I SA/Bk 199/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2006-10-26
NSApodatkoweWysokawsa
przedawnienieegzekucja administracyjnazajęcie rachunku bankowegoOrdynacja podatkowaśrodek egzekucyjnyzawiadomienie podatnikaVAT

Sąd uchylił postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z powodu niespełnienia przesłanek do przerwania biegu terminu przedawnienia.

Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wniesionych przez L.B. z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego VAT za 2000 r. Skarżący argumentował, że nie nastąpiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia, ponieważ zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego nastąpiło po upływie terminu przedawnienia. Organy egzekucyjne utrzymywały, że zastosowanie środka egzekucyjnego samo w sobie przerywa bieg terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i zawiadomienie o nim podatnika muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę L.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. uznające zarzuty podatnika za bezzasadne. Głównym zarzutem skarżącego było przedawnienie zobowiązania podatkowego w VAT za okres styczeń-listopad 2000 r. L.B. twierdził, że bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie przerwany, ponieważ zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) nastąpiło po upływie terminu przedawnienia. Organy administracji argumentowały, że przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje z datą zastosowania środka egzekucyjnego, a nie z datą zawiadomienia podatnika. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje dopiero wskutek łącznego spełnienia dwóch warunków: zastosowania środka egzekucyjnego oraz zawiadomienia o tej czynności podatnika. Sąd podkreślił, że oba te warunki muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia, co wynika z wykładni językowej przepisu. Ponieważ zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego nastąpiło po upływie terminu przedawnienia, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje tylko wtedy, gdy zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i zawiadomienie o tej czynności podatnika, nastąpią przed upływem terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że zwrot 'o którym podatnik został zawiadomiony' użyty w czasie przeszłym dokonanym oznacza, że zawiadomienie musi nastąpić przed przerwaniem biegu przedawnienia. Łączne spełnienie obu przesłanek przed upływem terminu jest konieczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.o.p. art. 70 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Oba warunki (zastosowanie środka i zawiadomienie) muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § pkt.1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § par.1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa dokumenty stanowiące podstawę zastosowania środka egzekucyjnego.

k.p.a. art. 39 i nast.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące doręczeń stosowane odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o niepodleganiu wykonaniu uchylonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 2, § 3 i § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie podatnika o tej czynności muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia, aby bieg terminu przedawnienia został przerwany.

Odrzucone argumenty

Przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje z datą zastosowania środka egzekucyjnego, niezależnie od daty zawiadomienia podatnika. Zawiadomienie podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym nie musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

dopiero łączne spełnienie dwóch warunków (zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie podatnika o tej czynności), powoduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu. zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i zawiadomienie o tym podatnika, muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia. zwrot: '(...) o którym podatnik został zawiadomiony' został użyty przez ustawodawcę w czasie przeszłym dokonanym.

Skład orzekający

Janusz Lewkowicz

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Urszula Barbara Rymarska

członek

Józef Orzel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przez zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę organów egzekucyjnych i podatników. Wykładnia sądu jest precyzyjna i opiera się na analizie językowej przepisów.

Czy zajęcie rachunku bankowego zawsze przerywa przedawnienie podatku? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 199/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Józef Orzel
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Urszula Barbara Rymarska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 63/07 - Wyrok NSA z 2007-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 70 par. 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 33 pkt.1, art. 67 par.1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Tezy
W świetle unormowania art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, dopiero łączne spełnienie dwóch warunków (zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie podatnika o tej czynności), powoduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu. Jednakże, aby bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ przerwaniu, zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i zawiadomienie o tym podatnika, muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.),, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego L. B. kwotę 370,00 zł (słownie: trzysta siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 stycznia 2006 r. L. B. wniósł na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty na prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. postępowanie egzekucyjne, w oparciu o tytuły wykonawcze nr: [...], [...], [...]. L. B. stwierdził, że:
- nastąpiło przedawnienie zobowiązania w VAT za miesiące styczeń - listopad 2000 r. w związku z nie doręczeniem podatnikowi decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz niezastosowaniem środka egzekucyjnego skutecznie przerywającego bieg terminu przedawnienia,
- wszczęcie postępowania egzekucyjnego było bezcelowe, z uwagi na złożenie na rachunek sum depozytowych, prowadzony przez [...] Urząd Skarbowy w B., w dniu 15 grudnia 2005 r. kwoty 400.000 zł tytułem zabezpieczenia zaległości w VAT za poszczególne miesiące 2000 r. w formie określonej w art. 33d pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wyrażając stanowisko wierzyciela, uznał wniesione zarzuty za bezzasadne.
W uzasadnieniu podniesiono, że w celu wyegzekwowania zaległości zobowiązanego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. objęte tytułami wykonawczymi nr: [...], [...], [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. dokonał w dniu 15 grudnia 2005 r. zajęcia rachunku bankowego dłużnika w Banku Spółdzielczym w S. Zajęcie o nr [...] zostało wysłane w dniu następnym, tj. 16 grudnia 2005 r. O fakcie tym Bank został dodatkowo skutecznie poinformowany w drodze teletransmisji faksowej z dnia 15 grudnia 2005 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. dodał, że w wyniku kontroli przebiegu realizacji zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 17 stycznia 2006 r. z pracownikiem banku ustalono, że zajęcie powyższe Bank Spółdzielczy w S. otrzymał w dniu 20 grudnia 2005 r., a następnie w dniu 21 grudnia 2005 r. przekazał do Oddziału w N., który prowadzi rachunek zobowiązanego. Potwierdzono blokadę rachunku w dniu 21 grudnia 2005 r. Dodatkowo pracownik banku potwierdza, że zawiadomił osobiście Pana B. najpóźniej 21 grudnia 2005 r. o fakcie nadejścia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Powyższe potwierdza, że Pan B. posiadał wiedzę o dokonanych wobec niego czynnościach i zastosowanym środku egzekucyjnym, dlatego świadomie odebrał awizowaną 19 grudnia 2005 r. korespondencję dopiero 3 stycznia 2006 r. Wyżej wymienione tytuły wykonawcze były ponadto w służbie poborcy skarbowego, który udał się do miejsca zamieszkania w dniu 22 grudnia 2005 r. i ponownie 29 grudnia 2005 r. W miejscu zamieszkania zobowiązanego zastał jego żonę, którą również poinformował o czynnościach egzekucyjnych dokonanych wobec małżonka.
Organ pierwszej instancji, powołał się na orzecznictwo NSA zgodnie, z którym przerwanie biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), następuje z datą dokonania pierwszej czynności egzekucyjnej, a nie z datą, z którą podatnik został o tej czynności powiadomiony. (wyrok z 20 grudnia 2001 r. III SA 1719/00, niepubl.).
Odnośnie zarzutu nieskutecznego doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. podkreślił, że doręczenie Panu L. B. rozstrzygnięcia określającego zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. nastąpiło w dniu 9 grudnia 2005 r. Doręczenie decyzji nastąpiło w trybie określonym w art. 153 ustawy - Ordynacja podatkowa, tj. poprzez uznanie faktu, że pismo zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
W kwestii bezcelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie tytułem zabezpieczenia kwoty 400.000 zł na rachunek sum depozytowych [...] Urzędu Skarbowego w B., organ pierwszej instancji zauważył, iż zarówno wszczęcie postępowania egzekucyjnego jak i zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło wprawdzie już po dokonaniu przelewu tej kwoty na konto, ale niewątpliwie jeszcze przed rozstrzygnięciem co do przyjęcia lub odmowy przyjęcia zabezpieczenia. W sprawie będącej przedmiotem zarzutu dokonana wpłata na konto sum depozytowych nastąpiła po wydaniu decyzji. W tej sytuacji przepisy art. 33d-33g oraz art. 224 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej mogły być stosowanie odpowiednio, ale tylko w zakresie, jaki wynika z art. 224 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. w zakresie wstrzymania zaskarżonej decyzji w całości lub
w części. Nie jest natomiast znany fakt wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. w jakiejkolwiek części, przez właściwy w tej sprawie organ.
W zażaleniu z dnia 8 lutego 2006 r. L. B., wniósł o uchylenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 i 2 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 § 4, art. 33d pkt 6 i art. 224a § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że skuteczne zajęcie rachunku bankowego nastąpiło w dniu 15 grudnia 2005 r., podczas gdy wszczęcie postępowania egzekucyjnego i stosowanie środków egzekucyjnych było całkowicie bezpodstawne i nielegalne.
W uzasadnieniu podniesiono, że egzekucję prowadzono pomimo braku obowiązku (art. 6 ustawy egzekucyjnej) jak i celu (art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej) oraz braku zagrożenia wykonalności zobowiązania wynikającego z wydanej, a nie doręczonej podatnikowi decyzji wymiarowej.
Ponadto L. B. stwierdził, że został skutecznie zawiadomiony o zajęciu rachunku bankowego dopiero 3 stycznia 2006 r. W związku z tym nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ jeżeli daty zastosowania środka egzekucyjnego
i zawiadomienia o nim podatnika są różne, przerwanie biegu przedawnienia następuje w tej drugiej dacie.
W zażaleniu podniesiono również, iż w przypadku, gdy podatnik jednocześnie składa wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i udzielenie zabezpieczenia
w trybie art. 224a § 1 pkt 1 i § 2 w związku z art. 33d pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz tytułem depozytu w gotówce składa na rachunek sum depozytowych organów podatkowych kwotę przewyższającą wysokość zobowiązania podatkowego, organ podatkowy nie ma podstaw do odmowy wstrzymania wykonania decyzji i przyjęcia zabezpieczenia. Składając depozyt pozbawiono organ egzekucyjny możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Ponadto L. B. stwierdził, że doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2000 r. nastąpiło z naruszeniem przepisów rozdziału 5 Ordynacji podatkowej.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego z przepisu art. 70 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., jednoznacznie wynika, iż ustawa nie wiąże przerwania biegu terminu przedawnienia z datą doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia, ale z datą zastosowania środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu przytoczono także treść art. 26 § 5 pkt 2 i art. 80 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wywiódł, że dla przerwania biegu terminu przedawnienia nieistotna jest data doręczenia zawiadomienia, ważne jest jedynie, aby takie zawiadomienie faktycznie nastąpiło. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało natomiast skutecznie doręczone w dniu 3 stycznia 2006 r. Powiadomienie podatnika
o zastosowanym środku egzekucyjnym jest wprawdzie warunkiem koniecznym do przerwania biegu przedawnienia, ale data tego powiadomienia nie decyduje o dniu, w którym przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło. Ma jedynie takie znaczenie, iż wyznacza zobowiązanemu termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o ile łącznie z zawiadomieniem doręczono mu również odpisy tytułów wykonawczych, jeżeli nie zostały one doręczone wcześniej. Z uwagi na brzmienie art. 70 § 4 zdanie drugie Ordynacji podatkowej, dla spełnienia przesłanek do przerwania biegu terminu przedawnienia nie jest konieczne, aby zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej
w B. stwierdził, iż przerwanie terminu przedawnienia nastąpiło 21 grudnia 2005 r. – tj. z dniem doręczenia Bankowi Spółdzielczemu w S., Oddział
w N. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Z treści art. 224a Ordynacji podatkowej wynika, iż obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wywołuje nie samo złożenie wniosku o zabezpieczenie zobowiązań, ani też wpłata gotówki na rachunek Urzędu Skarbowego, ale dopiero jego przyjęcie przez organ podatkowy w drodze postanowienia. Ponieważ
w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przyjęcie zabezpieczenia zobowiązania
w podatku od towarów i usług za okres I-XI 2000 r., nie zaistniała konieczność wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania za ten okres. Tym samym brak było przeszkód do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy zauważył również, iż 15 grudnia 2005 r. tytuły wykonawcze wystawione na zaległości podatkowe wynikające z decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], zostały skierowane do egzekucji. W dniu tym kwestia przyjęcia zabezpieczenia nie była jeszcze rozstrzygnięta, albowiem wniosek z 14 grudnia 2005 r. o przyjęcie zabezpieczenia w formie depozytu gotówkowego wpłynął do organu pierwszej instancji również 15 grudnia 2005 r. W tym stanie faktycznym
i prawnym nie było przeszkód do podjęcia kroków zmierzających do przymusowego wykonania decyzji.
Bezpodstawny jest również zarzut nie doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania w VAT za 2000 r. przed upływem terminu przedawnienia. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji, 9 grudnia 2005 r. Inspektor Kontroli Skarbowej UKS w B. podjął próbę doręczenia decyzji w miejscu zamieszkania L. B. Po poinformowaniu o tym podatnika, L. B. wsiadł do samochodu i oddalił się bez podania przyczyny takiego zachowania. Jest to równoznaczne z odmową przyjęcia pisma. Doręczenie nastąpiło zatem według organu odwoławczego na podstawie art. 153 Ordynacji podatkowej. O skutecznym doręczeniu decyzji wymiarowej świadczy również złożone odwołanie w terminie wynikającym z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie zgodził się L. B. i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę.
Rozstrzygnięciu organu odwoławczego zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż dokonano egzekucji pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze powyższe zarzuty wnosił o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji.
Autor skargi nie zgodził się z twierdzeniem, że: dla przerwania biegu przedawnienia nieistotna jest data doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, ważne jest natomiast ażeby takie zawiadomienie nastąpiło.
Podniósł, iż zagadnienie przerwania biegu przedawnienia jest uregulowane w sposób wyczerpujący w art. 70 Ordynacji podatkowej. Zastosowanie środka egzekucyjnego
i zawiadomienie o tym podatnika są to dwie przesłanki, które muszą łącznie wystąpić, aby mogło nastąpić przerwanie biegu terminu przedawnienia. Kolejność ich wystąpienia nie ma znaczenia, a to z uwagi na to, że dopiero ich łączne spełnienie prowadzi do przerwania biegu terminu przedawnienia. Na poparcie swojego stanowiska, skarżący przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.02.2005 r., III SA/Wa 1263/2004, wyrok NSA z dn. 23.09.2003 r. I SA/Ka 397/02, wyrok NSA z dn. 03.07.2003 r., SA/Bd 1653/2003, wyrok NSA z dn. 19.06.2001, III SA 750/2000 - Lex Polonica Maxima). W skardze powołano się również na stanowisko piśmiennictwa (Ordynacja podatkowa. Komentarz. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter. B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Warszawa 2006).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy,
lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Uchybienie niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego polega "na tzw. błędzie
w subsumcji, co wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (zob. postanowienie SN z dnia 15.10.2001 r., sygn. I CKN 102/99, opublikowane w: J. P Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., s.246-247).
Przedmiotem skargi jest spór dotyczący interpretacji art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. - o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz.1199). Nowelizacja tego przepisu weszła w życie 1 września 2005 r.
W myśl cytowanego uregulowania art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Katalog środków egzekucyjnych określa natomiast art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954). Wśród nich wymieniona jest egzekucja należności pieniężnych z rachunków bankowych.
Zasadniczą przesłanką powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Podstawą zastosowania środka egzekucyjnego, dotyczącego należności pieniężnych jest natomiast zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 67 § 1 przywołanej ustawy - o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji). Z przepisu art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa jednoznacznie wynika, że zastosowanie środka egzekucyjnego będzie skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia, jeżeli podatnik został zawiadomiony o jego zastosowaniu. Zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego odbywa się poprzez doręczenie jednego z dokumentów wymienionych w art. 67 § 1 ustawy - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Doręczenie odbywa się natomiast zgodnie z regulacją zawartą w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm. (art. 39 i nast.), odpowiednio stosowaną na podstawie art. 18 ustawy - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższe wywody jednoznacznie więc wskazują że, w świetle omawianego unormowania art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, dopiero łączne spełnienie dwóch warunków (zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie podatnika o tej czynności), sprawia, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu.
Organ odwoławczy wywodził przy tym z treści art. 70 § 4 zdanie drugie ustawy – Ordynacja podatkowa, że dla przerwania biegu terminu przedawnienia, nie jest konieczne, aby zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym nastąpiło przed upływem tego terminu. Jest to jednakże stanowisko nie znajdujące oparcia
w brzmieniu tejże regulacji. Co prawda ustawodawca w zdaniu drugim interpretowanego przepisu postanowił, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, nie oznacza to jednak nieskrępowanej czasookresowo możliwości dokonania przez organ egzekucyjny zawiadomienia podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Należy jeszcze raz podkreślić, iż przerwanie biegu terminu przedawnienia powodują: zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie o tej czynności podatnika.
Zdaniem Sądu zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak
i zawiadomienie o tym podatnika, muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia. Podobny pogląd wyrażony został w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1263/04, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 167990, por. także w: Władysław Grześkiewicz "Postępowanie egzekucyjne a przedawnienie podatków z uwzględnieniem nowych regulacji prawnych", Finanse Komunalne, Nr 10/2006).
Powyższa konstatacja wynika z wykładni językowej przepisu art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Podkreślić trzeba, że w procesie stosowania prawa, ustalając znaczenie normy prawa, kierować się należy w pierwszej kolejności znaczeniem, jakie wynika z wykładni językowej konkretnego uregulowania. Dopiero kiedy zawiedzie interpretacja językowa (nie uda się ustalić znaczenia normy prawnej przy użyciu dyrektyw językowych), należy sięgnąć po inne rodzaje wykładni. Jest to wyraz prymatu wykładni językowej.
W takim razie, interpretując przepis art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, zwrócić należy uwagę na fakt, iż zwrot: "(...) o którym podatnik został zawiadomiony" został użyty przez ustawodawcę w czasie przeszłym dokonanym. Oznacza to zatem, że przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie może nastąpić wcześniej, niż zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego (por. S. Babiarz, B. Dauter. B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s.323). Zastosowanie wykładni językowej pozwala wobec tego na ustalenie znaczenia interpretowanej normy art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Nie można więc przyjąć propozycji wykładni, która wbrew gramatycznemu brzmieniu interpretowanego art. 70 § 4 zmierza do wykazania, że nieistotna jest data doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, ważne jest jedynie aby takie zawiadomienie faktycznie nastąpiło.
Zobowiązanie podatkowe L. B. w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – grudzień 2000 r., wynika z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...]. W dniu 15 grudnia 2005 r. wystawiono tytuły wykonawcze o nr: [...], [...], [...], obejmujące zaległości podatkowe wynikające z wyżej wymienionej decyzji. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 3 stycznia 2006 r., zgodnie ze stosowanymi odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
W kontekście przesłanek zawartych w art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, podatnik został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów
i usług za miesiące styczeń – listopad 2000 r. Dlatego też, pomimo zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego skarżącego przed upływem terminu z art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania nie mógł ulec przerwaniu z powodu okoliczności wymienionych w tymże unormowaniu.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd pragnie podkreślić, że aby można było mówić o przerwaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w kontekście art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, winny zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie
o tej czynności podatnika. Obydwa warunki musząc wystąpić przed upływem 5 - letniego terminu przedawnienia z art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa.
W tym stanie rzeczy za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przez organy art. 33 pkt 1 z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, jak też naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, które miało wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić wyrażoną
w niniejszym wyroku ocenę prawną.
Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów prawa orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, przy zastosowaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niepodleganiu wykonaniu uchylonego postanowienia, Sąd oparł o przepis art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono natomiast stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2, § 3 i § 4 tejże ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI