I SA/Po 364/25

I SA/Po 364/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Bejgerowska /przewodniczący/
Michał Ilski
Waldemar Inerowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5, art. 7 § 1, § 2, art. 54 § 1, § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 18 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 roku sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z 10 stycznia 2025 r., nr [...] oddalił jako nieuzasadnioną skargę A. G. (dalej zwana jako "strona", "zobowiązana" lub "skarżąca") na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., dokonanej zawiadomieniem z 22 listopada 2024 r. nr [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 20 listopada 2024 r.: nr [...], obejmującego niezapłacony podatek VAT z okresów miesięcznych za kwiecień-grudzień 2022 r., nr [...], obejmującego niezapłacony podatek VAT z okresów miesięcznych za styczeń-marzec 2022 r., nr [...], obejmującego niezapłacony podatek VAT z okresów miesięcznych za kwiecień-grudzień 2021 r.
W celu wyegzekwowania należności objętych powyższymi tytułami wykonawczymi: 1) zawiadomieniem z 20 listopada 2024 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.; 2) zawiadomieniem z 22 listopada 2024 r. nr [...] dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., 3) zawiadomieniem z 22 listopada 2024 r. nr [...] organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K..
W odpowiedzi na powyższe zajęcie [...] S.A. oświadczył, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z uwagi na kwotę wolną od potrąceń. E. K.-A. wskazała, że przyjmuje zajęcie do realizacji, zaś ZUS Oddział w K. poinformował, że zobowiązana nie pobiera świadczeń.
Odpisy powyższych tytułów wykonawczych doręczono stronie 9 grudnia 2024 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A. i zawiadomienie o zajęciu świadczenia w ZUS Oddział w K., doręczono stronie 11 grudnia 2024 r.
Pismem z 12 grudnia 2024 r. strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., dokonaną zawiadomieniem z 22 listopada 2024 r., nr [...], podnosząc zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowe zajęcie pozbawiło stronę środków do życia.
Organ I instancji wskazał, że na dzień 3 stycznia 2025 r. strona posiada zaległość na łączną kwotę 1.039.907,80 zł (należność główna 672.025,97 zł). Od 20 listopada 2024 r. organ egzekucyjny na poczet zaległości wyegzekwował jednie kwotę 374,35 zł. Analizując sytuację majątkową ustalono, że w okresie od 16 czerwca 2008 r. do 28 grudnia 2023 r. zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą - Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A. ". W dniu 11 grudnia 2023 r. strona przekształciła wskazane przedsiębiorstwo w jednoosobową spółkę kapitałową PHU A. G. sp. z o.o. Z KRS wynika, że jest strona jest prezesem zarządu i posiada [...] udziałów w spółce o łącznej wartości 550.000,00 zł. Ostatnia deklaracja podatkowa PIT-37 została złożona za 2023 r. z kwotą przychodu 9.858,96 zł, natomiast w deklaracji PIT-36L za 2023 r. strona wykazała kwotę przychodu w wysokości 2.155.403,46 zł (dochód 227.638,66 zł). Jest właścicielką/współwłaścicielką samochodów ciężarowych: marki [...] rok prod. 2016, marki [...] rok prod. 2015, marki [...] rok prod. 2015, marki [...] rok prod. 2014, marki [...] rok prod. 2008, marki [...] model [...] rok prod. 1997. Próby skierowania egzekucji do ujawnionych pojazdów nie powiodły się. W plikach JPK za okres od stycznia do listopada 2024 r. zobowiązana nie występuje jako strona transakcji.
Oddalając skargę organ egzekucyjny wskazał, że nie można uznać, że środek egzekucyjny był dla strony uciążliwy i w wyniku jego zastosowania została pozbawiona środków do życia. Nadto, strona nie wskazała majątku, z którego egzekucja byłaby mniej uciążliwa i jednocześnie skuteczna jak zajęta inna wierzytelność pieniężna.
W zażaleniu z 4 lutego 2025 r. na powyższe rozstrzygnięcie, skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 13 marca 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ podkreślił, że w uzasadnieniu skargi wniesionej na podstawie art. 54 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 132; w skrócie: "u.p.e.a.") zobowiązany powinien nie tylko przedstawić negatywne skutki zaskarżonej czynności, ale również wskazać majątek, z którego egzekucja zaspokoi egzekwowane należności co najmniej w równym stopniu oraz czasie, jak ta prowadzona z zastosowaniem środka egzekucyjnego nadmiernie uciążliwego dla skarżącego. Zaznaczono, że wnosząc skargę na zajęcie wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., strona nie wskazała żadnego składnika majątkowego, z którego egzekucja byłaby dla niej mniej uciążliwa i jednocześnie skuteczna oraz efektywna. Ustalono, że w prowadzonym wobec strony postępowaniu egzekucyjnym łączna kwota zaległości na dzień 3 stycznia 2025 r. wynosi 1.039.907,80 zł (672.025,97 zł należność główna), a organ egzekucyjny od 20 listopada 2024 r. do 10 stycznia 2025 r. wyegzekwował jedynie 603,06 zł. Kwota ta została wyegzekwowania w wyniku zastosowania zaskarżonego przez stronę środka egzekucyjnego. Rezultatu nie przyniosło natomiast zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, dokonane w ZUS Oddział w K.. Ustalono również, że zobowiązana nie posiada nieruchomości, jest natomiast właścicielką/współwłaścicielką wielu samochodów. Jednakże organ nie mógł dokonać oględzin ruchomości oraz innego majątku. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. 9 stycznia 2025 r. dokonał również zajęcia przysługujących stronie udziałów w spółce PHU A. G. sp. z o.o. ([...] udziałów o łącznej wartości 550.000,00 zł) oraz innej wierzytelności pieniężnej w PHU A. G. sp. z o.o.
Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżone zajęcie jest jedynym skutecznym jak do tej pory środkiem egzekucyjnym. Nadto, strona nie wypowiedziała się w kwestii możliwości zaspokojenia wierzyciela z innego źródła.
W skardze z 24 kwietnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, zaskarżając postanowienie w całości zarzuciła, że organ nie przeprowadził czynności wyjaśniających, co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o:
1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
2) uwzględnienie skargi i zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wydania decyzji/postanowienia uchylającej postanowienie Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie oddalenia zarzutów,
3) uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz uchylenie postanowienia Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie oddalenia zarzutów.
4) o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ egzekucyjny bez jakiejkolwiek podstawy prawnej potraktował skarżącą, wbrew ogólnym zasadom postępowania. Zdaniem strony, dokonanie zajęcia wierzytelności pieniężnej u E. K. -A., godzi w ważny interes zobowiązanej. W obecnej sytuacji skarżąca nie posiada możliwości faktycznego zaspokojenia swoich zobowiązań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonego na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., dokonanej zawiadomieniem z 22 listopada 2024 r. nr [...]
Według stanowiska organów zaskarżone zajęcie jest jedynym skutecznym zastosowanym wobec skarżącej środkiem egzekucyjnym. Zaskarżone zajęcie innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., nie stanowi zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącej dokonane zajęcia wierzytelność, godzi w ważny interes zobowiązanej, ale również ważny interes wierzycieli, czym narusza prawo i stanowi zbyt uciążliwy środek.
W świetle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Zgodnie z art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z omawianej regulacji prawnej wprost wynika, że to zobowiązany ma przedstawić dowody uzasadniające żądanie. Na organie egzekucyjnym, który w tym wypadku jest organem władzy publicznej, nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego, organ egzekucyjny jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez zobowiązanego oraz dokumenty, którymi z urzędu dysponuje, zobowiązany ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia żądania zawartego w skardze na czynność egzekucyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2024 r., sygn. akt I GSK 216/21 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć należy, że skarga na czynności egzekucyjne służy kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu egzekucyjnym czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności.
W uzasadnieniu skargi wniesionej na podstawie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. zobowiązany powinien więc nie tytko przedstawić negatywne skutki zaskarżonej czynności, ale również wskazać majątek, z którego egzekucja zaspokoi egzekwowane należności co najmniej w równym stopniu oraz czasie, jak ta prowadzona z zastosowaniem środka egzekucyjnego nadmiernie uciążliwego dla skarżącego. W ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne przewidzianej w art. 54 u.p.e.a. możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W postępowaniu tym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy wreszcie skargę do sądu powszechnego. Składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej - środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 30 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 699/24).
W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (vide wyroki NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).
Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. W myśl tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym - rozumie się przez to:
a) w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję:
- z pieniędzy,
- z wynagrodzenia za pracę,
- ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,
- z rachunków bankowych,
- z innych wierzytelności pieniężnych,
- z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków,
- z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych,
- z praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy,
- z weksla,
- z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej,
- z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,
- z pozostałych praw majątkowych,
- z ruchomości,
- z nieruchomości.
Naczelnik urzędu skarbowego, zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8.
Stosownie do ogólnej zasadny wyrażonej w art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zgodnie z § 2 tego artykułu organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepisy statuują dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Zatem organ egzekucyjny stosuje takie środki egzekucyjne, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia możliwości wyboru. W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować jednocześnie wszystkie dostępne środki egzekucyjne.
Ocena stopnia dolegliwości poszczególnych środków egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego - to on jest bowiem "gospodarzem" postępowania egzekucyjnego. Ponadto, środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 20 listopada 2024 r. zastosował środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a.
Wyjaśnić należy, że tryb postępowania organu egzekucyjnego z egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych został uregulowany w Rozdziale 5 Oddział I Działu II u.p.e.a.
Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72 - 85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Stosownie do § 2 cyt. przepisu, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.
W myśl art. 89 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1 (w przypadku zajęcia zabezpieczającego organ egzekucyjny doręcza stronie odpis zarządzenia zabezpieczenia, o ile nie został wcześniej doręczony).
Podkreślić należy, że skarga na czynność egzekucyjną wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny konkretnej czynności (w niniejszej sprawie - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - art. 89 u.p.e.a.), zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego (tu - egzekucja z innej wierzytelności pieniężnej - art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 5 u.p.e.a.).
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, że skarga na przedmiotową czynność egzekucyjną nie zasługuje na uwzględnienie. Jak ustalił organ egzekucyjny, zaskarżone zajęcie innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., stanowiło jedyny skuteczny jak do tej pory środek egzekucyjny.
Z akt sprawy wynika, że w prowadzonym wobec skarżącej postępowaniu egzekucyjnym łączna kwota zaległości na dzień 3 stycznia 2025 r. wynosiła 1.039.907,80 zł (672.025,97 zł należność główna), przy czym organ egzekucyjny od 20 listopada 2024 r. do 10 stycznia 2025 r. wyegzekwował jedynie 603,06 zł. Należy podkreślić, że powyższa kwota została wyegzekwowania w wyniku zastosowania zaskarżonego przez skarżącą środka egzekucyjnego. Rezultatu nie przyniosło natomiast zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, dokonane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Próby skierowania egzekucji do ujawnionych pojazdów nie powiodły się. Ustalono, że skarżąca nie posiada nieruchomości.
Wnosząc skargę na przedmiotową czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u E. K.-A., skarżąca nie wskazała żadnego składnika majątku, z którego egzekucja byłaby dla skarżącej mniej uciążliwa i jednocześnie skuteczna jak zajęta inna wierzytelność pieniężna. Oczywistym jest natomiast, że ewentualne uwzględnienie skargi strony nie może prowadzić do zaniechania egzekucji. W przeciwnym razie cel przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie zostałby osiągnięty.
Odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, określonego w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. skarżąca nie uzasadniła, dlaczego jej zdaniem zastosowano środek egzekucyjny zbyt uciążliwy. Z przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika, iż jedną z zasad w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest stosowanie środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie wskazują, który z dopuszczonych w postępowaniu egzekucyjnym środków egzekucyjnych jest najmniej uciążliwym. Wybór ustawodawca pozostawił organom egzekucyjnym, czyniąc jedynie zastrzeżenie, by stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Organy egzekucyjne powinny zatem przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego kierować się z jednej strony jego jak najmniejszą dolegliwością, a z drugiej - efektywnością. Wybór środka egzekucyjnego ma bowiem zagwarantować spełnienie warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. Czynności egzekucyjne zawsze będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Jeśli zobowiązany twierdzi, że zastosowany środek był zbyt uciążliwy, to powinien wskazać inny składnik majątkowy umożliwiający zaspokojenie wierzyciela. Organ egzekucyjny powinien zaś zrezygnować ze stosowania tych środków, które są bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, jedynie wtedy, gdy osiągnięcie celu egzekucji jest możliwe przy wykorzystaniu innych środków egzekucyjnych (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 510/16).
W doktrynie prawniczej wskazuje się (por. W. Cisowska-Sakrajda, Komentarz do art. 1a u.p.e.a. System Informacji Prawnej LEX 2010), że kolejność, w jakiej ustawa wylicza środki egzekucji, ma znaczenie w przypadku egzekucji należności pieniężnych, są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). Tym samym powinny być stosowane w takiej kolejności, zgodnie z zasadą stosowania najłagodniejszego środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku.
W świetle systematyki ustawy egzekucyjnej przyjąć należy, że egzekucja z zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a.) jest środkiem mniej dolegliwym niż np. egzekucja z ruchomości (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 13 u.p.e.a.) lub egzekucja z nieruchomości (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 14 u.p.e.a.). W ocenie Sądu organy trafnie uznały, że zastosowany względem skarżącej środek egzekucyjny nie może być więc kwalifikowany jako zbyt uciążliwy i dolegliwy.
W świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, działanie organu egzekucyjnego było przeprowadzone prawidłowo, zgodne z celami prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że w sprawie podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego w granicach przeprowadzonego postępowania oraz załatwienia sprawy. Organy dochowały obowiązków wynikających z zasad ogólnych art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) w związku z art. 18 u.p.e.a.
Jednocześnie Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w sprawie zainicjowanej ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną tut. Sąd wyrokiem z 18 września 2025 r. o sygn. I SA/Po 363/25 oddalił skargę.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3
i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.