I SA/Bk 197/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące stawki VAT na posiłki na wynos, stosując się do uchwały NSA.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży gotowych posiłków na wynos w latach 2019-2020. Skarżący stosował 5% stawkę VAT, podczas gdy organy podatkowe twierdziły, że właściwa jest stawka 8%. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2024 r. (sygn. akt I FPS 1/24), która przesądziła, że sprzedaż posiłków na wynos w tym okresie powinna być opodatkowana stawką 5%.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Ł. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług za okres od października 2019 r. do czerwca 2020 r. Spór dotyczył stawki podatku VAT – skarżący stosował 5% stawkę do sprzedaży posiłków na wynos, podczas gdy organy podatkowe uznały, że właściwa jest stawka 8%, klasyfikując sprzedaż jako usługę gastronomiczną (PKWiU 56). Sąd administracyjny, związany uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2024 r. (sygn. akt I FPS 1/24), uznał skargę za zasadną. Uchwała ta jednoznacznie przesądziła, że sprzedaż gotowych do spożycia posiłków i dań na wynos w okresie od 24 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2020 r. powinna być opodatkowana obniżoną stawką 5% na podstawie art. 41 ust. 2a ustawy o VAT w związku z poz. 28 załącznika nr 10 do tej ustawy (PKWiU ex 10.85.1). NSA w uchwale odrzucił argumentację organów podatkowych opartą na klasyfikacji PKD oraz nieaktualnej interpretacji Ministra Finansów, podkreślając, że przepisy ustawy o VAT nie odwołują się do PKD, a jedynie do klasyfikacji PKWiU. Sąd podkreślił również, że wyrok TSUE w sprawie C-146/22, na który powoływał się organ, dotyczy innego stanu prawnego (po zmianach wprowadzonych 1 lipca 2020 r.) i nie ma zastosowania do analizowanego okresu. W związku z tym, że sprawa była zbieżna z zagadnieniem rozstrzygniętym przez NSA, a sąd wojewódzki jest związany jego uchwałami, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sprzedaż gotowych do spożycia posiłków i dań na wynos w analizowanym okresie powinna być opodatkowana stawką 5% VAT.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA I FPS 1/24, która jednoznacznie stwierdziła, że sprzedaż posiłków na wynos w tym okresie podlega stawce 5%, odrzucając argumentację organów podatkowych opartą na PKWiU 56 (usługi gastronomiczne) i PKD.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 41 § 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146aa § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych art. 3 § 1 pkt 1
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 1 lit. f
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 193 § 3 i 4
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż posiłków na wynos powinna być opodatkowana stawką 5% VAT, zgodnie z uchwałą NSA I FPS 1/24. Wyrok TSUE C-146/22 nie ma zastosowania do stanu prawnego sprzed 1 lipca 2020 r.
Godne uwagi sformułowania
Spór sprowadza się do ustalenia, jaką stawką podatku VAT 8% czy 5 % winna być opodatkowana sprzedaż gotowych do spożycia ciepłych posiłków na wynos... Dla rozstrzygnięcia tego sporu kapitalne znaczenia ma uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2024 r. sygn. akt I FPS 1/24. W uchwale tej NSA stwierdził, że nie można akceptować wykładni jaką na tle przedmiotowego zagadnienia prezentują od 24 czerwca 2016 r. organy podatkowe... Sąd wojewódzki związany tą uchwałą zobligowany był uwzględnić jej treść.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Marcin Kojło
sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie stawki VAT (5%) dla sprzedaży posiłków na wynos w okresie do 30 czerwca 2020 r., w oparciu o uchwałę NSA I FPS 1/24."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie okresu do 30 czerwca 2020 r. oraz specyficznego rodzaju sprzedaży (posiłki na wynos w placówkach gastronomicznych).
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT w gastronomii, a rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale NSA, która zmienia dotychczasową praktykę organów podatkowych.
“Gastronomia: 5% VAT na posiłki na wynos? Kluczowa uchwała NSA zmienia zasady gry!”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 197/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 269 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Ł. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr 2001-IOV-1.4103.12.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od października 2019 r. do czerwca 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2023 r. znak 2004-SKP.4103.5.2023.75, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku na rzecz skarżącego Ł. F. kwotę 7.417 (słownie: siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr 2001-IOV-1.4103.12.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2023 r. nr 2004-SKP.4103.5.2023.75 w sprawie rozliczenia Ł. F. (dalej również jako: "skarżący", "podatnik") podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od października 2019 r. do czerwca 2020 r.
DIAS wskazał, że skarżący od 1 sierpnia 2019 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia restauracji i innych stałych placówek gastronomicznych (PKD 56.10.A) w ramach sieci restauracji M., polegającą na sprzedaży gotowych posiłków i dań w ramach uproszczonych schematów gastronomicznych (tzw. fast-food). W deklaracjach pierwotnych za poszczególne miesiące od października 2019 r. do czerwca 2020 r. podatnik deklarował dostawy towarów i świadczenie usług opodatkowane stawkami 8% i 23%. W korektach deklaracji za ww. okresy zmniejszeniu uległa wartość sprzedaży opodatkowanej stawką 8%. W miejsce stosowanej 8% stawki podatku VAT do części sprzedaży podatnik zastosował 5% stawkę podatku VAT.
Spór sprowadza się do ustalenia, jaką stawką podatku VAT 8% czy 5 % winna być opodatkowana sprzedaż gotowych do spożycia ciepłych posiłków na wynos dokonywana w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w oparciu o licencje udzieloną przez M. sp. z o. o. w prowadzonym przez podatnika lokalu.
DIAS podzielił pogląd organu I instancji, że w sprawie mamy do czynienia
z dostawą środków spożywczych z elementami usługowymi o charakterze podporządkowanym, zaklasyfikowaną do symbolu PKWiU 56, podlegającą 8% stawką podatku od towarów i usług.
Po przywołaniu przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 146aa ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.t.u."), art. 98 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L 2006.347.1), 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów
i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2350 ze zm.) oraz po analizie wyjaśnień podatnika – organ odwoławczy zauważył, że sprzedaż serwowanych produktów/posiłków bez względu na miejsce ich spożywania przez klienta charakteryzuje się tymi samymi właściwościami – jest od razu gotowy do spożycia,
a także usługi/czynności świadczone przez zatrudniony personel związane
z przygotowaniem i wydaniem posiłku/produktu są takie same, bez względu na to gdzie ten posiłek ostatecznie jest spożywany. Klient dokonuje zakupu posiłku gotowego do bezpośredniego spożycia. W rozpatrywanym przypadku element usługowy jest elementem dominującym spornej transakcji. Obejmuje on przyjęcie indywidualnego zamówienia, jego realizację, wydanie gotowego do spożycia posiłku. Dodatkowo konsument ma do dyspozycji rozbudowaną Infrastrukturę związaną
ze spożyciem posiłku - stoliki, łazienki. Do jego dyspozycji pozostaje również personel restauracji gotowy uzupełnić zamówienie. To wszystko dostępne jest dla klienta niezależnie od tego, czy zamówienia posiłku dokonuje przed ladą, personelowi restauracji, poprzez samoobsługowy panel, siedząc przy stoliku
i korzystając z aplikacji internetowej czy wreszcie w samochodzie. W każdym z tych przypadków to klient decyduje, czy spożyje posiłek na miejscu, czy tylko odbierze go na wynos oraz z jakich i czy w ogóle skorzysta z dodatkowych usług. Niezależnie od jego indywidualnych decyzji to właśnie elementy usługowe spornych transakcji
z punktu widzenia przeciętnego konsumenta mają decydujący charakter
i w konsekwencji sprawiają, że te transakcje objęte są 8% stawką podatku VAT, jako usługa gastronomiczna. Szerokiej oferty usług oferowanych przez skarżącego nie jest w stanie zastąpić oferta zakupu gotowych dań prezentowana np. przez sklepy spożywcze. Sklepy te nie oferują szybkiego dostępu do przygotowanego pod indywidualne zamówienie gotowego do spożycia dania. Nie oferują tym bardziej typowego zaplecza restauracyjno-barowego, z którego każdy klient może skorzystać.
Organ przytoczył orzecznictwo TSUE w sprawach C-703/19 i C-146/22
i stwierdził, że różnice w zamawianiu i odbieraniu posiłku w restauracjach szybkiej obsługi nie mają wpływu na decyzje podejmowane przez przeciętnego konsumenta - we wszystkich przypadkach, niezależnie od sposobu obsługi klienta zaspakajane są jeśli nie identyczne to zbliżone potrzeby konsumenckie. Zatem zróżnicowanie
w sposobie opodatkowania miałoby charakter sztuczny i doprowadziłoby do traktowania podobnych towarów i usług odmiennie z punktu widzenia VAT, czemu sprzeciwiają się zasada neutralności. W ocenie organu, produkty/posiłki sprzedawane w lokalu skarżącego bez względu na miejsce ich spożywania (w lokalu, czy na wynos), nie różnią się między sobą, są to bowiem w obu przypadkach produkty/posiłki od razu gotowe do spożycia.
DIAS podkreślił także, że zgodnie pismem Głównego Urzędu Statystycznego
z 10 października 2023 r. stanowiącym odpowiedź na zapytanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku – "...usług przygotowywania i sprzedaży no wynos w restauracjach/barach szybkiej obsługi, gotowych posiłków i doń serwowanych na ciepło, w postaci gotowej do spożycia, różnego rodzaju kanapek (np. M., B., M1., M2., W.) oraz przygotowywanych na miejscu lodów z automatów, shake, i wyciskanych (lub otwartych butelkach, puszkach) soków owocowych, mieszczą się w grupowaniu: PKWiU 56.10.1 Usługi restauracji i pozostałych placówek gastronomicznych.".
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył w całości decyzję DIAS i podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z poz. 19, 21, 28 oraz 31 załącznika nr 10 do ustawy o VAT polegające na przyjęciu, że skarżący błędnie zastosował 5% stawkę opodatkowania VAT w stosunku do sprzedaży posiłków i dań w systemach "drive in", "walk through" oraz w innych schematach sprzedaży ("in-store" oraz "food court") w tej części,
w jakiej sprzedaż ta realizowana była na wynos. Powyższe wynika z błędnego wniosku organu, że sprzedaż posiłków przez placówki gastronomiczne, które są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji podlega opodatkowaniu 8% stawką VAT;
2) art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), i wyrażonej w tym przepisie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie poprzez: (-) wydanie decyzji rażąco sprzecznej z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 kwietnia 2021 r. (C-703/19) oraz z jednolitą i ugruntowaną linią orzeczniczą ukształtowaną na kanwie tego wyroku, co w konsekwencji doprowadziło również do naruszenia wynikającej z zasady zaufania zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań; (-) oparcie się na nieaktualnej, sprzecznej z wyrokiem TSUE z 22 kwietnia 2021 r. (C-703/19) oraz ugruntowaną i jednolitą linią orzeczniczą interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 24 czerwca 2016 r. nr PT1.050.3.2016.156, co doprowadziło w konsekwencji również do naruszenia zasady efektywności, zasady pierwszeństwa prawa unijnego oraz zasady wykładni prounijnej wynikających z art. 4 ust. 3 w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej;
3) art. 193 § 3 i 4 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że księgi podatkowe podatnika za miesiące od października 2019 r. do czerwca 2020 r. są wadliwe w zakresie ujęcia dokumentów księgowych dotyczących korekty VAT sprzedaży detalicznej.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US, jak też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Do postępowania wstąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.
W jego ocenie zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, tj.:
- art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w zw. z poz. 19, 21, 28, 31 załącznika nr 10 do ustawy o VAT oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013r. w sprawie towarów
i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 marca 2020 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych (odpowiednio: Dz.U. z 2013 r. poz. 1719 z późn. zm. oraz Dz.U. z 2020 r. poz. 527 z późn. zm., dalej: rozporządzenie w sprawie stawek VAT) w zw. z poz. 7 załącznika do tego rozporządzenia, a także art. 98 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dn. 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w zw. z poz. 1 i 12a załącznika III do tej dyrektywy i art. 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dn. 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011 r., s.1, z późn. zm., również jako: rozporządzenie wykonawcze), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do usług związanych z wyżywieniem, opodatkowanych 8% stawką VAT (PKWiU ex 56), zalicza się również sprzedaż dań i posiłków na wynos, stanowiącą dostawę towaru, a w konsekwencji uznanie, że Podatnik nie był uprawniony do zastosowania do tej sprzedaży 5% stawki podatku VAT właściwej dla gotowych posiłków i dań (PKWiU ex 10.85.1).
- zasadę legalizmu (art. 120 o.p.) oraz zasadę prowadzenia postępowania
w sposób budzący zaufanie obywateli (przedsiębiorców) do organów podatkowych (art. 121 o.p., art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, Dz.U.
z 2024 r., poz. 236), a także zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań, stanowiącą część porządku prawnego UE.
W piśmie z dnia 1 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze i zwrócił uwagę, że zasadność prezentowanej przez niego dotychczas argumentacji i tym samym zasadność uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji, została potwierdzona w wiążącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt I FPS 1/24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy ustalenia, jaką stawką podatku VAT 8% czy 5 % powinna być opodatkowana w stanie prawnym od października 2019 r. do czerwca 2020 r. sprzedaż gotowych do spożycia ciepłych posiłków na wynos (gotowych dań
i posiłków w systemach drive in, walk through i food court) dokonywana w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w oparciu o licencje udzieloną przez M. sp. z o. o. w prowadzonym przez skarżącego lokalu.
Organy stoją na stanowisku, że mając na uwadze stan faktyczny i prawny obowiązujący w ww. okresie mamy do czynienia w sprawie z dostawą środków spożywczych z elementami usługowymi o charakterze podporządkowanym, zaklasyfikowaną do symbolu PKWiU 56, podlegającą 8% stawką podatku od towarów i usług. Spółka utrzymuje z kolei, że sprzedaż ta winna podlegać opodatkowaniu z zastosowaniem 5% stawki VAT.
Dla rozstrzygnięcia tego sporu kapitalne znaczenia ma uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2024 r. sygn. akt
I FPS 1/24.
Składowi siedmiu sędziów NSA przedstawione zostało następujące zagadnienie prawne: 1. Czy w stanie faktycznym i prawnym od 24 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2020 r. czynność dostawy posiłków i dań realizowana przez podatnika w systemach takich jak np. "drive in", "walk through", "in-store" oraz "food court" (w tej części, w której sprzedaż była realizowana "na wynos") winna być opodatkowana obniżoną stawką 8% na podstawie art. 41 ust. 2 i art. 146a pkt 2 ustawy z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.)
w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 oraz poz. 7 (III. Usługi. Usługi związane z wyżywieniem - PKWiU ex 56) załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1719, ze zm.)? 2. Jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie byłaby negatywna, to czy dostawy w/w posiłków i dań można zaliczyć do kategorii PKWiU 10.85
i w konsekwencji zastosować do nich obniżoną stawkę 5%, na podstawie art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) w związku z poz. 28 załącznika nr 10 do tej ustawy pomimo, że jest ona powiązana z klasą PKD 10.85, która obejmuje produkcję gotowych posiłków
i dań, zamrożonych lub w puszkach, składających się co najmniej z dwóch różnych składników, które są pakowane i etykietowane z przeznaczeniem na sprzedaż, oraz że podklasa ta nie obejmuje przygotowywania posiłków do bezpośredniego spożycia, sklasyfikowanego w odpowiednich podklasach działu 56?
Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę następującej treści: "w stanie faktycznym i prawnym od 24 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2020 r. czynność dostawy posiłków i dań realizowana przez podatnika w systemach takich jak np. "drive in", "walk through", "in-store" oraz "food court" (w tej części, w której sprzedaż była realizowana "na wynos") winna być opodatkowana obniżoną stawką 5% na podstawie art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) w związku z poz. 28 załącznika nr 10 do tej ustawy.".
W uchwale tej NSA stwierdził, że nie można akceptować wykładni jaką na tle przedmiotowego zagadnienia prezentują od 24 czerwca 2016 r. organy podatkowe (tu: nawiązanie przez NSA do interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2016 r.), które dla określenia stawki VAT właściwej dla dostawy posiłków
i dań przez placówki gastronomiczne "na wynos" uznają, że z uwagi na zapisy PKD dotyczące kodu 10.85.Z nie są one opodatkowane zgodnie ze stawką podatku określoną dla poz. 28 ex 10.85.1. PKWiU: "Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. Wykładnia ta, pomijając jednoznaczną pod względem brzmienia treść tego przepisu, interpretuje go w sposób niezgodny ze standardami konstytucyjnymi na niekorzyść podatników poprzez zastosowanie kryteriów pozaustawowych (odwołanie do PKD), do tego z opcją wyboru unormowania niekorzystnego dla podatnika (PKD zamiast np. wykazu PRODCOM). Zdaniem NSA, za stanowiskiem, że norma podatkowa pozycji 28 "ex 10.85.1. Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów
o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. (stawka 5%) obejmowała do 30 czerwca 2020 r. sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" przemawiają następujące argumenty:
- literalne brzmienie normy "gotowe posiłki i dania" nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos";
- nazwa grupowania PKWiU 10.85.1. "Gotowe posiłki i dania", do której odwołuje się powyższa norma nie wskazuje, aby sprzedaż gotowych posiłków i dań "na wynos" była wyłączona z tego grupowania;
- sprzedaż gotowych posiłków i dań "na wynos", zgodnie z wyrokiem TSUE C-703/19 oraz art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 282/2011 stanowi dostawę gotowej żywności jeżeli przygotowanie ciepłego produktu gotowego ogranicza się w istocie do czynności pobieżnych i znormalizowanych; wynika to również z art. 5a u.p.t.u., skoro PKWiU "Gotowe posiłki i dania" (10.85.1) zalicza do towarów, a nie świadczenia usług;
- ustawa o podatku od towarów i usług nie odwołuje się w żadnym przepisie do PKD; w art. 5a u.p.t.u. wskazuje się, że identyfikowanie towarów i usług dokonuje się za pomocą klasyfikacji, "jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne";
w załącznikach do ustawy oraz przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie powołuje się jedynie symbole statystyczne PKWiU.
Uwzględniając zatem wynikające z art. 84 i art. 217 Konstytucji gwarancje
w prawie podatkowym dostatecznej określoności regulacji prawnych (nakaz precyzyjnego ustalenia w ustawie podatkowej wszystkich istotnych elementów stosunku daninowego, w tym w szczególności w zakresie określenia przedmiotu
i stawki podatku), NSA stwierdził, że dostawa gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" do 30 czerwca 2020 r. objęta była stawką podatku 5% na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z pozycją 28 "ex 10.85.1. Gotowe posiłki
i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. NSA uznał, że nie można tym samym zgodzić się ze stanowiskiem, że dostawy gotowych posiłków (dań) w systemach sprzedaży "na wynos" oferowane przez różnego rodzaju placówki gastronomiczne, do 30 czerwca 2020 r. powinny być opodatkowane na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z poz. 7 załącznika do rozporządzenia w sprawie stawek VAT, jako "Usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56)".
Lektura zaskarżonej decyzji DIAS wskazuje, że argumentacja organu oparta została m.in. na wyroku TSUE z 5 października 2023 r. w sprawie C-146/22. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że we wspomnianej uchwale NSA wyraził ponadto pogląd, że ów wyrok TSUE dotyczy oceny zgodności z prawem unijnym innych przepisów krajowych u.p.t.u. niż wyrok TSUE wydany w sprawie C-703/19. Krajowe tło prawne dla wyroku w sprawie C-146/22 wyznacza już zmieniony stan prawny (po zmianie z dniem 1 lipca 2020 r. brzmienia art. 41 u.p.t.u.; TSUE w wyroku tym cytuje art. 41 ust. 12f pkt 1 u.p.t.u.), a w konsekwencji wyrok ten w żadnym stopniu nie wpływa na ocenę sytuacji, która dotyczy wyłącznie okresów rozliczeniowych sprzed
1 lipca 2020 r. Ponadto przedmiotem orzeczenia w wyroku Trybunału z 5 października 2023 r. w sprawie C-146/22 jest rozróżnienie w zakresie określenia stawki podatku między gorącym napojem czekoladowym serwowanym w kawiarni
a napojami o analogicznym składzie dostępnymi w sklepach.
W związku z tym, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie jest zbieżny
z problemem, jakim zajmował się NSA podejmując uchwałę i dotyczy stanu prawnego w jakim poruszał się NSA – sąd wojewódzki związany tą uchwałą zobligowany był uwzględnić jej treść. Przepis art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład, który nie podziela takiego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu, co w przedmiotowej sprawie nie występuje. Z takiego prawa orzekający w tej sprawie skład nie korzysta uznając doniosłość poglądu wyrażonego w uchwale.
Jakkolwiek moc wiążąca uchwał (abstrakcyjnych, jak i konkretnych) odnosi się wyłącznie do składów orzekających sądów administracyjnych, to przez pryzmat stosowanych w konkretnych sprawach przepisów art. 153 lub art. 190 p.p.s.a., wiąże występujące w nich organy administracji publicznej, a w przypadku art. 190 p.p.s.a. także występujące w sprawie pozostałe strony postępowania (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 21 września 2020 r. sygn. II FPS 1/20, dostępna w CBOSA).
W tym stanie rzeczy zasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego podnoszone w skardze oraz przedstawione przez Rzecznika Małych
i Średnich Przedsiębiorców w piśmie z dnia 8 lipca 2024 r., co stanowi wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych
w obu instancjach, jako opartych na stanowisku sprzecznym z ww. uchwałą.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd postanowił w oparciu
o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w z. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI