III SA/WR 885/21

III SA/Wr 885/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 607/23 - Wyrok NSA z 2025-11-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 18, art. 33
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant referent stażysta Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji S. w S. na czynność Wójta Gminy D. w przedmiocie wstrzymania wypłaty dotacji za miesiąc wrzesień 2021 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy D. na rzecz Fundacji S. w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Fundacji "S." w S. ( dalej: skarżąca, Fundacja) jest czynność Wójta Gminy D. (dalej: organ dotujący, organ, Wójt) polegająca na wstrzymaniu wypłaty na rzecz skarżącej dotacji oświatowej za wrzesień 2021 r. w części dotyczącej oddziału przedszkolnego.
Sąd przyjął w sprawie następujący stan faktyczny.
Na podstawie umowy zawartej w dniu 4 czerwca 2013 r. Gmina D. (dalej: Gmina) przekazała Fundacji "S." w S. prowadzenie publicznej szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym w G..
Decyzją nr PZ.5580.8.5.2019 z 26 czerwca 2019 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Oławie (dalej: Komendant PPSP) zakazał
eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziałów przedszkolnych, pomieszczeń znajdujących się na 2 i 3 kondygnacji nadziemnej w budynku szkoły prowadzonej przez stronę ze względu na zagrożenie dla życia ludzi. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że kontrolowany budynek będący w posiadaniu Gminy, zgodnie z umową użyczenia zawartą w dniu 4 czerwca 2013 r. jest używany przez Fundację, która prowadzi w nim szkołę podstawową i przedszkole. Z uwagi na to należy go zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi ZL II (przeznaczony do użytkowania przez osoby o ograniczonej zdolności poruszania się – dzieci w wieku od 3-6 lat). Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku szkoły w dniach 25 i 26 kwietnia 2019 r. funkcjonariusze PPSP ujawnili m.in.: przekroczenie długości dojścia ewakuacyjnego (od wyjścia z pomieszczenia na zewnątrz budynku), brak zapewnienia oddymiania klatki schodowej i brak oświetlenia ewakuacyjnego, ze względu na co stwierdzono, że oddziały przedszkolne nie mogą być prowadzone w pomieszczeniach na kondygnacjach 2 i 3.
W odpowiedzi na wszczęcie przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) postępowania w sprawie stanu technicznego budynku będącego własnością Gminy, w której prowadzona jest szkoła oraz przedszkole, Fundacja oświadczyła w piśmie z 17 lipca 2019 r., że oddział przedszkolny 3-5-latków, którego lokalizacja planowana jest na parterze budynku szkoły nie jest i nie był użytkowany, a w protokole z oględzin niewłaściwie stwierdzono, że oddział przedszkolny został przeniesiony na parter. Do tego pomieszczenia miały zostać tylko wniesione meble, zabawki oraz pomoce dydaktyczne.
Postanowieniem z 18 września 2019 r. PINB na podstawie art. 71a ust. 1 i ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, wydanym w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń klasowych na przedszkole, a zlokalizowanych w budynku szkoły prowadzonej przez Fundację, wstrzymał użytkowanie części obiektu budowlanego, w którym zorganizowano oddział przedszkolny oraz nałożył na stronę obowiązek dostarczenia określonych w postanowieniu dokumentów. Uzasadniając postanowienie PINB podniósł, że podczas kontroli przeprowadzonej 1 lipca 2019 r. stwierdzono, że w pomieszczeniu zlokalizowanym na poziomie wysokiego parteru zorganizowano oddział przedszkolny, który wg oświadczenia prezesa Fundacji został przeniesiony z wyższych kondygnacji. Podkreślono, że w budynku szkoły nie ma pomieszczeń sanitarnych przystosowanych dla dzieci w wieku 3-5 lat, wyodrębnionego pomieszczenia do spożywania posiłku oraz kuchni. Odnosząc się do pisma Fundacji z 17 lipca 2019 r. PINB wskazał, że w celu weryfikacji oświadczenia o nieprowadzeniu przedszkola przeprowadził kontrolę prewencyjną, podczas której stwierdzono, że w pomieszczeniu, w którym zgromadzono meble i zabawki oraz pomoce dydaktyczne dla dzieci prowadzone były zajęcia z grupą 15 dzieci w wieku 3-5 lat, a w pomieszczeniach sanitarnych zlokalizowanych na poziomie wysokiego parteru zastosowano nietrwałe podesty zamontowane przy urządzeniach sanitarnych. Stosowanie do art. 71 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń. PINB podkreślił, że w omawianej sprawie mowa jest o zmianie warunków higieniczno-sanitarnych (podesty) oraz pożarowych z uwagi na wydaną decyzję Komendanta PPSP. Organ nadzoru budowlanego zaznaczył, że brak jest też uzgodnień w zakresie warunków sanitarnych dla nowej funkcji pomieszczeń zlokalizowanych na parterze budynku, jak również decyzji administracyjnej w zakresie wykonania robót budowlanych, pozwalającej na przystosowanie pomieszczeń sanitarnych dla potrzeb dzieci w wieku 3-5 lat.
Pismem z 27 września 2019 r. (nr [...]) organ dotujący, powołując się na wydane w sprawie rozstrzygnięcia Komendanta PPSP i PINB oraz oświadczenie Fundacji złożone 17 lipca 2019 r., wstrzymał wypłatę dotacji dla oddziału przedszkolnego, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245 ze zm.; dalej: u.f.z.o.), zaznaczając, że w przypadku wywiązania się przez Fundację z obowiązków opisanych w postanowieniach Komendanta PPSP oraz PINB, a co za tym idzie przywrócenia funkcjonowania oddziału przedszkolnego – wypłata dotacji zostanie ponownie uruchomiona.
W odpowiedzi na pismo organu z 8 listopada 2019 r. skarżąca oświadczyła, że oddział przedszkolny został przeniesiony na parter budynku zgodnie ze wskazaniami Komendanta PPSP. Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze odbywają się w sali oddziału przedszkolnego, a zajęcia zabawowe w sali zabaw, które to sale znajdują się na parterze budynku.
W skardze na czynność wstrzymania dotacji za wrzesień 2021 r. strona skarżąca, na podstawie art. 50, art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzuciła Wójtowi naruszenie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2029 ze zm.) i wniosła o:
1. uznanie bezskuteczności czynności polegającej na braku przekazania należnej dotacji oświatowej oraz uznanie obowiązku wypłaty tej dotacji przez organ;
2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że jest organem prowadzącym Publiczną Szkołę Podstawową Fundacji "S." w G.. Fundacja podkreśliła, że w celu zaplanowania dotacji w budżecie gminy na 2021 r. złożyła w 2020 r. do Wójta Gminy D. wniosek o udzielenie dotacji wraz ze wskazaniem [...] uczniów oddziału przedszkolnego, a w trakcie roku budżetowego - miesięczną informację o aktualnej liczbie uczniów we wrześniu 2021 r. ([...]) wobec których realizowano zadania oświatowe. Deklarację złożono w trybie i z zachowaniem terminów oraz wymogów określonych w obowiązującej uchwale Rady Gminy D. z dnia 28 grudnia 2017 r. (nr XXXVII/251/17) w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego, trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z dnia 9 stycznia 2018 r., poz. 133 ze zm.). Ponadto strona skarżąca podniosła, że dopełniła obowiązku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. przekazując dane do Systemu Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego i informacje te na bieżąco aktualizowała, a pomimo powyższego Wójt przekazał we wrześniu 2021 r. jedynie dotację na uczniów szkoły podstawowej. Dotacja za wrzesień 2021 r. wpłynęła na rachunek bankowy Szkoły w dniu 30 lipca 2021 r. i to w tym dniu Fundacja dowiedziała się, że kwota dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego nie została jej przekazana.
Do skargi Fundacja dołączyła m.in: umowę przekazania prowadzenia Publicznej Szkoły w G. Podstawowej Fundacji "S. (dalej: umowa przekazania), kopię wniosku o udzielenie dotacji dla oddziału przedszkolnego na 2021 r., informację o aktualnej licznie uczniów oddziału przedszkolnego we wrześniu 2021 r., informację o przekazanych we wrześniu 2021 r. dotacjach dla Szkoły Podstawowej w G., potwierdzenie przelewu dotacji za wrzesień 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ) p.p.s.a, względnie o jej oddalenie.
Organ uzasadniał wniosek o odrzucenie skargi wniesieniem jej z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a wskazując, że Fundacja powzięła wiadomość o wstrzymaniu dotacji "rocznej" w zakresie dotyczącym oddziału przedszkolnego najpóźniej w dniu 27 września 2019 r., bowiem została wówczas powiadomiona pismem nr [...] o fakcie wstrzymania wypłaty oraz przyczynach takiego stanu rzeczy.
Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi organ dotujący wyjaśnił, że istotnie wstrzymał wypłatę dotacji oświatowej, w tym za wrzesień 2021 r., w części dotyczącej oddziału przedszkolnego, a to z uwagi na ostateczne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 39/2019 z 18 września 2019 r., którym wstrzymano użytkowanie części obiektu budowlanego, w którym skarżąca zorganizowała oddział przedszkolny. Wójt powołał się również na decyzję nr PZ.5580.8.5.2019 z 26 czerwca 2019 r., którą Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Oławie zakazał eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziałów przedszkolnych ze względu na zagrożenie dla życia ludzi.
Uznając zatem, że działania nielegalne nie podlegają dotowaniu, organ - do czasu wywiązania się przez Fundację z wymogów wynikających z ww. orzeczeń - wstrzymał się z wypłacaniem dotacji dla oddziału przedszkolnego. Zdaniem Wójta wypłacenie skarżącej w tych okolicznościach dotacji przypadającej dla przedszkola naruszałoby wskazane orzeczenia nadzoru budowlanego i straży pożarnej i pozostawałoby w sprzeczności z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Z treści art. 18 u.f.z.o. wynika bowiem, że otrzymanie dotacji dotyczy tych podmiotów, "w których zorganizowano oddział przedszkolny". Owa organizacja powinna być natomiast interpretowana jako stan polegający na przygotowaniu oddziału i zapewnieniu jego dalszego funkcjonowania zgodnie z przepisami prawa. Organ dotujący podkreślił zarazem, że samo zawarcie z Fundacją umowy o prowadzenie szkoły, obejmującej oddział przedszkolny, nie może determinować wypłat dotacji na ten oddział, skoro nie spełnia on szeregu wymogów i działa nielegalnie. Z Umowy wynika wprost m.in., że oddział przedszkolny funkcjonuje na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty oraz że Fundacja bierze na siebie odpowiedzialność za działanie szkoły, za zapewnienie warunków jej działania, bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, za bieżące remonty. Wójt zaznaczył również, że na kierowane do Fundacji pytania o to, gdzie (w ramach budynku szkoły) obecnie funkcjonuje oddział przedszkolny, skarżąca nie odpowiedziała, zaś organowi nadzoru budowlanego przekazywała na te temat, rzekomo omyłkowo, sprzeczne informacje. Wójt podkreślił, że z przekazywanych Fundacji dotacji oświatowych skarżąca w 2020 r., a także we wrześniu 2021 r., finansowała również funkcjonowanie oddziału przedszkolnego.
Organ uzupełnił swojej stanowisko w piśmie procesowym z 4 stycznia 2023 r., w którym podniósł, że skarga powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, bowiem czynność wypłaty dotacji nie jest aktem objętym kognicją sądu administracyjnego, a w szczególności nie można jej uznać za inny niż określone w art. 3 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W tym zakresie Wójt powołał się na treść art. 47 u.f.z.o. wskazując, że wśród czynności organu dotującego, stanowiących czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wymienia on czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a u.f.z.o. W katalogu tych czynności nie został ujęty art. 34 ust. 1 u.f.z.o., w którym jest mowa o czynności polegającej na wypłacie określonej kwoty dotacji. Tym samym skarżona czynność wstrzymania wypłaty dotacji jest czynnością techniczną, na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. strona skarżąca przedłożyła kserokopie:
- wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział XII Cywilny z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt [...], ustalającego bezskuteczność czynności prawnej wypowiedzenia przez Gminę zawartej z Fundacją umowy z 4 czerwca 2013 r. o prowadzenie Publicznej Szkoły Podstawowej w G.,
- ugody mediacyjnej z 17 października 2022 r., zawartej pomiędzy Fundacją a Gminą, na mocy której Gmina cofnęła swoje oświadczenie z 10 marca 2022 r. o przejęciu do prowadzenia Publicznej Szkoły Podstawowej Fundacji "S." w G.,
- postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu I Wydział Cywilny z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt [...] – zmieniające postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 22 marca 2019 r. w przedmiocie zabezpieczenia żądania stwierdzenia bezskuteczności wypowiedzenia przez Gminę umowy z 4 czerwca 2013 r. o prowadzenie Publicznej Szkoły Podstawowej w G. i nakazujący stronom, na czas postępowania, wykonywanie ww. umowy,
- wyroku Sądu Rejonowego w Oławie Wydział I Cywilny z 12 marca 2020 r., sygn. akt [...] – oddalającego powództwo Gminy D. przeciw Fundacji, o wydanie nieruchomości.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił jako dowód w sprawie wymienione wyżej dokumenty. Na żądanie Sądu, strona skarżąca przedstawiła ponadto m.in. protokoły kontroli technicznych w budynku, w którym prowadzona jest szkoła i oddział przedszkolny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021.137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022.329 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a." uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Natomiast w myśl art. 146 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Złożona w sprawie skarga dotyczy w istocie czynności odmowy wypłaty dotacji oświatowej dla przedszkola, która przez Wójta została określona jako wstrzymanie wypłaty dotacji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym wypłata dotacji stanowi wyłącznie czynność techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ przepis ten nie został wymieniony w art. 47 u.f.z.o. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie przychyla się do tego stanowiska, podziela natomiast stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2021 r. (sygn. akt I GSK 1713/20)
i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Rz 406/20). W orzeczeniach tych Sądy wskazały, że za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które:
1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 - 19). Ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska (red. T. Woś), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określonych organów dotujących i rodzajów dotacji, a nie do rodzajów czynności. Z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika zatem żadne ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że wypłata dotacji jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania środków finansowych, bowiem stanowi ona finalny rezultat ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, dokonanego na podstawie konkretnych regulacji prawnych, do stosowania których uprawniony jest organ administracji.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że czynność odmowy wypłaty dotacji podlega kognicji sądów administracyjnych.
Sąd przyjął, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W sprawie spór dotyczył dotacji, jaka powinna być wypłacona za wrzesień 2021 r. W skardze strona skarżąca podała, że dotacja za wrzesień 2021 r. (dla szkoły) wpłynęła na jej rachunek w dniu 30 września 2021 r. i w tym dniu Fundacja dowiedziała się, że miesięczna kwota dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego za wrzesień 2021 r nie została przekazana. Tym samym wniesienie skargi w dniu 29 października 2021 r. nastąpiło z zachowaniem terminu.
Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie odmowy wypłaty dotacji oświatowej za wrzesień 2021 r. należy wskazać co następuje.
Zdaniem Sądu skarga w tej części zasługiwała na uwzględnienie.
Na mocy art. 18 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły podstawowe, w których zorganizowano oddział przedszkolny, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia oddziału przedszkolnego z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej gminy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu w przypadku braku na terenie gminy szkoły podstawowej prowadzonej przez gminę, w której zorganizowano oddział przedszkolny, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącej szkołą specjalną, kwotę dotacji, o której mowa w ust. 1, określa się w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, w najbliższej gminie prowadzącej szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej gminy. Zgodnie zaś z art. 33 ust.1 pkt 2 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i 28-31a i art. 32, są przekazywane pod warunkiem, że przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego. W myśl natomiast art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Regulacje powyższe określają więc jasno warunki otrzymania dotacji na ucznia przedszkola przez organ prowadzący publiczną szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny. Należy do niech zaliczyć: zorganizowanie oddziału przedszkolnego (art. 18 u.f.z.o.) oraz przekazanie przez placówkę stosowanych informacji do systemu informacji oświatowej, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2. Spełnienie tych warunków rodzi więc po stronie organu jednostki samorządu terytorialnego obowiązek wypłaty dotacji na zasadach określonych w art. 34 u.f.z.o, przy czym można zauważyć, że nawet w przypadku nieprzekazania danych, o których mowa w art. 33 ust.1 pkt 2, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego ( art. 33 ust. 4 u.f.z.o.).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy D. nie przekazał stronie skarżącej dotacji, uznając , że ma podstawę do jej wstrzymania - czemu dał wyraz w piśmie z dnia 27 września 2019 r. Organ podał, że wstrzymuje wypłatę dotacji zaznaczając, że w przypadku wywiązania się przez Fundację z obowiązków opisanych w postanowieniach Komendanta PPSP oraz PINB, a co za tym idzie przywrócenia funkcjonowania oddziału przedszkolnego – wypłata dotacji zostanie ponownie uruchomiona.
Sąd stwierdza, że czynność ta nie znajdowała umocowania w
obowiązujących przepisach prawa. Po pierwsze, zdaniem Sądu, nie można w niniejszej sprawie mówić o niespełnieniu wymogu "zorganizowania przedszkola" – co podniesiono w odpowiedzi na skargę. Umowa Fundacji z Gminą o prowadzenie szkoły, obejmująca oddział przedszkolny nie została skutecznie rozwiązana, zaś przedszkole (w formie oddziału przedszkolnego), co wynika zarówno z pism samego Wójta, jak i innych organów, a także statutu szkoły, niewątpliwie zostało zorganizowane, funkcjonowało w szkole i były w nim realizowane zadania z zakresu oświaty przewidziane w takiej placówce. Nie można więc mówić o braku zorganizowania przedszkola – nawet gdyby jego prowadzenia odbywało się z naruszeniem przepisów np. budowlanych czy przeciwpożarowych. Organ nie kwestionuje też spełnienia warunku, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2, a strona skarżąca – jak wynika z akt administracyjnych oraz dokumentów załączonych do skargi – przedłożyła również informacje o aktualnej liczbie uczniów we wrześniu 2021 r.
Z kolei przesłanki wstrzymania przekazywania dotacji oświatowej zostały uregulowane - w odniesieniu do szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2 (niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki) oraz niepublicznych placówek - w przepisie art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o. Zgodnie z treścią tych przepisów w przypadku utrudniania lub udaremniania przez szkołę, o której mowa w art. 26 ust. 2, niepubliczną placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, lub przez organ prowadzący tę szkołę lub placówkę czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, organ dotujący wzywa dyrektora tej szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do zaprzestania tych działań w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2. Natomiast w myśl art. 37 ust. 1 i 2 u.f.z.o. jeżeli szkoła, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepubliczna placówka, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe:
1) nie przekazała rozliczenia wykorzystania dotacji za rok bazowy lub nie dokonała w rozliczeniu korekty błędów w terminie wskazanym przez organ dotujący,
2) nie przekazała informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, na których jest udzielana dotacja zgodnie z art. 34 ust. 2, w terminie określonym w uchwale, o której mowa w art. 38 ust. 1,
3) nie wykonała decyzji administracyjnej lub prawomocnego wyroku sądu wydanych w związku z przekazaną dotacją
- organ dotujący wzywa dyrektora szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do wykonania działań, o których mowa w pkt 1-3, w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w ust. 1, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia wykonania działań, o których mowa w ust. 1.
Z powyższego wynika zatem, że w okolicznościach niniejszej sprawy regulacje powyższe nie mogły i nie znalazły zastosowania. Uzasadnieniem dla wstrzymania skarżącej przekazywania na jej rzecz dotacji oświatowej organ uczynił natomiast kwestie związane z wydaniem przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej decyzji w dniu 26 czerwca 2019 r. oraz wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia w dniu 18 września 2019 r. dotyczących – odpowiednio – zakazu eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziału przedszkolnego oraz wstrzymania użytkowania części obiektu budowlanego, w której mieści się oddział przedszkolny. Powyższe okoliczności nie mogą w żadnym razie stanowić podstawy do wstrzymania przekazywania dotacji oświatowej. Zatem czynność ta została podjęta poza ustawowymi przesłankami takiego wstrzymania i z tego względu należało stwierdzić jej bezskuteczność.
Sąd miał przy tym na względzie, że przedmiotowa czynność, mimo potraktowania jej przez organ w kategoriach wstrzymania wypłaty dotacji, sprowadza się w istocie do nieprzekazania dotacji za wskazany okres – zaś organ nie wykazał, że zaistniały podstawy niewypłacenia dotacji.
Inną rzeczą są kwestie związane z nieprawidłowościami stwierdzonymi przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które winny być usuwane w ramach odrębnych procedur stosowanych przez te organy. Nie stanowią one jednak przesłanek nieprzekazania dotacji oświatowej.
Z uwagi na to, że ustalenie kwoty dotacji odbywa się na podstawie przedłożonych dokumentów i wymaga określonych operacji rachunkowych, Sąd doszedł do przekonania, że na obecnym etapie przedwczesne byłoby uznanie obowiązku organu co do wypłaty konkretnych rat dotacji. Organ winien bowiem przeprowadzić w tej mierze postepowanie wyjaśniające.
Z powyższych przyczyn Sąd stwierdził bezskuteczności zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.