I SA/Bk 176/25

I SA/Bk 176/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 249/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 67, art. 251 ust. 1, ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 § 1 pkt. 3  w zw. z art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji I. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 24 lutego 2025 r. nr KO.501/19/24 w przedmiocie określenia wysokości przypadającej do zwrotu niewykorzystanej dotacji udzielonej w 2020 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 24 lutego 2025 r. nr KO.501/19/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach ( dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca", "Fundacja") od decyzji Prezydenta Miasta Suwałk (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") z dnia 30 października 2024 r. nr 0.4431.41.20.3.2020, w przedmiocie określenia wysokości przypadającej do zwrotu niewykorzystanej dotacji w kwocie 23 384,70 zł udzielonej w 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że Fundacja - organ prowadzący Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych ,[...]" w S. wnioskiem z 23 września 2019 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta o udzielenie dotacji oświatowej na rok 2020, wypłacanej na podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 754 ze zm., dalej: " u.f.z.o.").
Prezydent pismem z 3 lutego 2022 r. zawiadomił Fundację o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok, a następnie wydał w dniu 12 sierpnia 2022 r. decyzję nr 0.4431.41.19.2020, mocą której nakazał Fundacji zwrot niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok w kwocie 21 702,30 zł wraz z odsetkami (pkt 1 sentencji) oraz określił sposób jej zwrotu (pkt 2 sentencji). Po rozpatrzeniu odwołania, SKO decyzją z 18 listopada 2022 r. nr KO.501/20/22 uchyliło w całości wspomnianą decyzję Prezydenta z 12 sierpnia 2022 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, bowiem błędnie został określony przedmiot sprawy, co spowodowało, że nie było podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w przedmiocie nakazania zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej i wydania w tej materii decyzji.
Wobec powyższego Prezydent zawiadomieniem z 10 stycznia 2023 r. nr 0.4431.41.20.2020, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości przypadającej do zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie przez organ prowadzący Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w S. za rok 2020.
W dniu 14 września 2022 r. pracownicy Urzędu Miejskiego w Suwałkach przeprowadzili kontrolę prawidłowości pobrania, wykorzystania i rozliczenia dotacji udzielonej z budżetu Miasta Suwałk, która zakończyła się w dniu 15 stycznia 2023 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że kwota niewykorzystanej dotacji za 2020 rok wynosi 23. 384.70 zł.
Pismem z 10 marca 2023 r. Fundacja wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli i odmówiła jego podpisania. Kontrolujący nie uznali jednak ich zasadności i nie uwzględnili w całości przedstawionych przez Fundację zastrzeżeń.
Prezydent, decyzją z 26 czerwca 2023 r. nr 0.4431.41.20.3.2020 określił wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu nienależnie pobranej dotacji w kwocie 1 563.32 zł oraz niewykorzystanej dotacji w kwocie 23 384,70 zł, udzielonej w 2020 r. dla organu prowadzącego dotowane Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w S.
Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium decyzją z 7 września 2023 r. nr KO.501/9/23 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Powołaną na wstępie decyzją z 30 października 2024 r. Prezydent określił wysokość niewykorzystanej dotacji udzielonej w 2020 roku dla organu prowadzącego dotowane Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych ..[...]" w S. przypadającej do zwrotu w kwocie 23 384.70 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, SKO decyzją z 24 lutego 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. Wskazało, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę określenia wysokości przypadającej do zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie przez organ prowadzący Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w S. za rok 2020. Organ podkreślił, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było w innym przedmiocie, tj. nakazania Fundacji zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok, którego wszczęcie jednak okazało się nieuprawnione, gdyż żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości nakazania zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej w formie wydania władczego aktu administracyjnego - decyzji administracyjnej, jak to uczynił Prezydent Miasta. Dlatego też decyzja Prezydenta została uchylona jako wydana bez podstawy prawnej, a postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie nakazania Fundacji zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok, z uwagi na jego bezprzedmiotowość zostało umorzone. Zawiadomieniem z 10 stycznia 2023 r., Prezydent wszczął postępowanie w zupełnie innym przedmiocie, tj. w sprawie określenia wysokości przypadającej do zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie przez organ prowadzący Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych .. [...]'' za rok 2020, które zakończył wydaniem zaskarżonej decyzji.
Kolegium uznało zatem, że nie mamy do czynienia z tożsamością sprawy rozstrzygniętą decyzją ostateczną SKO z 18 listopada 2022 r., co powoduje, iż organ odwoławczy zobowiązany Jest ponownie rozpatrzyć sprawę wszczętą z urzędu zawiadomieniem z 10 stycznia 2023 r., w jej całokształcie.
Następnie Kolegium przytoczyło treść art. 67, art. 251 ust. 1, ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm., dalej: " u.f.p."), art. 38 ust. 1 u.f.z.o.", § 5 ust. 1, 2 oraz 6 uchwały Rady Miejskiej w Suwałkach z 28 lutego 2018 r. Nr XLII/527/2018 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom, w tym szkołom podstawowym, w których zorganizowano oddział przedszkolny i placówkom z terenu Miasta Suwałk, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu rozliczenia ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2021 r., poz. 806).
W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że z rozliczenia dotacji przedłożonego przez Fundację wynika, że odwołująca się otrzymała dotację w wysokości 77 040,16 zł i zadeklarowała, że wykorzystana została kwota 55.337,86 zł, zaś różnica pomiędzy kwotą otrzymanej dotacji a kwotą wykorzystanej dotacji wynosi 21.702,30 zł. Natomiast organ I instancji ustalił, że Fundacja wykorzystała kwotę w wysokości 53 655,46 zł. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w okresie od 14 września 2022 r. do 25 stycznia 2023 r. ustalono, że łączna kwota dotacji niewykorzystanej w 2020 roku wynosi 23.384,70 zł. Kwota ta nie pokrywa się z wartością zadeklarowaną przez Fundację w rocznym rozliczeniu (tj. kwotą 21.702,30 zł). Z treści protokołu z kontroli wynika, że Fundacja w złożonym rozliczeniu dotacji pod pozycją 6 wykazała jako wydatek listę płac nr [...] z 28 lutego 2020 r., sfinansowany z dotacji w kwocie 2.103,00 zł. Jednak z przedstawionych dokumentów źródłowych w postaci ..Podsumowania dla listy płac [...]" dotyczącej pracowników O. P. i O. B., a w szczególności widniejącej tam pieczęci wynika, że wydatek ten został sfinansowany z dotacji w wysokości 420.60 zł. Różnica pomiędzy wykazaną w rocznym rozliczeniu dotacji kwotą wydatku sfinansowanego z dotacji, a kwotą wynikającą z dokumentów źródłowych, wynosi 1 682,40 zł i stanowi kwotę dotacji niewykorzystanej.
W ocenie Kolegium materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest wystarczający do określenia wysokości dotacji udzielonej w 2020 roku przypadającej do zwrotu.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do sądu, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a." ) w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka umożliwiająca procedowanie sprawy w postaci powagi rzeczy osądzonej w sytuacji, w której SKO w Suwałkach decyzją z 18 listopada 2022 r. w sprawie o nr: KO.501/21/22 umorzyło w całości postępowania administracyjnego o zwrot niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 r.
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędnie powielenie przez SKO w Suwałkach ustaleń poczynionych przez organ I instancji, w tym bezkrytyczne zaakceptowanie braku przeprowadzenia należytego postępowania kontrolnego i dowodowego w sprawie (w tym zaniechanie przesłuchania strony) oraz naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie, a także zaniechanie dokonania dostatecznego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego i niezasadnego przyjęcia, iż dotacja oświatowa nie została wykorzystana przez skarżącą, a zatem naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. oraz art. 35 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
W uzasadnieniu skargi skarżąca odniosła się w szerszym zakresie do powyżej wymienionych zarzutów. Podniosła m.in., że w zakresie dotacji oświatowej odnoszącej się do 2020 r. toczyło się już postępowanie administracyjne, które zostało zakończone ostateczną decyzją SKO z dnia 18 listopada 2022 r. nr KO.501/21/22, uchylającej w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 0.4431.41.19.2020 i umarzającej postępowanie w całości. W ocenie pełnomocnik błędy proceduralne poczynione przez organ I instancji w pierwotnej decyzji nie mogą rodzić aktualnie negatywnych konsekwencji dla strony i stanowić podstawy do wszczynania nowego postępowania administracyjnego. Zdaniem autora skargi przedmiot postępowania administracyjnego jest jeden, jest nim obowiązek zwrotu dotacji wypłaconej w dotowanym roku. W poprzednio toczącym się postępowaniu administracyjnym (ostatecznie zakończonym), jak i postępowaniu wszczętym w 2023 r., stroną postępowania jest Fundacja - organ prowadzący Policealna Szkołę "[...]", zatem zachodzi tożsamość podmiotowa. O tożsamości przedmiotowej świadczy natomiast fakt, że obie sprawy odnosiły się do dotacji oświatowej udzielonej w roku 2020 na rzecz Policealnej Szkoły "[...]" w Suwałkach i kwestii niewykorzystania tej dotacji w terminie. Pełnomocnik Fundacji podkreśliła, że postępowanie administracyjne prowadzone w tym samym zakresie co umorzone już postępowanie jest niedopuszczalne. Następnie skarżąca podniosła, że treść decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów powszechnie obowiązujących przepisów. Brak jest przedstawienia dowodów, na podstawie których orzekał organ I instancji, ponadto na podstawie uzasadnienia decyzji nie można jednoznacznie określić skąd organ określił wysokość dotacji podlegającej zwrotowi, bowiem określenie "nierozliczona kwota dotacji" nie figuruje w aktach prawa normatywnego. Z tego względu nie jest możliwe odczytanie, co organ miał na myśli wskazując na "dotacje nierozliczoną", czy jest to dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, czy może niewykorzystana do końca roku budżetowego. Stąd skarżąca nie jest pewna, jakie przepisy należy zastosować do stwierdzonych przez organ uchybień. Dodatkowo, zdaniem skarżącej, uzasadnienie decyzji organu I instancji jest sporządzone w sposób lakoniczny, nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz brak jest ich analizy. Decyzja nie zawiera również uzasadnienia prawnego. Wobec tego, pełnomocnik Fundacji zarzuciła, iż organ II instancji powinien był taką decyzję uchylić. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji naruszono prawo do obrony strony, bowiem pismo organu z 16 września 2024 r. o przysługującym prawie brania czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie nie zostało skierowane do pełnomocnika strony, co dostrzegło Kolegium, jednak błędnie to zaaprobowało i dowolnie przyjęło, że nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Kończąc, pełnomocnik Fundacji podkreśliła, że w postępowaniu administracyjnym to organ administracji publicznej powinien z własnej inicjatywy zgromadzić w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe zarzuty na względzie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Przede wszystkim odnieść się należy do zarzutu jakim jest naruszenie przez organ powagi rzeczy osądzonej. Stwierdzić należy, iż w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie można mówić o jej naruszeniu. Prezydent Miasta pismem z dnia 3 lutego 2022 r. zawiadomił Fundację o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok, następnie wydał w dniu 12 sierpnia 2022 r. decyzję nr 0.4431.41.19.2020, mocą której nakazał Fundacji zwrot niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok w kwocie 21 702,30 zł wraz z odsetkami (pkt 1 sentencji) oraz określił sposób jej zwrotu (pkt 2 sentencji). SKO w Suwałkach decyzją z dnia 18 listopada 2022 r. nr KO.501/20/22 uchyliło w całości wspomnianą decyzję Prezydenta z dnia 12 sierpnia 2022 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Postępowanie w tej sprawie prowadzone było w innym przedmiocie, tj. nakazania Fundacji zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok. którego wszczęcie jednak okazało się nieuprawnione, gdyż żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości nakazania zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej w formie wydania władczego aktu administracyjnego - decyzji administracyjnej. Zgodzić się należy ze skarżącą, iż w obu sprawach istnieje tożsamość podmiotowa, gdyż obie sprawy prowadzone były w stosunku do Fundacji [...] z/s w B., prowadzącej Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...] w S., jednakże ostateczna decyzja Kolegium z dnia 18 listopada 2022 r., jak wspominano, dotyczyła sprawy wszczętej w przedmiocie nakazania zwrotu niewykorzystanej dotacji oświatowej za 2020 rok, zaś niniejsza sprawa została wszczęta w przedmiocie określenia Fundacji wysokości przypadającej do zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie przez organ prowadzący za rok 2020. Nie zachodzi w tym wypadku tożsamość przedmiotowa, szczególnie gdy mamy do czynienia z błędnym określeniem przez organ przedmiotu czynności. To błędne określenie przedmiotu (błędne wszczęcie postępowania) wyklucza możliwość powoływania się przez Skarżącą na powagę rzeczy osądzonej. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 156 § 1 w zw. Z art. 16 k.p.a. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do określenia wysokości dotacji udzielonej w 2020 roku przypadającej do zwrotu. Rozstrzygnięcie organu I instancji, jak i organu odwoławczego ma więc swoje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. W niniejszej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, bowiem fakt niewykorzystania w całości do końca roku otrzymanej dotacji wynika wprost z deklaracji Fundacji zawartej w rozliczeniu rocznym, którą przedłożyła organowi sama
Fundacja. Skarżąca na żadnym etapie nie kwestionowała, tj. nie dokonywała korekty tegoż rozliczenia. Kwota przypadającej do zwrotu niewykorzystanej dotacji została ustalona na podstawie wspominanej deklaracji oraz w oparciu o analizę dokumentów księgowych przedstawionych przez Fundację podczas kontroli przeprowadzanej przez organ dotujący, stanowiących załącznik do protokołu z kontroli. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż Fundacja nie kwestionowała nieprawidłowości stwierdzonej podczas kontroli, dotyczącej wskazania w rozliczeniu dotacji pod pozycją 6 wydatku w kwocie wyższej, niż wynika to z dokumentów księgowych Fundacji. Przypomnieć również należy, że w niniejszej sprawie badaniu nie podlega zagadnienie celu na jaki została wykorzystana dotacja, bowiem sprawa niniejsza nie dotyczy zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tylko zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Ile dany podmiot otrzymał w roku budżetowym dotacji oraz jaką jej kwotę wydatkował przedstawia w rocznym rozliczeniu dotacji. Podmiot, który "nie zdążył" wydatkować otrzymanych środków, zobowiązany jest je zwrócić organowi dotującemu, bez wezwania organu. Pełnomocnik Fundacji w treści skargi podniosła ponownie zarzut (tożsamy zawiera odwołanie) odnośnie do sposobu sporządzenia uzasadnienia decyzji przez organ ł instancji z dnia 30 października 2024 r. oraz stwierdziła, iż organ I instancji pozbawił pełnomocnika Fundacji czynnego udziału w postępowaniu, co też dostrzegło Kolegium w toku postępowania odwoławczego i wypowiedziało się w tym zakresie w uzasadnieniu skarżonej decyzji z czym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni się zgadza. Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. Z art. 10 § 1 i art. 107 k.p.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.