I SA/Bk 209/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-10-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnenieruchomościprzybiciezażalenieniedopuszczalnośćskarżącymałżonek zobowiązanegoprawo procesowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że skarżąca jako małżonka zobowiązanego nie miała legitymacji do wniesienia zażalenia.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło niedopuszczalność jej zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca argumentowała, że została wprowadzona w błąd przez organ egzekucyjny, który doręczył jej postanowienie o przybiciu i pouczył o możliwości jego zaskarżenia, mimo że nie była stroną postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że błędne doręczenie postanowienia osobie nieuprawnionej nie tworzy prawa do jego zaskarżenia, a skarżąca jako małżonka zobowiązanego nie posiadała legitymacji do wniesienia zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku o udzieleniu przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że została wprowadzona w błąd przez organ egzekucyjny, który doręczył jej postanowienie o przybiciu i pouczył o możliwości jego zaskarżenia, mimo że nie była stroną postępowania. Podniosła również, że organ nie udzielił odpowiedzi na jej wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 111r ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu przysługuje określonej grupie podmiotów, wśród których skarżąca, jako małżonka zobowiązanego, nie została wymieniona. Sąd stwierdził, że błędne doręczenie postanowienia osobie nieuprawnionej, nawet wraz z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia, nie tworzy po stronie tej osoby prawa do wniesienia zażalenia. Powołano się na utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach. Sąd odniósł się również do kwestii wniosku o umorzenie postępowania, wskazując, że został on rozpatrzony odrębnym postanowieniem, które również było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne doręczenie postanowienia o przybiciu osobom niewymienionym w art. 111r § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie tworzy prawa do wniesienia zażalenia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu przysługuje tylko osobom wskazanym w art. 111r § 1 u.p.e.a. Mylne doręczenie postanowienia osobie nieuprawnionej, nawet z błędnym pouczeniem, nie może kreować nowych praw procesowych nieprzewidzianych w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 111r § 1 i 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 112

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 1a § 20

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca jako małżonka zobowiązanego nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu nieruchomości. Błędne doręczenie postanowienia o przybiciu osobie nieuprawnionej nie tworzy prawa do jego zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Skarżąca została wprowadzona w błąd przez organ egzekucyjny, który doręczył jej postanowienie o przybiciu i pouczył o możliwości jego zaskarżenia, mimo braku legitymacji. Organ egzekucyjny nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

błędne doręczenie postanowienia o przybiciu osobom niewymienionym w art. 111r § 1 u.p.e.a. nie tworzy prawa do wniesienia zażalenia błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach

Skład orzekający

Dariusz Marian Zalewski

przewodniczący sprawozdawca

Justyna Siemieniako

członek

Marcin Kojło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do zaskarżania postanowień o przybiciu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz skutków błędnego doręczenia i pouczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla osób w podobnej sytuacji, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Czy błąd urzędnika otwiera drogę do zaskarżenia? Sąd wyjaśnia granice prawa w egzekucji administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 209/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 111r § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 112
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 23 marca 2023 r., nr 2001-IEE.7192.17.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Zaskarżonym postanowieniem z 23 marca 2023 r., nr 2001-IEE.7192.17.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako DIAS, organ odwoławczy) stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez B. J. (dalej powoływana także jako skarżąca) pismem z 16 lutego 2023 r. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany także jako NPUS, organ egzekucyjny) z 25 stycznia 2023 r. nr 2003-SEE.711.58.6.2022.13, sprostowane postanowieniem z 22 lutego 2023 r., w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta M. K. w egzekucji z nieruchomości – spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w B. przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku prowadził egzekucję na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr; 2003-SW.522.4188.2016, 2003-SW.522.4189.2016, 2003-SW.522.4191.2016, 2003-SW.522.4192.2016, 2003-SW.522.4193.2016, 2003-SW.522.4194.2016, 2003-SW.522.4196.2016, 2003-SW.522.4197.2016, 2003-SW.522.4199.2016 i 2003-SW.522.4200.2016 z 23 września 2016 r., wystawionych na zobowiązanego H. J. i B. J. – jako małżonkę zobowiązanego, odpowiadającą za zobowiązania męża majątkiem wspólnym.
Zawiadomieniem z 8 marca 2021 r. nr 2003-SEE.711.30435124.2021 zajęta została należąca do A. J. nieruchomość w postaci spółdzielczego własnościowego prawo do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w B. przy ul. [...].
DIAS wskazał, że podstawą zajęcia nieruchomości był wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku I Wydziału Cywilnego sygn. akt I ACa 685/19 z 15 września 2020 r., zmieniający zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z 1 lipca 2019 r. sygn. akt I C 1167/18 w ten sposób, że Sąd uznał za bezskuteczną względem Skarbu Państwa – Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku czynność prawną w postaci umowy darowizny i umowy użyczenia, zawartych 26 lipca 2013 r. aktem notarialnym rep. A nr [...], mocą których B. J. i H. J. darowali A. J. ww. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w celu zaspokojenia przysługujących powodowi w stosunku do H. J. zaległości podatkowych w tym: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., 2013 r. i 2014 r. w podatku od towarów i usług za trzeci i czwarty kwartał 2012 r., drugi i trzeci kwartał 2013 r. oraz pierwszy, drugi i czwarty kwartał 2014 r.
W wyniku przeprowadzonej 25 stycznia 2023 r. pierwszej licytacji organ egzekucyjny sprzedał nieruchomość za kwotę 213.000,00 zł. Najwyższą cenę zaoferował M. K., wskazując, że nieruchomość nabywa do majątku odrębnego.
Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. nr 2003-SEE.711.58.6.2022.13, sprostowanym postanowieniem z 22 lutego 2023 r. nr 2003-SEE.711.58.6.2022.19, NPUS udzielił przybicia na rzecz licytanta.
W dniu 16 lutego 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie, wskazując, że nie otrzymała odpowiedzi na jej wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła organowi egzekucyjnemu, że nie poinformował w trakcie licytacji o złożonym przez nią wniosku, natomiast stwierdził, że nie wniesiono żadnych skarg i zażaleń. Podała w wątpliwość otrzymanie przez jedynego uczestnika licytacji postanowienia o przybiciu, wskazując, że nie wynika to ze spisu osób, do których korespondencja została skierowana. W ocenie skarżącej przeprowadzona licytacja nie powinna być skuteczna i prawomocna.
DIAS stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Wyjaśnił, że krąg podmiotów, którym powinno być doręczone postanowienie o przybiciu określa art. 111r ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.) i to te podmioty uprawnione są do wniesienia od niego zażalenia. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie jest ani zobowiązaną, ani nie zalicza się do kręgu pozostałych adresatów postanowienia o przybiciu, zatem nie może wnieść zażalenia.
Organ odwoławczy wskazał także, że skarżąca nie jest również zobowiązaną, wyjaśniając, że w art. 27c u.p.e.a. wyraźnie różnicuje się zobowiązanego i jego małżonka i tylko jedna z tych osób ma status zobowiązanego, a przy tym zachodzi podstawa do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka.
DIAS zwrócił uwagę, że postanowienie o przybiciu zostało skierowane również do skarżącej, mimo, że nie należy ona do kręgu podmiotów, o których mowa wyżej. Samo jednak błędne (zbędne) doręczenie jej ww. postanowienia nie kreowało statusu strony w sprawie udzielenia przybicia.
Odnosząc się do zarzutu nieotrzymania przez licytanta postanowienia o przybiciu, organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie o przybiciu zostało po zamknięciu licytacji publicznie odczytane, a następnie doręczone nabywcy – odbiór potwierdził osobiście 27 stycznia 2023 r. Wskazano, że w rozdzielniku postanowienia o przybiciu wkradł się natomiast błąd pisarski, który został sprostowany postanowieniem z 22 lutego 2023 r. nr 2003-SEE.711.58.6.2022.19.
2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, B. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzuciła rażące naruszenie:
1) art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zażalenie na postanowienie o przybiciu z dnia 25 stycznia 2023 roku wywiedzione przez skarżącą było niedopuszczalne, a w konsekwencji należało pozostawić je bez rozpoznania w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że postanowienie o przybiciu z dnia 25 stycznia 2023 roku na skutek omyłkowego działania organu zostało doręczone również skarżącej przez co wprowadzono ją w błąd co do możliwości jego zaskarżenia jak i uznania ją za stronę w toczącym się postępowaniu a w konsekwencji pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia, które w rzeczywistości skarżącej nie przysługiwało;
2) art. 9 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych a w konsekwencji pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 24 stycznia 2023 roku
o umorzenie postępowania egzekucyjnego, przez co skarżąca jako współmałżonek zobowiązanego, poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa, bowiem organ nie udzielił jej niezbędnych wyjaśnień co podważyło zasadę zaufania do organów władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wprowadzono ją w błąd co do możliwości zaskarżenia postanowienia o przybiciu jak i uznania ją za stronę w toczącym się postępowaniu. Skarżąca nie może ponosić konsekwencji błędnych działań organów administracji publicznej. Podniosła także, że w toczącym się postępowaniu skarżąca nie otrzymała od organu odpowiedzi na jej wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazała, że organ w trakcie licytacji nie poinformował też o złożonym przez nią wniosku, stwierdził natomiast, że nie wniesiono skarg i zażaleń. W toku postępowania nie poinformowano skarżącej, że nie przysługuje jej status strony postępowania, bowiem uprawnienia strony przysługują wyłącznie je małżonkowi jako zobowiązanemu. Takie działania organu doprowadziły do powstania szkody po stronie skarżącej.
Skarżąca wskazała ponadto, że w wyniku doprowadzenia do licytacji lokalu mieszkalnego diametralnie zmieniła się sytuacja życiowa dwóch rodzin. Z racji, że przeprowadzone postępowanie odbyło się z naruszeniem przepisów proceduralnych, niniejsza skarga jest zasadna.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, bowiem postanowienie o przybiciu z dnia 25 stycznia 2023 roku na skutek omyłkowego działania organu zostało doręczone skarżącej, która nie była stroną w sprawie, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
4. Wraz z pismem z 1 października 2023 r. skarżąca przedłożyła pismo dłużnika (ściśle: zobowiązanego H. J. – dopisek sądu) wraz z załącznikami. W jego treści H. J. zakwestionował legalność procedur zastosowanych przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym. Do pisma załączono skargę z 5 sierpnia 2018 r., pismo z 9 września 2019 r., zawiadomienia o zajęciu z 27 czerwca 2018 r. oraz artykuł pochodzący ze strony internetowej www.prawo.pl.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie DIAS z 23 marca 2023 r., nr 2001-IEE.7192.17.2023, którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącą na postanowienie NPUS w sprawie udzielenia przybicia.
5. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast w myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
W powołanych przepisach nie wskazuje się, kiedy zażalenie należy uznać za niedopuszczalne. W doktrynie zasadnie na tle art. 134 k.p.a., mającego zastosowanie do zażaleń zgodnie z art. 144 k.p.a., wyjaśnia się, że organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 134.).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy DIAS stwierdził niedopuszczalność o charakterze podmiotowym, tj. brak legitymacji skarżącej do wniesienia zażalenia.
6. Po analizie sprawy sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Trafnie bowiem DIAS wywiódł, że zażalenie skarżącej było niedopuszczalne, jako że nie była ona uprawniona do jego wniesienia, zaś podniesione w skardze zarzuty, w szczególności zarzut dotyczący doręczenia skarżącej postanowienia, nie miały wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
7. U podstaw rozstrzygnięcia DIAS leżało uznanie tego organu, że skarżąca nie jest jedną z osób wymienionych w treści art. 111r u.p.e.a., w tym przede wszystkim nie jest zobowiązaną w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., lecz małżonką zobowiązanego. W myśl pierwszego z powołanych przepisów postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem, a postanowienie o odmowie przybicia - wierzycielowi, dłużnikowi i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę (art. 111r § 1 u.p.e.a.). Na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie (art. 111r § 2 u.p.e.a.). Skarżąca nie jest żadną z osób wymienionych w art. 111r § 1 u.p.e.a. Tak też zasadnie stwierdził organ odwoławczy.
8. W szczególności należy wskazać, że skarżąca nie jest zobowiązanym, lecz małżonką zobowiązanego H. J. W myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Nie budzi wątpliwości, że dochodzone w egzekucji obowiązki ciążą na H. J., a tytuły wykonawcze zostały wystawione również na skarżącą jako małżonkę zobowiązanego zgodnie z obowiązującym wówczas art. 27c u.p.e.a. Wystawienie tytułów wykonawczych również na skarżącą umożliwiło prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego H. J. i skarżącej, nie zmieniając faktu, że zobowiązanym pozostał wyłącznie mąż skarżącej. Rację ma DIAS, że u.p.e.a. rozróżnia status zobowiązanego i jego małżonka w postępowaniu egzekucyjnym.
9. Wobec powyższego organ egzekucyjny nie powinien doręczać skarżącej postanowienia o przybiciu, co trafnie stwierdził DIAS, a czego skarżąca w treści skargi nie kwestionuje.
10. W świetle wskazań skargi spór dotyczy jednak następstw mylnego doręczenia tego postanowienia i wymaga odpowiedzi na pytanie czy doręczenie postanowienia osobie nieuprawnionej wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia tworzy skutek w postaci uprawnienia do zaskarżenia doręczonego postanowienia.
11. Należy wyjaśnić, że w dniu 25 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie o przybiciu. Postanowienie to zostało doręczone M. K. – nabywcy, H. J. – zobowiązanemu oraz skarżącej.
Skarżąca podnosi w skardze, że postanowienie o przybiciu zostało jej doręczone, przez co została wprowadzona w błąd co do możliwości jego zaskarżenia oraz uznania za stronę w postępowaniu z uwagi na zawarte w postanowieniu pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia, które w rzeczywistości nie przysługiwało skarżącej. Należy jednak stwierdzić, że twierdzenia skarżącej pozostawały bez wpływu na legalność zaskarżonego postanowienia.
12. Sąd podziela stwierdzenie organu, że skoro skarżąca nie jest osobą wymienioną w treści art. 111r u.p.e.a. to oznacza to brak uprawnienia do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu. W treści wskazanego przepisu mowa jest o osobach, którym doręcza się postanowienie oraz o uprawnieniu do jego zaskarżenia, z czego w ocenie sądu należy wywodzić, że jedynie te osoby są uprawnione do wniesienia tego środka odwoławczego. Uprawnienie to jest zatem związane z doręczeniem postanowienia osobom, którym zgodnie z ww. przepisem postanowienie powinno być doręczone.
13. Stwierdzić należy, że mylne doręczenie postanowienia o przybiciu osobom niewymienionym w art. 111r § 1 u.p.e.a. nie tworzy prawa do wniesienia zażalenia. Odmiennej konkluzji nie uzasadnia ochrona procesowa przewidziana w art. 112
w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. W orzecznictwie funkcjonuje utrwalony już pogląd, że błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3013/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 562/19, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
14. Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, że zobowiązany H. J. nie brał czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, bowiem udział taki brała skarżąca. W kontekście rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że postanowienie o przybiciu doręczono również zobowiązanemu, pouczając o prawie do wniesienia zażalenia. Z akt sprawy wynika, że zobowiązany, prawidłowo pouczony o możliwości zaskarżenia doręczonego postanowienia, nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Jeśli nie uczynił tego, pozostając w mylnym przekonaniu, że może to zrobić skarżąca reprezentując niejako również jego interesy, to ww. ochronę procesową wywodzoną z art. 112 k.p.a. należałoby odnosić ewentualnie do zobowiązanego a nie do skarżącej, chociażby w przypadku złożenia przez niego zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Tego rodzaju rozważanie ma jednak na gruncie niniejszej sprawy wymiar jedynie hipotetyczny. W kontekście procesowej sytuacji skarżącej wymaga podkreślenia, że art. 112 k.p.a. służy zachowaniu procesowych uprawień przysługujących danej osobie w postępowaniu, z których nie skorzystała z uwagi na błędne pouczenie. Tak należy rozumieć wskazane w omawianym przepisie "nieszkodzenie". Nie ma o tym mowy, gdy danej osobie nie przysługuje uprawnienie, z którego – kierując się nieprawidłowym pouczeniem – chciała skorzystać.
15. Końcowo należy wyjaśnić, że w zaskarżonym postanowieniu, odnosząc się do kwestii wniosku skarżącej z 24 stycznia 2023 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, DIAS wyjaśnił, że postanowieniem z 15 lutego 2023 r. organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w zakresie jego rozpatrzenia z uwagi na uznanie, że wniosek strony dotyczył sprawy uprzednio już rozstrzygniętej w odrębnym postępowaniu. Organ odwoławczy poinformował skarżącą, że zażalenie na to postanowienie było wówczas, a zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, przedmiotem rozpatrzenia przez DIAS. Należy zaznaczyć, że kwestia ww. wniosku została ostatecznie rozstrzygnięta przez DIAS postanowieniem
z 7 kwietnia 2023 r. nr 2001-IEE.7192.20.2023, które to postanowienie skarżąca również zaskarżyła do tut. sądu w sprawie I SA/Bk 221/23. Wobec tego, zarzut naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. nie odnosi się do postanowienia będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, a informacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu była zupełnie wystarczająca.
16. W przedmiocie złożonego przez skarżącą do akt sprawy sądowoadministracyjnej pisma zobowiązanego H. J. należy wskazać, że autor pisma nie posiada statusu strony w rozpoznawanej sprawie. Uznając jednak, że skarżąca – składając pismo swojego męża – podziela stanowisko w nim zawarte, należy wyjaśnić, że przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie nie obejmuje prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku zobowiązanego H. J. oraz majątku wspólnego jego oraz skarżącej. Istota sprawy ogranicza się wyłącznie do kwestii możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu przez skarżącą niemającą statusu zobowiązanej, lecz status małżonki zobowiązanego. Względy stojące za prawidłowością oceny DIAS znalazły zaś swoje odzwierciedlenie powyżej, natomiast ocena prawidłowości innych działań organu egzekucyjnego wykraczałaby poza przedmiot niniejszej sprawy, w której zaskarżone zostało konkretne postanowienie DIAS dotyczące wyłącznie kwestii wpadkowej w ramach postępowania egzekucyjnego.
17. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI