I SA/Bk 21/05

I SA/Bk 21/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel /sprawozdawca/
Włodzimierz Witold Kędzierski /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 247 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 45 ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Tezy
Zawarcie w zeznaniu rocznym wniosku o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków, a następnie określenie przez organ podatkowy na podstawie art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) podatku należnego od obojga małżonków pomimo istnienia okoliczności wyłączających wspólne opodatkowanie małżonków, które nie były znane organowi podatkowemu, nie uzasadnia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn podanych w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. i G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 rok oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2004 r., Dyrektor Izby Skarbowej
w B., powołując przepisy art. 247 § 1, § 2 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. nr 37, poz. 1302) odmówił A. i G. D. stwierdzenia nieważności decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. i G. D. w dniu 4 maja 1994 r. złożyli zeznanie podatkowe PiT-31 o wspólnych dochodach małżonków uzyskanych w 1993 r. W związku z kwestionowaniem przez G. D., właściciela firmy [...] "N." w B., wyniku kontroli skarbowej, Pierwszy Urząd Skarbowy w B. wszczął na żądanie podatnika postępowanie podatkowe zakończone decyzją z dnia [...].11.1998 r. (nr [...]) określającą A. i G. małżonkom D. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok. Nie zgadzając się z decyzją A. D. wniosła odwołanie, które zostało uznane przez Izbę Skarbową w B. za spóźnione, co zostało stwierdzone postanowieniem z dnia [...].04.1999 r. (nr [...]). Postanowieniem z tej samej daty organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (nr [...]). Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 13.07.2000 r. sygn. akt SA/Bk 640/99 zawiesił postępowanie w sprawie skargi podatniczki na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania do czasu rozstrzygnięcia przez organy podatkowe sprawy wszczętej na wniosek podatniczki z dnia 30.03.1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].11.1999 r. Podatniczka wniosła też skargę sądowoadministracyjną na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 15.03.2001 r., sygn. akt SA/Bk 58/01 orzekł o odrzuceniu tej skargi. Organ podał, że podatniczka bezzasadnie zarzucała naruszenie przez organ podatkowy pierwszej instancji w decyzji określającej podatek małżonków za 1993 rok przepisów art. 210 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez oparcie przedmiotowej decyzji na niewłaściwych przepisach. Zdaniem podatniczki, decyzja winna być oparta na przepisach art. 40 i 41 ustawy z dnia 09.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. nr 108, poz. 486 ze zm.), które miały zastosowanie w sprawie z mocy przepisu art. 332 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...].11.1998 r. określającej wysokość podatku należnego od A. i G. D. prawidłowo powołał podstawę rozstrzygnięcia – art. 207, art. 21 § 3 i art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec złożenia przez A. i G. D. wniosku o wspólne opodatkowanie ich dochodów
za 1998 rok jako małżonków, organ pierwszej instancji określił w prawidłowej wysokości łączne zobowiązanie podatkowe obojgu małżonkom. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie mógł uwzględnić okoliczności podanej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zniesieniu z dniem 02.12.1993 r. wspólności ustawowej małżeńskiej. O umowie wyłączenia wspólności ustawowej małżeńskiej organ dowiedział się dopiero w dacie 20.01.1999 r. Wskazując na regulację zawartą
w art. 47 § 2 ustawy z dnia 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.) podał, że małżonkowie mogą powoływać się na wyłączenie wspólności ustawowej wobec osób trzecich tylko wówczas, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej było tym osobom wiadome. Podkreślał, że organy podatkowe do daty wniesienia odwołania tj. 22.01.1999 r. nic nie wiedziały o zniesieniu współwłasności ustawowej małżeńskiej przez A. i G. D. z dniem 02.12.1993 r. Oboje małżonkowie składając zeznanie o wspólnych dochodach za 1993 rok, w dacie 04.05.1994 r. oświadczyli, że wnosili o łączne opodatkowanie ich dochodów oraz, że spełniali warunki określone w art. 6 ust. 2, 3 i 7 ustawy. Organ uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek podanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (w/g brzmienia obowiązującego w 1999 r.) i dlatego odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji.
Wnosząc odwołanie w imieniu A. i G. D., pełnomocnik – radca prawny A. Z. zarzucał, że wydana ona została z naruszeniem przepisu art. 332 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 40 i 41 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a nadto art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności wnioskowanego aktu, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazywano, iż bezspornym było i jest, że pomiędzy małżonkami A. i G. D. z dniem 02.12.1993 r. ustała wspólność ustawowa małżeńska. Organy podatkowe z urzędu znały okoliczność zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej z racji prowadzonych postępowań podatkowych przeciw G. D. i dlatego, zdaniem autora odwołania, brak było podstaw do wydania decyzji z dnia [...].11.1998 r. określającej podatek dochodowy za 1993 rok na obojga małżonków.
Decyzją z dnia [...].11.2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Skarżąc powyższą decyzję pełnomocnik A. i G. D. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia 13.10.2004 r., wnosił o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu powtórzone zostały argumenty podnoszone w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę organ wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej regulują przepisy art. 247-252 Ordynacji podatkowej – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 137, poz. 926 ze zm.). Artykuł 247 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej w przypadku:
- wydania jej z naruszeniem przepisów o właściwości,
- wydania bez podstawy prawnej,
- wydania z rażącym naruszeniem prawa,
- dotyczącej sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
- skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie,
- niewykonalności jej w dniu wydania i niewykonalność ma charakter trwały,
- zawiera wadę powodującą jej nieważność, na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa,
- wykonanie jej spowodowałoby czyn zagrożony karą.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego
w B. z dnia [...].11.1998 r. nr [...] A. D. wniosła w dniu 30.03.1999 r. (k. 1 akt administracyjnych) wskazując jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji – rażące naruszenie prawa czyli podstawę wynikającą z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony skarżącej, w dacie [...].11.1998 r. Pierwszy Urząd Skarbowy w B. nie mógł określić A. i G. D. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok skoro małżonkowie D. z dniem 02.12.1993 r. znieśli wspólność ustawową małżeńską umową zawartą w formie aktu notarialnego – repertorium A nr [...] (k. 1 akt administracyjnych). Zdaniem skarżących Pierwszy Urząd Skarbowy w B. wydając decyzję z dnia [...].11.1998 r.
(k. 5 akt administracyjnych) niewłaściwie oparł zawarte w niej rozstrzygnięcie
na przepisie art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz. 416 ze zm.), zamiast orzec po myśli przepisów art. 40 i 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz. 486 ze zm.), które miały zastosowanie
z mocy przepisu art. 332 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygający sprawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie podzielił stanowiska skarżących, że decyzja
z dnia [...].11.1998 r. oparta została na niewłaściwych przepisach. Organ ten wskazywał, że o okoliczności zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej A.
i G. D. organy podatkowe dowiedziały się dopiero w dacie 22.01.1999 r. z treści spóźnionego odwołania A. D. od decyzji z dnia [...].11.1998 r., o stwierdzenie nieważności której toczy się spór (k. 6 akt administracyjnych) i dopiero od tej daty skarżący mogą powoływać się na skutki prawne zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej, co wynika z przepisu art. 47 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – ustawa z dnia 25.02.1964 r. ()Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.).
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].11.1998 r. W sprawie bezspornym jest, że A. i G. D. w zeznaniu o wspólnych dochodach małżonków uzyskanych w 1993 r., zawarli wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków, co potwierdzili własnoręcznymi podpisami. Nie ma też wątpliwości, że A. i G. D. w dniu 02.12.1993 r. zawarli umowę w formie aktu notarialnego o zniesieniu z tym dniem wspólności ustawowej małżeńskiej (§ 1 umowy). Brak jest jednak dowodu, że organy podatkowe znały treść umowy o zniesieniu wspólności ustawowej małżeńskiej przed datą [...].11.1998 r. tj. wydania decyzji określającej wysokość podatku dochodowego należnego od małżonków. Żadne ze skarżących małżonków o zawartej umowie w Kancelarii Notarialnej w B. P., czyli nie należącej do właściwości terytorialnej Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., w którym rozliczali się skarżący, nie powiadomiło organu podatkowego o braku podstaw do wspólnego opodatkowania dochodów małżonków. Więcej, bo w zeznaniu o wspólnych dochodach z dnia 30.04.1994 r. zawarli wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków twierdząc,
że spełniali warunki określone w art. 6 ust. 2, 3 i 7 ustawy (pkt 13 zeznania PiT-31 – k. 2 akt administracyjnych. Twierdzenia skarżących, że organowi podatkowemu pierwszej instancji znany był fakt zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej przed datą 22.01.1999 r., nie ma oparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i stosując przepisy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł o jej oddaleniu.