I SA/Bk 165/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę M. L. i E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży dotyczącą ustalenia wysokości podatku rolnego za 2023 r. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że postępowanie podatkowe było prowadzone z udziałem osoby zmarłej, Z. K., co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Zmarły nie mógł być stroną postępowania, a wydane decyzje były skierowane do osoby nieżyjącej. Sąd podkreślił, że organy podatkowe, mimo związania danymi z ewidencji gruntów, mają obowiązek ustalić prawidłowy krąg stron postępowania. W związku z tym, że decyzja SKO została uchylona, sąd nie badał dalej idących zarzutów skargi. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom, które powinny uwzględnić śmierć współwłaściciela i prowadzić postępowanie z udziałem jego spadkobierców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność decyzji administracyjnej z powodu prowadzenia postępowania z udziałem osoby zmarłej.
Dotyczy spraw, w których organy administracji publicznej nie ustaliły prawidłowego kręgu stron postępowania, a w szczególności nie zweryfikowały statusu żyjących uczestników postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie podatkowe prowadzone z udziałem osoby zmarłej, która nie mogła być stroną, a decyzja została skierowana do niej, jest wadliwe i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie prowadzone z udziałem osoby zmarłej i skierowanie do niej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą śmierci. Osoba zmarła nie może być stroną postępowania podatkowego ani adresatem decyzji. Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej jest postępowaniem nieistniejącym i rażąco naruszającym prawo.
Czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów procesowych, nawet jeśli zarzuty skargi dotyczą innych kwestii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest władny uwzględnić naruszenie prawa procesowego z urzędu, które czyni merytoryczną ocenę decyzji bezprzedmiotową.
Uzasadnienie
Wady postępowania, takie jak prowadzenie go z udziałem osoby nieżyjącej, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, niezależnie od podnoszonych przez stronę zarzutów.
Czy organy podatkowe, ustalając podatek rolny, są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli dane te mogą być nieaktualne lub błędne?
Odpowiedź sądu
Organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku, jednak jednocześnie muszą ustalić prawidłowy krąg podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy i stron postępowania.
Uzasadnienie
Choć ewidencja gruntów stanowi podstawę wymiaru podatków, organy nie są zwolnione z obowiązku weryfikacji kręgu stron postępowania, w tym ustalenia, czy wszyscy ujawnieni w ewidencji są żyjący i mogą być adresatami decyzji.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.g.i.k. art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawa wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
u.p.r. art. 3 § 5
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Określenie podatnika podatku rolnego.
Ordynacja podatkowa art. 7 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Definicja podatnika.
Ordynacja podatkowa art. 133
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Definicja strony postępowania podatkowego.
k.c. art. 8 § 1
Kodeks cywilny
Definicja zdolności prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie podatkowe było prowadzone z udziałem osoby zmarłej (Z. K.), co stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące błędnego wpisania osób do rejestru gruntów i nieprawidłowego naliczenia podatku nie zostały szczegółowo rozpatrzone przez sąd, ponieważ sprawa została rozstrzygnięta z powodu wadliwości proceduralnej.
Godne uwagi sformułowania
Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji której jest adresatem stanowi uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. • Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią co oznacza, że w stosunku do takiej osoby nie można wszcząć postępowania podatkowego, ani wydać decyzji.
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący sprawozdawca
Marcin Kojło
sędzia
Dariusz Marian Zalewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność decyzji administracyjnej z powodu prowadzenia postępowania z udziałem osoby zmarłej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy administracji publicznej nie ustaliły prawidłowego kręgu stron postępowania, a w szczególności nie zweryfikowały statusu żyjących uczestników postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak prowadzenie postępowania z udziałem osoby zmarłej, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały rozpatrzone.
“Zmarły jako strona postępowania? Sąd stwierdza nieważność decyzji podatkowej z powodu rażącego błędu proceduralnego.”
Dane finansowe
WPS: 329 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.