I SA/Bk 17/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że wpłaty od R. W. na jego konto stanowiły zapłatę za sprzedane akcesoria GSM, a nie zwrot pożyczki, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku VAT.
Podatnik R. W. M. skarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą mu zobowiązanie w VAT za sprzedaż sprzętu elektronicznego i akcesoriów do telefonów komórkowych, prowadzoną we własnym imieniu i na własny rachunek, bez zgłoszenia i ewidencji. Organ podatkowy ustalił wartość sprzedaży na podstawie wpłat na konto podatnika, uznając je za zapłatę za towar, a nie zwrot pożyczki, jak twierdził podatnik. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając ustalenia organów podatkowych.
Sprawa dotyczyła skargi R. W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2003 r. Organ kontroli stwierdził, że podatnik prowadził niezgłoszoną działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży sprzętu elektronicznego i akcesoriów do telefonów komórkowych we własnym imieniu i na własny rachunek, nie prowadząc przy tym ksiąg podatkowych. Wartość sprzedaży ustalono na podstawie wpłat na konto podatnika, które organ uznał za zapłatę za sprzedane towary, a nie zwrot pożyczki, jak twierdził podatnik. Podatnik zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów, w szczególności w zakresie kwestionowania istnienia umów pożyczek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że wpłaty od R. W. na konto skarżącego stanowiły zapłatę za sprzedane akcesoria GSM, a nie zwrot pożyczki. Sąd podkreślił, że podatnik nie przedstawił dowodów na istnienie umowy pożyczki, a jego zeznania były niespójne i niewiarygodne, w przeciwieństwie do dowodów wskazujących na współpracę gospodarczą i sprzedaż towarów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Wpłaty te stanowiły zapłatę za sprzedane akcesoria GSM.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dowody takie jak listy przewozowe firmy "Szybka Paczka" dokumentujące wysyłkę akcesoriów GSM do R. W., brak faktur za te towary w księgach spółki A s.c., oraz niespójne zeznania podatnika i R. W. w kwestii otrzymania paczek, wskazują na współpracę gospodarczą i sprzedaż towarów, a nie zwrot pożyczki. Brak dowodów na istnienie umowy pożyczki i niewiarygodność zeznań podatnika w tym zakresie potwierdziły stanowisko organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 2 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 4 § pkt. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty.
u.p.t.u. art. 13
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek ewidencjonowania sprzedaży.
u.p.t.u. art. 27 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku stwierdzenia, że podatnik nie prowadzi ewidencji lub prowadzi ją w sposób nierzetelny, organ podatkowy określa wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania i ustala podatek przy zastosowaniu stawki 22%.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. i p.a. art. 27 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnicy niekorzystający ze zwolnienia są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie lub zwrotowi. Niewywiązanie się z tego obowiązku rodzi konsekwencje prawne, w tym określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 199 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 720 § § 2
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki, której wartość przenosi 500 zł, powinna być stwierdzona pismem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpłaty od R. W. na konto R. W. M. stanowiły zapłatę za sprzedane akcesoria GSM. Organ podatkowy prawidłowo oszacował podstawę opodatkowania VAT w sytuacji braku prowadzenia ewidencji przez podatnika. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Wpłaty od R. W. na konto R. W. M. stanowiły zwrot pożyczki. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowe, w szczególności art. 187 § 1, art. 191 § 1, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe naruszyły art. 199a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez zakwestionowanie istnienia i skuteczności umów pożyczek.
Godne uwagi sformułowania
Podatnik ponosi ryzyko, iż organ przy ustalaniu postawy opodatkowania w drodze oszacowania ustali jej wysokość w sposób odbiegający od rzeczywistego. Ocena zgromadzonych dowodów należy uznać za prawidłową, w szczególności jest ona spójna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zeznania te stanowiły jedynie linię obrony Skarżącego.
Skład orzekający
Józef Orzel
sprawozdawca
Mieczysław Markowski
przewodniczący
Urszula Barbara Rymarska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy opodatkowania VAT w drodze oszacowania w przypadku braku ewidencji, ocena charakteru wpłat na konto bankowe (zapłata vs pożyczka), zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2003 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z nieewidencjonowaną sprzedażą i próbą ukrycia dochodów poprzez pozorowanie pożyczek. Jest to pouczający przykład dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się sprawami podatkowymi.
“Czy wpłaty na konto to pożyczka czy zapłata za towar? Sąd wyjaśnia, jak VAT może zaskoczyć nieuczciwego przedsiębiorcę.”
Dane finansowe
WPS: 78 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 17/07 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2007-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Józef Orzel /sprawozdawca/ Mieczysław Markowski /przewodniczący/ Urszula Barbara Rymarska Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 783/07 - Wyrok NSA z 2008-06-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 27 ust. 4 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 121, 122, 187, 191§1, 199§1 i 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2003 r. oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z [...].08.2006 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Panu R. W. M. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - kwiecień, czerwiec - lipiec oraz październik - listopad 2003 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ stwierdził, iż w 2003 r. Podatnik będąc współwłaścicielem A s.c. z siedzibą w B., prowadził dodatkowo nie zgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek. Polegała ona na sprzedaży sprzętu elektronicznego i akcesoriów do telefonów komórkowych. W okresie tym Podatnik nie prowadził ksiąg podatkowych, jak również żadnych ewidencji związanych z prowadzoną we własnym imieniu działalnością gospodarczą. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że Podatnik dokonał w 2003 r. sprzedaży towarów o wartości ponad 78 000 zł na rzecz A. S., S. W., M. G. i R. W. Powyższe organ ustalił na podstawie wpłat, jakie miały miejsce na konto R. M. prowadzone w [...]. Jednocześnie organ I instancji ustalił, iż R. M. nie ponosił kosztów wysyłki sprzedawanych towarów, które zostały przerzucone na spółkę A. Powołując się na przepisy art. 2 ust. 1, art. 4 pkt. 1, art. 5 ust. 1 pkt. 1, art. 6, art. 13 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym organ stwierdził, iż R. M. w związku z podejmowanymi czynnościami stał się podatnikiem podatku od towarów i usług i ciąży na nim obowiązek podatkowy oraz inne obowiązki wynikające z tejże ustawy. Podkreślił, że obowiązek ewidencjonowania sprzedaży wynika z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podatnicy zwolnieni od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 i ust. 6 są obowiązani do zaewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku stwierdzenia, że podatnik nie prowadzi ewidencji lub prowadzi ją w sposób nierzetelny organ podatkowy określa wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania i ustala podatek przy zastosowaniu stawki 22% - bez prawa obniżenia kwoty podatku naliczonego o którym mowa w art. 19. Skoro podatnik nie prowadził w okresie objętym kontrolą ewidencji VAT nie może korzystać ze zwolnienia z art. 14 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Organ zaznaczył, że podstawę opodatkowania u Podatnika ustalono na podstawie oszacowania przyjmując faktycznie otrzymane płatności za sprzedane towary (metoda w stu). Z uwagi, iż R. M. dokonywał sprzedaży po uprzednim otrzymaniu zapłaty na konto bankowe przyjęto, że obowiązek podatkowy zgodnie z art. 6 ustawy o VAT powstał z chwilą otrzymania zapłaty. Podatnik w złożonym odwołaniu do Dyrektora Izby Skarbowej w B. zakwestionował powyższą decyzję w części określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec i kwiecień 2003 r. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez sprawdzenie kwestii związanej z wysyłaniem przez firmę A firmie B materiałów promocyjnych, reklamowych oraz art. 199a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez zakwestionowanie przez władze skarbowe skuteczności i istnienia umów pożyczek łączących R. W. M. i R. W. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję w zaskarżonej części. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że w toku postępowania kontrolnego ustalono, iż Podatnik w 2003 r. prowadził nie zgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek. Korzystając z różnych stron internetowych, m.in. serwisu aukcyjnego ALLEGRO dokonywał sprzedaży sprzętu elektronicznego oraz akcesoriów do telefonów komórkowych posługując się logiem X. Powyższe wynika z protokołu przesłuchania strony - Pana R. M., który zeznał, iż prowadził sprzedaż na własny rachunek i własne nazwisko. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż w 2003 r. Pan R. W. przekazał na osobisty rachunek bankowy Podatnika - w 5 terminach – łączną kwotę 55 040 zł. Kwestą sporną jest natomiast powód, dla którego Pan W. dokonał ich przekazania. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie przyjął, iż powyższa kwota stanowi zapłatę za przesłane przez Podatnika na rzecz R. W. akcesoria GSM. Zdaniem organu za powyższym świadczą m.in. kserokopie listów przewozowych "Szybkiej Paczki" dokumentujące wysyłkę towaru do B R. W. w Ł. Wynika z nich, że w 2003 r. wysłano 12 paczek z akcesoriami GSM o łącznej wadze 258 kg, zaś w ewidencji księgowej A s.c. stwierdzono tylko jedną fakturę wystawioną na firmę B za 1300 sz. kart startowych o łącznej wartości brutto 36 660 zł. W ewidencji księgowej nie została wykazana sprzedaż akcesoriów GSM wysłanych Panu R. W. za pośrednictwem "Szybkiej Paczki" a zatem, skoro z zeznań Podatnika wynika, że wysyłka jego towarów odbywała się za pośrednictwem Szybkiej Paczki i na koszt Spółki należy przyjąć, że paczki te zawierały należące do podatnika akcesoria GSM. Zdaniem organu przekazana na rachunek Podatnika łączna kwota 55040 zł stanowi zapłatę za sprzedane na rzecz R. W. akcesoria GSM przesłane w tych paczkach. Organ za bezpodstawny uznał zawarty w odwołaniu zarzut, jakoby ilość paczek wysłanych przez A s.c. do firmy B mogła wynikać z przekazywania tej firmie, dostarczanych przez przedstawicieli handlowych operatorów telefonii komórkowej materiałów reklamowych i promocyjnych, w tym np. banerów świetlnych. Zaznaczył, że składając 6 czerwca 2006 r. wyjaśnienia do protokołu Podatnik zeznał, iż do firmy B były wysyłane akcesoria GSM, np. akcesoria związane z telefonią komórkową. Podatnik jednocześnie nie dostarczył wiadomości o firmach reklamujących swój towar ani dowodów, że wysyłając towar do B na koszt A s.c. był w posiadaniu wyjątkowo dużych ilości materiałów reklamowych. Organ za niewiarygodne uznał także wyjaśnienia Podatnika dotyczące faktu, iż wpłaty na jego rachunek bankowy dokonywane przez R. W. miały miejsce w lutym, marcu i kwietniu 2003 r., zaś przesyłki były wysyłane także w okresie późniejszym. Organ podkreślił, że daty płatności za towar nie musza zawsze pokrywać się z datami wysyłki towarów, zaś w obrocie gospodarczym istnieje możliwość dokonania wcześniejszej zapłaty za towar np. w formie zaliczki. Podkreślił, że z zeznań Podatnika wynika, iż czasami wystawiał do sprzedaży towary, których nie posiadał i dopiero gdyby pojawili się klienci na towar wówczas starałby się go załatwić – były to tzw. akcje przedsprzedażowe. Organ nie podzielił również wyjaśnień Podatnika, jakoby przekazane przez R. W. środki pieniężne stanowiły zwrot pożyczki. Stwierdził, że forma pożyczki jest dowolna, jednakże zgodnie z art. 720§2 Kodeksu cywilnego umowa pożyczki, której wartość przenosi 500 zł powinna być stwierdzona pismem. Forma pisemna jest zabezpieczeniem na wypadek sporu. Taka forma nie została zachowana w niniejszej sprawie. Dodatkowo Podatnik nie przedstawił żadnych innych wiarygodnych dowodów potwierdzających udzielenie pożyczki, zaś z jego zeznań wynika, że nie pamięta kiedy i jakie kwoty pożyczał ani skąd podejmował gotówkę. Również z wyciągów bankowych nie wynika, że wpłaty dokonywane przez R. W. dotyczyły zaciągniętej pożyczki. Na powyższą decyzję Podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie jak również poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2006 r. w zaskarżonej części. Obu decyzjom zarzucił: 1. naruszenie art. 77 i 80 kpa, jak również art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, jego dowolną ocenę w szczególności: - twierdzeń R. W. M. potwierdzonych zeznaniami R. W. odnoszących się do udzielanych przez skarżącego pożyczek na łączną kwotę 55040 zł i nie danie wiary tym zeznaniom pomimo braku dostatecznych dowodów potwierdzających ustalenia organów podatkowych, które ustalenia te oparły jedynie na przypuszczeniach; - tego, iż R. M. nie może ponosić żadnych ujemnych konsekwencji działania podejmowanych ewentualnie przez wspólników firmy A w okresie objętym niniejszym postępowaniem i wysyłania przez nich paczek do firmy B, co narusza art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a nadto bezpodstawne nie danie wiary zeznaniom R. M., w których twierdził, iż do firmy B wysyłane były materiały reklamowe dotyczące akcesoriów dostarczane przez przedstawicieli operatorów sieci komórkowych; - nie wzięcie pod uwagę i nie wyjaśnienie rozbieżności między datami wysyłek paczek do firmy B, które w większości miały miejsce już po fakcie wpłacenia przez R. W. pieniędzy na konto R. M., co w braku innych okoliczności powinno skutkować dokładniejszym wyjaśnieniem tej kwestii, tym bardziej, iż w przypadku S. W., co do którego R. M. nie kwestionował, że dokonywał na jego rzecz sprzedaży, wpłaty poszczególnych kwot na konto skarżącego i wysyłki przez niego paczek do W. odbywają się regularnie w odstępie jednego dnia: - dowolne, bezpodstawne kwestionowanie podawanych przez R. M. twierdzeń, że w czasie objętym kontrolą trzymał on część gotówki w domu i mógł ją pożyczyć R. W. bez pobierania jej z banku; - nie wzięcie pod uwagę wyników kontroli podatkowej przeprowadzonej w firmie B R. W. 2. naruszenie art. 122 ustawy Ordynacja Podatkowa poprzez nie podjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez sprawdzenie kwestii związanej z wysyłaniem przez firmę A firmie B materiałów promocyjnych, reklamowych dostarczanych firmie A przez przedstawicieli operatorów telefonii komórkowej, a nadto zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności w datach wpłat pieniędzy na konto R. M. w wysyłkami z firmy A, późniejszymi wysyłkami w maju, czerwcu, lipcu i sierpniu 2003 roku kolejnych paczek i braku zapłaty ze strony R. W., tym bardziej, iż zarówno R.W. M. jak i R. W. zgodnie oświadczyli, iż pieniądze wpłacane przez W. na konto R. M. stanowiły zwrot zaciągniętych u tego ostatniego przez W. pożyczek, co nie zostało w toku kontroli w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału podważone. 3. naruszenie art. 199a § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez zakwestionowanie skuteczności i istnienia umów pożyczek łączących R. W. M. i R. W. pomimo zgodnego w tym zakresie oświadczenia obu wymienionych wyżej osób, a nadto braku wystarczających podstaw do tego wynikających z materiału dowodowego i oparcie się w tym zakresie jedynie na mało wiarygodnych i przekonujących poszlakach, gdyż fakt nie zawarcia umowy na piśmie nie może wywierać ujemnych konsekwencji dla R. W. M., gdyż forma tej czynności nie została w prawie zastrzeżona ani dla skutków jej ważności, czy też skuteczności, a więc ustana umowa stron w przypadku zgodnego ich oświadczenia w tym zakresie, winna być przez organy podatkowe sankcjonowana. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze, naruszeń przepisów prawa. Na wstępie należy stwierdzić, że spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się w zasadzie do oceny charakteru prawnego wpłat dokonywanych przez R. W. w lutym, marcu i kwietniu 2003 r. na rachunek bankowy Skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, iż Skarżący nie kwestionuje prowadzenia w 2003 r. we własnym imieniu i na własny rachunek działalności gospodarczej a w konsekwencji, tego że ciążył na nim obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Dla rozstrzygnięcia powyższego sporu istotne jest, w ocenie Sądu, przybliżenie zasad ustalania podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy podatnik nie prowadzi wymaganych przepisami ewidencji podatkowych. Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50, ze zm.) podatnicy, którzy nie korzystają ze zwolnienia od tego podatku są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także inne dane służące do prawidłowego sporządzania deklaracji podatkowej. Zatem to podatnik jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji podatkowej oraz samodzielnego obliczania i deklarowania podatku od towarów i usług, zaś niewywiązanie się z tego obowiązku rodzi po jego stronie określone konsekwencje prawne. Brak prowadzenia ewidencji skutkuje między innymi tym, że organ określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania i ustala podatek przy zastosowaniu stawki 22%, bez prawa obniżenia kwoty podatku należnego. W doktrynie przyjmuje się, że istotą oszacowania jest ustalenie podstawy opodatkowania w sytuacji, gdy dokumentacja prowadzona przez podatnika lub też inne dokumenty nie pozwalają na jej prawidłowe ustalenie. Brak danych niezbędnych do określenia podstawy oszacowania skutkuje tym, że organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do ustalenia tej podstawy w drodze oszacowania i wydania odpowiedniej decyzji. Jednocześnie wskazuje się, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania w sposób jak najbardziej zbliżony do rzeczywistych jej rozmiarów. Tym nie mniej, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 maja 2000 r. sygn. akt SA/Bk 592/99 każda metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 ordynacji podatkowej nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów przez podatnika. Ustalenie podstawy obliczenia podatku w drodze szacunku polega na dokonywaniu ustaleń przybliżonych do stanu rzeczywistego, ale nie tożsamego. Zatem to podatnik, z tytułu nie prowadzenia wymaganych przepisami prawa ksiąg podatkowych (ewidencji) ponosi ryzyko, iż organ przy ustalaniu postawy opodatkowania w drodze oszacowania ustali jej wysokość w sposób odbiegający od rzeczywistego. W konkretnej sytuacji może się zatem zdarzyć, iż oszacowana przez organy podatkowe podstawa opodatkowania będzie wyższa niż rzeczywiste jej rozmiary w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy dokonał oszacowania podstawy opodatkowania nie stosując żadnej z metody wymienionej w art. 23§3 Ordynacji podatkowej lecz według wysokości faktycznie otrzymanych przez Skarżącego płatności na rachunku bankowym z tytułu sprzedanych towarów. W ocenie Sądu zastosowana metoda, zważywszy na sposób prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej jest prawidłowa i w sposób najbliżej zbliżony do rzeczywistości odzwierciedla zakres i wielkość tej działalności. Istotne jest przy tym, że Skarżący nie kwestionował zastosowanej metody oszacowania. Jedynie w odniesieniu do kwot otrzymanych od R. W. wskazywał, iż nie pochodziły one z tytułu sprzedaży akcesoriów GSM, lecz zwrotu udzielonej pożyczki. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze należy stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Należy zaznaczyć, jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę, iż art. 77 i 80 kpa w sprawie nie miały zastosowania. Zatem zarzut ich naruszenia należy uznać za bezprzedmiotowy, nie można bowiem naruszyć przepisów aktu prawnego, który nie był stosowany przez organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, jakoby organ podatkowy naruszył przepisy postępowania podatkowego, w szczególności art. 187, 191§1, 121 i 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nie ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawie i niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie dopatrzył się błędów w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. W trakcie czynności kontrolnych w sposób wyczerpujący zebrano dowody przedstawiające wzajemne stosunki gospodarcze Skarżącego z R. W. Dokonaną przez organy podatkowe ocenę zgromadzonych dowodów należy uznać za prawidłową, w szczególności jest ona spójna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Z pewnością mieści się ona w granicy wyznaczonej przez art. 191 Ordynacji podatkowej mówiącym o zasadzie swobodnej oceny dowodów. Jednocześnie wskazać należy, iż fakt, że z powyższą oceną nie zgadza się Skarżący nie może automatycznie oznaczać, że organ w tym zakresie naruszył przepisy postępowania podatkowego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie budzi wątpliwości, iż Skarżącego łączyły stosunki gospodarcze z R. W. Z akt administracyjnych wynika, w szczególności listów przewozowych firmy "Szybka Paczka", że firma A s.c., w 2003 r. wysłała do firmy B R. W. 12 paczek z akcesoriami GSM o łącznej wadze 258 kg. Z kontroli przeprowadzonej w C Sp. z o.o. (następcy prawnym A s.c.) udokumentowanym protokołem kontroli wynika, iż w 2003 r. została wystawiona tylko jedna faktura przez A s.c. na rzecz B R. W. za 1300 sztuk kart startowych o łącznej wartości 36 600 zł. W urządzeniach księgowych Spółki nie została wykazana sprzedaż akcesoriów GSM, wobec których zostało wystawionych 12 listów przewozowych przez firmę "Szybka Paczka". Istotne jest również, że Skarżący przesłuchany w charakterze strony w dniu 6 czerwca 2006 r. wyjaśnił, iż przy wysyłaniu swojego towaru korzystał z usług firmy "Szybka Paczka" z uwagi na fakt, że firma A s.c. miała podpisaną umowę z tą firmą, co powodowało, że koszty przesyłki poniosła Spółka. Jednocześnie w ramach przeprowadzonych czynności sprawdzających w zakresie prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów w B R. W. organy nie stwierdziły zaewidencjonowania transakcji handlowych wynikających z powyższych listów przewozowych. Zgodzić się zatem należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., iż powyższe dowody wskazują, że Skarżącego z R. W. łączyła współpraca gospodarcza, zaś akcesoria GSM przekazane za pośrednictwem firmy "Szybka Paczka" stanowiły przedmiot sprzedaży, za który R. M. otrzymał kwotę 55 040 zł. Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B. również w kwestii twierdzeń Skarżącego, jakoby w paczkach wysyłanych firmie B znajdowały się materiały reklamowe dostarczane przez przedstawicieli handlowych operatorów telefonii komórkowej. Ze złożonych przez Skarżącego wyjaśnień do protokołu wynika, iż w paczkach tych znajdowały się akcesoria związane z telefonią komórkową. Jednocześnie Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów jakoby w 2003 r. A s.c. bądź on osobiście znajdował się w posiadaniu materiałów reklamowych o wadze przekraczającej 250 kg. Podobnie należało ocenić podnoszone w skardze okoliczności wskazujące, iż to inni wspólnicy A s.c. mogli wysyłać na rzecz R. W. paczki za pośrednictwem firmy "Szybka Paczka". Powyższy zarzut nie znalazł odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, dlatego też należało go uznać za nieuzasadniony. W ocenie Sądu organy podatkowe słusznie nie dały wiary twierdzeniom Skarżącego, iż łączyła do z R. W. umowa pożyczki, zaś wpłacona na konto kwota 55 040 zł stanowiła jej zwrot. Okoliczności rzekomo zwartej umowy, w szczególności fakt, iż Skarżący nie był w stanie wskazać w jakich terminach i w jakich kwotach przekazywał R. W. pieniądze wskazują, iż w tym zakresie zeznania Skarżącego nie polegają na prawdzie. Skarżący nie był w stanie również wskazać, czy rzekomo pożyczane pieniądze wypłacał z konta czy też posiadał je w mieszkaniu. Wątpliwości Sądu budzi również sposób przekazywania przez Skarżącego kwot tytułem rzekomej pożyczki. Zeznał on, iż kwoty te przekazywał w gotówce osobiście w Ł. bądź w W. przy okazji kontaktów handlowych. Zastanawiające, więc jest dlaczego przy okazji tych kontaktów i przekazywania środków pieniężnych Skarżący nie przekazywał akcesoriów GSM, które były wysyłane R. W. za pośrednictwem firmy kurierskiej. W ocenie Sądu przy ocenie wiarygodności zeznań Skarżącego nie bez znaczenia jest również fakt, że zeznania Skarżącego R. M. i zeznania R. W. w kwestii towarów przesłanych przez firmę "Szybka Paczka" w 2003 r. nie korelują ze sobą. W dniu 6 czerwca 2006 r. Skarżący słuchany w charakterze strony stwierdził, iż w/w listy przewozowe dotyczą wysyłanych dla firmy B akcesoriów GSM, w tym związanych z telefonią komórkową. Natomiast R. W. przesłuchany w charakterze świadka w dniu 20 kwietnia 2006 r. zeznał, iż nie otrzymywał żadnych paczek od Skarżącego. W ocenie Sądu, powyższe rozbieżności świadczą o braku wiarygodności twierdzeń R. M. w zakresie stosunków łączących go z R. W. Zgodzić się zatem należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., iż zeznania te stanowiły jedynie linię obrony Skarżącego. W świetle powyższych dowodów, oraz sposobu i formy prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego wobec innych podmiotów (A. S., S. W. i M. G.) należało stwierdzić, iż wpłacone przez R. W. kwoty w lutym, marcu i kwietniu 2003 r. w łącznej wysokości 55040 zł stanowiły zapłatę za sprzedany przez Skarżącego towar. Organy słusznie zatem uwzględniły tę kwotę przy ustalaniu podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług. Za niezasadny należało również uznać zarzut Skarżącego naruszenia art. 199a§1 i2 Ordynacji podatkowej polegający na zakwestionowaniu istnienia i skuteczności umów pożyczek łączących R. M. i R. W. Zasadą jest, iż organ podatkowy sam ocenia treść czynności prawnej i jej skutki podatkowe (§1 i §2 art. 199a) i jedynie w sytuacji, gdy z dowodów zgromadzonych w toku postępowania wynikają wątpliwości, co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe organ podatkowy występuje z takim wnioskiem do sądu powszechnego. Stawianie zatem zarzutu, iż Dyrektor Izby Skarbowej dokonał kwalifikacji danego stanu faktycznego i ocenił jego skutki podatkowe, do czego był upoważniony przepisami ustawy jest bezpodstawny. Organ odwoławczy, co wynika z odpowiedzi na skargę, przyjął, że w sprawie z zebranego materiału dowodowego nie wynikają wątpliwości dotyczące charakteru wpłat R. W. na konto Skarżącego. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wyciągnięcie takiego wniosku. Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego - art. 2 ust. 1, art. 4 pkt. 1, art. 5 ust. 1 pkt. 1, art. 6, art. 13 i art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, jak również nie naruszył zasad postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI