I SA/Bk 167/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w egzekucji administracyjnej dotyczących solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe fundacji.
Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w egzekucji administracyjnej. Skarżący, A. P., kwestionował swoją solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe fundacji, argumentując, że został odwołany z funkcji członka zarządu. Sąd uznał, że późniejsze odwołanie ze stanowiska nie zwalnia z odpowiedzialności za zaległości powstałe w okresie pełnienia funkcji, a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może służyć kwestionowaniu ostatecznej decyzji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów w egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu fundacji za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika. Skarżący podniósł zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego, argumentując, że został odwołany z funkcji członka zarządu i wykreślony z KRS. Sąd uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że ostateczna decyzja o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego pozostała w obrocie prawnym, a późniejsze odwołanie ze stanowiska nie zwalnia z odpowiedzialności za zaległości powstałe w okresie pełnienia funkcji. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do merytorycznego badania zasadności decyzji podatkowych, a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości, a nie kwestionowania zasadności nałożenia obowiązku. W związku z tym, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze odwołanie ze stanowiska członka zarządu i wykreślenie z KRS nie zwalnia z odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w okresie pełnienia funkcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ostateczna decyzja o solidarnej odpowiedzialności pozostaje w obrocie prawnym, a późniejsze zdarzenia faktyczne nie wpływają na obowiązek uregulowania zaległości powstałych w okresie pełnienia funkcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu mogą być m.in. nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz błąd co do zobowiązanego (pkt 3).
t.j. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 1 - nieistnienie obowiązku, pkt 3 - błąd co do zobowiązanego
o.p. art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116a § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
lit. a - brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego
u.p.e.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Upomnienie poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymagane elementy tytułu wykonawczego
u.p.e.a. art. 59
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego
u.p.e.a. art. 60
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanki uchylenia czynności egzekucyjnych
t.j. art. 34 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
lit. a - brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania
k.p.a. art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin i organ właściwy do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełniające postępowanie dowodowe
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na odwołanie z funkcji członka zarządu i wykreślenie z KRS. Zarzut błędu co do zobowiązanego z uwagi na odwołanie z funkcji członka zarządu i wykreślenie z KRS. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niebudzące zaufania postępowanie, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Błędne ustalenie, że skarżący pozostaje zobowiązany solidarnie z uwagi na ostateczną decyzję o jego odpowiedzialności, podczas gdy przestał pełnić funkcję.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym Pojęcie "błędu co do zobowiązanego" dotyczy zatem kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może bowiem sprowadzać się do kwestionowania decyzji wymiarowej, z której wynika egzekwowany obowiązek i taki zarzut nie może przynieść dla skarżącego jakichkolwiek pozytywnych skutków.
Skład orzekający
Dariusz Marian Zalewski
przewodniczący
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Marcin Kojło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w egzekucji administracyjnej, w szczególności w kontekście odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe fundacji oraz zakresu badania przez organ egzekucyjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości fundacji, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między odpowiedzialnością za zobowiązania powstałe w okresie pełnienia funkcji a późniejszymi zmianami w zarządzie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi, szczególnie w kontekście odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek/fundacji. Choć prawnie złożona, może być interesująca dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem gospodarczym i podatkowym.
“Czy odwołanie z zarządu ratuje przed długami fundacji? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 167/24 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-05-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-04-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Dariusz Marian Zalewski /przewodniczący/ Justyna Siemieniako /sprawozdawca/ Marcin Kojło Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 3, art. 34 § 4 pkt 3 lit. a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2383 art. 116 § 1 i 2, art. 116a § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 28 lutego 2024 r. nr 2001-IEW.720.8.2024 w przedmiocie oddalenia zarzutu w egzekucji administracyjnej oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS", "Dyrektor") postanowieniem z 28 lutego 2024 r., nr 2001-IEW.720.8.2024, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NUS", "Naczelnik") z 10 stycznia 2024 r., nr 2003-SEW.720.1535.2023.17, w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec A. P. (dalej: "Skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego z 27 maja 2021 r., nr 2003-723.433027.202. Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik decyzją z 15 kwietnia 2021 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu fundacji P. z siedzibą w Białymstoku (dalej: "Fundacja") za nieuregulowane przez Fundację zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za styczeń - grudzień 2018 r., styczeń - grudzień 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. Decyzja została doręczona Skarżącemu 16 kwietnia 2021 r. W związku z nieuregulowaniem ww. zaległości Naczelnik wystawił Skarżącemu upomnienie z 11 maja 2021 r. wzywające go do uregulowania ww. zaległości, w terminie 7 dni od otrzymania upomnienia z informacją, że w przypadku braku zapłaty zostanie wszczęta egzekucja administracyjna. Z uwagi na brak wpłaty na poczet zaległości objętych upomnieniem Naczelnik 27 maja 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy nr 2003-723.433027.2021 i skierował go do organu egzekucyjnego w celu przymusowego dochodzenia zaległości nim objętych. W piśmie z 23 sierpnia 2023 r. Skarżący wskazał, że nie pełni już funkcji prezesa i nie jest członkiem zarządu Fundacji, w związku z czym nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Fundacji. Ponadto wniósł o cofnięcie zajęcia osobistych rachunków bankowych oraz zaprzestania ściągania zajętych świadczeń z ZUS. Do pisma załączył postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z 14 sierpnia 2023 r., dokumentujące wykreślenie go z zarządu Fundacji. Naczelnik potraktował stanowisko Skarżącego jako zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego i po rozpatrzeniu, postanowieniem z 25 września 2023 r,. stwierdził ich niedopuszczalność. Pismem z 29 września 2023 r. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a także o zmianę decyzji nr 2003-SEW.4121.3.2021 oraz zwolnienie rachunków bankowych i należności ZUS. Dyrektor postanowieniem z 3 listopada 2023 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał je Naczelnikowi do ponownego rozpatrzenia. W następstwie powyższego Naczelnik ponownie rozpoznał sprawę i opisanym na wstępie postanowieniem z 10 stycznia 2024 r. oddalił zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 27 maja 2021 r. W wyniku rozpoznania zażalenia na to postanowienie DIAS postanowieniem z 28 lutego 2024 r. utrzymał je w mocy. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: "u.p.e.a."). Podkreślił, że zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za styczeń - grudzień 2018 r. oraz styczeń - grudzień 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, objęte tytułem wykonawczym z 25 maja 2021 r. wynikają z decyzji Naczelnika z 15 kwietnia 2021 r., w której Naczelnik w oparciu o m. in. art. 116 i art. 116a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: o.p.) orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Fundacji za nieuregulowane przez Fundację zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za ww. okresy wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. DIAS wskazał, że decyzja ta jest ostateczna. Wskazując na treść art. 116a § 1 i 2 o.p. DIAS stwierdził, że pomimo odwołania Skarżącego 15 kwietnia 2023 r. z funkcji prezesa zarządu Fundacji i wykreśleniu go z KRS, na Skarżącym jako na osobie trzeciej w dalszym ciągu ciąży obowiązek uregulowania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za styczeń - grudzień 2018 r., styczeń – grudzień 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, które powstały w okresie pełnienia przez niego ww. funkcji, a zatem zaległości te podlegają egzekucji. Tym samym, w ocenie Dyrektora, nie ma podstaw do uznania zarzutu nieistnienia obowiązku. Organ zaznaczył, że z uwagi na oddalenie wniesionych zarzutów nie ziściły się przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) i uchylenia czynności egzekucyjnych (art. 60 u.p.e.a.). Odnosząc się do zgłoszonego w zażaleniu zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. dotyczącego wygaśnięcia dochodzonego obowiązku wskutek wpłat w postępowaniu egzekucyjnym o sygn. [...] Dyrektor wskazał, że został on już rozpatrzony przez Naczelnika w odrębnym postępowaniu - postanowieniem z 23 listopada 2023 r. Skarżący wniósł na ww. rozstrzygniecie zażalenie, które Dyrektor rozpatrzył, wydając postanowienie z 12 stycznia 2024 r. Natomiast wniosek Skarżącego o zmianę decyzji nr 2003-IEW.4121.3.2021 również został rozpatrzony przez Naczelnika postanowieniem z 30 października 2023 r. Na powyższe postanowienie Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 poz. 775, dalej: "k.p.a.") poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestnika do władzy publicznej oraz wydanie decyzji nieuwzględniającej interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy przy nieuwzględnienie sytuacji Skarżącego jako osoby obecnie niepełniącej funkcji w ramach organu podmiotu zobowiązanego; 2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. z uwagi na zmianę statusu Skarżącego jako zobowiązanego solidarnie, bowiem w ocenie Skarżącego, z uwagi na wykreślenie jego osoby z KRS jako pełniącego funkcję prezesa zarządu Fundacji, powinno stanowić to podstawę faktyczną zmiany decyzji o solidarnej odpowiedzialności z tytułu nieuregulowanych, przez Fundację zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika wraz odsetkami za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego; 3) błędne ustalenie, że pozostaje on zobowiązany solidarnie za zaległości Fundacji z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika wraz odsetkami za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego z uwagi na ostateczną decyzję o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe z 15 kwietnia 2021 r., w sytuacji, gdy przestał on pełnić funkcję w organach podmiotu po wykreśleniu go z KRS w 2023 r, co powinno skutkować zmianą pierwotnej decyzji oraz zwolnieniem Skarżącego z odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania objęte tytułem egzekucyjnym wraz z Fundacji oraz obecnymi reprezentantami tego podmiotu. W oparciu o wyżej sformułowany zarzut Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji; ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie zarzutów o braku solidarnej odpowiedzialności Skarżącego w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto Skarżący wniósł o wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.) lub przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Ocena pod kątem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia doprowadziła Sąd do wniosku, że jest ono zgodne z przepisami prawa, zarówno procesowego, jak i materialnego. Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu prowadzone w stosunku do Skarżącego postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało z zachowaniem ustawowych warunków formalnych. Jak wynika bowiem z przesłanych akt administracyjnych, podstawę egzekwowanego obowiązku stanowiła pozostająca w obrocie prawnym decyzja Naczelnika z 15 kwietnia 2021 r., na mocy której orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Funduszu za nieuregulowane przez Fundusz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za styczeń - grudzień 2018 r. i styczeń - grudzień 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości oraz za koszty postępowania egzekucyjnego (k. 1/1 akt admin.). Nie jest w sprawie sporne, że decyzja ta nie była przez Skarżącego zaskarżona i stała się ostateczna 30 kwietnia 2021 r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło zaś w oparciu o wystawiony przez wierzyciela w dniu 27 maja 2021 r. tytuł wykonawczy, zawierający wszystkie wymagane prawem elementy, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a. Ponadto wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedzone zostało wystosowanym do Skarżącego upomnieniem z 11 maja 2021 r., o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być m. in. nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz błąd co do zobowiązanego (pkt 3). Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w przytoczonym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA z 18 stycznia 2012 r., II FSK 1233/10; z 3 grudnia 2013 r., z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13 – wszystkie powoływane orzeczenia dostępne są w bazie orzeczeń CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wszczęto postępowanie egzekucyjne, w toku którego Skarżący 22 sierpnia 2023 r. wniósł pismo zatytułowane jako "prośba" (k. 4/1 akt admin.), a słusznie zakwalifikowane przez organ jako zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a.). Kierując się bowiem interesem strony postępowania taką intencję należy odczytać z ww. pisma, w którym Skarżący podniósł, że nie pełni już funkcji prezesa i nie jest członkiem zarządu Fundacji, w związku z czym nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Fundacji. Takie działanie organu stoi w zgodzie z zasadą, że niewłaściwe oznaczenie pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków prawnych, jeśli z jego treści wynika, jaki jest jego rodzaj, jak również gdy można na tej podstawie ustalić, jaka była intencja strony (zasada falsa demonstratio non nocet – por. wyrok WSA we Wrocławiu z 20 lutego 2024 r., III SA/Wr 18/23 i cyt. tam orzecznictwo). Pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Z żadną z ww. sytuacji nie mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie. Co istotne, w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., III FSK 1222/22; z 3 października 2023 r., III FSK 120/23). Rozpoznając zatem zasadność zgłoszonych zarzutów należy raz jeszcze podkreślić, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Naczelnika z 15 kwietnia 2021 r., która stanowi podstawę dochodzenia zaległości w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. O spełnieniu przesłanki nieistnienia obowiązku nie może świadczyć zmiana stanu faktycznego polegająca na późniejszym odwołaniu Skarżącego z funkcji prezesa i członka zarządu Fundacji. Miało to nastąpić 15 kwietnia 2023 r. (zob. protokół posiedzenia Zarządu i fundatora, k. 2 akt admin., dostępny w Repozytorium Akt Rejestrowych, https://rar.ms.gov.pl/), a zostało potwierdzone wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego na mocy postanowienia sądu rejestrowego z 14 sierpnia 2023 r. (k. 4/2 akt admin). Późniejsze zdarzenie, jakim było odwołanie Skarżącego z zajmowanej funkcji członka zarządu Fundacji, nie zwalnia go z odpowiedzialności za ciążące na niej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za wrzesień – grudzień 2019 r. z odsetkami za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego, które powstały w okresie pełnienia funkcji członka zarządu. Zdarzenie to nie powoduje braku możliwości dochodzenia tych zaległości przez wierzyciela na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. Innymi słowy, na Skarżącym nadal ciąży obowiązek uregulowania zaległości orzeczonych względem Fundacji. W kontrolowanej przez Sąd sprawie nie ziściła się przesłanka "nieistnienia obowiązku" z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zdaniem Sądu nie jest również zasadny argument odnoszący się do błędu w osobie zobowiązanego. Sądy administracyjne przyjmują, że za błąd co do obowiązanego rozumie się – po pierwsze - sytuację, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, w związku z czym doręczył jej tytuł wykonawczy oraz pouczył o prawie wniesienia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia egzekwowanego obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zarzutu opartego o przesłankę wymienioną w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie może oczywiście zmierzać do ustalania osoby zobowiązanego, a sprowadzać powinno się do formalnej kontroli tożsamości osoby, wobec której prowadzi się egzekucję w celu stwierdzenia, czy w orzeczeniu nakładającym obowiązek wskazano tę samą osobę. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy zatem kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję" (zob. wyrok WSA w Lublinie z 26 kwietnia 2023 r., I SA/Lu 95/23). Z kolei NSA w wyroku z 24 stycznia 2023 r. (III FSK 772/22) wskazał, że z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. NSA na kanwie rozpoznawanej sprawy zaznaczył, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może bowiem sprowadzać się do kwestionowania decyzji wymiarowej, z której wynika egzekwowany obowiązek i taki zarzut nie może przynieść dla skarżącego jakichkolwiek pozytywnych skutków (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 stycznia 2024 r., I SA/Łd 812/23). Tymczasem, jak już wyjaśniono, Skarżący błędu w uznaniu go za zobowiązanego upatruje w fakcie, iż nie powinien on być ponosić odpowiedzialności podatkowej za zaległości Fundacji, gdyż faktycznie nie pełni już funkcji prezesa i nie jest członkiem zarządu. Jednakże - jak wynika z zaprezentowanej powyżej regulacji prawnej oraz stanowiska judykatury - tak sformułowany zarzut nie może odnieść skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec osoby Skarżącego (art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a.). W toku postępowania egzekucyjnego nie jest bowiem dopuszczalne kwestionowanie prawidłowości wydania przez organy podatkowe decyzji wymiarowych. Temu celowi służą inne tryby przewidziane w ordynacji podatkowej, w tym tryby nadzwyczajne. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. i na ich podstawie, w tym z poszanowaniem uprawnień strony, zaś działania organu uwzględniały obowiązek dążenia do sprawnego i efektywnego zakończenia sprawy, przy jednoczesnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Odnośnie zawartego w skardze wniosku o wznowienie postępowania zauważyć należy, że procedura wznowienia postepowania administracyjnego uregulowania jest w art. 145 i nast. k.p.a. Stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Sąd administracyjny nie jest właściwy do prowadzenia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego. Rolą sądu jest natomiast m.in. kontrola legalności postępowania wznowieniowego przeprowadzonego przez organ administracji publicznej. Sąd administracyjny nie jest również władny do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. Reasumując, rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI