłowej wysokości.
Należy zauważyć, że w pismach zatytułowanych "Dokument obliczenia podatku", w których Urząd Celny w B., jako płatnik obliczył podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości w związku z wydaniem decyzji określającej wartość celną zaimportowanych przez skarżącą Spółkę samochodów, organ celny każdorazowo pouczał skarżącą Spółkę o uprawnieniu do żądania wydania przez organ podatkowy decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatków pobranych przez płatnika.
Skarżąca Spółka nie skorzystała z tego uprawnienia i w trybie odwoławczym kwestionowała tylko decyzje wydane przez organy celne, które uznając zgłoszenia celne za nieprawidłowe określiły wartość celną zgłoszonych pojazdów w nowej wysokości (ostatecznie decyzje powyższe zostały w następstwie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylone w całości, a zgłoszenia celne uznano za prawidłowe).
Zgodnie z treścią art. 78 § 1 i § 3 pkt 1) ustawy Ordynacja podatkowa, nadpłaty podlegają oprocentowaniu od dnia powstania nadpłaty tj. od dnia dokonania zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej w przypadku, gdy jest ona następstwem zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika, inkasenta, osoby trzeciej lub spadkobiercy, a także, gdy nadpłata jest następstwem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji przez sąd administracyjny.
W myśl definicji legalnej zobowiązania podatkowego zawartej w art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku (publicznoprawnego, nieodpłatnego oraz bezzwrotnego świadczenia pieniężnego wynikającego z ustawy podatkowej),
w wysokości, w terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.
W omawianej sprawie w wyniku wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylone zostały nie decyzję organów podatkowych ustalające lub określające wysokość zobowiązania podatkowego, lecz decyzje Izby Celnej w B. utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalające wartość celną samochodów zaimportowanych przez skarżącą Spółkę w innej wysokości niż wynikająca ze złożonych przez Spółkę zgłoszeń celnych.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nadpłata podatku akcyzowego (obliczanego w imporcie wyrobów akcyzowych od ich wartości celnej powiększonej o cło) będąca konsekwencją uchylenia decyzji organów celnych określających wartość celną zgłoszonych pojazdów nie jest tożsama z nadpłatą podlegającą oprocentowaniu od dnia zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej, do której mają zastosowanie postanowienia art. 78 § 1 i § 3
pkt 1) ustawy Ordynacja podatkowa.
Podkreślić należy, że w związku z tym, że do zwrotu nadpłaty w podatku pobranym przez płatnika niezbędne jest wydanie przez organ podatkowy decyzji
o stwierdzeniu nadpłaty, za bezzasadne należy uznać żądanie oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania tj. pobrania podatku przez płatnika (Urząd Celny
w B.), jeżeli nadpłata została zwrócona w terminie 30 dni od dnia jej stwierdzenia.
Odnosząc się do dołączonego do skargi odpisu decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. Sąd zauważa, że decyzja ta jest rozstrzygnięciem administracyjnym w indywidualnej sprawie, służy załatwieniu sprawy oraz identyfikacji stosunku prawnego, będącego jego treścią i jako taka wiąże jedynie adresata decyzji i organ, który ją wydał nie może, natomiast stanowić wiążącej interpretacji powszechnie obowiązujących przepisów prawa podatkowego.
Sąd zwraca uwagę, że powołany przez pełnomocnika skarżącej Spółki wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002 r., sygn. akt III RN 29/01, nie może mieć zastosowania w omawianej sprawie, gdyż dotyczył oprocentowania kwoty wpłaconej na poczet podatku dochodowego (zaliczonej w części na należność główną i odsetki od zaległości podatkowej) w związku z uchyleniem przez organ odwoławczy "decyzji wymiarowej", a więc odmiennego stanu faktycznego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "cała uiszczona przez podatnika kwota ma status nadpłaty, której zwrot podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania", powołano się przy tym na treść art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej, który dotyczy m.in. zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a nie decyzji w sprawie ustalenia wartości celnej zgłoszonego do odprawy towaru.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).