I SA/Bk 179/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jawnej, uznając, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania powstałe przed jej wejściem w życie są stosowane zgodnie z ustawą o zobowiązaniach podatkowych.
Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję o odpowiedzialności A. T. za zaległości podatkowe spółki jawnej w VAT za 1997 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia, wpływu postępowania restrukturyzacyjnego oraz braku wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uznał, że zastosowanie art. 332 Ordynacji podatkowej jest prawidłowe, a przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych dotyczące odpowiedzialności osób trzecich mają zastosowanie do zobowiązań powstałych przed 1998 r. Sąd podkreślił, że przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło wskutek postępowania egzekucyjnego, a decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana przed upływem terminu przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki jawnej "S." w podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 1997 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa, w tym art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zw. z art. 332 Ordynacji podatkowej (dotyczące przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich), art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji (wpływ postępowania restrukturyzacyjnego), art. 122 Ordynacji podatkowej (brak wyjaśnienia stanu faktycznego) oraz art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP (nierówne traktowanie). Sąd oddalił skargę, uznając, że przepis art. 332 Ordynacji podatkowej, nakazujący stosowanie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej (01.01.1998 r.), jest prawidłowy i nie narusza Konstytucji. Sąd wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe w VAT za 1997 r. powstało z mocy prawa, a decyzja określająca jego wysokość stała się ostateczna. Podkreślono, że art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dotyczy przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie, a nie decyzji określającej jego wysokość, ani decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd wskazał, że postępowanie egzekucyjne z 2002 r. przerwało bieg przedawnienia, co oznaczało, że zobowiązanie nie przedawniło się przed końcem 2007 r., a decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana przed tym terminem. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 14 ustawy o restrukturyzacji, stwierdzając, że postępowanie restrukturyzacyjne wstrzymuje egzekucję, ale nie postępowanie w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, uznając, że organy podjęły działania wyjaśniające, a odmowa odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych była uzasadniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis jest zgodny z Konstytucją RP. Organy podatkowe działały w granicach prawa, a zastosowanie przepisów prawa dotykających wszystkich osób ponoszących odpowiedzialność za zaległości podatkowe nie stanowi nierównego traktowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca świadomie uregulował kwestię odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, nakazując stosowanie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego ani zasady równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 332
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
u.z.p. art. 47 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.z.p. art. 5 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Określa moment powstania zobowiązania podatkowego (z chwilą doręczenia decyzji ustalającej lub z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie zobowiązania).
u.z.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Dotyczy niemożności wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie ma zastosowania do przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich ani do decyzji określających wysokość zobowiązania.
u.z.p. art. 30 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności. Bieg terminu przedawnienia ulega przerwaniu przez odraczanie terminu płatności, rozłożenie na raty oraz przez czynność egzekucyjną.
u.z.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Organ podatkowy może odstąpić od orzekania o odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze.
u.o.r. art. 14 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców
Od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem. Nie stanowi to jednak przeszkody do prowadzenia postępowania w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 18
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Reguluje zasady orzekania o odpowiedzialności osób trzecich.
Konstytucja RP art. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
u.p.t.u. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstawało z momentem dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu.
k.c. art. 865
Kodeks cywilny
Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych poprzez uznanie, że nie dotyczy on przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich. Zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji poprzez orzeczenie odpowiedzialności za zobowiązania, które nie podlegają egzekwowaniu w związku z postępowaniem restrukturyzacyjnym. Zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zastosowanie art. 332 Ordynacji podatkowej i odwołanie się do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, co miało spowodować nierówne traktowanie podatników.
Godne uwagi sformułowania
Za zobowiązania podatnika powstałe przed wejściem w życie ustawy Ordynacja podatkowa osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność na zasadach określonych w przepisach ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dotyczy niemożności wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której należy wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego jest przeszkoda do prowadzenia postępowania w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Zaległości te bowiem istnieją, a nie będą tylko mogły być egzekwowane do czasu zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego. Czynność egzekucyjna [...] spowodowała przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Decyzja o odpowiedzialności za zaległości podatkowe ma o tyle charakter konstytutywny, że z chwilą doręczenia jej osobie trzeciej powstaje po stronie tej osoby obowiązek spełnienia świadczenia podatkowego – już istniejącego – za podatnika.
Skład orzekający
Włodzimierz Witold Kędzierski
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
sędzia
Urszula Barbara Rymarska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zakresie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed 1 stycznia 1998 r., w tym kwestii przedawnienia, wpływu postępowania egzekucyjnego i restrukturyzacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przejściem z ustawy o zobowiązaniach podatkowych na Ordynację podatkową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia i odpowiedzialności podatkowej, które są kluczowe dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na rozstrzyganie spraw.
“Odpowiedzialność za długi spółki: Czy przedawnienie chroni wspólnika?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 179/05 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2005-11-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Sławomir Presnarowicz Urszula Barbara Rymarska Włodzimierz Witold Kędzierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 192/06 - Wyrok NSA z 2006-11-21 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 122, art. 322 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 1980 nr 27 poz 111 art. 5, 7, 30 ust. 1 i 2, 40, 47 ust. 1 Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Tezy Z przepisu art. 332 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w sposób jednoznaczny wynika, że za zobowiązania podatnika powstałe przed wejściem w życie ustawy Ordynacja podatkowa osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność na zasadach określonych w przepisach ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych dotyczy niemożności wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której należy wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). Brak jest podstawy do obrony stanowiska, iż wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego jest przeszkoda do prowadzenia postępowania w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Zaległości te bowiem istnieją,a nie będą tylko mogły być egzekwowane do czasu zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe jest bowiem ściśle i nierozerwalnie związana z istnieniem zobowiązania podatkowego po stronie podatnika. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki jawnej w podatku od towarów i usług za miesiące II, V, VI, VII, IX, X i XI 1997 r. oddala skargę.- Uzasadnienie Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...].05.2005 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].12.2004 r., Nr [...], orzekającą o odpowiedzialności A. T. za zobowiązania podatkowe Spółki jawnej "S." w podatku od towarów i usług, za miesiące: luty, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i listopad 1997 r. w łącznej kwocie [...] zł. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej ustalił i wywiódł: Zgodnie z przepisem art. 332 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem 01.01.1998 r. stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych – obowiązującej do 31.12.1997 r. – powstawało z mocy prawa. Do orzeczenia odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania podatkowe spółki jawnej "S." w podatku od towarów i usług za miesiące luty, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i listopad 1997 r. należy stosować przepisy art. 40 i 47 § 1 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Pod rządami tej ustawy organ podatkowy tracił prawo do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej z chwilą wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe wygasało przez zapłatę, umorzenie i przedawnienie. W myśl przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązania podatkowe przedawniały się z upływem 5 lat – licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności. Bieg terminu przedawnienia ulegał przerwaniu przez odraczanie terminu płatności, rozłożenie na raty oraz przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony (art. 30 ust. 2 ustawy o zob. pod.). W 2002 r. organ egzekucyjny prowadził w stosunku do Spółki jawnej "S." postępowanie egzekucyjne na podstawie decyzji wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Drugiego kwietnia 2002 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki jawnej "S." w [...], a 05.04.2002 r. wspólnik M. B. odebrał odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Przepis art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż traktuje on o przedawnieniu prawa do wydania decyzji ale tylko ustalających zobowiązanie, a zatem do decyzji, o których traktuje przepis art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Nie jest zasadny także zarzut, iż orzeczono o odpowiedzialności w zakresie większym niż kwota należna podatku. Przepis art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców stanowi, iż od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem, o którym mowa w art. 12. Z treści przepisu wynika, że od podatnika nie mogą być egzekwowane – jak też od osoby trzeciej – zobowiązania podatkowe. Przepis nie stanowi jednak zakazu dla orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej. Strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem doręczonym 23.11,2004 r. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału. Decyzję organ wydał [...] grudnia 2004 r. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł, że doręczonym stronie w dniu 03.11.2004 r. pismem Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wezwał stronę do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień dotyczących jej aktualnej sytuacji materialnej. Strona pismem z 10.11.2004 r. powiadomiła organ, iż jest chora i prosi o wyznaczenie innego terminu. Ten wniosek przez organ pierwszej instancji nie został rozpatrzony. Dlatego Dyrektor Izby Skarbowej pismem z 07.04.2005 r. wezwał A. T. do przedłożenia na piśmie okoliczności i faktów uzasadniających odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W odpowiedzi na pismo A. T. wniósł o odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności podatkowej, przy uwzględnieniu elementów oceny moralnej i zasad współżycia społecznego, a nadto podniósł, że nie stwierdzono jego żadnej winy przy powstaniu zaległości podatkowej spółki. Wszelkie sprawy związane z księgowością spółki prowadzi wspólnik M. B. Strona przedstawiła także sytuację zdrowotną i rodzinną oraz okoliczności związane ze statusem prawnym poszczególnych składników jej majątku. Dyrektor Izby Skarbowej po analizie materiału i wyjaśnień strony stwierdził, że zgodnie z art. 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki. W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "S." w podatku VAT powstały w wyniku niewykazania do opodatkowania w 1997 r. części obrotu w kwocie [...] zł. Przyczyna powstania zaległości w podatku VAT leży więc po stronie podatnika – spółki cywilnej. Bez znaczenia dla sprawy jest to, że wspólnicy podzielili pomiędzy siebie zadania związane z prowadzeniem spółki. Zgodnie z art. 865 k.c. każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Przeciwko odstąpieniu od orzekania o odpowiedzialności podatkowej strony przemawia również fakt sprzedaży majątku w trakcie prowadzonego przez organ kontroli skarbowej postępowania. Zbyto w tym czasie gospodarstwo rolne, nieruchomość zabudowaną oraz samochód osobowy Alfa Romeo. Nie negując tego, że w chwili orzekania sytuacja życiowa strony jest trudna, organ uznał, iż brak jest podstawy do odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności podatkowej. A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa, a to: – art. 7 ust. 1 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) w zw. z art. 332 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez uznanie, że art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie dotyczy przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich; – art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) poprzez orzeczenie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, które nie podlegają egzekwowaniu w związku ze wszczętym postępowaniem restrukturyzacyjnym na wniosek podatnika – spółki jawnej "S."; – art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; – art. 2 i art. 32 ust. 1 ustawy Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa i odwołanie się do przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, co w konsekwencji spowodowało nierówne traktowanie podatników. W uzasadnieniu skargi wywiedziono jak niżej: Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe oparta została na domniemaniach organów podatkowych. Ta decyzja stała się podstawą wydania decyzji o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki w podatku VAT. Taki stan rzeczy stanowi podstawę do podniesienia przez stronę zarzutu naruszenia przepisu art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Ustawa o zobowiązaniach podatkowych nie zawiera przepisu szczególnego traktującego o przedawnieniu zobowiązaniach podatkowych nie zawiera przepisu szczególnego traktującego o przedawnieniu zobowiązania wobec osób trzecich. Nie oznacza to jednak, że ustawa o zobowiązaniach podatkowych nie dopuszcza w ogóle przedawnienia w odniesieniu do osób trzecich. Przepis art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych należy więc stosować także do przedawnienia orzekania o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe. Stanowisko organu negujące taką możliwość, a wywiedzione z tego, iż artykuł 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dopuszcza tylko "odstąpienie" od orzeczenia odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze, nie jest równoznaczne z tym, że orzeczenie odpowiedzialności osoby trzeciej nie podlega żadnym innym ograniczeniom. Zdaniem skarżącego, gdy tak byłoby w rzeczywistości, to ustawodawca byłby niekonsekwentny, gdyż w ustawie Ordynacja podatkowa uszczegółowił zasady orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Nadto ustawodawca byłby niesprawiedliwy, gdyż dopuszczałby sytuacje, w których – zgodnie z obowiązującym prawem – część zobowiązań objętych decyzją o odpowiedzialności osób trzecich uległaby przedawnieniu, a inne zobowiązania już nie podlegałyby przedawnieniu. W tym zakresie powołał się na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].03.2005 r. Nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i umarzającą postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności A. T. za zaległości podatkowe spółki jawnej "S." w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. oraz za luty i październik 1998 r. uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na upływ terminu, w którym można było orzec o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki. Interpretacja przepisu art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa zastosowana przez organy podatkowe prowadzi do sytuacji, że do zobowiązań podatkowych powstałych dawniej można by orzekać o odpowiedzialności osób trzecich, a w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstałych później taka możliwość nie istniałaby. Rozwiązanie takie różnicowałoby sytuację prawną podatników, a to jest sprzeczne z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pozostawałoby także w sprzeczności z art. 2 tejże ustawy. Ustawodawca regulując instytucję przedawnienia w art. 18 ustawy Ordynacja podatkowa dał wyraz brakom regulacji w ustawie o zobowiązaniach podatkowych w zakresie przedawnienia orzekania o odpowiedzialności osób trzech. W reasumpcji wywodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie procesowym z 03.11.2005 r. (k.59) skarżący odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych I SA/Lu 240/01 z 09.01.2002 i SA/Bk 923/99 z 02.08.2000 r. i wywiódł, że skoro odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe jest odpowiedzialnością subsydiarną, to nie jest dopuszczalne stosowanie tej instytucji tylko wówczas, kiedy zobowiązania nie można wyegzekwować od podatnika. Na rozprawie 08.11.2005 r. skarżący (jego pełnomocnik) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Następnie zmodyfikował swoje stanowisko w zakresie podstawy prawnej żądania stwierdzenia nieważności decyzji i wskazał na przepis art. 247 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 332 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepis ten nie budzi wątpliwości co do swojej treści. Wynika zaś z niego w sposób jednoznaczny, że za zobowiązania podatnika powstałe przed wejściem w życie ustawy Ordynacja podatkowa osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność na zasadach określonych w przepisach ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Ustawa Ordynacja podatkowa weszła w życie z dniem 01.01.1998 r. (art. 344 ustawy z wyjątkami określonymi w tym przepisie). Zobowiązanie podatkowe spółki jawnej "S." w B. w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997 r. powstało z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania (art. 5 ust. 2 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że ustawodawca stanowiąc przepis art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa działał nieświadomie. W ustawie Ordynacja podatkowa uregulował kwestię odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika, a mimo to do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa nakazał stosowanie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zastosowanie przez organy podatkowe przepisu art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa w sprawie niniejszej jest więc w pełni uzasadnione. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż zastosowanie tego przepisu ustawy Ordynacja podatkowa jest sprzeczne z art. 2 i art. 32 ust. 1 ustawy z 02.04.1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, że byt organu państwowego opiera się na prawie, które określa zarazem kompetencje tego organu i wyznacza granice jego działalności. W sprawie niniejszej nie można zasadnie stwierdzić, że organy podatkowe działały poza granicami obowiązującego je prawa. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że organy uchybiły przepisowi art. 32 ust. 1 ustawy Konstytucja R.P. przez zastosowanie przepisów prawa dotykających wszystkich osób, które z mocy przepisów ustawy mogą ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe podatnika. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej miały zastosowanie przepisy ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Otóż przepis art. 5 ustawy o zobowiązaniach podatkowych przewidywał powstanie zobowiązania podatkowego: 1. z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania; 2. z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania, jeżeli z przepisów prawa wynika obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego bez uprzedniego doręczenia decyzji. W pierwszym wypadku mamy do czynienia z decyzją konstytutywną (ustalającą zobowiązanie podatkowe) w drugim zaś z decyzją deklaratoryjną (określającą wysokość już powstałego zobowiązania). Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy (obowiązującej w 1997 r.) z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 53 ze zm.) powstawało z momentem dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997 r. został Spółce jawnej "S." w B. określony decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].09.2004 r. Nr [...]. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną i prawomocną (wyrok WSA w Białymstoku z 09.03.2005 r.). Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych dotyczy niemożności wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której należy wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Niezależnie od tego zauważyć należy, iż osoba trzecia ponosi odpowiedzialność za zaległość podatkową podatnika, a nie za zobowiązanie podatkowe. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług spoczywało na Spółce jawnej "S." w B. Decyzja orzekająca o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika nie jest decyzją ustalającą bądź określającą zobowiązanie podatkowe. Zobowiązanie podatkowe istniało już wcześniej (w sprawie niniejszej określono je w decyzji organu pierwszej instancji utrzymanej w tym zakresie w mocy w/w decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B.). W tym stanie rzeczy w sprawie niniejszej nie mógł mieć zastosowania przepis art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zasady odpowiedzialności wspólnika spółki m.in. jawnej uregulowana została w przepisie art. 47 ust. 1 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Z przepisu tego wynika, że wspólnik odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie za spółką i pozostałymi wspólnikami8 za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki. Oznacza to, że skarżący ponosi odpowiedzialność solidarną ze spółką i wspólnikami za zobowiązania podatkowe spółki. Z akt sprawy wynika (okoliczność nie została przez skarżącego zakwestionowana), że w stosunku do Spółki jawnej "S." prowadzono postępowanie egzekucyjne. Drugiego kwietnia 2002 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki jawnej "S." prowadzonego w [...]. 05.04.2002 r. wspólnik M. B. odebrał odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Czynność ta zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) spowodowała przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W myśl ust. 3 art. 30 tejże ustawy po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, przy czym przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe niż dalszych pięć lat. Takie uregulowanie oznacza, że zobowiązanie podatkowe przedawni się najpóźniej w terminie 10 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Wobec prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki jawnej "S." w 2002 r., do przedawnienia zobowiązania podatkowego doszłoby najwcześniej z końcem roku 2007. Do tego czasu będzie istniało zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkowa o ile zobowiązanie podatkowe spółki nie wygaśnie w sposób przewidziany w art. 26 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a to poprzez zapłatę podatku, jego umorzenie albo przedawnienie. Decyzja o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w sprawie niniejszej wydana została [...].12.2004 r., a zatem przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki jawnej "S." w B. Decyzja o odpowiedzialności za zaległości podatkowe ma o tyle charakter konstytutywny, że z chwilą doręczenia jej osobie trzeciej powstaje po stronie tej osoby obowiązek spełnienia świadczenia podatkowego – już istniejącego – za podatnika. Nie oznacza to jednak, że decyzja ta kreuje obowiązek podatkowy. Odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika ściśle zatem została związana z okresem istnienia zobowiązania podatkowego. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego automatycznie wyklucza odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). przepis ten stanowi bowiem, że od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem. Należności objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym nie mogą więc być egzekwowane i to ani od podatnika, ani od osoby trzeciej. Brak jest natomiast podstawy do obrony stanowiska, iż wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego jest przeszkoda do prowadzenia postępowania w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Zaległości te bowiem istnieją, a nie będą tylko mogły być egzekwowane do czasu zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe jest bowiem ściśle i nierozerwalnie związana z istnieniem zobowiązania podatkowego po stronie podatnika. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisu art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdziwszy, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku strony o wyznaczenie innego terminu do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, wezwał stronę do wskazania okoliczności i faktów, które uzasadniałyby zastosowanie art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Strona powołała się tylko na ocenę moralną i zasady współżycia społecznego. Organ po dokonaniu analizy zebranego materiału i uwzględnieniu okoliczności mających wpływ na powstanie zobowiązania podatkowego spółki – której wspólnikiem był A. T. – oraz zdarzeń mających miejsce w trakcie trwania postępowania kontrolnego, uznał, iż w sprawie brak jest podstaw do skorzystania z przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sąd analizując rozważania Dyrektora Izby Skarbowej uznał, iż w realiach sprawy brak jest uzasadnionych podstaw do podważenia prawidłowości zajętego stanowiska. Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogła mieć wpływu decyzja dotycząca miesiąca grudnia 1997 r. oraz lutego i października 1998 r., załączona przez stronę do skargi. Sąd badał bowiem zgodność z prawem decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Z przyczyn wyżej podatnych zarzut naruszenia prawa i wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zgłoszony na rozprawie nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, by organ wydał decyzję bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI