I SA/Bk 179/25

I SA/Bk 179/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Inne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 125 ust. 3 lit. a
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. w B. na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa Podlaskiego z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr OD-I.432.7.2025.AP w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 23 października 2024 r. do Instytucji Organizującej Nabór pełniącej rolę Instytucji Zarządzającej programem Fundusze Europejskie dla Podlaskiego na lata 2021-2027, którą stanowi Zarząd Województwa Podlaskiego, wpłynął wniosek złożony przez P. S.A. (dalej jako: "Spółka") nr [...] pt. "[...]" (dalej jako: "Projekt") do konkursu nr FEDP.01.01-IZ.01-003/24 w ramach Priorytetu I Badania i innowacje, Działania 1.1 Rozwój regionalnego potencjału B+R Typ: Projekty B+R przedsiębiorstw: 1a działalność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw oraz ich konsorcjów 1b rozwój infrastruktury B+R przedsiębiorstw.
Przedmiotem Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie jest "opracowanie i rozwój technologii wykorzystującej AI mającej na celu automatyzację procesu weryfikacji zgodności biometrycznych fotografii dokumentowych z wymogami urzędowymi. W projekcie zostaną przeprowadzone badania przemysłowe oraz prace rozwojowe, które swoim zakresem obejmą pozyskanie nowej wiedzy, a na jej bazie opracowanie, rozwój oraz walidację w warunkach rzeczywistych innowacyjnej technologii, której wdrożenie we własnej działalności Wnioskodawcy umożliwi rozpoczęcie świadczenia znacząco lepszej usługi. Celem badań będzie minimalizacja konieczności ludzkiej ingerencji w proces nadzoru i weryfikacji pracy modelu sztucznej inteligencji pod kątem oceny zgodności z określonymi kryteriami i ewentualnej automatycznej korekty".
Oceny Projektu dokonano w oparciu o Regulamin wyboru projektów oraz Metodykę i Kryteria Wyboru Projektów Priorytet I Badania i innowacje, Działania 1.1 Rozwój regionalnego potencjału B+R, Typ: Projekty B+R przedsiębiorstw: 1a działalność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw oraz ich konsorcjów 1b rozwój infrastruktury B+R przedsiębiorstw, stanowiących załącznik do Uchwały nr 12/2024 Komitetu Monitorującego programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027 z dnia 23 kwietnia 2024 r. (dalej jako: "Kryteria wyboru projektów") z wykorzystaniem kart oceny wygenerowanych przy użyciu Systemu Oceny Formalno-Merytorycznej, niezależnie przez dwóch członków Komisji Oceny Projektów. Projekt przeszedł ocenę formalną i został skierowany do oceny merytorycznej.
Pismem z 17 marca 2025 r., nr DIP.I432.33.2024.AŁ, ION poinformowała Spółkę o zakończeniu etapu oceny merytorycznej i negatywnej ocenie Projektu z powodu niespełnienia:
- kryterium merytorycznego nr 1, tj. wpływ projektu na rozwój regionalnych inteligentnych specjalizacji;
- kryterium merytorycznego nr 3, tj. przedmiot projektu;
- kryterium merytorycznego nr 7, tj. dodatkowe efekty realizacji projektu/kompleksowość projektu.
W dniu 1 kwietnia 2025 r. Spółka złożyła protest na informację o negatywnej ocenie Projektu i jego odrzuceniu, wnioskując o ponowną weryfikację.
Pismem z 22 kwietnia 2025 r., nr OD-I.432.7.2025.AP, IZ nie uwzględniła protestu.
W uzasadnieniu organ odniósł się do ocen poszczególnych kryteriów merytorycznych, które zostały uznane za niespełnione.
Odnosząc się do kryterium merytorycznego nr 1, IZ wskazała, że zgodnie z treścią Regulaminu wyboru projektów pkt 3.1 Przedmiot naboru: "Wsparcie będzie kierowane na projekty wpisujące się w regionalne inteligentne specjalizacje. Projekt musi być realizowany w obrębie obszarów wskazanych w "Planie rozwoju przedsiębiorczości w oparciu o inteligentne specjalizacje województwa podlaskiego na lata 2021-2027+ (RIS3 2027+)". Wnioskodawca powinien przedstawić informacje wskazujące na powiązanie przedmiotu projektu i jego wpływ na rozwój konkretnych obszarów zaliczanych do inteligentnych specjalizacji z obszaru rdzenia (a więc wskazanych sektorów i ich łańcuchów wartości) lub inteligentnych specjalizacji "wschodzących", a w przypadku przyczyniania się do rozwoju innych obszarów należy w sposób rzetelny i jednoznaczny wykazać przewidywane korzyści gospodarcze dla regionu, które będą efektem realizacji projektu".
Obaj oceniający przyznali, że przyjęty przez Spółkę zakres Projektu można zaliczyć do grupy "specjalizacji wschodzących" z uwagi na innowacje w sektorach o dużym potencjale wzrostu oraz wykazujących wysoką zgodność z priorytetami wyznaczonymi w ramach Krajowych Inteligentnych Specjalizacji. W związku z powyższym oraz zgodnie w wymogami kryterium przedmiotowy Projekt uzyskał 10 pkt z maksymalnej liczby 15 pkt. W ocenie rozpatrującego protest, oceniający prawidłowo zauważyli, że założony do realizacji zakres Projektu bezpośrednio nie pokrywa obszarów zaliczanych do inteligentnych specjalizacji z obszaru rdzenia, a jedynie wpisuje się w obszary zaliczające się do grupy specjalizacji "wschodzących". Tym samym potwierdzić należy, że ocena ww. wymogu została przeprowadzona w sposób właściwy i rzetelny, w oparciu o informacje zamieszczone we wniosku o dofinansowanie oraz w załącznikach stanowiących jego integralną część. Uzasadnienia zamieszczone w poszczególnych kartach ocen potwierdzają, że osoby dokonujące oceny wzięły pod uwagę wszystkie informacje zamieszczone przez Spółkę w dokumentacji aplikacyjnej i prawidłowo je zinterpretowały. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że forma naboru w trybie konkurencyjnym wymaga spełnienia poszczególnych kryteriów w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości.
IZ zwróciła uwagę, że w przyjętym 24 listopada 2021 r. przez Zarząd Województwa Podlaskiego Planie rozwoju przedsiębiorczości w oparciu o inteligentne specjalizacje województwa podlaskiego na lata 2021-2027, w sposób jasny i czytelny zaakcentowano, że: rdzeń inteligentnych specjalizacji województwa podlaskiego stanowią m.in. przemysł rolno-spożywczy i sektory z nim powiązane, w szczególności ICT (m.in. wydajne rolnictwo, precyzyjna produkcja roślinna i zwierzęca, przemysł spożywczy, produkcja i przetwórstwo mleka, biożywność) oraz ekoinnowacje, nauki o środowisku i sektory z nim powiązane, w szczególności ICT (m.in.: ekoinnowacje, ekorozwój, inżynieria ekologiczna, badania nad bioróżnorodnością, ekoturystyka, rolnictwo i przetwórstwo ekologiczne, zrównoważone pozyskiwanie i przetwarzanie drewna, OZE, budownictwo zasobo- i energooszczędne, produkcja domów prefabrykowanych, gospodarka obiegu zamkniętego, technologie efektywności energetycznej, rozwiązania dla elektromobilności, systemy zarządzania wodą). Spółka we wniosku o dofinansowanie, w pozycji I Dominująca inteligentna specjalizacja województwa podlaskiego dokonała wyboru pozycji: "1.1 Przemysł rolno-spożywczy i sektory powiązane łańcuchem wartości oraz ICT w powiązaniu z sektorem", nie zaś jak stanowczo zapewniała w złożonym środku odwoławczym, że we wniosku o dofinansowanie wskazano zgodność Projektu z inteligentną specjalizacją "1.4 Ekoinnowacje, nauki o środowisku i sektory powiązane łańcuchem wartości oraz ICT w powiązaniu z sektorem". Ponadto Spółka w przedłożonej w ramach naboru dokumentacji wskazywała wprost, że przedmiotowy Projekt wpisuje się w obszary zaliczające się do inteligentnych specjalizacji "wschodzących"’, a nie, jak to udowadnia w środku odwoławczym, w obszary zaliczające się do "rdzenia"’ inteligentnych specjalizacji.
W świetle powyższych informacji oraz w odniesieniu do podstawowego dokumentu, jakim jest Plan rozwoju przedsiębiorczości w oparciu o inteligentne specjalizacje województwa podlaskiego 2021-2027+ RIS3 2027+, należy stwierdzić, iż przedmiotowy Projekt, zgodnie z deklaracją Spółki zawartą w dokumentacji aplikacyjnej, w żaden sposób nie zalicza się do Grupy IS 1. Rdzeń specjalizacji "Innowacje w obszarach, których już dziś województwo posiada ponadprzeciętny potencjał", a jednoznacznie przynależy do kolejnej Grupy IS 2. Specjalizacje wschodzące "Innowacje w sektorach o dużym potencjale wzrostu".
W obrębie oceny kryterium merytorycznego nr 3 wskazano, że w jego ramach obowiązkiem osób oceniających było sprawdzenie i następnie potwierdzenie w karcie oceny, czy zaplanowane przez wnioskodawcę działania w ramach projektu polegały na: planowanym wdrożeniu wyników prac B+R (wyłącznie w przypadku MŚP), gdzie spełnienie tego wymogu przewidziano 20 pkt; prowadzeniu wyłącznie prac rozwojowych - 15 pkt; przeprowadzeniu badań i prac pozwalających z etapu badań przemysłowych przejść na etap badań rozwojowych - 10 pkt; utworzeniu/rozwinięciu zaplecza B+R - 5 pkt. Obaj członkowie KOP wrazili tożsame opinie, stwierdzając że w ramach realizacji przedmiotowego projektu Spółka zaplanowała przeprowadzenie badań przemysłowych oraz prac rozwojowych. Biznesplan w pkt 2.4 Plan prac B+R uwzględnia ww. założenia, odnoszące się do poszczególnych etapów, tj. Etap 1, na który składa się 5 zadań dotyczących badań przemysłowych, Etap 2 na który składają się 3 zadania oraz Etap 3 obejmujący 6 zadań, które swoim zakresem obejmują prace rozwojowe. Niemniej nieujęcie/niewskazanie w budżecie projektu kosztów związanych z komponentem wdrożeniowym oraz fakt założenia wdrożenia wyników prac B+R po zakończeniu realizacji projektu powoduje brak możliwości uznania i tym samym przyznania 20 pkt za planowane wdrożenie wyników prac B+R. (wyłącznie w przypadku MŚP), o które to w złożonym środku odwoławczym wnosiła Spółka.
Zdaniem IZ przyznane w ramach przedmiotowego kryterium punkty potwierdzają właściwą i rzetelną ocenę przeprowadzoną w oparciu o informacje zamieszczone w dokumentacji aplikacyjnej oraz zgodną z dokumentacją naboru. Odnosząc się do zarzutu rzekomego braku wytycznych w zakresie okresu rzeczowej realizacji Projektu, przywołano zapis Regulaminu wyboru projektów pkt 3.3 Okres realizacji, zgodnie z którym przez okres rzeczowej realizacji należy rozumieć okres pomiędzy rozpoczęciem rzeczowej realizacji projektu a zakończeniem rzeczowej realizacji projektu. Spółka we wniosku o dofinansowanie, w punkcie A Informacje o projekcie: A1 Projekt wskazał: "Data rozpoczęcia realizacji projektu 2024-08-01 Data zakończenia realizacji projektu 2026-12-31", zaś w biznesplanie stanowiącym załącznik nr 1 do wniosku, w pkt. 2.8 Planowane wdrożenie wyników prac B+R. w tym opłacalność wdrożenia zadeklarował "Rozpoczęcie prac wdrożeniowych: 01.10.2026 Rozpoczęcie świadczenia usług (uruchomienie komercyjne nowej technologii): 31.01.2027". Podkreślono przy tym, że Spółka we wniosku o dofinansowanie w pozycji "Pomoc publiczna - Rozporządzenia pomocowe w projekcie", spośród pięciu możliwych do wyboru rozporządzeń, dokonała wyboru Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie udzielania pomocy na badania przemysłowe, eksperymentalne prace rozwojowe oraz studia wykonalności w ramach regionalnych programów na lata 2021-2021, potwierdzając tym samym, iż obszar realizacji projektu dotyczy wyłącznie badań przemysłowych oraz eksperymentalnych prac rozwojowych. Jednocześnie we wzorze Biznesplanu w pkt 2.4 Plan prac B+R (szare ramki), który jest obligatoryjny dla projektów realizowanych w ramach wszystkich typów projektu, należało podzielić planowane prace B+R na kilka logicznie wyodrębnionych etapów. Ponadto dany etap nie mógł dotyczyć jednocześnie badań przemysłowych i prac rozwojowych. Plan powinien uwzględniać w szczególności odniesienie do okresu realizacji poszczególnych etapów, problemów technologicznych planowanych do rozwiązania w związku z ich realizacją, głównych rezultatów zaplanowanych prac, możliwych ryzyk, realizatorów (kadry biorącej udział w projekcie/podwykonawców/innych podmiotów) oraz przewidywanych kosztów.
Jak stwierdzono, Spółka dokonała podziału zaplanowanych prac na poszczególne 3 etapy (etap nr 1 Badania przemysłowe, etap nr 2 i 3 - Prace rozwojowe). Zwrócono przy tym uwagę, że kategorie kosztów wskazane przez Spółkę mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowalnych znajdującym się w Regulaminie wyboru projektów, w ramach wybranego przez Spółkę w projekcie typu projektu czyli 1a: działalność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw oraz ich konsorcjów. W budżecie projektu nie ujęto/wskazano kosztów związanych z komponentem wdrożeniowym, zaś Spółka założyła wdrożenie wyników prac, ale już po zakończeniu realizacji projektu. Nadto Spółka nie uwzględniła w dokumentacji aplikacyjnej (biznesplanie) kolejnego etapu odnoszącego się do wdrożenia przewidzianych w trakcie realizacji projektu zadań/działań. W efekcie nie odniosła się również do opisu planowanej do realizacji po zakończeniu projektu ścieżki dojścia do wdrożenia.
Co zaś tyczy się spełnienia kryterium merytorycznego nr 7, to zgodnie z zasadą oceny przedmiotowego kryterium, nie przewidziano możliwości korekty w danym obszarze, zaś spełnienie kryterium weryfikowane jest wg stanu na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie i powinno być utrzymane do końca okresu realizacji projektu oraz w okresie trwałości projektu (jeśli dotyczy). Obaj członkowie KOP wyrazili tożsame opnie w zakresie spełnienia definicji pierwszego z wymogów odnoszącego się do omawianego kryterium. W swoich uzasadnieniach ocen potwierdzili, że Spółka zgodnie z wytycznymi z biznesplanu (pkt 2. 7 Dodatkowe efekty realizacji projektu), podała informacje uwzględniające działania związane z zazielenieniem, tj. Projekt zakłada transformację w kierunku celów środowiskowych zrównoważonego rozwoju, w tym gospodarkę o obiegu zamkniętym, łagodzenie zmian klimatu i adaptację do zmian klimatu oraz wszystkie inne działania związane z tzw. zazielenieniem przedsiębiorstw (np. powstanie rozwiązanie (produkt/technologia/usługa) pozytywnie oddziałujące na ochronę środowiska prowadzące w szczególności do (alternatywnie) zmniejszenia materiałochłonności produkcji, zmniejszenia energochłonności produkcji, zmniejszenia wielkości emisji zanieczyszczeń, zwiększenia stopnia ponownego wykorzystania materiałów bądź odpadów, zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym lub w przypadku projektów dotyczących zakupu infrastruktury B+R. Dodatkowo przyznali, że Projekt jest kompleksowy, gdyż w swoim zakresie uwzględnia działania związane ze wszystkimi trzema kategoriami, tj. zazielenieniem, internacjonalizacją oraz cyfryzacją. Przyjęte przez Spółkę dodatkowe efekty realizacji Projektu tworzą całość umożliwiającą osiągnięcie jak najbardziej złożonego rezultatu oraz że w biznesplanie Spółka wskazała i opisała, z podaniem danych liczbowych, spełnienie wszystkich warunków kryterium. Przyznano również, że Spółka wybrała odpowiednie wskaźniki do monitorowania, tj. "Liczba przedsiębiorstw otrzymujących wsparcie w zakresie transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju'' oraz ,,Liczba przedsięwzięć proekologicznych".
W zakresie spełnienia definicji drugiego z warunków, związanego z internacjonalizacją, a wymagającego podania informacji, tj. czy projekt zakłada współpracę, w tym wymianę wiedzy i doświadczeń oraz konsultacje z partnerami z innych regionów/Państw Członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych, bądź projekt jest komplementarny do innych projektów realizowanych poza granicami Polski w UE, członkowie KOP wyrazili tożsame opinie i trafnie zwrócili uwagę, że sama Spółka podkreśla, że to rezultat Projektu (nie działania badawcze) będzie przedmiotem współpracy z podmiotami z innych regionów oraz państw członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych UE, nie zaś działania planowane w ramach prac badawczo-rozwojowych. Zdaniem IZ, w uzasadnieniu, w karcie oceny prawidłowo odnotowano, że w zakresie internacjonalizacji projekt zakłada jedynie współpracę, w tym wymianę wiedzy, doświadczeń oraz konsultacji z prywatnymi partnerami zarówno z kraju, jak i zagranicy - partnerzy z innych regionów oraz Państw Członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych z UE (m.in. Niemiec, Francji, USA, Wielkiej Brytanii, Japonii). Spółka planuje również, że stworzona w ramach projektu platforma będzie dostępna w co najmniej 10 językach, jednakże mimo że potwierdzono, że Spółka wybrała do monitorowania stosowne wskaźniki: "Liczba przedsiębiorstw wspartych w zakresie internacjonalizacji działalności", "Liczba krajów, do których wymagań urzędowych będzie miał zastosowanie system weryfikacji zdjęć biometrycznych", to wskazany zakres oraz przyjęte wskaźniki nie obejmują/zakładają fizycznie kosztów bezpośredniej współpracy w zakresie realizacji przedmiotowego projektu we współpracy z ww. partnerami. W związku z tym, nie przyznaje się punktów za spełnienie warunków powyższego działania w ramach kryterium.
Analiza sprawy na etapie procedury odwoławczej wykazała, że Spółka błędnie odczytała wymogi, jakie należy spełnić, by uznać niniejszy warunek za zrealizowany, co w konsekwencji wykluczyło ją z możliwości otrzymania wsparcia. Spółka przedkłada potencjalnym partnerom już gotowe platformy i opracowane aplikacje. Nie tworzy natomiast i nic współpracuje przy przygotowaniu i kreowaniu zaplanowanych do realizacji działań prac wspólnie z partnerami. Nie spełnia on tym samym głównego założenia skarżonego wymogu, tj. współpracy, w tym wymiany wiedzy i doświadczeń oraz konsultacji z partnerami. Zarazem przyznać należy, że prawidłowo zaplanowano zakres realizacji Projektu oraz przyjęte do niego wskaźniki. Jednocześnie w kartach oceny słusznie odnotowano, że Spółka nie przewidziała w budżecie Projektu kosztów związanych z deklarowaną współpracą z partnerami, co również miało wpływ na wynik uzyskanej punktacji.
Reasumując, po przeprowadzeniu analizy dokumentów aplikacyjnych oraz dokumentacji naboru na etapie procedury odwoławczej, należy stwierdzić, że ocena danego wymogu została przeprowadzona w sposób prawidłowy, tj. na podstawie treści zamieszonych we wniosku o dofinansowanie oraz załącznikach, zgodnie z dokumentacją naboru oraz zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zagwarantowana została także zasada bezstronności oraz rzetelności. Słusznie uznano zatem, że nie ma podstaw i możliwości przyznania dodatkowych 3 punktów za spełnienie przedmiotowego warunku.
Nie zgadzając się z powyższym negatywnym rozpatrzeniem protestu, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:
1. art. 45 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079, dalej jako: "ustawa wdrożeniowa"), polegające na naruszeniu zasady rzetelności i zasady przejrzystości oraz wewnętrzną sprzeczność oceny wniosku, poprzez:
a) pominięcie przez organ, że we wniosku skarżąca wyraźnie zaznaczyła oraz udowodniła, iż Projekt mieści się w rdzeniu inteligentnych specjalizacji województwa podlaskiego oraz
b) błędne ustalenie przez organ na podstawie informacji zawartej przez skarżącą w jednym z załączników do wniosku (biznesplanie), że Projekt nie mieści się w rdzeniu inteligentnych specjalizacji województwa podlaskiego, a jedynie mieści się inteligentnych specjalizacjach wschodzących, podczas gdy:
(i) kryterium merytoryczne nr 1 różnicujące/rozstrzygające "Wpływ projektu na rozwój regionalnych inteligentnych specjalizacji" ("Kryterium inteligentnych specjalizacji") nie ograniczało sposobu oceny jedynie do deklaracji w określonej sekcji biznesplanu, lecz wymagało analizy całości dokumentacji, a
(ii) w informacji o negatywnej ocenie wniosku eksperci sami kilkukrotnie podnosili argumenty wykazujące przynależność wniosku do rdzenia inteligentnych specjalizacji, np. kwestie zazielenienia, kompleksowości,
- co miało istotny wpływ na wynik oceny, ponieważ wybiórcze, nieuzasadnione, arbitralne przyjęcie jednego ze sprzecznych oświadczeń skarżącej w zakresie kwalifikacji Projektu względem inteligentnych specjalizacji, doprowadziło do sytuacji, w której - w ramach kryterium inteligentnych specjalizacji - Projektowi przyznano 10 pkt zamiast 15 pkt, a wniosek otrzymał ocenę negatywną, zamiast pozytywnej (ocena pozytywna była przyznawana wnioskom o dofinansowanie dotyczącym projektów, które uzyskały ponad 50 punktów; wniosek - na skutek błędnej oceny merytorycznej - otrzymał jedynie 47 punktów);
2. art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez nierówne traktowanie wnioskodawców - brak wezwania skarżącej do wyjaśnienia nieścisłości pomiędzy oświadczeniami skarżącej omówionymi w zarzucie 1., w sytuacji, w której - według wiedzy skarżącej uzyskanej u organu - inni wnioskodawcy, którzy złożyli wnioski w ramach naboru, byli wzywani do uzupełnień kwestii merytorycznych lub wyjaśnień nieścisłości w ich wnioskach,
- co miało istotny wpływ na ocenę wniosku - gdyby oceniający równo potraktowali wnioskodawców i wezwali skarżącą do wyjaśnienia ww. nieścisłości dotyczących kwalifikacji Projektu względem inteligentnych specjalizacji (czyli gdyby zrobiono tak, jak w przypadku innych wnioskodawców składających wnioski w ramach naboru), skarżąca mogłaby poprawić swój błąd w biznesplanie i w konsekwencji Projekt w ramach kryterium inteligentnych specjalizacji uzyskałby 15, a nie jedynie 10 pkt, a to z kolei spowodowałoby, że wniosek otrzymałby ocenę pozytywną, a nie negatywną (przekroczyłby 50 punktów, od których uzależniona była pozytywna ocena);
3. art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, polegające na dokonaniu oceny wniosku w sposób nielogiczny, arbitralny, wybiórczy oraz stawianie wymagań niewynikających z Kryteriów wyboru i dokumentacji projektowej, skutkujące naruszeniem zasady rzetelności i zasady przejrzystości oraz brakiem obiektywnej oceny Projektu, poprzez błędne ustalenie przez organ, że nie jest planowane wdrożenie wyników prac B+R, w sytuacji w której:
a) wniosek wyraźnie przewidywał wdrożenie wyników prac B+R (w samej treści wniosku fraza wdrożenie wyników/wdrożenie prac/wdrożenie rozwiązań/wdrożenie rezultatów itp. występuje 17 razy, w biznesplanie - ponad 90 razy...);
b) wdrożenie wyników prac B+R zostało zaplanowane i osadzone w logice całego Projektu, jego realizacja jest bezpośrednią konsekwencją wykonania zadań badawczo-rozwojowych, a bez wdrożenia (w tym bez sprawdzenia na danych produkcyjnych), nie jest możliwe spełnienie wskaźników zawartych we wniosku, co do których istoty eksperci nie mieli wątpliwości;
c) w dokumentacji konkursowej nie zawarto definicji pojęcia "projekt", która ograniczałaby jego rozumienie wyłącznie w kontekście fazy badawczo-rozwojowej, a zatem retrospektywne przyjęcie przez ekspertów i organ takiej interpretacji na etapie oceny wniosku było nieuzasadnione, a
d) kryterium merytoryczne nr 3 różnicujące/rozstrzygające "Przedmiot projektu" ("Kryterium przedmiotu projektu") nie precyzowało, że wdrożenie projektu musi być ujęte w ramach prac B+R (ani rzeczowo, ani finansowo), ani że musi nastąpić przed zakończeniem projektu, a zatem retrospektywne przyjęcie przez ekspertów i organ takich wymogów na etapie oceny wniosku było nieuzasadnione,
- co miało istotny wpływ na ocenę wniosku - gdyby prawidłowo przyjęto, że planowane jest wdrożenie rezultatów prac B+R - w ramach Kryterium przedmiotu projektu - Projekt powinien był otrzymać 20 punktów, zamiast 10 punktów, i już wyżej wskazana zmiana spowodowałaby, że wniosek otrzymałby ocenę pozytywną, zamiast negatywnej (ocena pozytywna byłą przyznawana wnioskom o dofinansowanie dotyczącym projektów, które uzyskały ponad 50 punktów; wniosek - na skutek błędnej oceny merytorycznej - otrzymał jedynie 47 punktów);
4. art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, polegające na ocenie wniosku w sposób nielogiczny, wybiórczy, arbitralny, stawianie wymagań niewynikających z kryteriów wyboru, wewnętrznie sprzeczne interpretowanie wymagań w zakresie kryterium merytorycznego nr 7 różnicującego/rozstrzygającego "Dodatkowe efekty realizacji projektu/kompleksowość projektu" ("Kryterium kompleksowości") oraz nierówne traktowanie podkryteriów Kryterium kompleksowości, tj. internacjonalizacji, cyfryzacji i zazielenienia, skutkujące naruszeniem zasady przejrzystości oraz zasady rzetelności, poprzez błędne ustalenie, że nie jest przewidziana internacjonalizacja, w sytuacji w której:
a) definicja każdego z aspektów kompleksowości projektu w ramach Kryterium kompleksowości, w tym internacjonalizacji rozpoczyna się od sformułowania: "projekt przewiduje działania związane z...", co oznacza, że nie zostały jednoznacznie określone ramy czasowe ani rzeczowe, w których należy zaplanować dane działania, zatem nieuwzględnienie w ocenie Projektu działań, które są przewidziane do realizacji w późniejszym etapie lub w szerszym kontekście, jest nieuzasadnione i sprzeczne z treścią Kryterium kompleksowości;
b) w treści Kryterium kompleksowości nie wskazano, że internacjonalizacja musi bezpośrednio dotyczyć prac badawczo-rozwojowych, ani nie wskazano również konieczności ponoszenia kosztów związanych ze współpracą z wymienionymi podmiotami, a zatem retrospektywne przyjęcie przez ekspertów i organ takich wymogów na etapie oceny wniosku było nieuzasadnione;
c) Kryterium kompleksowości przewiduje przyznanie 3 punktów, jeśli projekt zakłada współpracę międzynarodową, w tym wymianę wiedzy i doświadczeń oraz konsultacje z partnerami z innych regionów, państw członkowskich UE, krajów kandydujących lub stowarzyszonych, a jednocześnie internacjonalizacja przewidziana w Projekcie nie ogranicza się do sprzedaży wyników B+R po jego zakończeniu. Przeciwnie, wniosek:
(i) uwzględnia specyfikację wymagań zagranicznych organów urzędowych (np. integracja z photo-code w UK i Francji),
(ii) zakłada rozwój i testowanie rozwiązań w kontekście realnych potrzeb międzynarodowych klientów,
(iii) zgodnie z informacjami zawartymi w biznesplanie, podczas realizacji Projektu:
(-) deklarowana jest realna współpraca m.in. z C. (Niemcy), K. (USA), T. i M. (UK), oparta na wymianie wiedzy i doświadczeń oraz testach pilotażowych i technologicznych, które mają bezpośredni wpływ na kierunki rozwoju technologii;
(-) rezultat Projektu w postaci innowacyjnej technologii weryfikacji zgodności biometrycznych fotografii dokumentowych z wymogami urzędowymi, zostanie wdrożony w dotychczasowej działalności usługowej skarżącej, która funkcjonuje w większości państw członkowskich Unii Europejskiej uwzględniające specyfikę językową, typy dokumentów, ich formalne wymagania oraz specyficzne oczekiwania/przyzwyczajenia względem usług mobilnych;
(-) skarżąca podejmuje współpracę z odpowiednimi podmiotami publicznymi (obecnie skarżąca jest zintegrowana w ramach otwartego systemu z photo-code w Wielkiej Brytanii, dla paszportów, oraz we Francji, dla praw jazdy);
d) Kryterium kompleksowości poza internacjonalizacją obejmuje: zazielenienie i cyfryzację, przy czym zarówno wymagania konkursowe, jak również złożona przez skarżącą dokumentacja traktuje je analogicznie - każdemu poświęcono osobną część, każdy opisano w podobnym stopniu, w tej samej strukturze dokumentu. Eksperci uznali prawidłowo spełnienie wymagań w zakresie zazielenienia i cyfryzacji, co potwierdza, że forma i poziom szczegółowości opisu internacjonalizacji był wystarczający również dla tej części, która dotyczy internacjonalizacji, a pomimo tego, nie przyznali Projektowi punktów za internacjonalizację
- co miało istotny wpływ na ocenę - niezasadne nieprzyznanie Projektowi punktów za internacjonalizację (3 pkt) i w konsekwencji błędne uznanie, że wniosek powinien otrzymać ocenę negatywną zamiast pozytywnej;
5. art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L2013.347.320 z 20 grudnia 2013 r., dalej jako: "Rozporządzenie 1303/2013") w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, przez nierzetelną ocenę Projektu w zakresie kryteriów wskazanych przy zarzutach 1-4 powyżej oraz brak zachowania wymogów wynikających z zasad przejrzystości i pewności prawnej, co skutkowało niepełną i nieprawidłową oceną w ramach zaskarżonych kryteriów wyboru, przejawiające się m.in. w uchybieniach wskazanych przy zarzutach 1-4., a także brakiem prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia negatywnej oceny Projektu, co zdaniem skarżącej jest równoważne z tym, że organ dokonał arbitralnie negatywnej oceny Projektu.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o: uwzględnienie niniejszej skargi, stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie 11 czerwca 2025 r. prezes Spółki wyjaśnił, że wystąpił do organu o informację publiczną w przedmiocie skarżonego konkursu. Odpowiedź otrzymał od organu wieczorem dnia poprzedzającego rozprawę. Wynika z niej, że organ w 14 przypadkach występował o uzupełnienie bądź poprawienie dokumentacji konkursowej przez innych uczestników, a nie zrobił tego w celu wyjaśnienia wniosku konkursowego skarżącej, co świadczy o nierównym traktowaniu podmiotów. W odpowiedzi pełnomocnik organu wyjaśnił, że nie wie, o co strona wnosiła we wniosku o udostępnienie informacji. W efekcie sąd postanowił: ze względu na zawiłość sprawy odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć na 23 czerwca 2025 r.; zobowiązać prezesa Spółki do doręczenia poświadczonej kopii wniosku o udzielenie informacji publicznej związanej z konkursem – w terminie 3 dni; zobowiązać pełnomocnik organu do ustosunkowania się do treści odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Pismem z 13 czerwca 2025 r. pełnomocnik organu ustosunkował się do treści wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wskazał, że w przypadku kryteriów merytorycznych różnicujących/rozstrzygających żadne kryterium nie przewiduje możliwości korekty. Przypadki wskazane w piśmie z 10 czerwca 2025 r., tj. odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, dotyczące wezwania wnioskodawców do złożenia poprawy, wyjaśnień lub dodatkowych informacji, dotyczyły kryteriów merytorycznych ogólnych i to tylko tych, które na to pozwalały.
W piśmie procesowym z 18 czerwca 2025 r. pełnomocnik Spółka odniosła się do ww. pisma organu.
W dniu 20 czerwca 2025 r. do sądu wpłynęło pismo skarżącej z załączonymi wydrukami wniosku o udzielenie informacji publicznej wraz z odpowiedzią organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przypomnieć należy, że ramy prawne wyboru projektów do dofinansowania określone zostały w ustawie wdrożeniowej oraz Regulaminie i jego załącznikach. Zgodnie z art. 45 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny (ust. 1), a także zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (ust. 2).
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równości dotyczą każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 1549/17; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pamiętać także należy, że kryteria wyboru mają z założenia charakter ocenny i na tyle ogólny, by umożliwiały porównanie wszystkich zgłoszonych projektów. Kryteria są jednakowe dla wszystkich potencjalnych beneficjentów projektów zgłoszonych w ramach danego konkursu. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. To oznacza, że sąd nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji oceny projektu dokonanej przez ekspertów z danej dziedziny. Bada natomiast, czy organ prawidłowo uznał, że treść wniosku w części zakwestionowanej nie odpowiada wskazanym kryteriom oceny, a także czy kryteria te odpowiadają wyznaczonym w ustawie standardom (por. wyrok NSA z 7 sierpnia 2014 r., II GSK 1711/14; por. także J. Jaśkiewicz, Zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz, LEX/el. 2014).
W tym kontekście, dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia – negatywnego rozpatrzenia protestu, sąd wskazuje, że polem sporu w rozpoznawanej sprawie jest negatywna ocena trzech kryteriów merytorycznych: nr 1 – wpływ projektu na rozwój regionalnych inteligentnych specjalizacji, nr 3 – przedmiotu projektu oraz nr 7 – dodatkowe efekty realizacji projektu/kompleksowość projektu.
Sąd podziela ocenę IZ, że ww. kryteria nie zostały spełnione.
W ramach pierwszego ze spornych kryteriów, tj. kryterium merytorycznego nr 1, wskazano, że ocenie podlega czy zakres projektu wnioskodawcy będzie realizowany w obrębie obszarów wskazanych w "Planie rozwoju przedsiębiorczości w oparciu o inteligentne specjalizacje województwa podlaskiego na lata 2021-2027+ (RIS3 2027+)". Jeśli projekt wpisuje się w obszary zaliczające się do inteligentnych specjalizacji "wschodzących" – przyznaje się 10 pkt; jeśli zaś projekt wpisuje się w obszary zaliczające się do "rdzenia" inteligentnych specjalizacji - 15 pkt; punkty nie podlegają sumowaniu. W ramach tego kryterium Projekt otrzymał 10 pkt. W uzasadnieniu punktacji wskazano, że wnioskodawca udowodnił, że projekt będzie realizowany w obrębie obszaru wskazanego we wspomnianym "Planie rozwoju przedsiębiorczości..." w ramach grupy IS 2.: Specjalizacje wschodzące "Innowacje w sektorach o dużym potencjale wzrostu"; I sektory gospodarki; 2.1. Sektory objęte Krajowymi Inteligentnymi Specjalizacjami (IS), nieuwzględnione w rdzeniu regionalnych IS, a także pozostałe sektory wykazujące regionalny wzrost zatrudnienia znacznie przewyższający dynamikę krajową wraz z ICT w powiązaniu z sektorem.
Zdaniem składu orzekającego Projekt słusznie został zaliczony do specjalizacji "wschodzących", gdyż jego zakres nie pokrywa bezpośrednio obszarów zaliczanych do "rdzenia" inteligentnych specjalizacji. Świadczą o tym dokumenty podlegające ocenie. W przedłożonym biznesplanie jasno Spółka wskazywała, że zakres projektu wprost nie pokrywa rdzenia Regionalnych Inteligentnych Specjalizacji, natomiast można go zaliczyć do grupy specjalizacji "wschodzących", gdyż dotyczy innowacji w sektorach o dużym potencjale wzrostu oraz wykazuje wysoką zgodność z priorytetami wyznaczonymi w Krajowych Inteligentnych Specjalizacjach; brak tamże wzmianek dotyczących aspektów ekologicznych lub środowiskowych, skupiono się natomiast na czynnikach wiążących się z rozwojem sztucznej inteligencji, informacji, komunikacji, etc. Rdzeń inteligentnych specjalizacji województwa podlaskiego wyszczególnia "Plan rozwoju przedsiębiorczości w oparciu o inteligentne specjalizacje województwa podlaskiego na lata 2021-2027+". Za organem należy stwierdzić, że nie może ostać się argumentacja Spółki, jakoby Projekt nie wpływał negatywnie na środowisko i wpisywał się w zasady zrównoważonego rozwoju, co strona uzasadnia m.in. eliminowaniem potrzeby drukowania zdjęć, korzystania z chemikaliów, redukcją odpadów i zużycia, etc. Trudno w tego rodzaju działaniach upatrywać innowacyjności na gruncie ekologii lub nauki o środowisku. Pozytywny wpływ na środowisko bez wątpienia stanowi ich skutek, ale nie wpisuje się w główne założenia projektu – należy uznać go za pożądany efekt uboczny proekologicznych działań przedsiębiorstwa, które to, jak wskazuje doświadczenie życiowe, podejmowane są przez świadome środowiskowo podmioty. Do "rdzenia" inteligentnych specjalizacji należałoby zaliczyć branże, które są najbardziej istotne dla rozwoju gospodarczego regionu, o największym potencjale i znaczeniu strategicznym. Projekt w specjalizacji zaliczającej się do "rdzenia" winien dotyczyć zatem bezpośrednio istoty tej specjalizacji. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że we wniosku o dofinansowanie Spółka w punkcie I "Dominująca inteligentna specjalizacja województwa podlaskiego" wskazała pozycję 1.4 Ekoinnowacje, nauki o środowisku i sektory powiązane łańcuchem wartości oraz ICT w ich powiązaniu z sektorem. Wybór tej pozycji nie korespondował bowiem z całością dokumentacji i treścią wniosku, a opieranie się wyłącznie na nim, wykraczałoby poza zasady oceny projektów.
W kontekście powyższego nie sposób nie odnieść się do twierdzeń strony (formułowanych m.in. co do oceny zaistnienia omawianego kryterium), iż "nieścisłości" mogłyby zostać poprawione, gdyby Spółka została wezwana do uzupełnienia lub poprawienia wniosku. Jak bowiem wskazała na rozprawie - co wiąże się z udzieloną na jej wniosek informacją publiczną - organ zwracał się z takimi wezwaniami do kilkunastu innych podmiotów. Aprobując stanowisko organu zawarte w piśmie procesowym z 13 czerwca 2025 r. oraz w oparciu o treść Kryteriów wyboru projektów, skład orzekający zauważa, że ocena merytoryczna wniosku dokonywana jest w oparciu o dwa rodzaje kryteriów: merytoryczne ogólne (dotyczące kwestii podstawowych, których ocena sprowadza się do stwierdzenia: tak/nie/nie dotyczy) oraz merytoryczne rozstrzygające (ich ocena przebiega poprzez przyznanie odpowiedniej punktacji, co pozwala na różnicowanie projektów w zależności od uzyskanej liczby punktów). Istotna w obliczu twierdzeń strony pozostaje zatem okoliczność, że o ile w pierwszej grupie kryteriów występują takie, co do których możliwa jest korekta, o tyle w drugiej (do której należą sporne w niniejszej sprawie kryteria nr 1, 3 i 7) korekta jest niedopuszczalna.
Jak już wyżej wskazano, z treści przedłożonych dokumentów jednoznacznie wynikało, że Spółka kwalifikowała swój projekt do specjalizacji wschodzących. Mimo to oczekiwała jednak, że zostanie wezwana do wyjaśnienia/poprawy. Jakkolwiek na gruncie omawianego kryterium merytorycznego nr 1 nie było możliwości wezwania do korekty, to słusznie zauważył organ, że nawet gdyby zmiana była dopuszczalna, to sprowadzałaby się do zmiany w punkcie I (zob. wyżej) na zaznaczenie kratki "nie dotyczy" – co i tak nie zmieniłoby przyznanej punktacji. Warto zauważyć, że niedopuszczalne jest korygowanie merytorycznej treści całych fragmentów biznesplanu, co w istocie prowadziłoby do "dopasowywania" projektów wedle możliwie najwyższej przyznawanej punktacji za spełnienie kryteriów różnicujących. Z Regulaminu wprost natomiast wynika (rozdział 14, pkt 14, str. 56), że "podczas oceny formalnej i merytorycznej projektu nie ma możliwości ingerowania w treści merytoryczne, a projekt oceniany jest na podstawie informacji zawartych w złożonej dokumentacji aplikacyjnej, chyba że możliwość uzupełnienia lub poprawienia wniosku na etapie oceny, w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, została przewidziana w kryteriach wyboru projektów lub Regulaminie".
Na marginesie wypada natomiast dodać, że przypadki wezwania wnioskodawców do złożenia poprawy, wyjaśnień lub dodatkowych informacji, podnoszone w piśmie Spółki z 10 czerwca 2025 r., dotyczyły kryteriów merytorycznych ogólnych i to tych, w których korygowanie było dopuszczalne (por. pismo organu z 13 czerwca 2025 r.). W sprawie nie doszło zatem do zróżnicowanego, nierównego traktowania wnioskodawców, co zdaje się sugerować skarżąca.
Biorąc pod uwagę powyższe, należałoby stwierdzić, że Spółka w sposób nie dość precyzyjny sformułowała informacje zawarte w treści wniosku o dofinansowanie, a z uwagi na ich charakter – oceniany w ramach kryterium merytorycznego (rozstrzygającego) nr 1 – nie mogły być korygowane. Wysokość punktacji przyznana przez organ znajdowała natomiast oparcie w treści przedłożonego wniosku. Z tego względu sąd uznał niezasadność podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej (pkt 1) oraz art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (pkt 2).
Przechodząc do oceny kolejnego z kryteriów, tj. kryterium merytorycznego nr 3 - przedmiot projektu, skład orzekający wskazuje, że przeprowadzona ocena znajduje oparcie w literze prawa.
W ramach tegoż kryterium ocenie podlega rodzaj i zakres zaplanowanych działań w ramach projektu. Podczas oceny przyznaje się następującą liczbę punktów: jeśli planowane jest wdrożenie wyników prac B+R (wyłącznie w przypadku MŚP) – 20 pkt; jeśli prowadzone będą wyłącznie prace rozwojowe – 15 pkt; jeśli przeprowadzone badania i prace pozwolą z etapu badań przemysłowych przejść na etap badań rozwojowych – 10 pkt; jeśli zostanie utworzone/rozwinięte zaplecze B+R – 5 pkt; punkty nie podlegają sumowaniu. W uzasadnieniu oceny wskazano, że Spółka założyła wdrożenie wyników prac B+R, ale już po zakończeniu Projektu. W związku zaś z faktem występowania zarówno badań przemysłowych, jak i prac rozwojowych, przyznano 10 pkt.
Skład orzekający aprobuje taką ocenę. Czynności zaplanowane w ramach Projektu – ich chronologia, podział na etapy, a także kwalifikacja poszczególnych kosztów, opisane szczegółowo w pierwszej części uzasadnienia, pozwalają na stwierdzenie, że wdrożenie prac nie zostało zaplanowane w ramach Projektu, lecz jako etap po jego zakończeniu (z Projektu wynika data rozpoczęcia realizacji projektu 1 sierpnia 2024 r., data zakończenia realizacji projektu 31 grudnia 2026 r., zaś z biznesplanu rozpoczęcie prac wdrożeniowych 1 października 2026 r., rozpoczęcie świadczenia usług 31 stycznia 2027 r.). W biznesplanie (pkt 2.4, str. 19) znalazły się jasne zapisy, z których wynika iż: "w przypadku typu 1a należy przedstawić szczegółowy plan prac badawczo-rozwojowych w okresie realizacji projektu. Jeżeli prace prowadzone w ramach realizacji projektu nie doprowadzą jeszcze do poziomu gotowości do wdrożenia, Wnioskodawca powinien przedstawić planowaną do realizacji po zakończeniu projektu "ścieżkę dojścia" do wdrożenia (mając na względzie obowiązek wdrożenia wyników prac B+R w ciągu 3 lat od zakończenia projektu)". Takiej "ścieżki dojścia" w ramach budżetu przedmiotowego Projektu nie zaplanowano.
Treść Projektu nie obejmuje zatem wdrożenia prac badawczo-rozwojowych, tymczasem z kryterium merytorycznego nr 3 jasno wynika, że "ocenie podlega rodzaj i zakres zaplanowanych działań w ramach projektu"; zaplanowanie wdrożenia jako etapu poza realizacją projektu (poza "ramami" projektu) nie podlega zatem ocenie. Co istotne, fakt, że planowane wdrożenie nastąpi "we własnym zakresie" już po zakończeniu Projektu, wynika z treści samej skargi. Jej autor stwierdza bowiem, że "zaplanowane wdrożenie, które naturalnie następuje po zakończeniu prac B+R, może być uznane za integralną część Projektu", zaś "pełne wdrożenie nastąpi po zakończeniu Projektu, co jest zgodne z praktykami największych firm technologicznych". Abstrahując od przyjętej w branży praktyki, podkreślenia wymaga, że dla uzyskania maksymalnej liczby punktów w ramach spornego kryterium konieczne jest zarówno zaplanowanie wdrożenia, jak i jego ujęcie w ramach Projektu.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że oceniający w prawidłowy sposób przeanalizowali komponent kosztowy budżetu Projektu, nie identyfikując etapu wdrożeniowego w jego ramach, lecz już poza nim.
Mając na uwadze powyższe, sąd za bezzasadne uznał podnoszone w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (pkt 3).
Skład orzekający nie ma wątpliwości, że w sprawie dokonano zgodnej z prawem oceny kryterium merytorycznego nr 7, tj. dodatkowe efekty realizacji projektu/kompleksowość projektu.
Na gruncie tegoż kryterium ocenie podlega kompleksowość projektu, tj. czy uwzględniono działania związane z zazielenieniem, internacjonalizacją i cyfryzacją. Kryterium było oceniane na podstawie zakresu rzeczowego projektu oraz opisu przedstawionego przez wnioskodawcę. Warunkiem przyznania punktów jest wybór odpowiedniego wskaźnika do monitorowania. W ramach kryterium przewidziano następującą punktację: jeśli projekt przewiduje działania związane z zazielenieniem tj. zakłada transformację w kierunku celów środowiskowych zrównoważonego rozwoju, w tym gospodarkę o obiegu zamkniętym, łagodzenie zmian klimatu i adaptację do zmian klimatu oraz wszystkie inne działania związane z tzw. zazielenieniem przedsiębiorstw (np. powstanie rozwiązanie (produkt/technologia/usługa) pozytywnie oddziałujące na ochronę środowiska prowadzące w szczególności do (alternatywnie) zmniejszenia materiałochłonności produkcji, zmniejszenia energochłonności produkcji, zmniejszenia wielkości emisji zanieczyszczeń, zwiększenia stopnia ponownego wykorzystania materiałów bądź odpadów, zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym lub w przypadku projektów dotyczących zakupu infrastruktury B+R wnioskodawca wprowadzi rozwiązania/metody eksploatacji urządzeń/sposoby realizacji prac B+R, mające pozytywny wpływ na ochronę środowiska, w szczególności poprzez dokonywanie zakupów dostaw I usług niezbędnych do realizacji projektu, w oparciu o wybór ofert (dostaw i usług) najbardziej korzystnych pod względem gospodarczym I zarazem korzystnych gdy chodzi o oddziaływanie na środowisko – przyznaje się 5 pkt; z kolei jeżeli projekt przewiduje działania związane z internacjonalizacją tj. zakłada współpracę, w tym wymianę wiedzy i doświadczeń oraz konsultacje, z partnerami z innych regionów/Państw Członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych, bądź projekt jest komplementarny do Innych projektów realizowanych poza granicami Polski w UE, krajach kandydujących i stowarzyszonych – projekt otrzymuje 3 pkt; ponadto, jeśli projekt przewiduje działania związane z cyfryzacją, tj. w przypadku projektów dotyczących zakupu infrastruktury zakłada wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań cyfrowych w trakcie prowadzenia prac B+R i/lub w przypadku pozostałych typów projektów zakłada opracowanie nowych produktów/technologii/usług cyfrowych – przyznaje się 2 pkt; punkty podlegają sumowaniu.
W uzasadnieniu oceny wskazano, że Projekt jest kompleksowy, gdyż w swoim zakresie uwzględnia działania związane ze wszystkimi trzema kategoriami, tj. zazielenieniem internacjonalizacją oraz cyfryzacją. Przyjęte przez wnioskodawcę dodatkowe efekty realizacji projektu tworzą całość, umożliwiającą osiągnięcie jak najbardziej złożonego rezultatu. W zakresie zazieleniania wnioskodawca planuje transformację w kierunku celów środowiskowych zrównoważonego rozwoju w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym, zmniejszenia materiałochłonności, energochłonności oraz wielkości emisji zanieczyszczeń - tworzenie zdjęć biometrycznych online (cyfrowych) eliminujących konieczność ich drukowania (np. wyeliminowanie I zużycia papieru fotograficznego, chemikaliów, wody - roczna oszczędność i papieru wyniesie ok. 25 tys. arkuszy I fotograficznych, a w przypadku rezygnacji z fizycznego wydruku zdjęć ograniczenie użycia chlorków i bromków srebra oraz siarczanu baru o 100%). Zastosowania elektronicznego obiegu dokumentów i wykorzystaniu materiałów z recyklingu. Pełnej digitalizacji zasobów zdjęciowych (zastosowanie tzw. "chmury" do obsługi zasobów zdjęciowych - w oparciu o dane/informacje wskazane przez wnioskodawcę w biznesplanie, wykorzystanie chmury o analogicznych parametrach co serwer lokalny, prowadzi do zmniejszenia zużycia energii średnio o 72%, ograniczenie wywoływanych/drukowanych zdjęć, zmniejszenie energochłonności dotychczasowego procesu generowania zdjęć biometrycznych, poprzez zwiększenie poziomu pewności weryfikacji ich zgodności z wymogami). Ograniczenia potrzeby przemieszczania się w celu wykonania zdjęć, jak również możliwości pracy zdalnej kadry B+R projektu. Poszczególne działania zostały szczegółowo wskazane w dokumentacji aplikacyjnej. Wnioskodawca wybrał do monitorowania stosowne wskaźniki: "Liczba przedsiębiorstw otrzymujących wsparcie w zakresie transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju", "Liczba przedsięwzięć proekologicznych", "Względna skuteczność - odsetek zdjęć, które zostały ocenione prawidłowo przez system ekspertowy", "Wydajność systemu - czas automatycznego przetwarzania zdjęć mierzony w oknie 20 min.". W zakresie internacjonalizacji projekt zakłada jedynie współpracę, w tym wymianę wiedzy i doświadczeń oraz konsultacji z prywatnymi partnerami zarówno z kraju, jak i zagranicy - partnerzy z innych regionów oraz państw członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych z UE (m.in. Niemiec, Francji, USA, Wielkiej Brytanii, Japonii). Wnioskodawca planuje również, że stworzona w ramach projektu platforma będzie dostępna w co najmniej 10 językach. Wnioskodawca wybrał do monitorowania stosowne wskaźniki: "Liczba przedsiębiorstw wspartych w zakresie internacjonalizacji działalności", "Liczba krajów, do których wymagań urzędowych będzie miał zastosowanie system weryfikacji zdjęć biometrycznych", jednakże wskazany zakres oraz przyjęte wskaźniki, nie obejmują/zakładają fizycznie kosztów bezpośredniej współpracy w zakresie realizacji przedmiotowego projektu we współpracy z ww. partnerami. Jak sam wnioskodawca wskazuje przedmiotem współpracy będzie rezultat projektu, nie zaś działania planowane w ramach prac badawczo-rozwojowych. W związku z powyższym, nie przyznaje się punktów za spełnienie warunków działania w ramach kryterium. W zakresie cyfryzacji projekt zakładał opracowanie nowej technologii oraz usługi cyfrowej (AI), umożliwiającej konwersję informacji, danych lub sygnałów z postaci analogowej na cyfrową, poprzez opracowanie platformy online do oceny zdjąć biometrycznych. Wnioskodawca wybrał do monitorowania stosowny wskaźnik: "Liczba przedsiębiorstw otrzymujących wsparcie w zakresie technologii cyfrowych". Wnioskodawca zakłada opracowanie platformy online do oceny zdjęć biometrycznych, jak również wzrost pewności wydawania decyzji modelu do poziomu co najmniej 90%, odsetka zdjęć ocenianych prawidłowo przez system ekspertowy do poziomu co najmniej 95% i wydawania pozytywnych decyzji j weryfikacyjnych w ciągu 20 min. na poziomie 95%. Przewiduje również redukcję kosztów operacyjnych o 1% - ok. 400 tys. zł rocznie. W związku z powyższym, punktację przyznano jedynie za spełnienie warunków w przypadków dwóch działań w ramach kryterium i przyznano 7 pkt.
Punktacja, w opinii składu orzekającego, została przyznana prawidłowo. Powodem przyznania takiej, a nie wyższej oceny, był brak spełnienia drugiego warunku, tj. internacjonalizacji, czyli działań zakładających współpracę, w tym wymianę wiedzy i doświadczeń oraz konsultacje z partnerami z innych regionów/Państw Członkowskich, kandydujących lub stowarzyszonych, bądź projekt jest komplementarny do innych projektów realizowanych poza granicami Polski w UE, krajach kandydujących i stowarzyszonych. Analizując zapisy biznesplanu (pkt 2.5, str. 51), tj. "rezultat projektu w postaci innowacyjnej technologii weryfikacji zgodności biometrycznych fotografii dokumentowych z wymogami urzędowymi, zostanie wdrożony w dotychczasowej działalności usługowej Wnioskodawcy, która funkcjonuje w większości państw członkowskich Unii Europejskiej", należy zatem stwierdzić, że to rezultat (efekt, wynik), a nie same działania badawcze, będzie przedmiotem współpracy z ww. podmiotami "zagranicznymi". W budżecie Projektu nie przewidziano ponadto kosztów związanych z deklarowaną współpracą z partnerami.
Z tego też względu sąd za niezasadne uznał formułowane w tym zakresie zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (pkt 4). Analiza zarzutów skargi wskazuje, że jej autor zdaje się nie dostrzegać, że przyczyną niższej, niż pożądana przez Spółkę, oceny, było zaplanowanie internacjonalizacji projektu dopiero co do jego rezultatu, nie zaś na etapie podejmowanych działań, do tego rezultatu prowadzących; wbrew opinii strony, z Kryteriów oceny jasno wynikają ramy czasowe i rzeczowe, w których należy zaplanować dane działania.
W efekcie stwierdzenia niezasadności zarzutów z pkt 1-4 skargi, stwierdzić należało brak podstaw do uwzględnienia zarzucanego naruszenia art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia 1303/2013 w zw. z art. 2 TUE (pkt 5); zarzut ten ma bowiem charakter wynikowy.
Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie także innych naruszeń przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z porządku prawnego. Należy przy tym dodać, biorąc pod uwagę rozpiętość argumentacji Spółki w skardze i pismach procesowych, że skład orzekający podziela stanowisko judykatury, iż sąd w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA: z 18 listopada 2016 r., II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r., II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r., II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r., II GSK 2983/16).
Mając na uwadze powyższe, orzeczono o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.